Link 16, uçakların, gemilerin, kara radarlarının ve hava savunma merkezlerinin gördüklerini birbirine aktaran, NATO standardında bir taktik veri bağıdır. Silah ya da radar değildir; konum, kimlik ve hedef bilgisini ortak bir ağa taşıyan haberleşme düzenidir. Terminalleri çok sayıda savaş uçağında, savaş gemisinde ve füze savunma sisteminde bulunur. Yazı 20 Kasım 2026 itibarıyla açık kaynaklara dayanır.
Link 16 tek bir üreticinin ürünü olmadığı için bu sayfada fiyat, ağırlık ve menzil gibi değerler tek bir rakama indirilmedi; kaynaklar farklı yazdığında bunu açıkça belirttik. Türkiye'deki kullanım için yalnızca doğrulanabilen kayıtlar aktarıldı. Hava savunma serisindeki Patriot, NASAMS ve SAMP/T gibi sistemlerin birçoğu bu ağa bağlanabildiğinden, konu burada ayrı bir yazı olarak ele alınıyor.

Veri notu: Link 16'nın teknik değerleri (veri hızı, menzil, terminal ağırlığı) terminal ailesine ve platforma göre değişir; standardın kendisi kamuya açık değildir. Tabloda ve metinde verilen sayılar ikincil yayınlardan derlenmiştir, bazıları topluluk derlemesine dayanır ve bu durum ilgili yerde işaretlenmiştir.
Link 16 Nedir?
Link 16, aynı ağa katılan platformların konumlarını, algıladıkları hedefleri ve komutları standart ikili mesajlarla neredeyse anında paylaşmasını sağlayan, şifreli ve karıştırmaya dayanıklı bir taktik veri bağıdır. NATO'da STANAG 5516, ABD'de MIL-STD-6016 olarak tanımlanır; ABD kullanımındaki eski adı TADIL J'dir. Uçaklar, gemiler ve kara merkezleri bu bağla tek hava resmini paylaşır.
Ad tek bir cihazı değil, üç parçayı birlikte anlatır: UHF bandında çalışan bir dalga biçimi, J serisi denen mesaj sözlüğü ve görev öncesinde hazırlanan ağ planı. Dalga biçimini üreten donanıma terminal denir; JTIDS, MIDS-LVT ve MIDS JTRS bu terminallerin kuşaklarıdır. Terminal, uçağın, geminin ya da kara merkezinin kendi bilgisayarına bağlanır ve onun ürettiği izleri ağa verir.
Link 16, Link 11 ve Link 22 ile aynı aileden sayılır. Aralarındaki fark, hangi frekansta çalıştıkları, bilgiyi hangi düzenle dağıttıkları ve hangi platformlara hitap ettikleridir; bu karşılaştırmalar ilgili bölümlerde ele alınıyor.
Link 16 Ne İşe Yarar?
Link 16'nın işi, her platformun kendi radarıyla gördüğünü tüm ağa duyurmak ve herkesin ekranında aynı hava resmini oluşturmaktır. Böylece bir uçağın tespit ettiği hedef, sesli çağrıya gerek kalmadan gemiye, hava komuta merkezine ve diğer uçaklara ulaşır; müdahale kararları ortak bilgiyle verilir.

The Defense Post'un Nisan 2026 tarihli anlatımı, bir radarın yaklaşan uçağı ya da füzeyi bulması durumunda bilginin ağdaki bütün müttefik uçak ve gemilere hemen iletildiğini ve bunun önleme süresini kısalttığını yazar. Aynı anlatıma göre ağ, hedef konumlarını, uçak konumlarını, hava savunma izlerini ve komuta-kontrol mesajlarını taşır.
İkinci işlev, dost birimlerin birbirini izlemesidir. Her katılımcı kendi konumunu ve kimliğini düzenli aralıklarla yayımlar; böylece kalabalık bir hava sahasında kimin nerede olduğu görünür ve dost ateşi riski azalır. Zamanlama hassas olduğundan terminaller birbirine olan uzaklığı da ölçebilir. Ayrıntısı veri türleri bölümünde yer alıyor.
BAE Systems, ABD Hava Kuvvetleri'nin bağlantının farklı harekât bölgelerinde durumsal farkındalığı artırarak can kurtardığını belirttiğini aktarıyor. Bu, kurum değerlendirmesidir; bağımsız bir ölçüm sunulmamıştır.
Link 16'yı Hangi Ülke Geliştirdi?
Link 16'yı Amerika Birleşik Devletleri geliştirdi. Temeli, ABD Hava Kuvvetleri'nin öncülük ettiği JTIDS programıdır. Küçük ve ucuz terminalleri üretmek için sonradan ABD, Fransa, Almanya, İtalya ve İspanya MIDS adlı ortak programı yürüttü; sistem bugün NATO standardı olarak tüm ittifakta kullanılıyor.
Tam ölçekli geliştirme 1981'de Singer-Kearfott'a verilen sözleşmeyle başladı; şirket sonradan GEC-Marconi adını aldı, bugünkü soyundan gelen kuruluş BAE Systems bünyesindedir. Bu bilgi Vikipedi ve bir havacılık yayını gibi ikincil kaynaklarda geçer; birincil sözleşme belgesi bu çalışmada görülemedi.
MIDS programının iletişim bileşenini San Diego'daki MIDS Uluslararası Program Ofisi yönetir. Ofis beş ülkeden oluşur; ABD Donanması'nın 2025 tarihli bir bilgi sayfasına göre ofis, MIDS terminallerini 58 ülkeye ve NATO'ya tedarik eder (arama özetinden, sayfanın kendisine ulaşılamadı). Dolayısıyla tasarımın sahibi ABD'dir, ama donanımın bir bölümü Avrupa ortaklığıyla üretilir.
Terminal üreticileri arasında Data Link Solutions (BAE Systems ve Collins Aerospace ortak girişimi), Viasat'ın Link 16 işini 2023 başında devralan L3Harris ve Avrupalı EuroMIDS ortaklığı sayılır.
Link 16 Özellikleri Nelerdir?
Link 16'nın belirleyici özellikleri şunlardır: 960-1.215 MHz bandında çalışır, zaman bölmeli çoklu erişim kullanır, saniyede yaklaşık 77.000 kez frekans değiştirir, mesajları şifreler ve tipik olarak 31,6 ile 115,2 kbit/s arasında veri taşır. Görüş hattıyla sınırlıdır; aktarıcı, JREAP ve uydu gibi uzatma yöntemleri vardır.
| Özellik | Değer | Not |
|---|---|---|
| Standart | STANAG 5516 (NATO), MIL-STD-6016 (ABD) | Standart metinleri kamuya açık değildir |
| Frekans tahsisi | 960-1.215 MHz | Havacılık radyonavigasyon bandı, ITU tahsisi |
| Çalışma aralığı | 969-1.206 MHz | 51 merkez frekans, 3 MHz aralık |
| Erişim yöntemi | TDMA | Saniyede 128 zaman dilimi, her biri 7,8125 ms |
| Veri hızı | 31,6 / 57,6 / 115,2 kbit/s | Dalga biçimi 1 Mbit/s üzerini destekleyebilir (Viasat'a atıf) |
| Ses | İki dijital kanal | 2,4 kbit/s veya 16 kbit/s, karma kullanım |
| Menzil | Görüş hattı | Aktarıcı, JREAP, SIMPLE ve uydu ile uzatılır |
| Güvenlik | MSEC + TSEC | Mesaj şifreleme ve iletim güvenliği katmanı |
| Mesaj yapısı | J serisi ikili mesajlar | Sabit ve değişken uzunlukta biçimler |
Tablodaki değerlerin büyük bölümü Vikipedi'nin Viasat ürün sayfasına verdiği atıfla, SigIDWiki ve bir havacılık yayınıyla örtüşür. Bir topluluk derlemesi ise yük verisi için daha düşük rakamlar (26,88 / 53,76 / 107,52 kbit/s) yazıyor; fark, veri hızı bölümünde ele alınıyor.
Link 16'nın Avantajları Nelerdir?
Link 16'nın başlıca üstünlükleri ortak hava resmi, müttefikler arası birlikte çalışabilirlik ve karıştırmaya dayanıklılıktır. Aynı terminal ailesi onlarca ülkenin uçak, gemi ve kara sistemlerinde bulunduğundan, farklı ordulardan platformlar tek bir ağda buluşabilir. Standart mesaj sözlüğü bu buluşmayı mümkün kılar. Üreticiden bağımsız terminaller aynı dili konuşur.
Zaman bölmeli düzen ağın merkezî bir anahtarlama noktasına bağımlı olmadığı anlamına gelir. Her terminal yalnızca kendisine ayrılan zaman dilimlerinde yayın yapar, diğer zamanlarda dinler; mesajları aktaran bir santral yoktur. Bu tasarım bir havacılık yayınının anlatımında da vurgulanır.
Frekans atlama ve şifreleme, geleneksel telsize göre dinlenmeyi ve karıştırmayı zorlaştırır. Ayrıca sesli bildirimin yerini otomatik veri alır: iz bilgisi operatörün konuşmasını beklemeden ekrana düşer. Bu, kalabalık bir harekâtta telsiz trafiğini hafifletir.
Son olarak ekosistemin olgunluğu bir avantajdır. Terminalleri üreten birden çok firma, test donanımı ve NATO düzeyinde planlama yazılımı vardır; bu da yeni bir platformun mevcut bir standarda uyum sağlamasını mümkün kılar.
Link 16'nın Dezavantajları Nelerdir?
En belirgin sınırlar kısıtlı bant genişliği, görüş hattı bağımlılığı ve yayının algılanabilir olmasıdır. Link 16 geniş bir ağın ortak kullandığı sınırlı kapasiteyi paylaştırır; yüksek çözünürlüklü görüntü ya da büyük veri akışı için tasarlanmamıştır. The Defense Post bu sınırlamaları, ileri elektronik harbin ağı bozabileceği ya da yayını algılayabileceği uyarısıyla birlikte anıyor.
Yayının her yöne dağılması, özellikle düşük gözlenebilirlikli uçaklar için bir ödünleşme getirir. Uçaklar bu yüzden kendi aralarında dar ışınlı bağlantılar kullanır ve Link 16'ya köprü kurulur; ayrıntı gizli uçaklar bölümündedir.
İkinci güçlük planlama ve entegrasyondur. Ağ tasarımı görev öncesinde yapılır, şifre anahtarları dağıtılır ve her platformun kendi sistemiyle uyumu sınanır. Bir NATO odaklı akademik çalışma, Patriot ve SAMP/T gibi NATO standardındaki sistemlerde bile donanım ve yazılım sürümü farklarının entegrasyonu karmaşık kıldığını yazıyor (arama özetinden).
Üçüncüsü yenileme yüküdür. ABD Genelkurmay Başkanlığı'nın 2015 tarihli emri, eski ve şifre-modernize Link 16 sistemlerinin yeni bir şifreleme alt sistemine 2022'ye kadar geçirilmesini şart koştu (BAE Systems anlatımı). Terminal filosu geniş ülkeler için her sürüm geçişi maliyet ve zaman gerektirir.
Link 16 Ne Zaman Geliştirildi?
Kavram 1970'lerin ortasında ortaya çıktı, tam ölçekli geliştirme 1981'de başladı ve kullanım 2001 sonrasında hızla yaygınlaştı. Küçültülmüş MIDS terminalleri 1990'larda programa girdi; yazılımla tanımlı MIDS JTRS ise 2010'larda üretime geçti. Resmî bir "ilk operasyonel kullanım" tarihi açık kaynakta bulunamadı; aşağıdaki çizelge belgelenen dönüm noktalarını toplar.
| Tarih | Gelişme | Kaynak türü |
|---|---|---|
| 1975 | JTIDS kavramını gösteren ABD Hava Kuvvetleri şeması | Havacılık yayını (şemaya atıf) |
| 1981 | Tam ölçekli geliştirme sözleşmesi (Singer-Kearfott) | Vikipedi, havacılık yayını |
| 1990 | ABD GAO şemasında E-3, F-15, F-14D ve Tornado F3'ün JTIDS ağı | Havacılık yayını (şemaya atıf) |
| Aralık 1993 | MIDS programı Milestone II | 2024 NDIA sunumu (arama özeti) |
| 1994 | Patriot ve THAAD için Sınıf 2M terminal siparişleri | ABD Ordusu program kaydı (FAS) |
| 2001 sonrası | Çatışma bölgelerine hızlı yaygınlaşma | Vikipedi, havacılık yayını |
| 2003 | MIDS-LVT tam hızlı üretim | 2024 NDIA sunumu (arama özeti) |
| 2012 | MIDS JTRS tam üretim ve konuşlandırma | 2024 NDIA sunumu (arama özeti) |
| 2015 | Şifre modernizasyonu emri, süre 2022 | BAE Systems |
| Kasım 2023 | Uzaydan ilk Link 16 yayını | Air & Space Forces Magazine |
Kaynak notu: Tablodaki 1993, 2003 ve 2012 tarihleri bir 2024 NDIA sunumunun arama özetinden alındı; belgenin kendisine erişilemedi. Vikipedi'nin JTIDS sayfası ise 11 Eylül 2001'in ardından hızlı yaygınlaşmayı yazar ancak belirli bir yıla bağlamaz.
Türkiye Link 16 Kullanıyor mu?
Evet, Türkiye Link 16 kullanıyor; ancak resmî bir platform listesi yayımlanmış değil. Açık kaynaklarda Türk F-16'larında Link 16 kabiliyeti, MİLGEM gemilerinde Link 16 işlemcisi ve HAVELSAN'ın ADVENT yazılımında Link 16 desteği doğrulanıyor. Hangi platformda hangi terminalin bulunduğu ve toplam platform sayısı paylaşılmıyor.
| Platform ya da kurum | Kanıt | Güvenilirlik |
|---|---|---|
| F-16 | ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 17 Nisan 2023 tarihli onayı: mevcut F-16'ların Link 16 sistemini Block Upgrade-2 düzeyine çıkaracak ekipman ve mühendislik desteği; 259 milyon dolar (Lockheed Martin ana yüklenici) | Dışişleri Bakanlığı açıklamasının basın aktarımı |
| MİLGEM gemileri | MilSOFT'un referans listesinde HAVELSAN'ın "L-11/16 çoklu veri bağı işlemcisi"; Vikipedi MİLGEM'i Link 16 kullanıcıları arasında sayar | Üretici listesi, ikincil |
| Sahil Güvenlik CN-235 (TCSG-553) | HAVELSAN ADVENT Marti sistemi Link 16'yı kullanır (Janes, 3 Şubat 2025) | Savunma basını |
| C-130 Erciyes | MilSOFT, TUSAŞ ile 2012 alt sözleşmesinde Link 16 veri bağı işlemcisinin geliştiricisi | Arama özeti, ikincil |
| E-7T Barış Kartalı | Bir Türk savunma sitesi Link 11 ve Link 16 taşıdığını yazar | Tek kaynak, doğrulanamadı |
| NATO veri bağı planlama | HAVELSAN ile NCIA arasında Aralık 2025'te "JICO Automated TDL Tool" sözleşmesi (Janes) | Savunma basını |
F-16 paketinde kaç uçağın etkilendiği bildirimde yer almadı; haberlerde ayrıca daha büyük bir F-16 alımından ayrı bir paket olduğu vurgulandı. Paketin sonraki akıbeti (uygulama durumu) bu çalışmada doğrulanamadı.
Türkiye ayrıca kendi taktik veri bağını geliştiriyor; bu çalışma, Link 16'nın yerine geçmek üzere değil, dışa bağımlılığı azaltmak için hazırlanan T-Link ailesi olarak alternatifler bölümünde anlatılıyor.
Link 16 ile Link 22 Arasındaki Fark Nedir?
Link 16 yalnızca UHF bandında görüş hattı içinde çalışan, hava harekâtına yakın bir veri bağıdır; Link 22 ise HF ya da UHF kullanarak ufuk ötesine uzanır ve ağırlıklı olarak deniz harekâtına yöneliktir. NATO, Link 22'yi Link 11'in yerini almak ve Link 16'yı tamamlamak için tasarladı.
| Ölçüt | Link 16 | Link 22 |
|---|---|---|
| NATO standardı | STANAG 5516 | STANAG 5522 |
| Çalışma bandı | UHF, 960-1.215 MHz | HF (2-30 MHz) veya UHF |
| Kapsama | Görüş hattı, aktarıcı ve uydu ile uzatılır | Ufuk ötesi (HF), UHF'de görüş hattı |
| Ağırlıklı kullanım | Hava savaşı, hava savunma, çok alanlı resim | Deniz taktik veri ağı |
| Aktarma | Ağ tasarımına eklenen aktarıcı birimler | Otomatik aktarma, operatör müdahalesi gerekmez |
| Bant kullanımı | Daha yüksek bit hızı | Daha düşük bit hızı, bant verimli kullanılır |
| Rol | Mevcut ana ağ | Link 11'in halefi, Link 16'ya tamamlayıcı |
Tablodaki Link 22 değerleri Vikipedi ve bir savunma yayınının derlemesinden alınmıştır; STANAG metinlerine erişilemedi. NILE ülkelerinin sayısı kaynaklarda farklı yazılıyor (Vikipedi yedi ülke ve İspanya'nın Hollanda'nın yerini aldığını belirtir, başka bir derleme sekiz ülkeden söz eder), bu yüzden sayı vermiyoruz.
Türkiye tarafında HAVELSAN'ın Link 22 uygulaması TCG İstanbul'da liman kabul testlerini tamamladı; TCG Anadolu, Oruçreis, Kınalıada ve Ufuk ile ikmal gemisi Derya ve Piri Reis için de deniz kabul testlerinden sonra etkinleştirme planlandı (TURDEF, 27 Ekim 2023). Sonraki durum doğrulanmadı.
Link 16 Gizli Uçakların Verisini Paylaşır mı?
Teknik olarak paylaşır, ancak bunun bedeli vardır: Link 16 her yöne yayın yaptığı için gizli uçağın konumunu ele verme riski taşır. F-35 Link 16 ile eski uçaklarla konuşur, kendi aralarında dar ışınlı MADL kullanır; F-22 ise yıllarca yalnızca alabildi. Bu yüzden köprü cihazları geliştiriliyor.

Vikipedi, F-22'nin ilk sürümlerinin Link 16'yı alabildiğini ama yayınlayamadığını yazar; gerekçe olarak Hava Kuvvetleri'nin vericinin konumu ele vereceği yönündeki açıklamasına atıf yapar. Sonraki yükseltmelerin yayın yeteneği kazandırdığı belirtilir. ABD'nin test ve değerlendirme ofisinin (DOT&E) raporu da F-22 için özel bir MIDS JTRS yapılandırmasının tasarlandığını yazar (arama özetinden).
F-35'in MADL'i (Ku bandında, dar ve yönlü bir veri bağı) aynı uçak ailesi içindir; F-22 aynı dalga biçimini taşımadığından iki uçak arasında doğrudan veri alışverişi uzun süre mümkün olmadı. Bir havacılık yayınına göre 2017'deki Babel Fish III denemesinde Northrop Grumman'ın bir geçit cihazı F-35B'nin MADL verisini Link 16'ya çevirerek bir Typhoon'a iletti; 2021'deki Hydra projesinde ise U-2 üzerindeki bir geçit yükü, bir F-22 ile beş F-35'i bağlayıp veriyi Link 16 kullanıcılarına aktardı. İki örnek de tek kaynaktandır.
ABD Hava Kuvvetleri'nin XQ-58A insansız hava aracını gizli uçaklar arasında köprü olarak denemesi de basında anlatıldı (arama özetinden). Bu çalışmaların varlığı, sorunun hâlâ çözülmekte olduğunu gösterir.
Link 16 Hangi Bileşenlerden Oluşur?
Bir Link 16 kurulumu dört parçadan oluşur: terminal, platformun kendi bilgisayarı, görev öncesi hazırlanan ağ planı ve şifre anahtarları. Terminal radyoyu ve dalga biçimini sağlar; ağ planı kimin hangi zamanda yayın yapacağını belirler; anahtarlar iletimi korur. Platformun bilgisayarı ise izleri üretir ve ağdan gelenleri okur.
Terminal aileleri
| Terminal | Tanım | Not |
|---|---|---|
| JTIDS Sınıf 2M | ABD Ordusu hava savunma birimleri için alınan JTIDS terminali | 83 lb (yaklaşık 37,6 kg), 1,25 fit küp; Patriot, THAAD, MEADS, JTAGS (1990'lar kaydı) |
| MIDS-LVT | Daha hafif, küçük, ucuz terminal; savaş uçağı, helikopter, kara birimi | MIDS-LVT(2), Sınıf 2M'nin Ordu karşılığı olarak anılır (arama özeti) |
| MIDS JTRS | Dört kanallı yazılım tanımlı telsiz; Link 16 artı en çok üç ek dalga biçimi, TACAN dahil | F-15, F-16, F/A-18 ve F-22 ile gemi ve komuta-kontrol varlıklarında konuşlandırılıyor (BAE Systems, 2019) |
Terminal ağırlığı, güç ve boyutu için tek bir güncel resmî rakam bulunamadı; üretici veri sayfaları ayrı ayrı yayımlanıyor. Kullanıcı sayısı için ise Mart 2022 tarihli bir ABD savunma raporunun arama özeti, MIDS Program Ofisi'nin 14.800'den fazla terminal tedarik edip konuşlandırdığını söylüyor.
Plan, anahtar ve ana sistem
Ağ planı terminale yüklenir; hangi zaman dilimlerinde kimin yayın yapacağını ve hangi katılım gruplarına dahil olacağını tanımlar. NATO bu planlama için HAVELSAN'ın yazılımını Aralık 2025'te seçti (Janes). Şifre anahtarları ayrı bir güvenlik hattıyla dağıtılır. Terminal ise ana sistem (uçağın görev bilgisayarı ya da geminin muharebe yönetim sistemi) ile arayüz üzerinden konuşur.
Link 16 Terminalinin Fiyatı Nedir?
Link 16 terminalinin birim fiyatı kamuya açık biçimde duyurulmuş değildir ve terminali platforma entegre etmenin maliyeti ayrı bir kalemdir. Elimizde yalnızca paket ve şirket alım tutarları var; bunlardan birim fiyat hesaplanmaz, bu yüzden terminal bedeli için tahmin de verilmiyor. Fiyat kalemleri aşağıda ayrıntılı.
ABD Dışişleri Bakanlığı'nın 17 Nisan 2023'te Türkiye için onayladığı pakete 259 milyon dolar tahmini bedel biçildi; paket F-16'lardaki Link 16 sisteminin Block Upgrade-2 düzeyine çıkarılması için ekipman ve mühendislik desteği ile otomatik yer çarpışmasını önleme sistemlerini kapsıyor. Terminal sayısı bildirimde yer almadı.
İkinci rakam bir havacılık yayınında geçen L3Harris'in, Viasat'ın Link 16 işini yaklaşık 1,96 milyar dolara devralmasıdır (Ocak 2023). Bu bir şirket alım bedelidir, terminal fiyatıyla karıştırılmamalıdır.
Veri notu: Birim fiyat, fiyat listesi ya da tahmini terminal bedeli açık kaynakta bulunamadı. MIDS sözleşme haberlerine arama sonuçlarında rastlandı; tutar ve adet bilgisi doğrulanamadığı için yazıya alınmadı.
Link 16 İlk Kez Hangi Platformda Kullanıldı?
Tek bir "ilk platform" resmî olarak belgelenmedi. Kaynaklarda JTIDS ağının en erken kullanıcıları olarak E-3 AWACS uçakları, ABD Donanması'nın F-14D'si, F-15C ve Kraliyet Hava Kuvvetleri'nin Tornado F3'ü sayılır. Kronolojik sıralama açık kaynaklarda kesinlik taşımıyor; hangisinin gerçekten ilk olduğunu söylemek için birincil belge gerekir ve bu çalışmada görülemedi.
Bir havacılık yayını 1990 tarihli bir ABD GAO şemasından söz eder; şemada E-3A, F-15, F-14D ve Tornado F3 ile gemiler ve yer istasyonları bir JTIDS ağında gösterilir. Aynı yayın E-3'ün sonraki Block 30/35 yükseltmelerinde Sınıf 2H terminali aldığını ve tam Link 16 kabiliyeti kazandığını ekler.
Kara tarafında ABD Ordusu'nun program kaydı, Haziran 1994'te THAAD ve Kolordu SAM için 16 adet, Eylül 1994'te Patriot için 4 adet Sınıf 2M terminali siparişini listeler. Bu kayıt, hava savunma sistemlerinin de erken dönemde ağa girdiğini gösterir; ancak bunların ilk kullanım olduğu iddia edilemez.
Link 16 Veri Bağının Menzili Ne Kadar?
Link 16 görüş hattıyla sınırlıdır; uçaklar arasında bu mesafe irtifayla birlikte artar. Kaynaklar yaklaşık 300 deniz mili (yaklaşık 556 km) ya da 300 mil gibi değerler yazıyor, ancak resmî bir belge görülemedi; tek bir sayı olarak alınmamalıdır. Menzil, uçuş irtifasına ve terminale göre değişir.
Menzili aşmak için üç yol kullanılır: ağ tasarımına aktarıcı eklemek, Link 16 mesajlarını JREAP (MIL-STD-3011) ya da SIMPLE (STANAG 5602) ile IP üzerinden taşımak ve uydu kullanmak. Vikipedi bu uzatma yollarını ayrı ayrı sayar.

Uzay yönünde ilk kamuya açık deneme Kasım 2023'te yapıldı. ABD Uzay Kalkınma Ajansı, York Space Systems'in ürettiği üç Tranche 0 uydusundan 21-27 Kasım arasında üç gösteri yaptı; Link 16 yayını alçak yörüngeden yer radyolarına ulaştı. FAA ile yaşanan bir anlaşmazlık nedeniyle yayın ABD hava sahasında yapılamadı; NTIA'dan alınan bir muafiyetle, adı açıklanmayan bir Beş Göz ülkesine yönelik gösteri gerçekleştirildi.
Air & Space Forces Magazine'in verdiği bilgiye göre ajans, uzun vadeli hedef olarak ABD hava sahası üzerinde atış kontrol bilgisi taşımayı koyuyor; bu henüz yapılmadı. Ağustos 2024'te bir uydunun bir uçak gemisiyle bağlandığı bildirildi (arama özetinden).
Link 16 Bir Ağda Kaç Kullanıcıyı Bağlar?
Resmî ve tek bir kullanıcı sayısı yayımlanmadı; ağın kapasitesini zaman dilimi sayısı ve ağ tasarımı belirler. Bir kaynak, zaman bölmeli düzenin onlarca varlığın ağı paylaşmasına izin verdiğini yazıyor. Daha fazla katılımcı için birden çok ağ aynı anda çalıştırılır. Her ağ aynı havacılık bandını ortak kullanır.
Zamanlama gereği her 12 saniyelik çerçevede 1.536 zaman dilimi vardır ve bir zaman diliminde yalnızca bir terminal yayın yapar. Hangi katılımcının hangi dilimleri kullanacağı ağ planında yazılıdır ve Vikipedi'ye göre dilim atamaları, frekanslar ve bilgi her ağ için şifrelenir.
Aynı frekans kümesi üzerinde farklı atlama düzenleriyle çalışan birden çok ağın aynı anda var olabileceği Vikipedi'nin JTIDS sayfasında yazar; bir topluluk derlemesi bu ağlara 0'dan 127'ye kadar numara verildiğini belirtiyor (resmî belge değil, doğrulanmadı). Katılımcıyı tanıtan başlık alanının 15 bit olduğu da aynı derlemede geçer; bu, adres alanının büyüklüğünü gösterir, aynı anda ağda bulunabilecek sayıyı değil.
Link 16 Hangi Ülkelerde Kullanılıyor?
Link 16, NATO üyelerinin çoğunda ve Avustralya, Japonya, Güney Kore, Tayvan, İsveç ve Finlandiya gibi ortaklarda kullanılıyor. ABD Donanması'nın 2025 tarihli bilgi sayfasına göre MIDS terminalleri 58 ülkeye ve NATO'ya tedarik ediliyor (arama özeti). Aşağıdaki tablo bilinen örnekleri ülke bazında toplar.
| Ülke | Örnek platform ya da sistem |
|---|---|
| ABD | F-15, F-16, F-22, F-35, E-3, P-8A, uçak gemisi grupları, Patriot, THAAD |
| Birleşik Krallık | Typhoon, Sea King Mk 7 ASaC, Kraliyet Donanması gemileri |
| Fransa | Charles de Gaulle uçak gemisi, Rafale, Mirage 2000 |
| İtalya | Cavour uçak gemisi, Typhoon, SAMP/T |
| Almanya | Tornado, Typhoon, K130 korvetleri |
| İsveç, Finlandiya | JAS 39 Gripen, Visby korvetleri, Hämeenmaa mayın gemisi |
| Japonya | Akizuki ve Kongō sınıfı gemiler |
| Güney Kore | Sejong Daewang sınıfı muhripler |
| Tayvan | Kee Lung sınıfı gemiler |
| Norveç | NASAMS ve fırkateynler |
| Türkiye | F-16, MİLGEM (kaynak sınırlı, ayrıntı ilgili bölümde) |
Liste, Vikipedi'nin Link 16 sayfasındaki platform derlemesine dayanır ve tam değildir; sayfanın kendisi de eski ve resmî olmayan kaynaklara atıf yaptığını belirtir. Pakistan Hava Kuvvetleri'nin Link 17 adlı ayrı bir taktik veri bağı kullandığı yazılır; o bir Link 16 uygulaması değildir.
Link 16 Veri Aktarım Hızı Ne Kadar?
Tipik değerler 31,6, 57,6 ve 115,2 kbit/s olarak aktarılıyor; bunlar kullanılan paketleme moduna bağlıdır. Dalga biçiminin 1 Mbit/s üzerinde bir veri hızını destekleyebileceği, Viasat'a atıfla Vikipedi'de yazar; hangi terminal ve modda olduğu belirtilmiyor. Ses için ayrı iki dijital kanal tanımlıdır.
Bir topluluk derlemesi ise standart, ikili paketli ve tekli darbe dörtlü paketli modlar için yük verisi olarak 26,88, 53,76 ve 107,52 kbit/s yazıyor. Aradaki fark, hesaba hangi alanların girdiğine ilişkindir ve kaynaklar farkın yöntemini açıklamıyor. Bu yüzden ikisi de "kaynaklar farklı yazıyor" uyarısıyla verildi.
Ses için iki dijital kanal bulunur: 2,4 kbit/s ya da 16 kbit/s. Yüksek çözünürlüklü video ya da geniş görüntü akışı Link 16'nın kapasitesine sığmaz; The Defense Post ağın bant genişliğinin çok sayıda kullanıcı arasında paylaşıldığını özellikle vurgular. Daha yeni MIDS JTRS terminalleri için bir havacılık yayını artırılmış veri hızından söz eder; rakam vermez.
Link 16 Terminalinin Ağırlığı Ne Kadar?
Tek bir ağırlık değeri yoktur; terminal ailesine, üreticiye ve platforma göre değişir. Elimizdeki doğrulanmış tek kayıt, ABD Ordusu'nun 1990'lar program sayfasındaki JTIDS Sınıf 2M terminalidir: 83 lb (yaklaşık 37,6 kg), 21 x 13 x 25 inç (1,25 fit küp). Güncel terminaller için üretici veri sayfaları gerekir.
Sonraki kuşaklar daha küçüktür. MIDS programı, ağırlık, hacim ve maliyeti düşürmek için kuruldu; MIDS-LVT bu amacın ürünüdür. BAE Systems, MIDS JTRS'in dört kanallı telsizi ek yer, ağırlık ya da güç gerektirmeden sunduğunu belirtir; bu, eski terminale kıyasla bir iddiadır ve rakam içermez.
MIDS-LVT ve MIDS JTRS için sayısal ağırlıklar bu çalışmada resmî bir belgeden doğrulanamadı; bir topluluk derlemesi 42,5 ve 50,6 lb gibi değerler yazıyor ancak bunlara yazıda yer verilmedi. Üretici veri sayfaları en güvenilir kaynaktır.
Link 16 Hangi Verileri Paylaşır?
Link 16 konum ve kimlik bildirimlerini, hedef izlerini, görev atamalarını, platform durumunu, elektronik harp verisini ve sesli iletişimi taşır. Mesajlar J serisi denen ikili sözlükte tanımlıdır ve katılım gruplarına bölünür; her platform yalnızca rolüne uygun grupları dinler ve bu gruplara yazar.
Bir havacılık yayını örnek olarak şu mesajları verir: hava platformları için J2.2 konum ve kimlik bildirimi, J3 gözetleme izleri, J12 görev atamaları, J13 platform durumu ve J14 elektronik harp verisi. Vikipedi katılım gruplarını şöyle sıralar: konum ve kimlik bildirimi için 5 ve 6, gözetleme için 7, silah koordinasyonu için 8, hava kontrol için 9, elektronik harp için 10.
Topluluk derlemesine göre görüntü aktarımı, ses (iki grup), avcı-avcı bağlantısı, ağa bağlı silahlar ve angajman koordinasyonu için de ayrı gruplar vardır; bu liste resmî değildir. Bir katılımcı, rolüne uygun gruplara abone olur: örneğin bir savaş uçağı silah koordinasyonuna katılırken bir tanker uçağı katılmaz.
Link 16 Kullanıldığı Yerler
Link 16 hava harekâtında (savaş uçakları, erken uyarı uçakları, tankerler), deniz harekâtında (uçak gemileri ve muharebe gemileri), kara tabanlı hava ve füze savunmasında ve belirli ağa bağlı silahlarda kullanılır. Son yıllarda uzay tabanlı denemeler de eklendi. Bunlar henüz operasyonel değil, gösteri aşamasındadır.
Vikipedi, ağa bağlı silahlar olarak SDB II, JSOW C-1 ve LRASM C-3'ü listeler; ayrıca B-1B ve B-52 bombardıman uçaklarına Link 16'nın CLIP sistemiyle eklendiğini yazar. The Defense Post, Aegis muharebe ağını ve XQ-58A Valkyrie'yi Link 16 kullanıcıları arasında sayar. ABD Ordusu için AH-64E Apache ve UH-60 komuta elemanları da listede yer alır.
Link 16 Hangi Frekans Bandında Çalışır?
Link 16, UHF'nin 960-1.215 MHz aralığında çalışır; fiilen kullandığı 51 merkez frekans 969 ile 1.206 MHz arasındadır ve aralarında 3 MHz bulunur. Bu bant uluslararası kurallarda havacılık radyonavigasyonuna ayrılmıştır ve TACAN ile DME gibi sistemlerle paylaşılır. Bu nedenle sivil havacılıkla bir arada yaşar.

Frekanslar üç alt bantta toplanır: 969-1.008 MHz, 1.053-1.065 MHz ve 1.113-1.206 MHz. SigIDWiki, 1.030 ve 1.090 MHz'in dışarıda bırakıldığını yazar; bu frekanslar dost-düşman tanıma (IFF) cihazlarının kullandığı frekanslardır. Bir havacılık yayını da aynı ayrımı yapar.
Frekans atlama hızı yaklaşık saniyede 76.923'tür; her atlama 13 mikrosaniyelik bir darbe aralığına denk gelir. Atlama düzeni her ağ için farklıdır. İletim ayrıntıları (ışıma gücü ya da kullanılan modlar) açık kaynaklarda tutarlı biçimde yayımlanmadığı için bu sayfada yer almıyor.
Link 16 Hangi Hava Savunma Sistemlerini Birbirine Bağlar?
Açık kaynaklara göre Link 16 ağına katılan hava ve füze savunma unsurları arasında Patriot (komuta merkezi ve batarya komuta noktası), THAAD, SAMP/T, NASAMS, Arrow, JTAGS ve Aegis muharebe ağı yer alır. Liste Vikipedi ve savunma basınından derlendi, resmî bir envanter değildir.

ABD Ordusu'nun 1990'lar program sayfası bu bağlantının eskiye dayandığını gösterir: İleri Alan Hava Savunma Komuta-Kontrol-İstihbarat sistemi, Patriot, THAAD, MEADS ve JTAGS Sınıf 2M terminalleri için sıralanır. Bu sistemlerin ayrıntıları serideki ilgili yazılarda anlatılıyor.
Entegre Hava ve Füze Savunma Komuta Sistemi (IBCS) için Northrop Grumman'ın sponsorlu bir anlatımı, sistemin diğer sistemlere doğrudan ya da Link 16 ve MADL gibi mesaj protokolleriyle bağlanabildiğini söyler; bu üretici anlatımıdır. Hudson Enstitüsü ise sensör verisinin önce her kuvvetin kendi araçlarıyla toplanıp harmanlandığını, sonra Link 16, Link 11 ya da gelecekteki Link 22 ağı üzerinden aktarıldığını yazar. Yani her sistem aynı ağı görür ama aynı ölçüde bütünleşmiş değildir.
Türkiye'nin HİSAR ve SİPER ailelerinin Link 16 ile bağlanıp bağlanmadığı açık kaynakta doğrulanamadı; bu konuda kesin bir cümle yazılmadı.
Link 16 Nasıl Kurulur?
Link 16 sahada kurulan tek bir cihaz değildir; bir platformun terminalle donatılması, bir ağ tasarımının hazırlanması, şifre anahtarlarının yüklenmesi ve ana sistemle uyumun sınanması birlikte "kurulum" sayılır. Bu bölüm genel akışı anlatır, bir talimat ya da operasyonel ayrıntı değildir; konu yalnızca ansiklopedik düzeyde anlatılır.
İlk adım entegrasyondur: terminal platformun görev bilgisayarına ya da komuta sistemine bağlanır ve mesajları çevirecek yazılım geliştirilir. F-16 örneğinde ABD'nin 2023'te onayladığı paket, ekipmanla birlikte mühendislik desteğini de kapsıyordu; yani donanım ve entegrasyon ayrı çalışmalardır.
İkinci adım ağ tasarımıdır. Her terminal görevden önce bir plan alır; bu planı hazırlayan yazılımlar için NATO, Aralık 2025'te HAVELSAN'la "JICO Automated TDL Tool" sözleşmesini imzaladı. Janes'e göre yazılım Link 11, Link 16, Link 22, VMF ve JREAP için veri bağlarını, frekansları, şifrelemeyi ve ağ tasarımını önceden planlamaya yarar.
Üçüncü adım şifre anahtarlarıdır; anahtarların yönetimi ağın bakımının sürekli bir parçasıdır ve şifreleme bölümünde ayrıca anlatılıyor. Son adım, ağa katılmadan önce test ve sertifikasyondur; BAE Systems'in F-16 için Link 16 test kabiliyeti haberi bu aşamaya işaret eder (arama özetinden).
Link 16 Nasıl Çalışır?
Bir platformun sensörü bir hedef bulur, ana sistem iz oluşturur, terminal bu izi kendisine ayrılan zaman diliminde J serisi bir mesajla yayınlar ve ağdaki diğer terminaller alıp kendi ekranlarına işler. Merkezî bir santral yoktur; herkes kendi sırasında konuşur, geri kalan zamanda dinler.
Mesaj, 51 frekans arasında hızla atlayarak yayılır ve şifrelenir. Alıcılar mesajı aynı atlama düzenini ve anahtarı bildikleri için çözer. Aynı hedefi birden fazla platform bildirirse bunların nasıl birleştirileceği ana sistemlerin yazılımına bağlıdır.
Zamanlama hassasiyeti ek bir olanak sağlar. Her terminalin saati ortak zamana bağlıdır; bu sayede terminaller birbirlerine olan uzaklığı ölçerek göreli seyrüsefer bilgisi üretebilir. Bu, uçakların birbirine göre konumunu bilmesine yardımcı olur ve hava resminin tutarlılığını artırır.
Menzil dışında kalan birim, ağdaki bir aktarıcı üzerinden ya da JREAP ile ağa bağlanabilir. Zaman dilimi yapısının sayısal ayrıntıları bir sonraki bölümde, şifre katmanı ise ondan sonrakinde ele alınıyor.
Link 16 Zaman Bölmeli Çoklu Erişim (TDMA) Nedir?
TDMA, aynı frekans kaynağını kullanan birçok terminalin sırayla konuşmasını sağlayan bir paylaşım yöntemidir. Link 16'da zaman saniyede 128 dilime bölünür, her dilim 7,8125 milisaniyedir ve bir dilimde yalnızca bir terminal yayın yapar; böylece mesajlar çakışmaz. Her katılımcı yayın sırasını önceden bilir.

| Zaman birimi | Süre | İçerdiği |
|---|---|---|
| Zaman dilimi | 7,8125 ms | Saniyede 128 dilim |
| Çerçeve | 12 saniye | 1.536 dilim |
| Dönem (epoch) | 12,8 dakika | 98.304 dilim, 64 çerçeve |
Vikipedi'nin JTIDS sayfası, dilim başına 72, 258 ya da 444 darbe gönderildiğini (mesaj biçimine bağlı) ve her darbenin 6,4 mikrosaniye sürüp 6,6 mikrosaniyelik bir duraklamayla ayrıldığını yazar. Her darbe beş bit taşır. Bu ayrıntılar sayfanın kendi uyarısına göre atıf eksiği taşır; ancak SigIDWiki ve topluluk derlemesinin rakamlarıyla örtüşür.
Dilimleri kimin kullanacağı terminale önceden yüklenen ağ planında yazılıdır. Çerçevedeki toplam dilim sayısı sabit olduğundan, ağın kapasitesi bu dilimlerin katılımcılara nasıl dağıtıldığına bağlıdır.
Link 16 Şifreleme ve Karıştırma Nasıl Yapılır?
Link 16 iki katmanda korunur: MSEC mesaj verisini bağlantı katmanında şifreler, TSEC ise iletimin kendisini korur. TSEC, rastgele mesaj kaydırma, sembol serpiştirme, çip karıştırma ve rastgele frekans atlamayı içerir. Karıştırmaya dayanıklılık bu iki katmanın birleşimidir. Şifreleme anahtarları ve algoritma ayrıntıları kamuya açık değildir.
SigIDWiki'ye göre hata düzeltme için Reed-Solomon kodu kullanılır; çipler MSK, 32 çipli semboller ise CCSK ile modüle edilir. Bir topluluk derlemesi, atlama düzeninin ağ numarası ile şifre anahtarından türetildiğini yazar; bu bir resmî açıklama değildir.
"Karıştırma" Türkçede iki anlama gelir: şifreyi bozmak için veriyi karıştırmak (scrambling) ve düşman tarafından bozulmaya (jamming) dayanıklılık. Bu bölümde birinci anlam, yani şifreleme ve çip karıştırma anlatıldı; sistemin bozulma yöntemleri bu yazıda ele alınmaz.
Anahtar yönetimi ayrı bir hat olarak sürdürülür. Yenileme yükü ve 2015 tarihli ABD emri dezavantajlar bölümünde anlatıldı; şifre mimarisinin ayrıntıları kamuya açık değildir.
Link 16 ile Hava Savunma Entegrasyonu Nasıl Sağlanır?
Entegrasyon, bir hava savunma sisteminin yerel iz bilgisini J serisi mesaja çevirip ağa vermesi ve ağdan gelen mesajları kendi komuta sistemine okutmasıdır. Bu iş, terminal ve bir veri bağı işlemcisi ya da geçit yazılımıyla yapılır; sistem başına ayrı sınama ve sertifikasyon gerektirir.
Türk örnekleri bu mantığı gösterir. Janes'e göre HAVELSAN'ın ADVENT Marti sistemi, Sahil Güvenlik'in TCSG-553 CN-235'inde Link 16'yı kullanır. MilSOFT'un listesinde HAVELSAN'ın MİLGEM için "L-11/16 çoklu veri bağı işlemcisi" yer alır; bir arama özetine göre MilSOFT ayrıca C-130 Erciyes programında Link 16 veri bağı işlemcisinin geliştiricisidir. Bunlar üretici ve savunma basını kaynaklıdır.
Tek ağın tek tip bütünleşme anlamına gelmediği de bilinmelidir. Hudson Enstitüsü'nün yazısı ve bir NATO odaklı akademik çalışma, Patriot ile SAMP/T gibi sistemlerin bile sürüm farkları nedeniyle karmaşık entegrasyon gerektirdiğini belirtir. Bu nedenle Link 16, bağlanabilirlik sağlar; ancak gerçek komuta bütünlüğü her ülkenin ek çalışmasına bağlıdır.
NATO'nun planlama yazılımı da bu sürecin parçasıdır. HAVELSAN ile yapılan sözleşme, ittifakın veri bağlarını önceden planlayan bir aracı envantere katmayı amaçlıyor; Türk haberlerinde "tek kaynak" ve "kriz dönemi acil ihtiyacı" ifadeleri geçiyor, Janes ise yatırım komitesi onayını anar. Kaynaklar süreci farklı tanımlıyor.
Link 16 ve Link 11 Arasındaki Fark Nedir?
Link 11 daha eskidir; HF ve UHF bantlarında sıralı sorgulamayla çalışır ve saniyede yalnızca 1.364 ya da 2.250 bit taşır. Link 16 ise zaman bölmeli, çok daha hızlı ve frekans atlamalıdır. İkisi farklı bantlarda ve farklı dalga biçimlerinde çalışır. Link 11 ufuk ötesine HF ile ulaşır, Link 16 ise görüş hattıyla sınırlıdır.
Link 11'in standardı Kasım 1957'de Ottawa'da imzalandı. Geliştirmede Kanada Kraliyet Donanması, ABD Donanması ve Kraliyet Donanması rol aldı. Gemiler arasında hedef bilgisi aktarmak için tasarlandı. Her mesaj 30 bitlik paketlerden oluşur (24 bit şifreli yük, 6 bit hata düzeltme).
Çalışma düzeni "yoklama" mantığına dayanır: bir veri ağı denetim istasyonu, katılımcıları sırayla sorgular, diğerleri dinler. Link 16'da böyle bir merkezî sorgulayıcı yoktur; her terminalin kendi zaman dilimi önceden belirlidir. İki farklı dalga biçimi (CLEW ve SLEW) Link 11'de vardır ve bir ağdaki herkesin aynısını kullanması gerekir.
Vikipedi, Link 11'in yerini Link 22'nin alacağını belirtir (kaynak istenmiş bir ifade). Aynı sayfa ABD Ordusu'nun yalnızca HF kullandığını, UHF sürümünün ise ufuk ötesi kabiliyeti olmayan küçük gemilere yönelik olduğunu yazar. Şifresiz ve otomasyonsuz alt kardeşi Link 14'tür.
Link 16 Hangi NATO Standardına Dayanır?
Link 16, NATO'da STANAG 5516 standardına, ABD'de MIL-STD-6016'ya dayanır. Vikipedi, STANAG 5516'nın önceki adının JTIDS teknik arayüz tasarım planı olduğunu yazar. Standart metinleri kamuya açık olmadığından sürüm numaraları bu çalışmada doğrulanamadı. Aşağıda sorumlu kurumlar ve yardımcı standartlar sıralanıyor; sürüm bilgisi gereken okur için resmî NATO ve ABD kayıtlarına bakılmalıdır.
ABD'de MIL-STD-6016'nın yapılandırma yönetimini Savunma Bilgi Sistemleri Ajansı (DISA) yürütür; plan ve gereksinimleri Langley Hava Kuvvetleri Üssü'ndeki Hava Kuvvetleri Küresel Siber Entegrasyon Merkezi yönlendirir. JTIDS programlarını Hanscom Hava Kuvvetleri Üssü'ndeki 653. Elektronik Sistemler Kanadı yürütür. MIDS programının iletişim bileşenini ise San Diego'daki MIDS Uluslararası Program Ofisi yönetir.
Menzil uzatma için iki yardımcı standart vardır: MIL-STD-3011 (JREAP) ve STANAG 5602 (SIMPLE). Link 22 ise STANAG 5522 ile tanımlanır. BAE Systems'in sayfasına göre zorunlu protokol güncellemeleri ağa gerektiği gibi dağıtılır ve sistem emekliye ayırma tarihleri önceden duyurulur.
Link 16'nın Rakipleri ve Alternatifleri Nelerdir?
Link 16'nın yerini doğrudan almış tek bir sistem açık kaynaklarda görülmedi; tamamlayıcı ve ulusal alternatifler var. Link 11 ve Link 22 aynı NATO ailesindendir, MADL ve IFDL gizli uçakların kendi aralarındaki bağlardır ve bazı ülkeler kendi taktik veri bağlarını geliştiriyor.
Link 11 ve Link 22
Link 11 eski deniz ağıdır; Link 22 onun halefi olarak hazırlandı ve Link 16'yı tamamlar. Ayrıntılar ilgili bölümlerdedir.
MADL ve IFDL
MADL, F-35'in kullandığı dar ve yönlü Ku bandı bağlantısıdır. IFDL ise F-22'nin kendi aralarında kullandığı uçuş içi bağdır. İkisi birbiriyle uyumlu değildir; Link 16 bu iki dünyayı birleştiren ortak ağdır. Vikipedi, F-22 için planlanan MADL yükseltmesinin 2010'da iptal edildiğini yazar.
Ulusal veri bağları
ASELSAN'ın T-Link ailesi (T-Link A, C, M ve G), Temmuz 2025'te IDEF'te tanıtıldı; SSB ile Faz-2 seri üretim sözleşmesi Hava Kuvvetleri'nin ihtiyaçları için imzalandı. Hedef, taktik veri bağında dışa bağımlılığı azaltmak olarak belirtiliyor. Sözleşme tutarı, adet ve teslim takvimi bu çalışmada bulunamadı. Link 16 ile uyumluluğu ya da herhangi bir platformla Link 16 yerine kullanılacağı doğrulanmadı.
Güney Kore'nin Savunma Tedarik Programı İdaresi (DAPA), Ocak 2024'te Link 16 gereksinimlerini karşılayan yerli bir taktik bilgi aktarma teknolojisinin geliştirme testlerini Aralık 2023'te tamamladığını duyurdu. The Defense Post ise Polonya ve Türkiye'nin şifreleme, verim ya da insansız sistem uyumu için yerel geliştirmeler yaptığını yazar. Pakistan Hava Kuvvetleri'nin Link 17 adlı ayrı bir veri bağı kullandığı da Vikipedi'de geçer.