Savunma Sanayi TR | Sözlük | Buk-M2E Nedir? Özellikleri, Menzili ve Hangi Ülkelerde Var?

Buk-M2E Nedir? Özellikleri, Menzili ve Hangi Ülkelerde Var?

Buk-M2E (9K317E), Rusya'nın orta menzilli hava savunma sisteminin ihracat sürümüdür. Menzil 45 km, 24 hedef, kullanıcı ülkeler ve Türkiye'deki durum.

Buk-M2E (9K317E), Rusya'nın orta menzilli hava savunma sisteminin ihracat sürümüdür. Menzil 45 km, 24 hedef, kullanıcı ülkeler ve Türkiye'deki durum.

Buk-M2E Nedir? Özellikleri, Menzili ve Hangi Ülkelerde Var?
KAYNAK: Zeki Ersin Yıldırım

Buk-M2E, Rusya'nın Almaz-Antey çatısı altında geliştirilen Buk-M2 (9K317) orta menzilli hava savunma sisteminin ihracat sürümüdür. Resmî kodu 9K317E'dir; NATO bu ailenin M2 kuşağına SA-17 "Grizzly" adını verir. Birçok derlemede "Viking" adıyla eşleştirilse de bu ad başka bir sisteme, Buk-M3'ün ihracat sürümüne aittir; ayrıntısı 25. başlıkta.

Metin, 20 Kasım 2026 tarihine kadar yayımlanmış üretici verilerine, savunma basınına, Bellingcat gibi doğrulama çalışmalarına ve ülke bakanlıklarının duyurularına dayanıyor. Üreticinin ayrıntılı ve tek bir açık veri sayfası olmadığı için rakamlar kaynaklar arasında ayrışıyor; ayrıştığı yerde bu açıkça belirtildi. Genel Buk ailesinin tarihi ve M1/M3 sürümleri bu sayfanın konusu değildir; yalnızca M2E ile ilgili kısımlar anlatıldı.

Gün batımında bozkırda duran, tepesinde dört füze taşıyan paletli ateş aracı ve uzakta vinçli yükleyici araç (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Veri notu: Menzil, hedef sayısı ve vurma olasılığı gibi değerler çoğunlukla üretici ya da derleme siteleri aracılığıyla gelen beyanlardır; bağımsız ölçüm yayımlanmamıştır. Birim fiyat, teslim edilen toplam sistem sayısı ve füze envanteri açıklanmamıştır. Metinde "tek kaynak" diye işaretlenen bilgi ikinci bir güvenilir kaynakla desteklenemedi.

Buk-M2E Nedir?

Buk-M2E, hedefi radarla bulup yarı aktif radar güdümlü füzelerle vuran, paletli ya da tekerlekli araçlara kurulu, orta menzilli bir kara tabanlı hava savunma sistemidir. Rusya'nın Buk-M2 sistemini ihraca uyarlayan sürümdür; kodu 9K317E'dir ve uçaklara karşı yaklaşık 45 km menzil bildirilir.

Adın sonundaki "E" harfi, ihracat anlamına gelen Rusça sözcüğün baş harfidir. Sistem tek bir araç değil, birbirine veriyle bağlı bir takımdır: komuta aracı, hedef arayan radar, hedefi aydınlatan ve füzeyi yönlendiren radar, füze taşıyan ateş araçları ve füze yükleyen araçlar. Bunların listesi 11. başlıkta tablo hâlinde verildi.

Aile içindeki yeri de önemlidir. Eski Buk-M1'de hedefe yönelen radar mekanik olarak döner; M2 kuşağında ise elektronik taramalı bir anten kullanılır ve füze yeni 9M317'dir. M1 ile farklar 26. başlıkta karşılaştırılıyor.

Buk-M2E Ne İşe Yarar?

Buk-M2E'nin görevi, ordu birliklerini ve belirlenmiş önemli noktaları alçak ile orta irtifada uçan savaş uçaklarından, helikopterlerden ve seyir füzelerinden korumaktır. Üretici, belirli bir sınır içinde taktik balistik füzelere karşı da kullanılabildiğini belirtir. Uzun menzilli katmanın yerine değil, onun altındaki katmana hizmet eder.

Orta menzilli sistemler, bir ülkenin hava savunmasında genellikle iki sınıfın arasında durur. Üstte uzun menzilli ve yüksek irtifalı bataryalar, altta omuzdan atılan füzeler, uçaksavar topları ve kısa menzilli sistemler bulunur. Buk-M2E bu ara bandı doldurur; kendi radarını taşıyan ateş araçları sayesinde bataryanın bütün parçaları tek bir noktada toplanmak zorunda kalmaz.

missilery.info ayrıca radar yansıması belirgin yer hedeflerine karşı sınırlı kullanım olasılığından söz eder; bu iddia tek bir derleme kaynaktan geldiği için ikincil kabul edilmelidir. Sistemin asıl rolü hava hedefleridir.

Buk-M2E Hangi Ülkenin?

Buk-M2E, Rusya yapımıdır. Tasarım, Almaz-Antey grubuna bağlı Tikhomirov Araştırma Enstitüsü'nde (NIIP, Zhukovsky) yapılmış, seri üretim ise Ulyanovsk Mekanik Fabrikası'nda (UMZ) yürütülmüştür. Sistem, Sovyetler Birliği döneminde başlayan Buk ailesinin bugün Rusya Federasyonu'ndaki devamıdır ve ihracat kataloğunda Rus devlet kanalıyla satılır. Menşei konusunda kaynaklar arasında çelişki yoktur.

Ana yüklenici olan Almaz-Antey, Rus devletinin denetimindeki bir hava savunma holdingidir. İhracat satışları ise devlet silah ihracatçısı Rosoboronexport'un kataloğu üzerinden yapılır; bu kurumun listesinde Buk-M2E (9K317E) adıyla yer alır.

Tekerlekli seçenek biraz ayrıdır. Janes ve Army Recognition'a göre tekerlekli sürüm, Belarus'taki Minsk Tekerlekli Traktör Fabrikası'nın MZKT-6922 6x6 şasisini kullanıyor. Yani sistemin kendisi Rus yapımı olsa da bu seçenekte taşıyıcı araç Belarus'tandır; Rusya'nın kendi tekerlekli şasi geliştirdiği de basında yazıldı.

Buk-M2E Özellikleri Nelerdir?

Üretici verilerine göre Buk-M2E, uçaklara karşı 3 ile 45 km arasında, 15 m ile 25 km arasındaki irtifalarda etkilidir; aynı anda 24 hedefe karşılık verebilir ve füzesi yaklaşık 710 kg ağırlığındadır. Bu değerlerin çoğu üretici beyanıdır; bağımsız bir ölçüm sonucu yayımlanmamıştır.

ÖzellikDeğerKaynak türü
Resmî kod / NATO adı9K317E / SA-17 GrizzlyÜretici ve NATO adlandırması
Uçaklara karşı menzil3-45 km (bazı derlemeler M2 için 50 km yazar)Rus ihracat kataloğu, Army Technology
Hedef irtifası15 m - 25 kmÜretici
Seyir füzesi ve balistik hedefYaklaşık 20 km'ye kadar; seyir füzesi için en düşük yaklaşık 100 m irtifaArmy Technology
Aynı anda angaje edilen hedef24 (ateş radarı başına 4 füze yönlendirme)Üretici beyanı
Azami hedef hızı830 m/s (başka kaynaklar 1.100 m/s'ye kadar yazar)Army Technology, missilery.info
Tek füzeyle vurma olasılığıUçak/helikopter 0,90-0,95; balistik füze 0,60-0,70Üretici; bağımsız doğrulama yok
Füze9M317E, yaklaşık 5,5 m, 710-720 kg, 70 kg parçacık başlığıArmy Technology, Army Recognition
Çalışma sınırlarıArtı eksi 50 derece, 30 m/s rüzgâr, 3.000 m deniz seviyesi üstüArmy Technology
Kuruluş ve söküm süresiYaklaşık 5 dakikaArmy Technology, missilery.info

Tablodaki üst sınırlar tek bir senaryoya aittir: tek füze, belirli hedef tipi, ideal şartlar. Gerçek angajmanda menzil; hedefin irtifasına, hızına, yönüne ve radar yansıma alanına göre belirgin biçimde değişir. Hiçbir kaynak, M2E'nin yeni nesil gizli uçaklara ya da çok küçük insansız araçlara karşı sayısal başarı oranı yayımlamamıştır.

Buk-M2E'nin Avantajları Nelerdir?

Buk-M2E'nin öne çıkan yönleri, elektronik taramalı radarı, aynı anda çok sayıda hedefe karşılık verebilmesi, bataryanın dağınık araçlarla çalışabilmesi ve hem paletli hem tekerlekli şasi seçeneği sunmasıdır. Bu üstünlüklerin çoğu üretici beyanına dayanır; bağımsız sınama sonuçları açıkça yayımlanmış değildir. Aşağıda bunların hangileri belgeli, hangileri iddia, ayrı ayrı belirtildi.

Radar tarafında M2 kuşağı, M1'in mekanik taramalı antenini pasif elektronik taramalı bir antenle (PESA) değiştirdi. Ateş aracı aynı anda birkaç hedefi izleyip dört füze yönlendirebiliyor; üretici bu farkın karşı elektronik önlemlere dayanıklılığı artırdığını öne sürer. Bağımsız bir sınama sonucu yayımlanmadığı için bu, beyan olarak okunmalıdır.

İkinci avantaj, ağ yapısıdır. Army Technology'nin bileşen listesine göre ateş araçları, komuta aracı ve radarlarla veri hattıyla bağlanır; Polyana-D4M1 adlı otomatik kontrol sistemi bu bağlantıyı yönetir. Üçüncüsü, şasi seçimidir: Kazakistan paletli sürümü aldı, tekerlekli M2EK ise yalnızca görüşme aşamasında geçiyor. Bir diğeri, ihracat geçmişidir; birden fazla ülkenin envanterinde bulunması eğitim ve yedek parça zincirinin tanımlı olduğunu gösterir.

Buk-M2E'nin Dezavantajları Nelerdir?

Buk-M2E'nin sınırları arasında ateş aracı başına yalnızca dört hazır füze, yeniden dolum için ayrı araç gereksinimi, radarın yayın yaparak varlığını belli etmesi ve yoğun saldırılarda tek başına yetersiz kalma olasılığı sayılabilir. Bu sınırlar, her orta menzilli sistem için büyük ölçüde geçerlidir.

Dört hazır füze, yoğun bir hava saldırısında hızla tükenebilir. Yükleyici araç gerekir ve yeniden dolum süresi kaynaklara göre yaklaşık 12-13 dakika arasında veriliyor; bu süre, hareket hâlindeki bir batarya için kritiktir. Ayrıca sistemin başarısı yalnızca araca değil, bataryanın birbiriyle ve üst komuta ağıyla bağlı kalmasına, bakıma ve yedek parçaya bağlıdır.

Bu son nokta Venezuela'da somut hâle geldi: New York Times'ın ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre Ocak 2026'daki operasyonda Venezuela'nın Rus yapımı sistemleri radara bağlı değildi ve bazı parçaları depodaydı. Bu bir tasarım hatası değil, işletme ve bakım sorunu olarak aktarıldı (ayrıntı 20. başlıkta). Son olarak, tek başına katmanlı bir savunmanın yerini tutmaz; kendi menzilinin dışında kalan ya da çok alçak uçan küçük hedefler için ek sistemler gerekir.

Buk-M2E Ne Zaman Üretildi?

Buk-M2'nin tasarımı 1980'lerin sonunda tamamlandı, ancak ekonomik sorunlar yüzünden seri üretim ancak 2008'de Ulyanovsk'ta başladı. İhracat sürümü Buk-M2E ise MAKS-2007 fuarında tanıtıldı, 2009-2010 arasında denendi ve 2010'lu yılların başında ihraca girdi. Aşağıdaki tabloda kilometre taşları sıralandı. Tarihler arasındaki farkın nedeni de aşağıda açıklandı.

Açık bir poligonda araçtan fırlayan ve beyaz duman izi bırakarak yükselen füze, uzakta küçük hedef siluet (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
YılGelişmeKaynak
1988Buk-M2 tasarım süreci tamamlandıArmy Technology
1990'ların başıSistem kâğıt üzerinde kabul edildi; ekonomik sorunlar seri üretimi engelledimissilery.info
2007Buk-M2E MAKS fuarında ihracat sürümü olarak gösterildi; Suriye sözleşmesinden söz edildimissilery.info, Army Technology
2008Buk-M2 Rus ordusunda hizmete girdi; Ulyanovsk'ta seri üretim başladıArmy Technology, missilery.info
Eylül 2010Kapustin Yar poligonunda beş hedefe beş füzeyle atış yapıldıArmy Technology
2011Suriye'ye teslimat (Vikipedi derlemesi)Tek kaynak grubu
2013-2015Venezuela'da ilk Buk-M2E görüntüleri ve tekerlekli araçların gelişiArmy Recognition, Shephard
Mayıs 2018Kazakistan ile Buk-M2E sözleşmesiSavunma basını
1 Şubat 2021Kazakistan ilk tabur takımını teslim aldığını duyurduJanes

Tarihler arasındaki fark, "üretim" sözcüğünün neyi anlattığına bağlı. Tasarım, kabul ve seri üretim ayrı olaylardır; kaynakların bazıları M2'nin kabul yılını 1990'ların başı, bazıları 2008 olarak yazar. Burada Rus ordusuna giriş tarihi için 2008, ihracat için 2010'ların başı alınmıştır.

Türkiye'nin Buk-M2E'si Var mı?

Hayır. Açık kaynaklardaki operatör listelerinde Türkiye, Buk-M2E'nin ya da başka bir Buk sürümünün kullanıcısı olarak geçmiyor. Bu olumsuz bilgi listelerde yer almamaya dayanıyor; Türkiye Cumhuriyeti'nin bu konuda yayımlanmış resmî bir "alınmadı" açıklamasına ise rastlanmadı. Ülkenin mevcut orta menzilli katmanı aşağıda kısaca aktarıldı.

Türkiye'nin orta menzilli hava savunma katmanında yerli HİSAR ve SİPER aileleri öne çıkar; ayrıca ülke Rus yapımı S-400 sistemine sahiptir. S-400 ile Buk-M2E farklı sınıftadır: biri uzun menzilli, diğeri orta menzilli bir sistemdir. Türkiye'nin Buk-M2E'ye yönelik bir alım girişimi de açık kaynakta görülmedi.

Bölgedeki komşular bakımından, Kazakistan ve Azerbaycan gibi ülkelerin Buk ailesiyle ilişkisi vardır (16. başlıkta); ancak bu kullanıcılar Türkiye'nin envanteri hakkında bir şey söylemez.

Buk-M2E mi Daha İyi, Patriot mu?

Bu iki sistem aynı görevi aynı ölçekte yapmadığı için "hangisi daha iyi" sorusunun tek bir cevabı yok. Patriot, balistik füze savunmasını da kapsayan, ABD yapımı, daha ağır ve pahalı bir sistemdir; Buk-M2E ise orta menzilli, hareketli bir uçaksavar bataryasıdır. Seçim ölçüte göre değişir.

ÖlçütBuk-M2EPatriot
Menzil sınıfıOrta; uçaklara karşı yaklaşık 45 km (üretici)Orta-uzun; füze türüne göre farklı, balistik füze savunması öne çıkar
Ana görevUçak, helikopter, seyir füzesi; sınırlı balistik hedefHava solunumlu hedefler ve balistik füzeler
HareketPaletli veya tekerlekli araç, yaklaşık 5 dk kuruluşRömorklu veya tekerlekli ünite; batarya daha büyük
MaliyetBirim fiyat açıklanmadıCRS'e göre dört bataryalık tabur yaklaşık 1,8 milyar dolar
Katmandaki rolOrta katman, kara birlikleri çevresiAlan ve kent savunması

Buk-M2E'nin kendi radarını taşıyan ateş araçları ve görece hafif yapısı, birliklerle birlikte yer değiştirmeye uygundur. Patriot'un radarı yüz kilometrelerce uzağı görür; füze çeşitliliği ve balistik füze savunma yeteneği ise onu farklı bir sınıfa koyar. İki sistemin karşı karşıya geldiği doğrulanmış bir çatışma da yoktur; bu yüzden performans kıyası, üretici ve kullanıcı beyanlarının karşılaştırmasından öteye geçmez.

Buk-M2E F35 Vurabilir mi?

Bu soru için doğrulanmış bir cevap yok. Açık kaynaklarda Buk-M2E'nin bir F-35'i vurduğuna ya da onunla karşılaştığına dair belgelenmiş bir olay bulunmuyor. Üretici de gizli uçaklara karşı sayısal başarı oranı yayımlamamıştır; bu yüzden olumlu ya da olumsuz kesin bir hüküm kurulamaz.

Genel ilke olarak, radar yansıma alanı küçük tasarlanmış uçakların radarla algılanma mesafesi kısalır; bu yüzden gizli uçaklara karşı sistemler genellikle ağ içinde, birden fazla sensörle birlikte düşünülür. Buk-M2E'nin radarlarının bu tür hedeflere karşı gerçek başarısı kamuya açık biçimde ölçülmemiştir.

Ocak 2026'da Venezuela'da yapılan ABD operasyonunda F-22 ve F-35'in yer aldığı, bu uçakların rolünün ise kaynaklara göre tartışmalı olduğu (sensör ya da düşman hava savunmasını bastırma) aktarıldı. Aynı operasyonda Buk-M2E fırlatıcılarının imha edildiğine dair görüntüler var; ancak bu sistemlerin ateş açıp açmadığı, bir uçağa karşılık verip vermediği doğrulanmadı. Bu nedenle olay, "Buk-M2E F-35'e karşı" sorusuna kanıt sayılmaz.

Buk-M2E Kaç Parçadan Oluşur?

Tam bir Buk-M2E bataryası, kaynaklara göre bir komuta aracı, bir hedef tespit radarı, en çok altı ateş aracı, en çok on iki yükleyici-fırlatıcı ve bir aydınlatma-güdüm radarından oluşur. Bunlar azami değerlerdir; teslim edilen yapı müşteri ülkeye göre farklı olabilir. Bileşenler aşağıda tabloda toplandı.

Çöl yolunda duran, üstünde radar paneli ve dört füzeyi eğik taşıyan altı tekerlekli ağır askerî araç (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
BileşenGöreviNot
9S510E komuta aracıHedefleri paylaştırır, ateş araçlarını yönetirPolyana-D4M1 otomatik kontrol sistemine bağlanır
9S18M1E hedef tespit radarıGeniş alanı tarar, hedef bilgisini komuta aracına verirmissilery.info aynı görevi 9S117 "Kupol-M2E" için yazar; kaynaklar farklı
9A317E ateş aracı (TELAR)Kendi radarını taşır, 4 hazır füze atar; en çok altı adetPaletli GM-569 veya tekerlekli MZKT-6922 şasi
9A316E yükleyici-fırlatıcı (TEL)Füze taşır, fırlatabilir ve ateş araçlarını doldurur; en çok on iki adetTaşıdığı füze sayısı kaynaklara göre dört veya sekiz
9S36E aydınlatma ve güdüm radarıHedefi aydınlatır, füzeleri yönlendirirTeleskopik direk 21 m'ye çıkar

Her ateş aracının mürettebatı dört kişidir; Army Recognition tüm sistem için 12 ile 18 kişi arasında bir değer veriyor. Radar direği, düz arazide alçak irtifa görüşünü artırmak için kullanılır. Hangi aracın ne kadar füze taşıdığına dair çelişki, 15. başlıkta ayrıca ele alındı.

Buk-M2E Fiyatı Nedir?

Buk-M2E'nin resmî birim fiyatı açıklanmadı. Elimizde yalnızca ülke bazlı sözleşme tutarları var: 2007'de Suriye ile imzalandığı bildirilen yaklaşık 1 milyar dolarlık bir sözleşme ve değeri açıklanmayan Kazakistan sözleşmesi. Bu rakamlardan tek bir sistemin fiyatı çıkarılamaz; tahmini fiyat yazılmadı. Suriye tutarı yalnızca tek bir kaynakta geçer.

Suriye rakamı yalnızca Army Technology'de geçiyor (tek kaynak) ve sözleşmenin kaç batarya, kaç füze ve hangi eğitim ve destek paketini kapsadığı bilinmiyor. Bu nedenle toplamı sistem sayısına bölmek yanıltıcı olur. Kazakistan ile Mayıs 2018'de varılan anlaşmanın tutarı Janes ve diğer savunma basınında yer almıyor.

Venezuela'da 2009'da duyurulan Rus kredisinin (yaklaşık 2,2 milyar dolar) içinde Buk-M2'nin de adı geçer, ancak kredi birçok silahı kapsar ve Buk'un payı belirtilmemiştir. Tahmini fiyat bilgisi bilerek yazılmadı.

Buk-M2E Kaç Yılında Üretildi?

Seri üretim 2008'de Ulyanovsk'ta başladı; üretimin bugüne kadar kesintisiz sürüp sürmediği ve toplam adet açıklanmadı. İhracat teslimatları, bilinen kadarıyla 2010'ların başından 2021'e kadar uzanır. Yıl yıl üretim dökümü yayımlanmış değildir; bilinenler teslimat haberlerinden derlenebilir. Aşağıda bilinen teslimat sayıları ve bunlardaki çelişkiler verildi.

Tarih zinciri 7. başlıkta verildi; burada eklenecek yeni bilgi, teslimat tarafındadır. Suriye için SIPRI verisine dayandırılan bir aktarım 18 sistemden söz ederken, Vikipedi derlemesi 8 ve 10 sistemlik iki gruptan söz ediyor; kaynaklar tutmuyor. Venezuela için Vikipedi 11 Buk-M2E yazıyor. Kazakistan'a giden miktar ise bir tabur takımıdır.

Rus ordusunda 2016'dan itibaren daha yeni Buk-M3'ün tabur teslimatları başladı; bu, Rusya'nın kendi üretim ağırlığını daha yeni sürüme kaydırdığını gösterir; M2E zaten ihracat adıdır. Güncel üretim hızına dair güvenilir bir açık veri yoktur.

Buk-M2E Menzili Ne Kadar?

Üreticinin ihracat verilerine göre Buk-M2E, uçaklara karşı 3 ile 45 km arasındaki mesafede etkilidir; seyir füzeleri ve taktik balistik füzeler için bu mesafe yaklaşık 20 kilometreye iner. Daha uzun menzil, aynı ailenin M3 kuşağında bildirilir; ayrıntısı 25. başlıktadır. Aşağıda üç farklı menzil kavramı ayrı ayrı açıklandı.

Menzil kavramı üç farklı şeyi karıştırabilir. Radarın hedefi görme mesafesi, füzenin uçabildiği mesafe ve hedefin gerçekten vurulabildiği "etkili menzil" aynı şey değildir. Army Recognition tespit radarı için 120 km, missilery.info 160 km gibi değerler yazar; ancak bunlar algılama değerleri olup füzenin vurma menziliyle karıştırılmamalıdır.

Kaynaklar 45 km'lik sınırda tam birleşmez: Vikipedi M2 için 3-50 km, M2E için 45 km yazar; missilery.info metin içinde "45-50 km" der. Rus ihracat kataloğu 45 km'lik bandı kullanıyor. Bu yazıda resmî katalog değeri esas alındı. Alt sınırdaki yaklaşık 3 km, çok yakın hedeflerde füzenin yeterince hızlanamayacağı bir boşluk bırakır.

Buk-M2E Bataryasında Kaç Füze Var?

Standart bir bataryanın füze sayısı resmî olarak açıklanmadı. Kesin olan, bir ateş aracının dört hazır füze taşıdığıdır; yükleyici araçların taşıdığı sayı ise bir kaynakta dört, bir başkasında sekizdir. Bu çelişki yüzünden toplam hazır füze sayısını güvenle hesaplamak mümkün değildir. Aşağıda yalnızca hesaplanabilen kısım gösterildi.

Yalnızca aritmetik olarak bakarsak, en çok altı ateş aracı dört füzeyle toplam 24 hazır füze eder; bu bir hesaptır, üretici verisi değildir ve yükleyicilerdeki füzeleri kapsamaz. Kazakistan ve Venezuela'daki gerçek yapılandırmalar açıklanmadı.

Füzelerin kendisi 9M317E tipidir: katı yakıtlı, yaklaşık 710-720 kg, 70 kg parçacık başlıklı. Yeniden dolum için ayrı yükleyici araç gerekir; kaynaklar bu işlemi yaklaşık 12 ila 13 dakika olarak veriyor. Füze stoğu, yani depodaki yedek füze sayısı, hiçbir ülke tarafından açıkça duyurulmamıştır.

Buk-M2E Hangi Ülkelerde Var?

Açık kaynaklarda Buk-M2E'nin kullanıcısı olarak en net biçimde Suriye (eski hükümet), Venezuela ve Kazakistan görünür. Mısır ve Cezayir için Buk-M2 ailesi yazılır ancak tam sürüm teyit edilemez. Azerbaycan ve Belarus ise bazı sitelerde sayılsa da başka kaynaklar bu ülkelerde Buk-MB modernizasyonundan söz eder.

ÜlkeDurumGüvenilirlik notu
Suriye (eski hükümet)2007 sözleşmesi, 2011 civarı teslimat; 8-10 ya da 18 sistemSayılar tutmuyor; Aralık 2024 sonrası durum belirsiz
Venezuela2013'ten itibaren görüntüler; yaklaşık 11 sistemSayı derleme kaynaklı; Ocak 2026 imhaları belgeli
KazakistanMayıs 2018 sözleşmesi, 1 Şubat 2021'de bir tabur takımıÜlke bakanlığı açıklaması
Mısır2014'te bir Buk-M2 sistemi, 2007'de yaklaşık 100 füzeM2E mi M2 mi belirsiz; 2023'te 40'tan fazla Buk-M1-2 ve M2E karışık
Cezayir48 Buk-M2 sistemi yazılıyorYalnızca derleme kaynak; M2E teyit yok
Azerbaycan, BelarusBazı siteler M2E kullanıcısı yazıyorBaşka kaynaklar Buk-MB modernizasyonuna işaret ediyor; teyit yok

Suriye

Army Technology, Suriye'nin 2007'de yaklaşık 1 milyar dolarlık bir Buk-M2E sözleşmesi yaptığını yazar. Teslimat yılı için Vikipedi derlemesi 2011'i, SIPRI'ye dayandırılan bir aktarım 18 sistemi verir. Aralık 2024'te hükümetin düşmesinden sonra İsrail, Suriye'nin hava savunma envanterine geniş çaplı saldırılar düzenledi; İsrail ordusu SA-17 sistemlerinin yüzde 80'inin imha edildiğini açıkladı. Bu rakam bağımsız doğrulanmış değildir ve SA-17 adı Buk-M1-2'yi de kapsar.

Venezuela

Venezuela, 2009'da kurmayı duyurduğu katmanlı hava savunmasına Buk-M2'yi de koymuştu. İlk Buk-M2E görüntüleri Nisan 2013'te El Diario gazetesinde göründü; tekerlekli araçların 2015 ortalarında geldiği yazılıyor. Sistemin Ocak 2026'daki akıbeti 20. başlıkta anlatıldı.

Kazakistan

Kazakistan Savunma Bakanlığı 1 Şubat 2021'de ilk tabur takımını teslim aldığını duyurdu. Janes'in aktardığına göre sistem, ülkenin hava savunma kuvvetlerinde mevcut S-300PS'yi tamamlayacak. Aynı kaynak, tekerlekli Buk-M2EK ile ikinci bir tabur için görüşme yapıldığını Rus basınına dayanarak yazar; sonuçlandığına dair açık bir kayıt bulunamadı.

Mısır, Cezayir ve doğrulanamayan kayıtlar

Mısır'ın 2014'te bir Buk-M2 sistemi aldığı ve 2007'de yaklaşık 100 adet 9M317 füzesi teslim edildiği derleme kaynaklarda yazılıyor; ayrıca Mısır'ın Buk-M3 füzesi talep ettiği savunma basınında çıktı. Cezayir'in 48 Buk-M2 sistemine sahip olduğu yalnızca derleme kaynaklardan geliyor. Her ikisinde de M2E etiketi teyit edilemediği için tabloya "belirsiz" olarak işlendi.

Buk-M2E Maksimum Hızı Ne Kadar?

Buk-M2E füzesinin hızı için yalnızca tek bir kaynakta 1.230 m/s değeri yazılıyor; bu, saniyede yaklaşık 1,2 km demektir. Ateş araçları ise yolda saatte yaklaşık 65 km, toprak yolda 45 km hızla hareket edebilir. Her iki değer de üretici ya da derleme verisidir.

Füze hızı değeri yalnızca missilery.info'da geçtiği için tek kaynaklıdır; Army Recognition ve Army Technology füze hızını yazmaz. Bunun yerine bir başka hız değeri öne çıkar: sistemin vurabileceği hedefin en yüksek hızı. Army Technology bunu 830 m/s olarak yazar, missilery.info yaklaşık 1.100 m/s (karşıdan gelen hedef) ve 300-400 m/s (uzaklaşan hedef) bandında verir, bazı derlemeler 1.200 m/s'ye kadar çıkar.

Araç tarafında Army Technology 500 km'lik yakıtlı menzil, Army Recognition ise tekerlekli şasi için aynı 65 km/h ve 500 km değerlerini yazar. Bir atış anındaki gerçek füze hızı; irtifaya, hedefe uzaklığa ve motorun yanma süresine göre değişir.

Buk-M2E Ağırlığı Ne Kadar?

Buk-M2E füzesi yaklaşık 710-720 kg ağırlığındadır ve 70 kg'lık parçacık başlığı taşır. Araçların ağırlığına dair tutarlı bir üretici rakamı yoktur; missilery.info paletli ateş aracı için yaklaşık 35 ton yazar, ancak bu değer yalnızca tek bir derleme kaynaktan gelir ve doğrulanamamıştır.

Aynı kaynak, paletli yükleyici için 38 ton, komuta aracı için 30 ton, aydınlatma radarı için 36 ton verir. Tekerlekli sürümlerde bu değerler biraz düşer: komuta aracı 25 ton, radar 30 ton gibi. Air Power Australia ise yalnızca GM-569 şasinin boş kütlesini yaklaşık 24 ton olarak aktarır. Üç değer birbirine uymaz; çünkü biri araç tipi, biri yük durumu, biri şasi tek başına demektir.

Ölçüler konusunda Army Recognition, tekerlekli ateş aracı için yaklaşık 8,0 x 3,3 x 3,8 m (uzunluk, genişlik, yükseklik) yazar. Resmî ağırlık ve ölçü tablosu, erişilebilen ihracat kataloğu sayfalarında yer almadı.

Buk-M2E Neleri Vurabilir?

Üreticiye göre Buk-M2E, taktik ve stratejik uçakları, helikopterleri, seyir füzelerini, havadan atılan güdümlü silahları ve belirli bir menzil içinde taktik balistik füzeleri hedef alabilir. Bu liste üretici beyanıdır; her hedef tipi için gerçek başarı oranı bağımsız olarak ölçülmemiştir. Aşağıda hedef türlerine göre bildirilen olasılıklar ve sınırlar sıralandı.

Helikopterler için missilery.info havada asılı duranların da vurulabildiğini yazar; tek füzeyle vurma olasılığı 0,7-0,8, seyir füzesi için 0,7-0,8 olarak aktarılır. Balistik füze hedeflerinde 20 km'ye kadar ve yaklaşık 0,6-0,7 olasılık bildirilir. Aynı kaynak, radar yayılımına karşı atılan füze türü hedefler için de 0,5-0,7 gibi bir değer yazar; bu iddia tek kaynaklıdır.

Küçük insansız hava araçları için Buk-M2E özelinde yayımlanmış bir veri yoktur. Sistem, radar yansıma alanı küçük, yavaş ve çok alçak uçan hedefler için tasarlanmış bir sınıf değildir; bu hedefler için genellikle kısa menzilli sistemler ve toplar kullanılır.

Buk-M2E Kullanıldığı Yerler

Buk-M2E'nin belgelenmiş kullanımı sınırlıdır: 2010'daki poligon atışları, Rus yetkililerin 2021'de Suriye için açıkladığı önleme iddiaları ve Ocak 2026'da Venezuela'da imha edilen fırlatıcılar. Doğrulanmış bir hava muharebesi başarısı ise kamuya açık biçimde teyit edilmemiştir. Her olay aşağıda kaynağı ve doğrulama durumuyla birlikte anlatıldı.

Poligon tarafında Army Technology, Eylül 2010'da Kapustin Yar'da beş hedefe beş füzeyle atış yapıldığını yazar; bir Rus askerî yayını bu atışı "yüzde yüz etkili" diye niteler. Suriye'de ise Rus yetkililer, 24 Kasım 2021'de Buk-M2E ve Pantsir ile on iki İsrail füzesinden onunun düşürüldüğünü açıkladı; bağımsız doğrulama bulunmuyor.

Venezuela'da 3 Ocak 2026'da ABD'nin düzenlediği operasyondan sonra, Bellingcat'in 7 Ocak 2026 tarihli çalışması La Guaira Limanı, Higuerote ve La Carlota hava üslerinde Buk-M2E fırlatıcılarının imha edildiğini aktardı. Aynı çalışma, bir konut binasında ABD yapımı radar karşıtı füzenin kalıntılarını belgeledi ama hedefin ne olduğunu belirleyemedi. UNITED24 ve Militarnyi, haftalar sonra iki fırlatıcının daha bulunduğunu yazdı; sayılar kaynaklara göre değişiyor.

New York Times, ABD'li yetkililere dayanarak sistemlerin saldırı sırasında radara bağlı olmadığını ve bazı parçaların depoda durduğunu bildirdi. Bu bilgi, imha edilen sistemin savaşta ateş açıp açmadığı sorusunu değil, hazırlık düzeyini aydınlatır. Operasyon sırasında bir Buk-M2E füzesinin atıldığına dair doğrulanmış bir kayıt, yayımlanmış kaynaklarda bulunamadı.

Buk-M2E Ne Tip Füze Atıyor?

Buk-M2E, 9M317E adlı katı yakıtlı bir yer-hava füzesi kullanır. Füze yaklaşık 5,5 m uzunluğunda ve 710-720 kg ağırlığındadır; 70 kg'a kadar parçacık başlığı taşır, yol boyunca ataletsel güdüm ve veri bağıyla ilerler, hedefe yaklaşırken yarı aktif radar arayıcısına geçer. Güdüm yapısı ve arayıcı aşağıda ayrıntılandı.

Arayıcı, ateş kontrol radarının yaydığı sinyalin hedeften yansımasını izler; bu yüzden füze, hedef yok olana kadar aydınlatmaya muhtaçtır. Air Power Australia, arayıcı için 9E420 kodunu ve dijital sürekli dalgalı, çift düzlemli monopuls yapıyı yazar. Başlıktaki yakınlık ve temas tapaları, hedefin yanından geçerken de patlamasını sağlar.

Eski Buk-M1'in füzesi 9M38M1, yaklaşık 685 kg gelir ve hedef hızı sınırı daha düşüktür (yaklaşık 800 m/s). M2 füzesi bu yüzden aynı çekirdek tasarımın ileri bir sürümü sayılır. Buk-M3'ün 9M317M füzesi ve onun ihracat sürümü 9M317ME ise M2E füzesinden ayrı bir ürün olarak anılır; 25. başlıkta ayrıntılandı.

Buk-M2E Kaç Km'lik Alanı Korur?

Resmî bir "koruma alanı" rakamı yayımlanmadı. Yalnızca geometrik hesapla, 45 km yarıçaplı bir daire yaklaşık 6.360 kilometrekare eder; seyir füzesi ve balistik hedefler için 20 km yarıçaplı daire yaklaşık 1.260 kilometrekaredir. Gerçek koruma, bu ideal rakamlardan belirgin biçimde küçüktür. Neden küçük olduğu aşağıda açıklandı.

Kıyıdaki bir kentin haritasında küçük bir araç grubunu çevreleyen yarı saydam daire (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Bu hesap, ideal koşulları varsayar: yuvarlak bir kapsama, engelsiz arazi, her hedefin bütün yükseklikte menzilin sonuna kadar vurulabilmesi. Gerçekte radarın ufku, tepeler ve binalar alçak uçan hedeflerin görülme mesafesini kısaltır; bu yüzden aydınlatma radarının direği 21 metreye çıkarılır. Menzilin alt ucundaki yaklaşık 3 km'lik boşluk, bataryanın hemen üstünü savunmasız bırakır.

Ayrıca kapsama bir "alan" değil, "yön" meselesidir. Batarya, tehdidin geleceği yöne göre yerleştirilir ve kapsama o yönde uzar. Birden fazla batarya ve farklı sınıftaki sistemlerin üst üste bindirilmesi, tek bir sistemin sınırlarını telafi eder. Bu yazıdaki alan rakamları bir sistemin gerçek korumasını değil, yalnızca menzilin geometrik karşılığını gösterir.

Buk-M2E Kurulumu Nasıl Olur?

Buk-M2E bataryası, komuta aracı ve radarların çevresine araçların dağınık yerleşmesiyle kurulur. Ateş araçları komuta aracına veri hattıyla bağlanır, radar direği yükseltilir ve sistem yaklaşık 5 dakikada atışa hazır olur. Aynı süre, toparlanıp yer değiştirmek için de bildirilir. Aşağıda yalnızca açık kaynakta yayımlanan genel düzey aktarıldı.

Bu genel anlatım, kaynaklarda açıkça yayımlanan düzeyle sınırlıdır; konuşlanma talimatı değildir. missilery.info, iki ateş bölümü için yaklaşık 5 dakika ve ek bölüm için 10-15 dakika gibi bir sıra verir. Army Technology ise sistemin yakıt ikmaliyle bir gün boyunca sürekli çalışabildiğini ve artı eksi 50 derecelik sıcaklık, 30 m/s'ye kadar rüzgâr, deniz seviyesinden 3.000 m'ye kadar irtifa gibi sınırlar içinde işlediğini bildirir.

Kurulumun bir diğer tarafı bağlantı kalitesidir. Venezuela örneğinde aktarıldığı gibi sistem, araçlar yerinde dursa bile radar ve komuta hattına bağlı değilse işlevsiz kalabilir. Bu yüzden "kurulum" yalnızca aracı park etmek değil, ağı kurmak ve bakımını sürdürmektir. Hassas konum, frekans ya da konuşlanma ayrıntısı bu yazıda bilinçli olarak verilmedi.

Buk-M2E Nasıl Çalışır?

Buk-M2E, hedefi önce geniş alan radarıyla bulur, komuta aracı hedefleri ateş araçlarına paylaştırır, ateş aracının radarı hedefi izleyip aydınlatır ve füze bu aydınlatmaya kilitlenerek hedefe yönelir. Füze hedefin yakınında patlayıp parçacıklarla etkisiz kılar; adımlar aşağıda sırayla anlatıldı. Bu zincirin her halkası, kaynaklarda ayrı ayrı tarif edilen bir araca karşılık gelir.

Loş bir barınakta mavi ışıklı boş radar ekranlarının önünde oturan iki operatör silueti (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Sürecin adımları şöyle işler. Önce tespit radarı geniş sektörü tarar. Komuta aracı bu verileri değerlendirir; hangi ateş aracının hangi hedefe bakacağını belirler. Ateş aracının elektronik taramalı radarı, aynı anda birkaç hedefi izleyip dört füzeye kadar yönlendirme yapabilir. Fırlatılan füze, ilk aşamada ataletsel güdümle ve veri bağı düzeltmeleriyle uçar; son aşamada kendi arayıcısı radarın aydınlattığı hedefi bulur.

Bu yapı, ateş aracının hem hedefi bulması hem füzeyi yönlendirmesi nedeniyle, bataryanın bazı parçaları devre dışı kalsa bile kısmen çalışabilmesini sağlar. Aynı zamanda yayın yapan radarlar, sistemin varlığını belli eden iz de bırakır. Army Recognition ayrıca radarsız, optik izleme ile angajman yeteneğini yazar; bu, tek kaynaktan gelen bir iddiadır.

Buk-M2E ile Viking Adı Arasındaki İlişki Nedir?

Viking, Buk-M2E'nin değil, Buk-M3'ün ihracat sürümünün adıdır. Rosoboronexport bu sürümü 2018'de tanıttı ve menzilini yaklaşık 65 km olarak açıkladı; bunun Buk-M2E'ye göre yaklaşık 1,5 kat artış olduğunu belirtti. Yani iki ad birbirinin eşi değil, art arda gelen iki ayrı sistemdir.

Viking'in tanıtım tarihi kaynaklarda Mart ya da Nisan 2018 olarak farklı yazılıyor. Janes, Buk-M3'ün kendi (Rus ordusu) menzilini 70 km, azami hedef irtifasını 35 km olarak verir. Viking'in 65 km'si, bazı yorumcuların işaret ettiği gibi, kısaltılmış ihracat füzesinden kaynaklanıyor olabilir; bu bir çıkarımdır, kesin bilgi değildir. Füze için 9M317ME, sistem için 9K317ME kodları anılıyor; ikincisi kaynaklarda kesin değil, "muhtemel" diye aktarılıyor.

ÖzellikBuk-M2EViking (Buk-M3 ihracatı)Buk-M3 (Rusya)
KuşakM2M3M3
Uçak menzili3-45 kmYaklaşık 65 km2,5-70 km
Hedef irtifası15 m - 25 kmAçıklanan tavan bulunamadı15 m - 35 km
Füze9M317E9M317ME (ihracat füzesi)9M317M
Ateş aracı füzesi4Kaynaklar M3 için 6 yazıyor6

Karışıklığın kaynağı, ihracat adlarının derleme listelerde yan yana yazılmasıdır. Bazı derleme listelerde Buk-M2E de "Viking" olarak anılıyor; yayımlanmış üretici ve basın kaynakları bunu desteklemiyor. Bir başka kaynağa göre Viking, Antey-2500 fırlatıcılarıyla birleşerek menzili 130 km'ye çıkarabiliyor; bu bilgi tek kaynaktır ve M2E ile ilgisi yoktur.

Buk-M2E ile Buk-M1 Arasındaki Fark Nedir?

En büyük fark radar ve füzedir. M1, mekanik taramalı bir anten ve 9M38M1 füzesi kullanır; M2E ise elektronik taramalı radar ve yeni 9M317E füzesiyle gelir. Menzil yaklaşık 35 km'den 45 km'ye, azami hedef irtifası ise yaklaşık 22 km'den 25 km'ye çıkar.

ÖzellikBuk-M1Buk-M2E
Ateş kontrol radarı9S35M1 "Fire Dome", mekanik taramalı9S36 türü, pasif elektronik taramalı (PESA)
Tespit radarı9S18M1 "Snow Drift"9S18M1E; bazı kaynaklara göre 9S117 "Kupol-M2E"
Füze9M38M1, yaklaşık 685 kg9M317E, yaklaşık 710-720 kg
Uçak menziliYaklaşık 35 km3-45 km
Hedef irtifasıYaklaşık 15 m - 22 km15 m - 25 km
Aynı anda angajeKaynaklarda daha az (M1-2 için 22)24
YükleyiciDört füzelikKaynağa göre dört ya da sekiz füzelik
ŞasiPaletliPaletli veya tekerlekli

Aradaki bir basamak da Buk-M1-2'dir: M1 gövdesine 9M317 füzesi uyarlanmış bir ara sürümdür. M2E'nin kendine özgü yönü, radar yapısı ve tekerlekli şasi seçeneğidir; M1 ise yalnızca paletli araçta bulunur. M1 değerleri, ikincil kaynaklardan geldiği için yaklaşık verildi.

Buk-M2E Aynı Anda Kaç Hedefi Takip Eder?

Üreticiye göre Buk-M2E bataryası aynı anda 24 hedefe karşılık verebilir. Her ateş kontrol radarı on kadar hedefi izler ve dört füzeyi yönlendirir; Army Recognition, bataryanın toplamda yaklaşık 50 hava hedefini takip edebildiğini yazar. Bu değerlerin hepsi üretici beyanıdır. Üç farklı sayının neyi anlattığı aşağıda ayrıntılandı.

Üç sayı farklı şeyleri anlatır. "24" aynı anda angaje edilebilecek hedef sayısıdır; "10" tek bir radarın izleyebildiği hedef sayısı, "4" ise tek bir ateş aracının aynı anda yönlendirebildiği füze sayısıdır. Pratikte bir bataryanın erişebildiği sayı, kaç ateş aracının sahada olduğuna ve hedeflerin hangi yönlerden geldiğine bağlıdır.

Aynı anda çok sayıda hedefe karşılık verme iddiası, laboratuvar ya da poligon koşulu için geçerlidir. Gerçek bir saldırıda hedeflerin hızı, yönü ve elektronik karşı önlemler bu sayıyı düşürebilir. Bağımsız bir test sonucu yayımlanmadığı için 24 değeri bir üst sınır olarak okunmalıdır.

Buk-M2E Fırlatma Aracı (TELAR) Nedir?

TELAR, "taşıyıcı, kaldırıcı, fırlatıcı ve radar aracı" anlamına gelen kısaltmadır. Buk-M2E'de bu görevi 9A317E üstlenir: kendi radarını ve dört hazır füzeyi taşır, hedefi izler ve füzeyi yönlendirir. Yükleyici araç (TEL) ise radar taşımaz, yalnızca füze ikmali yapar. Paletli ve tekerlekli sürümler aşağıda ayrı ayrı anlatıldı.

Alacakaranlıkta vinç koluyla uzun bir füze kabını kaldıran araç ve yanında füzesi dikilmiş paletli araç (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Paletli sürümde taşıyıcı GM-569 şasisidir; dört kişilik mürettebatla yolda yaklaşık 65 km/h, toprak yolda 45 km/h hız bildirilir. Tekerlekli sürümde MZKT-6922 6x6 şasisi kullanılır. missilery.info paletli ateş aracı ağırlığını yaklaşık 35 ton olarak yazar; bu değer tek kaynaktandır.

Bir ateş aracı, kendi radarı sayesinde komuta aracından kopsa bile bir süre görev yapabilir; missilery.info, her ateş aracının bir yükleyiciyle birlikte dört hedefe kadar çalışabildiği "ateş bölümü" yapılandırmasını tarif eder. Buk-M3'te aynı araç altı füze taşır; M2E ile bu fark 25. başlıktaki tabloda görülür.

Buk-M2E'yi Kim Üretiyor?

Buk-M2E'nin ana geliştiricisi, Almaz-Antey grubuna bağlı Tikhomirov Araştırma Enstitüsü'dür (NIIP, Zhukovsky); seri üretimi Ulyanovsk Mekanik Fabrikası (UMZ) yapar. İhracat satışı devlet silah ihracatçısı Rosoboronexport kanalıyla yürür; tekerlekli şasi seçeneği ise Belarus'taki MZKT fabrikasından gelir. Rollerin dağılımı ve Belarus'un iki farklı konumu aşağıda açıklandı.

Bu görev dağılımı Army Technology'nin proje sayfasında yazılıdır; roe.ru kataloğunda da Buk-M2E (9K317E) adıyla bulunur. Almaz-Antey, Rus devletinin hava savunma sanayisinin çatı kuruluşudur; NIIP, aynı çatı altında radar ve ateş kontrol sistemlerinden sorumludur.

Belarus'un kendi Buk-MB ve Buk-MB2 modernizasyon programları vardır; bunlar M2E'den ayrı, eski Buk-M1 sistemlerinin güncellenmesine yönelik programlardır. Azerbaycan'ın Buk-MB envanteri de Belarus'ta modernize edilmiştir. Yani Belarus hem M2E'ye şasi sağlayan, hem de ayrı bir Buk türevi geliştiren iki farklı rol üstlenir; ikisi birbirine karıştırılmamalıdır.

Buk-M2E'nin Rakipleri Nelerdir?

Buk-M2E'nin rakipleri, orta menzil sınıfındaki Batı, İsrail, Türkiye ve Rusya yapımı sistemlerdir: IRIS-T SLM, NASAMS, Barak MX, SPYDER, HİSAR-O ve Rusya'nın S-350'si bunların başında gelir. Hepsinin menzil rakamı üretici beyanıdır; aralarında doğrudan, bağımsız bir karşılaştırma yapılmamıştır. Tablo, aralarındaki farkları yalnızca bildirilen değerlerle gösterir.

Düz bir zeminde duran dört araç siluetinin üzerinde iç içe üç yarı saydam kubbe yayı (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
SistemÜlkeBildirilen menzilNot
IRIS-T SLMAlmanya40 km (ürün sayfası), 2026 duyurusunda 60 kmÜretici beyanı; kızılötesi arayıcılı füze
NASAMSNorveç / ABDAyrı füzelere göre değişirRadar yaklaşık 120 km ölçüm menzili bildirilir
Barak MXİsrailOrta menzil 35 km, uzun menzil 70 kmDört farklı füze seçeneği
SPYDERİsrailSürüme göre 15 km'den 160 km'yeFarklı yapılandırmalar tek adla anılıyor
HİSAR-OTürkiye20+ km (broşür); 2024'te 40+ km direkt vuruş beyanıKurum açıklaması; bağımsız doğrulama yok
S-350 VityazRusya60 km ve 120 km (kaynaklar farklı)Çelişkili bildirim
PatriotABDFüzeye göre değişir; eski tablolarda PAC-2 için 160 kmFarklı bir sınıfa giren, daha ağır sistem

Karşılaştırma ölçütleri menzil, hedef türü, maliyet ve katmandaki rol olmalıdır. Buk-M2E'nin yeri, paletli ya da tekerlekli hareketli bir orta menzil bataryasıdır; IRIS-T SLM ve NASAMS daha çok sabit konumlu, konteyner tabanlı yapılar olarak öne çıkar. Hiçbir sistemin diğerine üstünlüğü açık kaynakta ölçülmemiştir; gerçek performans yalnızca hizmete alan ülkenin kendi koşullarında anlam taşır.

Kaynak notu: Bu yazıda M2E ile ilgili birçok değer üretici beyanıdır ya da tek derleme kaynaktan gelir (füze hızı, araç ağırlıkları, Suriye sözleşme tutarı). Doğrulanamayan her bilgi metinde ilgili yerde "tek kaynak" ya da "kaynaklar farklı yazıyor" diye işaretlendi. Bu sistem üzerine daha çok yayın çıktıkça rakamlar değişebilir.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız