Savunma Sanayi TR | Sözlük | ERALP Radarı Nedir? ASELSAN'ın Uzun Menzilli Erken Uyarı Radarı

ERALP Radarı Nedir? ASELSAN'ın Uzun Menzilli Erken Uyarı Radarı

ERALP, ASELSAN'ın S bant AESA erken ihbar radarının (ALP 300-G) proje adıdır. Özellikler, menzil beyanı, SİPER ve Çelik Kubbe rolü, Türkiye'deki kullanım.

ERALP, ASELSAN'ın S bant AESA erken ihbar radarının (ALP 300-G) proje adıdır. Özellikler, menzil beyanı, SİPER ve Çelik Kubbe rolü, Türkiye'deki kullanım.

ERALP Radarı Nedir? ASELSAN'ın Uzun Menzilli Erken Uyarı Radarı
KAYNAK: Zeki Ersin Yıldırım

ERALP, ASELSAN'ın Hava Kuvvetleri Komutanlığı için geliştirdiği taşınabilir, uzun menzilli ve S bantta çalışan erken ihbar radarının proje adıdır; ürün bugün ASELSAN kataloğunda ALP 300-G adıyla geçer. Havadaki hedefleri çok uzak mesafeden fark etmek için tasarlanmış bir algılayıcıdır, silah değildir. Bu sayfa, açık kaynaklarda bulunan bilgileri 20 Kasım 2026 tarihine kadar derler.

İki ad aynı donanımı anlatır; bu yüzden metinde "ERALP" proje ile eski ürün adını, "ALP 300-G" ise güncel ürün adını gösterir. Radarın teknik ayrıntılarının büyük bölümü kamuya açık değildir. Bilinmeyen her rakam "açıklanmadı" diye yazılmıştır; yalnızca üretici ya da haber açıklamasına dayanan veriler ayrıca işaretlenmiştir.

Çıplak bir tepede alacakaranlıkta, sekiz tekerlekli bir askerî kamyonun üzerinde yükseltilmiş büyük düz panelli radar anteninin temsili görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Veri notu: SSB proje sayfası, ASELSAN bülteni ve ürün föyünde azami tespit menzili, ağırlık, anten ölçüsü, çalışma frekansı ve adet bilgisi yer almaz. Menzille ilgili tek sayı, ASELSAN Genel Müdürü'nün Janes'e aktardığı "instrumented range" beyanıdır ve ayrı bir başlıkta tartışılır.

ERALP Nedir?

ERALP, Türk Hava Kuvvetleri'nin ihtiyacı için ASELSAN'ın geliştirdiği taşınabilir erken ihbar radar sisteminin proje adıdır. Radar, S bantta çalışan aktif faz dizili bir anten kullanır ve taktik tekerlekli araçlar üzerinde taşınır. Sonradan ALP 300-G adıyla duyurulmuştur. Görevi hava durumunu görmek ve bilgiyi başka sistemlere aktarmaktır.

Savunma Sanayii Başkanlığı'nın (SSB) İngilizce proje sayfasında iş "Early Warning Radar Systems Phase-1 (ERALP) Project" başlığıyla yer alır. Sayfa, sözleşmenin Ağustos 2016'da yürürlüğe girdiğini, sipariş sahibinin Hava Kuvvetleri Komutanlığı, yüklenicinin ASELSAN olduğunu bildirir. Kısaltmanın açılımı resmî kaynaklarda verilmez.

"Erken ihbar" ifadesi, tehdidin savunma sistemlerinin kendi algılayıcılarıyla görebileceğinden önce fark edilmesi anlamına gelir. Bu tür radarlar genellikle konuşlu silahların önünde, geniş bir alanı gözetleyen bir ilk katman gibi çalışır. ALP adı ASELSAN'ın erken ihbar radarı ailesinin ortak adıdır; ailenin diğer üyeleri ayrı bölümlerde anılır.

ERALP Ne İşe Yarar?

Radar, ülke hava sahasına yaklaşan uçak, helikopter, insansız hava aracı ve seyir füzesini uzaktan bulur, izini sürer ve bu bilgiyi komuta merkezleriyle hava savunma sistemlerine iletir. Böylece karar vericilere zaman kazandırır. SSB'ye göre aynı sistem SİPER bataryalarında arama radarı görevini de yürütür.

Duvarda yazısız soyut radar izleri ve harita hatları gösteren, içinde kimsenin bulunmadığı loş bir hava gözetleme operasyon odasının temsili görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Radarın ürettiği çıktı, üç boyutlu bir hava resmidir: her hedef için uzaklık, yön ve yükseklik bilgisi birlikte verilir. ASELSAN föyüne göre bu resim, başka ALP 300-G birimleriyle ve Hava Kuvvetleri komuta merkezleriyle telsiz ya da radyolink üzerinden paylaşılabilir.

Savunma Bakanı Yaşar Güler, 20 Mayıs 2024'teki teslim töreninde, bu sınıf radarların personele daha iyi durumsal farkındalık ve daha hızlı karar imkânı verdiğini söyledi. SSB Başkanı Haluk Görgün ise radarların sınır ve muharebe sahası güvenliğindeki rolünü vurguladı. İki açıklama da yetkili beyanıdır; ölçülmüş bir sonuç içermez.

ERALP Hangi Ülkenin?

ERALP Türkiye'ye aittir. Geliştirici ve üretici, merkezi Ankara'da bulunan ASELSAN'dır; sipariş sahibi ve kullanıcı Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı'dır. Proje SSB yönetiminde yürütülmüştür. Radarın teslim töreni de ASELSAN'ın Ankara'daki Gölbaşı tesislerinde yapılmış, törene Savunma Bakanı Yaşar Güler ile üst düzey komutanlar katılmıştır.

Sipariş verenin Hava Kuvvetleri olması, ihtiyacın hava sahası gözetiminden doğduğunu gösterir. Alt yüklenici ağı ise tören konuşmasında yalnızca sayıyla (436 firma) anıldı; hangi parçayı hangi firmanın yaptığı açıklanmadı.

Yerlilik konusunda açık bir oran verilmemiştir. ASELSAN yönetimi, tören konuşmasında AESA radarlarda kullanılan galyum nitrür (GaN) çiplerin ve alt bileşenlerin şirket tarafından tasarlanıp üretildiğini söyledi. Bu beyan, radarın tüm alt parçalarının yerli olduğu anlamına gelmez; tedarik zincirine dair ayrıntı yayımlanmamıştır.

ERALP Özellikleri Nelerdir?

ASELSAN'ın ürün föyüne göre ALP 300-G (ERALP), uzun menzilli erken ihbar için geliştirilmiş yeni nesil bir S bant radardır. Başlıca özellikleri AESA anten, sayısal hüzme oluşturma, Mod 5 IFF sorgulayıcı, 30 dakikalık kurulum süresi ve tekerlekli araçla taşınabilirliktir. Tablo bilinenleri kaynak türüyle birlikte toplar.

ÖzellikBilinen bilgiKaynak türü
Frekans bandıS bant (tam frekans açıklanmadı)ASELSAN föyü
AntenAESA; yatay ve dikey eksende elektronik tarama; sayısal hüzme oluşturma; çok kanallı alıcıASELSAN föyü
Verici yapısıGaN tabanlı modüller anten yüzeyine dağıtılmış; 4.000'in üzerinde alıcı-verici işlemiASELSAN haberi (2023); tören beyanı (2024)
Kimlik tanımaUzun menzilli Mod 5/S IFF sorgulayıcı, NATO STANAG-4193 ile uyumluASELSAN föyü
Elektronik korumaFrekans ve zaman çevikliği, düşük yan lob, karıştırıcı kapısı ve sıfırlama, yan lob karartmaASELSAN föyü
Taşıma10 ton sınıfı taktik tekerlekli araç; C-130 ve A400M ile hava nakliASELSAN föyü
Kurulum ve toplanma30 dakikaASELSAN föyü
Güvenilirlik hedefleri%99,9 hazır bulunurluk; 3.000 saat MTBCF; 30 dakika MTTRÜretici beyanı; bağımsız doğrulama yok
DayanıklılıkMIL-STD-810G çevre koşulları; rüzgâr santrali etkilerine karşı algoritmalarASELSAN föyü
Azami menzil, ağırlık, anten boyutuAçıklanmadıResmî kaynakta yok

Föyün alt notuna göre tüm değerlerin toleransı yüzde 10'dur ve özellikler önceden bildirilmeksizin değişebilir. MTBCF kritik arızalar arası ortalama süreyi, MTTR ortalama onarım süresini gösterir. Bu değerler tasarım hedefi olarak okunmalıdır.

Tabloda geçen Mod 5, NATO'nun STANAG 4193 standardındaki şifreli ve daha güvenli dost-düşman tanıma modudur. Radarın bu sorgulayıcıyı kendi çalışma kipleriyle birlikte kullanması, ekrandaki bir izin dost bir hava aracına mı ait olduğunu aynı çerçevede kontrol edebilmesi demektir. Sorgulayıcının menzili ve çalışma ayrıntıları açıklanmadı.

ERALP'in Avantajları Nelerdir?

Açık kaynaklara göre sistemin öne çıkan yönleri hareketliliği, ağ üzerinden diğer radarlarla birleşebilmesi, tek modül arızasında çalışmayı sürdürmesi ve yerli çip tasarımına dayanmasıdır. Bunlar üretici ve devlet açıklamalarıdır; bağımsız bir ölçüm ya da kullanıcı ordunun değerlendirmesi yayımlanmamıştır. Aşağıda her üstünlük kaynağıyla birlikte sıralanır.

Hareketlilik tarafında radar, komuta-haberleşme ve güç birimleri taktik araçlarda taşınır; föy kurulum için sökme-takma işlemi gerekmediğini yazar. Ağ tarafında ASELSAN, birden çok ERALP biriminin tek bir radar gibi çalışabildiğini (Temmuz 2023 haberi) ve birimlerin veri birleştirme ile hedef devri yapabildiğini (föy) belirtir.

Dayanıklılık için tören konuşmasında, modüllerden biri bozulsa da radarın çalışmaya devam ettiği söylendi. ASELSAN modüler tasarımın bakım maliyetini düşürdüğünü de ekler; rakam verilmez. Görgün'ün radarı İtalyan, Fransız ve ABD yapımı radarlardan çözünürlük, menzil ve doğrulukta üstün bulması ise bir karşılaştırma ölçüsü sunmadığı için bağımsız kanıt sayılmaz.

ERALP'in Dezavantajları Nelerdir?

Her radar gibi ERALP'in de görüş hattı, yer ve hava yansımaları, maliyet ve tek başına yeterli olmama gibi sınırları vardır. Üretici sistemine özgü zayıflıkları yayımlamaz, bu da sınırları dışarıdan ölçmeyi zorlaştırır. Aşağıdakiler genel radar fiziğine ve açık kaynaklara dayanır; belirli bir kusur iddiası değildir.

Bir başka sınır bilginin kendisidir: sistemin gerçek sahadaki performansına dair bağımsız ölçüm, kullanıcı değerlendirmesi ya da arıza istatistiği yayımlanmamıştır. Bu yüzden hazır bulunurluk gibi güçlü görünen değerler yalnızca tasarım hedefi olarak okunabilir; sahada tutup tutmadıkları dışarıdan bilinmez.

Birinci sınır coğrafidir: radar dalgaları yer eğriliği ve arazi nedeniyle alçak uçan hedefleri çok uzaktan göremez. Bu konu "Kaç Km'lik Alanı Görür?" başlığında sayılarla anlatılır. Alçak irtifa gözetimi için ASELSAN'ın ALP 100-G gibi ayrı radarları bulunur; yani katmanlı bir yapı gerekir.

İkinci sınır yansıma karmaşasıdır. ASELSAN föyünün rüzgâr santrali etkilerine karşı algoritma vurgulaması, bu tür engellerin gerçek bir sorun olduğunu dolaylı olarak gösterir. Üçüncüsü işletme yüküdür: radar 30 dakikada kurulur ama bu süre boyunca ve çalışırken araç, güç ve personel gerektirir. Maliyet için bkz. "Fiyatı Nedir?".

ERALP Ne Zaman Üretildi?

Sözleşme Ağustos 2016'da yürürlüğe girdi, fabrika kabul testleri ile ilk mevzide kurulum Temmuz 2023 haberlerinde duyuruldu ve ilk teslimat 20 Mayıs 2024'te yapıldı. Üretim tek bir tarihe bağlanamaz; süreç yaklaşık sekiz yıl sürdü. Tablo yalnızca kaynağı belli tarihleri içerir; aralarda kalan çalışmalar kamuya açıklanmamıştır.

TarihOlayKaynak
Ağustos 2016ERALP projesi sözleşmesi yürürlüğe girdiSSB proje sayfası
2022Geliştirmenin ASELSAN radar çalıştayında ilk kez duyurulduğu bildirildiTek kaynak (The Defense Post)
19 Temmuz 2023Fabrika kabul testleri tamamlandı; ilk mevzide kurulum yapıldı; envantere girişe sayılı gün denildiASELSAN haberi (İstiklal aktarımı)
20 Mayıs 2024ALP 300-G adıyla ilk teslimat töreni, GölbaşıHürriyet, DonanımHaber, Defense Mirror
19 Haziran 2024Genel Müdür: Türk Silahlı Kuvvetleri 30'dan fazla ALP-300G alacakJanes (Eurosatory 2024)
27 Ağustos 2025Çelik Kubbe teslimatında ALP 300-G ve ALP 100-G radarları listelendiDaily Sabah
1 Ocak 2026ASELSAN'ın 2025 değerlendirmesinde ALP 300-G ihracatı beyanıTurDef

Türkiye'de ERALP Radarı Kullanılıyor mu?

Evet. ALP 300-G adıyla anılan radar 20 Mayıs 2024'ten itibaren Türk Silahlı Kuvvetleri'ne teslim ediliyor ve kullanıcısı Hava Kuvvetleri Komutanlığı'dır. Radarın envanterde olduğu hem törenle hem sonraki teslimat haberleriyle duyuruldu. Teslim edilen adet ve konuşlandığı yerler güvenlik gerekçesiyle açıklanmıyor; resmî bildirimler tören ve haber düzeyinde kalıyor.

Adet konusunda tek rakam Haziran 2024'te Janes'e verilen "30'dan fazla" beyanıdır; bu sayı alınacak toplam adedi anlatır, o gün teslim edilmiş olanı değil. Yeni Çağ'ın aktardığına göre Milli Savunma Bakanlığı daha sonraki bir sevkiyatın miktarını da güvenlik nedeniyle paylaşmadı (bu haber arama özetinden okundu, tam metni açılamadı).

27 Ağustos 2025'te Cumhurbaşkanı'nın katıldığı törende teslim edilen 47 araçlık, 460 milyon doları aşan Çelik Kubbe paketinde radarların da bulunduğu bildirildi. Paket içindeki payları ayrı verilmedi.

Çelik Kubbe'de ERALP'in Rolü Nedir?

Çelik Kubbe içinde ERALP, uzun menzil katmanının gözü olarak konumlanır: SİPER bataryalarına arama radarı sağlar ve ortak hava resmine veri verir. SİPER bağını SSB doğrular; Çelik Kubbe'ye dahil edilmesi ise savunma basınındaki sınıflandırmalara ve Ağustos 2025'teki teslimat listesine dayanır; iki bağ da farklı türde belgelerden gelir.

Savunma basını (TurDef, EDR Magazine) radarı Çelik Kubbe'nin uzun menzil grubunda SİPER ve sabit ALP 500-G ile birlikte sayar. EDR'nin DIMDEX 2026 haberi, ALP 300-G'yi Çelik Kubbe'nin ana stratejik erken ihbar radarı olarak tanıtır (arama özetinden okundu).

Çelik Kubbe'nin bütününün anlatımı ayrı bir yazıda yer aldığından burada tekrar edilmez. Önemli olan nokta, radarın katmandaki işinin ateş etmek değil, diğer sistemlerin ortak kullandığı resmi beslemek olmasıdır.

ERALP Gizli Uçak Tespit Edebilir mi?

ASELSAN, ALP 300-G'nin düşük radar kesit alanlı, yani gizlilik teknolojisine sahip hedefleri uzun mesafeden tespit ve takip edebildiğini yazar. Bu bir üretici beyanıdır; belirli bir uçağa karşı bağımsız test sonucu yayımlanmamıştır. Hangi mesafeden ve hangi tespit olasılığıyla yapılabildiği de açıklanmamıştır, bu nedenle ifade bir yetenek tanımı olarak okunmalıdır.

Bu iddiayı anlamak için radar kesit alanı (RKA) kavramı yararlıdır. RKA, hedefin radara yansıttığı enerjinin ölçüsüdür; küçük ya da gizlilik biçimli hedefler daha az yansıtır. Genel ilke olarak gizlilik şekillendirmesi kısa dalga boylu radarlara karşı daha etkili, S bant gibi daha uzun dalga boylu radarlara karşı daha az etkilidir.

Yine de "görünmez uçak" diye bir şey yoktur; yalnızca daha zor görülen hedefler vardır. ASELSAN'ın "çok küçük RKA'lı hedefler" ifadesi bir tespit olasılığı veya mesafe taahhüdü içermez.

ERALP Kaç Parçadan Oluşur?

ASELSAN föyüne göre sistem üç ana alt sistemden kurulur: radar, haberleşme ile komuta-kontrol, güç. Hepsi taktik araçlar üzerinde taşınır; Mod 5 IFF sorgulayıcı da radara bütünleşiktir. Araç sayısı, birimlerin ağırlıkları ve görevli personel sayısı açıklanmadı; aşağıdaki tablo yalnızca föy ve haberlerde geçen bilgileri toplar.

Yan yana duran üç sekiz tekerlekli askerî kamyonun, biri düz panel anten, biri komuta kabini, biri güç ünitesi taşıyan temsili çizimi
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
BileşenGöreviAçık kaynakta bilinen
Radar alt sistemiSinyal yayar, yansımayı dinlerAESA anten; GaN tabanlı çok sayıda modül; çok kanallı alıcı
IFF sorgulayıcıHedefin dost olup olmadığını sorgularUzun menzilli Mod 5/S; yüksek kazançlı ayrı anten
Haberleşme ve komuta-kontrolHava resmini işler, ağa ve merkezlere iletirYerel ve uzak kontrol; performans değerlendirme alt sistemi
Güç sistemiRadara ve birimlere enerji verirTaktik araç üzerinde; kapasite açıklanmadı
Taşıyıcı platformHareketliliği sağlarBir haberde 8x8 tekerlekli araç (tek kaynak); föy "10 ton sınıfı" der

TurDef, ihracat müşterisinin Türkiye'de kullanılandan farklı bir kamyon seçebileceğini not eder. Yani taşıyıcı araç, sistemin değişmez bir parçası olarak sunulmamaktadır.

ERALP Fiyatı Nedir?

ERALP ya da ALP 300-G için resmî bir birim fiyat açıklanmadı. Kamuya yansıyan ve radara bağlanabilecek tek tutar, 2024 sonunda duyurulan iki parçalı bir hava savunma radarı sözleşmesidir: 170,9 milyon dolar ile 1,95 milyar Türk lirası. Sözleşmenin radar türü doğrulanmadı.

The Defense Post, bu sözleşmenin teslimat takviminin 2026-2031 arası olduğunu ve konuyla ilgili radarın ALP-300G olabileceğini yazdı; adet ve model resmen belirtilmedi. Bazı derlemeler aynı sözleşme için 225 milyon dolarlık bir rakam kullanıyor; bu rakamın birincil kaynağı bulunamadı, bu nedenle kaynaklar farklı yazıyor demek doğru olur.

Ağustos 2025 teslimatındaki 460 milyon doları aşan değer ise Hisar-O, SİPER, Korkut, elektronik harp sistemleri ve iki radarı birlikte kapsar. Radarın payı ayrıştırılamaz. Bu nedenle birim fiyat hesabı yapılmamıştır ve yapılması da sağlıklı olmaz.

ERALP Kaç Yılında Üretildi?

Yıllara göre bakıldığında 2016 sözleşme yılı, 2022-2023 tanıtım dönemi, 2024 ise ilk teslimat yılıdır. Seri teslimatın sürdüğü yıllar için Janes'in aktardığı rakam "30'dan fazla radar" olup bitiş tarihi açıklanmamıştır. Adım adım kronoloji "Ne Zaman Üretildi?" başlığındaki tablodadır; burada yalnızca yıl düzeyindeki özet verilmiştir.

Bazı özet sayfalar ilk teslimatı 2023 olarak yazıyor. ASELSAN'ın Temmuz 2023 haberi radarın o tarihte hâlâ envantere girmeye hazırlandığını söylediğinden bu tarih çelişkili görünür; birden fazla basın kuruluşu ve Savunma Bakanı'nın katıldığı törenin tarihi 20 Mayıs 2024'tür.

ERALP Menzili Ne Kadar?

Resmî bir azami tespit menzili yayımlanmadı. Bilinen tek sayı, ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol'un Haziran 2024'te Janes'e söylediği ve 600 kilometreden uzun olarak aktarılan "instrumented range" beyanıdır. Bu, bir hedefe karşı tespit mesafesi değil, radarın ölçüm kapasitesinin tasarım sınırıdır; üretici bu rakamı doğrulanabilir bir test koşuluyla paylaşmamıştır.

KaynakAktarılan değerNasıl okunmalı
Janes, 19 Haziran 2024 (Genel Müdür beyanı)600 km'den fazla instrumented rangeÜretici beyanı; hedef türü ve yükseklik belirtilmemiş
EDR Magazine değerlendirmesiYaklaşık 650 km (dar sektör çalışma biçimi için)Derginin kendi tahmini; resmî değil (arama özetinden okundu)
Yeni Çağ başlığı600 kmHaberin gövdesinde sayı doğrulanamadı
ASELSAN föyü ve SSB sayfasıSayı yokResmî belgeler menzil yazmaz
ASELSAN haberi, Temmuz 2023Mevcut radarların gözlediği mesafelerin "çok ötesi"Nitel ifade; kilometre verilmemiş

"Instrumented range", radarın belirsizlik olmadan ölçebildiği en uzak mesafedir; her hedefin o uzaklıkta görüleceği anlamına gelmez. Hedefin yansıtma gücü, yüksekliği ve hava koşulları gerçek tespit mesafesini belirler. Bu yüzden 600 km'yi "uçakları 600 km'den görür" diye okumak yanlış olur.

Bir menzil rakamıyla karşılaşan okuyucu üç soruyu sormalıdır: sayı hangi hedef için verilmiş, hangi yükseklikte ve hangi tespit olasılığıyla geçerli? Ayrıca sayı üreticiden mi, bağımsız bir testten mi, yoksa bir dergi tahmininden mi geliyor? ERALP için bu soruların hiçbiri resmî belgede yanıtlanmamıştır.

ERALP'te Füze Var mı?

Hayır. ERALP'in üzerinde füze, top ya da başka bir silah yoktur; yalnızca algılayıcı donanımdır. Füzeler SİPER gibi ayrı bataryalarda bulunur ve ERALP bu bataryalara arama radarı olarak veri sağlar. Radarın "Çelik Kubbe'de" anılması, onun silah taşıdığı anlamına gelmez; açık kaynaklarda sistemin üzerinde bir fırlatıcı ya da mühimmat bulunduğuna dair hiçbir ifade yoktur.

SİPER, Türkiye'nin uzun menzilli hava ve füze savunma sistemidir; füzeleri ve atış yönetimi kendi bataryasında bulunur. SSB sayfası ERALP'in, SİPER sisteminin arama radarı olduğunu belirtir. Yani radar, hedefin bulunduğu bölgeyi bataryaya bildirir, atış kararı ve füzeler batarya tarafındadır.

ERALP Hangi Ülkelerde Var?

Resmen doğrulanmış tek kullanıcı Türkiye'dir. ASELSAN, Ocak 2026'daki 2025 değerlendirmesinde ALP 300-G ve ALP 100-G için ihracat yapıldığını söyledi; müşteri ve tutar açıklanmadı. Bangladeş ile ilgili haberler ise teyit edilmiş bir sözleşme göstermiyor; hiçbir yabancı ülke resmen alıcı olarak açıklanmadı.

Bangladeş Hava Kuvvetleri komutanının Ekim 2025'te Türkiye'yi ziyaret edip radarın gösterimini izlediği yönündeki haber tek bir savunma sitesinden (bdmilitary) geliyor; aynı sitenin metinleri radarın "devreye alınacağı" ve "değerlendirildiği" biçiminde farklı ifadeler kullanıyor. Bu nedenle sözleşme iddiası doğrulanamamış sayılmalıdır.

Hürriyet'in aktardığı Görgün sözü, ASELSAN radarlarının yaklaşık 40 adedinin 10 ülkeye ihraç edildiğini söyler; fakat bu, ASELSAN'ın genel radar ihracatıdır, ALP 300-G'ye ait değildir.

ERALP Hedefi Ne Kadar Sürede Tespit Eder?

Yakalama süresi için resmî bir değer yok: ne tarama yenileme süresi ne de bir hedefin kaç saniyede izlenmeye başlandığı açıklandı. ASELSAN radarın anten dönmeden sürekli dinlediğini ve aynı anda birden çok hüzme ürettiğini söylüyor; bu, süreyi kısaltan bir tasarım özelliğidir ama süreyi belirtmez.

Dönen bir radar her turda bir hedefi yeniden görür. Sabit yüzlü AESA ise hüzmeyi elektronik olarak istediği yöne çevirir, bu yüzden bir bölgeye daha sık bakabilir. Defense Mirror, ALP-300G'nin yansımaları tam bir dönüş beklemeden sürekli aldığını yazar; sayı verilmez.

Okuyucuyu yanıltmamak için bir ayrım gerekir: radar 30 dakikada kurulur, ama bu kurulum süresidir, tespit süresi değildir. Başka bir üreticinin (Thales) GM400 alpha radarı için tam hacmi 6 saniyede taradığını söylemesi, böyle bir değerin yayımlanabildiğini gösterir; ERALP için benzeri yayımlanmamıştır.

ERALP Ağırlığı Ne Kadar?

Toplam ağırlık ya da birimlerin tek tek kütleleri açıklanmadı. ASELSAN föyü radarın "10 ton sınıfı taktik tekerlekli araçlarla taşınabildiğini" ve C-130 ile A400M uçaklarıyla hava yoluyla nakledilebildiğini belirtir. Bu bir taşıma sınıfıdır, radarın ağırlığı değildir; üreticinin yayımladığı bir kütle tablosu da yoktur.

Bu iki bilgiden kesin bir kilogram çıkarmak mümkün değildir. Araç, kabin ve güç ünitesi ağırlığı da bu ifadenin içinde olabilir ya da olmayabilir. Tören haberlerinde yalnızca 8x8 bir platformdan söz edilir ve araç markası ya da yük kapasitesi verilmez.

ERALP Neleri Tespit Edebilir?

Resmî kaynaklara göre uçak, helikopter, insansız hava aracı ve seyir füzesini tespit eder ve izler; ASELSAN ayrıca radar karşıtı füzeleri ve düşük radar kesit alanlı hedefleri sayar. Balistik füze konusunda kaynaklar farklı yazıyor. Tablo, her hedef türünü kaynağıyla birlikte gösterir.

Hedef türüKaynakNot
Uçak, helikopter, İHA, seyir füzesiSSB proje sayfasıBoyut, hız ve yükseklik sınırları açıklanmadı
Hava soluyan hedeflerASELSAN föyüGenel sınıf adı; SSB listesiyle uyumlu
Radar karşıtı füzelerASELSAN föyüFöyde karşı önlemler de sayılır
Düşük RKA'lı, gizlilik teknolojili hedeflerASELSAN föyüÜretici beyanı; bağımsız test yok
Karıştırıcı kaynaklarıDonanımHaber (tören aktarımı)Tespit ve takip yeteneği olarak anılıyor
Balistik füzeDefense Post ve bakan açıklamasıSavunma Bakanı genel olarak "erken ihbar radarları balistik füzeye kadar tehditleri algılar" dedi; ASELSAN föyünde ve SSB sayfasında açıkça yazmıyor

ERALP Kullanıldığı Yerler

Radarın görev yaptığı noktalar açıklanmıyor; yalnızca Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından kullanıldığı, ilk radarın 2023'te ilk mevziye kurulduğu ve sonrasında seri teslimatların başladığı biliniyor. Konum bilgisi hassas olduğundan bu sayfada yer almaz ve resmî kaynaklarda da bulunmaz; kullanıcı yalnızca birim düzeyinde anılır.

Kullanım alanları genel olarak hava sahası gözetimi, hava savunma sistemlerine hedef bilgisi sağlamak ve sınır gözetimidir. The Defense Post, ASELSAN'ın görev alanları arasında havadan keşif, sınır gözetleme, hava savunma, arama kurtarma ve ateş kontrol desteğini saydığını yazdı; bu liste ALP ailesine mi yoksa yalnızca bu radara mı ait olduğu net değil.

Radarın gözetim yaptığı bölgeler, kullanıldığı üsler ve toplam birim sayısı gizlidir. Bu bilgileri yazmak, hem doğrulanamayacağı hem de hassas olacağı için bilinçli olarak yapılmamıştır.

ERALP Silah Atar mı?

Hayır, ERALP ateş etmez ve hedefi yok etmez. Radar yalnızca elektromanyetik dalga yayıp dönen yansımayı dinler. Atış kararı, ayrı bir komuta zincirinin ve bir hava savunma bataryasının işidir; radar bu zincire veri sağlayan, bilgiyi insan karar vericiye ve silah sistemlerine ulaştıran ilk halkadır.

Zincirin genel hâli şöyle işler: radar hedefi bulur, komuta-kontrol sistemi bu iz bilgisini değerlendirir ve uygun silah bataryasına iletir; batarya kendi ateş yönetimiyle hedefe füze gönderir. Hangi aşamada kimin karar verdiği ordunun doktrinine bağlıdır ve kamuya açık değildir.

Arama radarı ile ateş kontrol radarı arasındaki ayrım burada yardımcı olur. Arama radarı geniş bir alanı tarar ve hedefin yaklaşık konumunu verir; ateş kontrol radarı ise tek bir hedefe odaklanıp füzeyi yönlendirecek ince konum verisi üretir. SSB'nin ifadesiyle ERALP'in rolü ilk türdedir.

Hürriyet'in aktardığına göre Savunma Bakanı Güler, tören konuşmasında erken ihbar radarlarının tehditleri algılayıp menzil içinde etkisiz hâle getirmeye imkân verdiğini söyledi. Bu cümle radarın silah olduğunu değil, silahlara önceden bilgi vererek etkili müdahaleyi mümkün kıldığını anlatır.

ERALP Kaç Km'lik Alanı Görür?

Görülen alan iki şeye bağlıdır: radarın ölçüm kapasitesi ve görüş hattı. EDR'nin aktardığına göre ALP 300-G iki çalışma biçimine sahip; kapsama 360 derece ya da yaklaşık 120 derece olabilir. Mesafe ise yer eğriliğiyle sınırlanır; 600 km'lik ölçüm kapasitesi her yükseklikteki hedef için geçerli olmaz.

Haritaya benzer arazi çizgileri üzerinde küçük bir yer istasyonundan açılan yelpaze biçimli radar kapsama sektörü ve eş merkezli mesafe halkalarının soyut görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

EDR'nin sektör bilgisi arama özetinden okunmuştur ve derginin kendi değerlendirmesidir; ASELSAN föyünde iki çalışma biçimi yer almaz. Aşağıdaki tablo ise ASELSAN'a değil, genel radar fiziğine dayanır ve hesap tarafımdan yapılmıştır.

Hedefin yüksekliğiYaklaşık radar ufku
100 myaklaşık 41 km
1.000 myaklaşık 130 km
5.000 myaklaşık 290 km
10.000 myaklaşık 410 km

Tablo, radar anteninin zemine çok yakın olduğu ve atmosferin ışını hafif büktüğü (4/3 dünya yarıçapı) varsayımıyla standart yaklaşık formülle (mesafe ≈ 4,12 × hedef yüksekliğinin karekökü, kilometre ve metre cinsinden) çıkarıldı. Antenin yüksekliği, arazi ve hava koşulları değeri değiştirir. Sonuç, alçaktaki hedeflerin çok daha yakından görüldüğünü gösterir.

ERALP Kurulumu Nasıl Olur?

Genel anlatımla radar, komuta-haberleşme ve güç birimleri taktik araçlarla seçilen mevziye gider; antenin kaldırılması ve sistemin çalıştırılması ASELSAN'a göre yaklaşık 30 dakika sürer. Föy, kurulum ve toplanma için sökme-takma işlemine gerek olmadığını yazar. Toplanma süresi de aynı değerle verilir; yani sistemin yer değiştirme hızı kuruluş hızıyla aynı sınıftadır.

Gün doğumunda pist üzerinde arka rampası inik büyük bir askerî nakliye uçağı ve yanında bekleyen, katlanmış düz panel anten taşıyan sekiz tekerlekli bir kamyonun temsili görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Hava yoluyla nakil için C-130 ve A400M sınıfı uçaklar anılır. Bu, radarın uzak bir bölgeye uçakla götürülüp orada araçlarla çalıştırılabileceğini gösterir. Mevzi seçimi, güç bağlantısı ve ağ bağlantısı gibi operasyonel ayrıntılar kamuya açık değildir ve bu sayfada bir talimat verilmez.

Tören haberlerinde sistemin "durarak çalıştığı" söylenir. Yani radar hareket hâlinde tarama yapmaz; konuşlanır, çalışır, görev bitince toplanır. Bu, mobil olmakla hareket hâlinde çalışmak arasındaki farkı gösterir.

ERALP Nasıl Çalışır?

Radar, anten yüzeyindeki küçük modüllerden mikrodalga yayar, hedeflerden dönen yansımayı dinler; yansımanın gecikmesinden mesafeyi, geliş yönünden konumu, frekans kaymasından hız bilgisini çıkarır. ALP 300-G bunu aktif elektronik taramalı dizi (AESA) ve sayısal hüzme oluşturma ile yapar; bu mimari aşağıda açılır.

Bir devre kartı üzerinde düzenli sıralanmış küçük kare elektronik modüllerin ve yarı iletken çiplerin mavi ışıklı temsili yakın plan görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

AESA'da her modül hem yayın hem alım yapar ve ışının yönü anten döndürülmeden, modüllerin fazları ayarlanarak değiştirilir. ASELSAN föyü bu taramanın yatay ve dikey eksende elektronik yapıldığını belirtir. Modüllerin GaN tabanlı olması, daha yüksek güç ve verim sağlayan bir yarı iletken tekniğine işaret eder.

Sayısal hüzme oluşturma, çok kanallı alıcıların gelen sinyali bilgisayarda birleştirerek aynı anda birkaç hüzme üretmesidir. Föy bunun çok işlevli, çok görevli çalışma yolu açtığını yazar. Radarın ayrıca meteorolojik verileri kullanarak tespit ve takibi iyileştirebildiği belirtilir; bu özelliğin ayrıntısı açıklanmadı.

Veri çıkışı da sistemin önemli bir parçasıdır. Föy, radarın ulusal komuta-kontrol sistemlerine ve NATO Hava Komuta ve Kontrol Sistemi'ne (ACCS) bütünleşebildiğini, hava resmini AWCIES mesajlarıyla paylaştığını yazar. Böylece radar tek başına bir ekran değil, bir ağın algılayıcı düğümü gibi çalışır. Hangi ağlara fiilen bağlandığı açıklanmamıştır.

ERALP Hangi Radar Bandında Çalışır?

ERALP, S bantta çalışır. Radar mühendisliğinde S bant genellikle yaklaşık 2 ile 4 GHz arasındaki frekansları anlatır. ASELSAN'ın tam çalışma frekansı ya da bant genişliği açıklanmadı; yalnızca "S bant" adı hem föyde hem Temmuz 2023 haberinde geçer. Bu bilginin açık yazılmaması olağandır, çünkü frekans bilgisi askerî sistemlerde çoğunlukla gizli tutulur.

Bant seçimi bir ödünleşimdir. Daha düşük frekanslar (L bant gibi) uzun mesafe ve hava koşullarına dayanıklılık sağlar ama çözünürlüğü azaltır. Daha yüksek frekanslar (X bant gibi) ince çözünürlük verir ama menzili kısaltır. S bant, uzun menzilli üç boyutlu gözetim için sık seçilen bir orta yoldur.

Bu ayrıntı, radarın ne kadar uzağa baktığından çok, neyi iyi yaptığıyla ilgilidir. S bant yağmur ve bulut yansımalarından C ve X banttan daha az etkilenir; ASELSAN'ın föyde hava bilgisini kullanmaktan söz etmesi de bu etkenin hesaba katıldığını gösterir. Rakip radarların hangi bantlarda çalıştığı "ERALP'in Rakipleri Nelerdir?" başlığında karşılaştırılır.

ERALP'i Kim Üretiyor?

ERALP'i ASELSAN üretiyor. Şirket, projeyi SSB yönetiminde yürüttü ve ilk teslimatı Ankara'daki Gölbaşı tesislerinde yaptı; SSB proje sayfasında yüklenici olarak yalnızca ASELSAN anılır. Tören konuşmalarına göre geliştirme sürecine 436 şirket katkıda bulundu; radarın yazılımı 435 binden fazla kod satırı içeriyor ve yaklaşık 20 patent var.

Aynı konuşmalarda radarın 940 gün test edildiği söylendi. Bu sayılar tören beyanıdır ve tek tek ne anlama geldikleri (patentin ulusal mı uluslararası mı olduğu gibi) açıklanmamıştır; kaynak, ASELSAN ve SSB yetkililerinin konuşmalarını aktaran haberlerdir. Bağımsız doğrulama yoktur.

Genel Müdür Ahmet Akyol, 2024'te radar seri üretim tesisinin bir yıl önce açıldığını ve radar üretim kapasitesini artırmak için bu yıl 150 milyon doları aşan yeni yatırımın başladığını söyledi. Bu yatırım ASELSAN'ın genel radar kapasitesidir; yalnızca ALP 300-G'ye ait olduğunu gösteren bir kanıt yoktur.

ERALP Ne Zaman Tanıtıldı?

Kamuoyuna tanıtım iki aşamada oldu ve ikisi de resmî bir lansman töreninden çok haber ve fuar duyurusu biçiminde gerçekleşti. Geliştirmenin 2022'de bir ASELSAN radar çalıştayında duyurulduğu bildiriliyor (tek kaynak). ASELSAN'ın resmî haberi ise 19 Temmuz 2023'te yayımlandı; radarın IDEF 2023 fuarında, 25-28 Temmuz arasında sergileneceği de bu haberle duyuruldu.

O haberin vurguladığı noktalar şunlardı: S bant, AESA, GaN tabanlı modüller, taktik tekerlekli platform, yeni nesil radar algoritmaları ve birden çok ERALP'in tek radar olarak çalışabilmesi. Haber, testlerde mevcut erken ihbar radarlarının görebildiğinin çok ötesindeki hedeflerin tespit edildiğini de söylüyordu; ancak hiçbir kilometre değeri vermiyordu.

ALP 300-G adı ise ilk teslimat töreninde, Mayıs 2024'te öne çıktı. TurDef'in 2026 haberi radarı "eskiden EİRS ve ERALP" diye anar; bir başka aktarıma göre Genel Müdür 2024'te eski adlar olarak TEİRS ve ERALP'i saydı (arama özeti). Resmî bir yeniden adlandırma duyurusu bulunamadı.

ERALP Hangi Hava Savunma Katmanında Yer Alır?

ERALP bir silah katmanı değil, algılama katmanıdır: uzun menzilli erken ihbar radarı olarak, altındaki uzun, orta ve kısa menzilli silah katmanlarını besler. Savunma basını onu Çelik Kubbe'nin uzun menzil grubunda SİPER ile birlikte sınıflandırır; resmî bir katman şeması ise yayımlanmamıştır.

Gece gökyüzünde alttaki bir radar kulesinden yukarıdaki üç yatay yarı saydam katmana uzanan ince ışık hattının ve füze rampası siluetlerinin soyut şeması
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Katmanlı savunma, farklı menzil ve yükseklikteki tehditlere farklı silahlar atamak demektir. Uzun menzilli radarlar bu yapının en dış gözetleyicisidir; yakın katmanlar kendi radarlarını da kullanır. Alçak irtifa için ASELSAN ALP 100-G'yi ayrı bir ürün olarak sunar.

TurDef'in Mayıs 2024 haberine göre ALP-500G adlı sabit radar da geliştirilmektedir; ALP 300-G'den daha büyük ve daha uzun menzilli olması beklenir, gelecekteki balistik füze savunma yapısının parçası olarak anılır. Bu haber bir geliştirme programını anlatır, sözleşme ya da teslimat bilgisi vermez.

ERALP ile ALP 300-G Arasındaki Fark Nedir?

Fark yoktur: ERALP ve ALP 300-G aynı radarın proje adı ile ürün adıdır. SSB sayfası projeye ERALP, radara ALP-300G der; ASELSAN ise 2024'ten beri yalnızca ALP 300-G adını kullanır. Aşağıdaki adlar aynı programda geçer ve kaynaklarda karıştırılır; bir haberde ERALP, ötekinde ALP 300-G yazması aynı donanımı anlatır.

AdAnlamıNerede geçiyor
ERALPProje adı ve eski ürün adıSSB proje sayfası; ASELSAN haberi (Temmuz 2023)
ALP 300-GGüncel ürün adıTeslim töreni, ASELSAN föyü, SSB sayfasında "ALP-300G"
ALP 300Türkçe föyün 08.2026 sürümünde kullanılan kısa biçimASELSAN Türkçe ürün föyü
EİRS / TEİRSEski program kısaltmaları; açılımı kaynaklarda verilmiyorTurDef, Genel Müdür'e atfen; bazı listeler EİRS'i ayrı bir radar gibi sayıyor, kaynaklar farklı yazıyor
ALP 100-G, ALP 500-GAilenin diğer üyeleri (alçak irtifa; sabit ve daha büyük)Ayrı ürünlerdir, ERALP ile karıştırılmamalı

ALP 300-G'nin ayrıntılı teknik ve tarihsel anlatımı kendi başlığı altında ayrı bir yazıda bulunur; bu sayfa isim ve proje çerçevesinde kalır.

ERALP'in Rakipleri Nelerdir?

Aynı sınıftaki uzun menzilli, karadan konuşlanabilir üç boyutlu gözetim radarları arasında Thales Ground Master 400 alpha, Lockheed Martin AN/TPS-77 ailesi ve Hensoldt TRML-4D sayılabilir. Üçü de farklı bantlarda, farklı menzillerde ve farklı üretici iddialarıyla çalışır; doğrudan "hangisi daha iyi" denemez.

RadarBantÜretici beyanı menzilNot
ASELSAN ALP 300-G (ERALP)SResmî sayı yok; Genel Müdür: 600 km'den fazla instrumented rangeAESA; GaN
Thales Ground Master 400 alphaS515 km instrumented range (Thales)GaN modüller; 6 saniyede tam hacim taraması iddiası
Lockheed Martin AN/TPS-77 ailesiLYaklaşık 470 km; kaynaklar farklı yazıyor (463 km ve 370-460 km de geçiyor)Hareketli sürüm; FPS-117 ile ortak yapı
Hensoldt TRML-4DC250 km'ye kadar instrumented rangeSavaş uçağı izleme menzili 120 km'den fazla (üretici)

Tablodaki değerlerin tamamı üretici ya da derleme beyanıdır; farklı ölçüm tanımları kullanabilir ve bağımsız testle karşılaştırılmamıştır. Menzilleri birbirinin üstünlüğü gibi okumak doğru olmaz, çünkü bantlar ve görev tanımları farklıdır.

Karşılaştırma yaparken beş ölçüt kullanılabilir: çalışma bandı, üreticinin verdiği instrumented range, taşınabilirlik, hava resmi ağına bağlanabilme ve doğrulanmış kullanıcı sayısı. Bu ölçütlerin hiçbiri tek başına sıralama vermez; çünkü her radar farklı bir görev ve konuşlandırma anlayışı için tasarlanmıştır.

Thales Ground Master 400 alpha

Fransız Thales'in S bant GaN radarıdır ve önceki GM400 modelinin yazılım ağırlıklı yükseltmesidir. Thales, instrumented range'in yüzde 10'dan fazla artarak 515 km'ye çıktığını söyler. ERALP ile aynı bantta olması, bu çiftin en çok kıyaslanan örnek olmasının nedenidir.

Lockheed Martin AN/TPS-77 ailesi

ABD'li üreticinin L bantta çalışan, FPS-117'nin hareketli sürümü olan radarıdır. Menzil rakamı kaynaktan kaynağa değişir. Daha düşük frekansı, uzun mesafe gözetiminde avantaj, açısal çözünürlükte ise daha az keskinlik anlamına gelir.

Hensoldt TRML-4D

Alman Hensoldt'un C bantta çalışan, daha kısa menzilli bir AESA radarıdır; üretici onu hava gözetimi ve hedef belirleme radarı olarak tanıtır. Üretici azami 250 km instrumented range verir ve aynı anda 1.500'den fazla hedefi izleyebildiğini söyler.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız