Savunma Sanayi TR | Sözlük | Drone Dome Nedir? Rafael'in Karşı-İHA Sisteminin Özellikleri ve Menzili

Drone Dome Nedir? Rafael'in Karşı-İHA Sisteminin Özellikleri ve Menzili

Rafael Drone Dome, İsrail yapımı karşı-İHA sistemidir. Radar, kamera ve karıştırıcıyla çalışır; radar 3,5 km'de küçük dron arar. Fiyatı ve Türkiye durumu.

Rafael Drone Dome, İsrail yapımı karşı-İHA sistemidir. Radar, kamera ve karıştırıcıyla çalışır; radar 3,5 km'de küçük dron arar. Fiyatı ve Türkiye durumu.

Drone Dome Nedir? Rafael'in Karşı-İHA Sisteminin Özellikleri ve Menzili
KAYNAK: Zeki Ersin Yıldırım

Drone Dome, İsrail devletine ait Rafael Advanced Defense Systems şirketinin 2016'da tanıttığı karşı-İHA sistemidir. Havaalanı, sınır hattı ya da askerî karakol çevresine giren küçük insansız hava araçlarını radar, kamera ve radyo dinleme sensörüyle bulur, ardından yönlü bir karıştırıcıyla kumanda bağlantısını keser. İsteğe bağlı lazer ve önleyici dron seçenekleri de vardır. Füze ya da top, temel yapılandırmada yer almaz.

Metin 20 Kasım 2026'ya kadar yayımlanan üretici açıklamalarına, savunma basınına ve ajans haberlerine dayanır. Sistemin kullanıcıları büyük ölçüde isimsizdir; bu yüzden hangi ülkenin ne aldığı sorusunda yalnızca belgelenen kayıtlar yazıldı. Türkiye'nin sistemi kullandığına dair açık kaynakta hiçbir kayıt bulunamadı.

Alacakaranlıkta açık arazide duran kamyonet; kasasında yassı radar paneli, kamera küresi ve küçük bir anten, gökyüzünde yaklaşan dört küçük dron (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Veri notu: Rafael, Drone Dome için tek ve güncel bir teknik föy yayımlamıyor. Rakamlar 2016 ile 2026 arasındaki farklı haberlerden geliyor ve sistem bu sürede yeni sensörler, yeni karıştırma yöntemleri ve lazerle genişledi. Her sayının yanında yılı ve kaynak türü yazıldı. "Üretici açıklaması" ibaresi, bağımsız bir testle doğrulanmamış performans anlatımı demektir.

Drone Dome Nedir?

Drone Dome, Rafael'in geliştirdiği; küçük insansız hava araçlarını bulan, tanıyan ve etkisiz bırakan modüler bir karşı-İHA sistemidir. Radar, kamera, radyo dinleme sensörü ve yönlü karıştırıcı bir komuta merkezinde birleşir. Standart yapılandırmada füze bulunmaz; lazer ve önleyici dron gibi sert imha seçenekleri sonradan eklenen isteğe bağlı parçalardır.

Sistem ilk kez Nisan 2016'da Brezilya'daki LAAD Security fuarında gösterildi. İsrail Defense'in aynı ay yayımladığı tanıtım yazısı onu "uçtan uca" bir hava sahası koruması olarak anlatıyordu: tehdit önce radar ve kızılötesi/elektro-optik sensörlerle bulunuyor, veriler birleştirilip operatöre uyarı olarak düşüyor, ardından önceden tanımlı kurallara göre otomatik ya da operatör eliyle karıştırma başlatılıyor.

Adı Iron Dome'u (Demir Kubbe) çağrıştırsa da iki sistem aynı değildir. Iron Dome roket ve havan mermisini füzeyle düşürür; Drone Dome ise mini ve mikro dronlara karşı kurulmuş, çok daha kısa menzilli bir koruma paketidir. Rafael'in tanıtım materyali Iron Dome'dan edinilen deneyime atıf yapar; bazı yayınlardaki "Iron Dome'un türevi" tanımı ise Rafael'den teyit edilmiş bir ifade değildir.

Yazının devamında sistemin bileşenleri, rakamları, kullanıcıları ve eksikleri sırayla ele alınıyor. Aynı bilgi birden çok başlıkta tekrarlanmasın diye ayrıntılar ilgili bölüme bırakıldı.

Drone Dome Ne İşe Yarar?

Drone Dome, korunan bir alana izinsiz giren küçük dronları erkenden fark etmek ve onları göreve devam edemez hale getirmek için kullanılır. Hedefler çoğunlukla hafif keşif dronları, kamera taşıyan ticari kuadkopterler ve basit yük bırakabilen mini araçlardır. Koruma altındaki varlıklar sınır, havaalanı, yakıt tesisi ve askerî mevziler gibi noktalardır.

Rafael'in anlatımına göre tehdit iki yönde büyüyor: dronların sayısı artıyor ve her biri küçülüyor. Şirketin hava savunma birimi yöneticisi Meir Ben Shaya, 2021'de JNS'ye verdiği röportajda, eskiden uçak ve füze aramak için kurulmuş radarların artık "küçük, yavaş ve alçak" hedeflerle uğraştığını söylemişti. Bu nedenle sistem, radara ek olarak radyo sinyali dinleyen ve kamerayla görsel doğrulama yapan katmanlar taşır.

2016'daki ilk tanıtımda Rafael, kullanım gerekçesini terör amaçlı saldırı, istihbarat toplama ve gözdağı verme olarak sıraladı. Asian Military Review'in 2019 tarihli fuar yazısı ise sivil hedef olarak stadyum, havaalanı ve kamu binalarını öne çıkarır; İngiltere'de Gatwick vakasıyla anılması bunun örneğidir (ayrıntısı "Kullanıldığı Yerler" bölümünde).

Drone Dome uçak, helikopter ya da füze savunması için tasarlanmadı. Bu hedefler farklı bir katmanın işidir; katmanların nasıl bir arada çalıştığı "Fiziksel İmha Sistemleri" başlığında anlatılıyor.

Drone Dome Hangi Ülkenin?

Drone Dome İsrail'e aittir. Geliştiren Rafael Advanced Defense Systems, İsrail devletinin sahibi olduğu bir savunma şirketidir; Iron Dome, David's Sling ve Iron Beam gibi hava savunma sistemleriyle tanınır. Radar tedarikçisi RADA da İsrailli bir firmaydı ve 29 Kasım 2022'de ABD'li Leonardo DRS ile birleşti.

Globes, Rafael'i "devlete ait elektronik şirketi" diye tanımlar. Açık kaynakta Rafael'in Drone Dome müşterisi olarak bir ülke adı verdiği bir bülten bulunamadı; müşteri bilgisi çoğunlukla alıcı kurumun ya da basının açıklamasından geliyor.

Sistemin geliştirildiği tehdit ortamı da İsrail'dir. Ben Shaya, Hizbullah ve Hamas'ın dronları İsrail'e karşı kullandığını belirtiyor. Aynı röportaj, sistemin "dünyanın birçok yerinde konuşlandığını" ve "muharebede kanıtlandığını" söylüyor; bu iki ifade üretici beyanıdır ve sayısal bir kayıtla desteklenmemiştir.

Alt sistemlerin kaynağı tek ülke değildir. Radar RADA'dan, optik sistem Controp'tan, karıştırıcı ve radyo sensörü Netline'dan gelir; sonradan yapılan entegrasyonlarda Sentrycs ve CRFS gibi firmalar devreye girmiştir. Tedarikçilerin ayrıntısı "Kim Üretiyor?" başlığında.

Drone Dome Özellikleri Nelerdir?

Drone Dome'un öne çıkan özellikleri şunlardır: dört panelle 360 derece radar kapsaması, radyo sinyali dinleme, gün-gece görüntü, yönlü karıştırıcı, tek operatörle yönetim ve isteğe bağlı lazer. Radarın en küçük hedef ölçüsü 0,002 metrekare olarak anılır. Ağırlık ve fiyat gibi bazı temel değerler açıklanmamıştır.

ÖzellikYayımlanan bilgiKaynak türü
Sistem sınıfıUçtan uca, modüler karşı-İHA (tespit, tanıma, etkisizleştirme)Üretici tanımı
AlgılayıcılarS bant radar, radyo sinyali (SIGINT/RF) sensörü, elektro-optik/kızılötesi kameraBasın ve fuar yazıları
Radar kapsaması360 derece yatay, 90 derece dikey (en çok dört panel ya da radar)Basın, 2016-2023
Radar hedef ölçüsü0,002 m² hedef; 3,2 veya 3,5 km (kaynaklar farklı)Basın
Yumuşak imhaYönlü GNSS/radyo karıştırıcı; protokol devralma seçeneği (2025)Üretici ve ortak firma bülteni
Sert imhaLite Beam lazer, uzaktan komutalı silah istasyonu, önleyici dron (isteğe bağlı)Savunma basını, 2020-2025
OperatörTek kişi tarafından yönetilebilirBasın profili
Çalışma şartıHer hava koşulu, 24 saatÜretici açıklaması
Ağırlık, boyutAçıklanmadıBulunamadı
Birim fiyatAçıklanmadıBulunamadı

Kaynaklar kapsamayı bazen "dört panelli tek radar", bazen "en çok dört radar" diye yazar ve ikisini ayırmaz; her iki anlatımda da dört parça çevreyi tam daire olarak kapatır. Bu kapsamanın pratikte kaç kilometreye uzandığı "Menzili Ne Kadar?" bölümünde ayrıca ele alınıyor.

Drone Dome'un Avantajları Nelerdir?

Drone Dome'un en belirgin üstünlüğü, birden fazla algılama yöntemini bir arada kullanmasıdır: radar, radyo dinleme ve kamera aynı komuta ekranında birleşir. Karıştırıcı yönlü çalıştığı için çevredeki sivil sistemlerin daha az etkilenmesi hedeflenir. Bunlar üreticinin vurguladığı noktalardır.

Modüler yapı, sensör eklemeyi kolaylaştırır. 2023'te CRFS'in RFeye radyo alıcısı, 2025'te Sentrycs'in protokol analizi çözümü sisteme bağlandı. İki entegrasyon da şirketlerin kendi bültenlerine dayanır, ama sistemin açık mimariyle yeni parça kabul ettiğini gösterir.

Yumuşak imhanın bir üstünlüğü, mermi ya da füze harcamamasıdır. Kalabalık bir bölgede düşen parçalar ya da mühimmat riski ortadan kalkar; Sentrycs entegrasyonunda dron kontrol altına alınıp önceden belirlenmiş bir alana indirilir.

Kullanım geçmişi de bir avantajdır: İngiliz Ordusu sistemi 2018'de satın aldı ve Rafael'in bildirisine göre 2021'deki G7 zirvesinde kullandı. Ancak "muharebede kanıtlandı" gibi ifadeler üretici açıklamasıdır; sayısal bir başarı oranı yayımlanmamıştır.

Drone Dome'un Dezavantajları Nelerdir?

Drone Dome'un sınırları üç grupta toplanır: kısa etkili mesafe, karıştırmanın her tür dronda işe yaramaması ve yasal kısıtlar. Küçük dron ölçeğinde radar mesafesi birkaç kilometredir; hızlı bir hedef bu mesafeyi kısa sürede kapatır. Bağımsız test sonucu yayımlanmadığı için etkililik büyük ölçüde üretici beyanına dayanır.

Bağlantı kesmeye dayalı yöntemler, kumanda ya da navigasyon sinyaline bağlı olmayan araçlara karşı tek başına yeterli olmayabilir. Rafael bu yüzden dördüncü bir katman olarak lazeri ekledi; Ben Shaya'ya göre tam otonom dronlar için bu katman gerekiyor. Bu, soft-kill'in sınırını üreticinin kendi ağzından gösterir.

Karıştırıcı kullanımı kentsel ortamda yan etki doğurabilir; yönlü anten bunu azaltır ama ortadan kaldırmaz. Yasalar da kısıt getirir: Globes'a göre İngiltere sistemi lazersiz aldı, çünkü hızlı konuşlandırma isteniyordu ve lazer kullanımına dair düzenlemelere uyum gerekiyordu.

Lazer ve optik algılayıcılar atmosfer koşullarından etkilenir; üretici "her hava koşulunda çalışır" diyor, ancak bağımsız bir doğrulama yok. Son olarak, sistem tek başına bir koruma kalkanı değildir; uçak, füze ve büyük İHA'lar için başka katmanlar gerekir (bkz. "Fiziksel İmha Sistemleri" bölümü).

Drone Dome Ne Zaman Üretildi?

Drone Dome ilk kez Nisan 2016'da kamuoyuna tanıtıldı; ilk bilinen sipariş İngiltere'den Ağustos 2018'de geldi. Lazerli sürüm 2017'de lazer ışın yönlendiricisinin eklenmesiyle başladı ve 2019-2020'de gösterildi. Seri üretimin başlangıç tarihini Rafael açıklamadı; tanıtım ve teslimat tarihleri aşağıdaki çizelgededir.

TarihGelişmeKaynak
Nisan 2016LAAD Security fuarında (Brezilya) ilk tanıtımArmy Recognition, Israel Defense
Nisan 2017Asya'da isimsiz bir ülkede çalışır durumda olduğu bildirildiShephard Media
2017 ortasıLazer ışın yönlendiricisi sisteme eklendiJanes, 2020
Ağustos 2018İngiltere Savunma Bakanlığı acil ihtiyaç sözleşmesiGlobes, Shephard
Aralık 2018Gatwick olayı sırasında kullanıldığı iddiasıDaily Mail aktarımı (Globes)
Aralık 2019, Şubat 2020Lazerli Drone Dome-L gösterimi ve duyuruJanes
Haziran 2021G7 Cornwall zirvesinde kullanımRafael bildirisi (EDR)
Nisan-Kasım 2022ABD Yuma denemeleri ve JCO tavsiyesiRafael bildirisi, savunma basını
Mart 2023Dubai Polisi ile program anlaşmasıEDR Magazine
Temmuz 2025Sentrycs protokol devralma entegrasyonuEDR Magazine
Eylül 2025, Haziran 2026Hunter Eagle ve Ghost Hunter önleyicileri tanıtıldı, ürün ailesine bağlandıEDR Magazine, Defence Industry Europe

Çizelgedeki satırların her biri ilgili bölümde ayrıca anlatılıyor. Tek bir "doğum yılı" yerine bir sistem ailesi büyümesi vardır; bu nedenle "Kaç Yılında Üretildi?" bölümü yalnızca tanıtım yılı ve ilk teslimat ayrımını açıklıyor.

Türkiye'nin Drone Dome'u Var mı?

Hayır; Türkiye'nin Drone Dome satın aldığına ya da kullandığına dair resmî açıklama, sözleşme ya da güvenilir haber bulunamadı. Rafael'in müşteri listesi zaten gizlidir, ama açık kaynakta bilinen kullanıcılar arasında Türkiye yer almıyor. Bu, "yok" değil, "kayıtlı değil" anlamına gelir.

Türkiye mini ve mikro İHA'lara karşı kendi sistemlerini geliştirdi. ASELSAN'ın İHTAR'ı radar, kamera ve karıştırıcıdan oluşan algılama ve yumuşak imha paketidir; ASELSAN'ın EJDERHA'sı elektronik devreleri yüksek güçlü elektromanyetik dalgayla bastıran ayrı bir sınıftır; Meteksan'ın KAPAN'ı da radar, kamera ve karıştırıcıyı bir araya getirir. Üçünün ayrıntısı kendi yazılarında yer alır; burada tekrarlanmıyor.

Kaynak notu: Bazı yabancı haber sitelerinde Drone Dome'un bölgesel gerilimler bağlamında, örneğin Yunanistan'ın kullanımı üzerinden anıldığı başlıklar var. Bu başlıklardaki iddialar bağımsız bir ikinci kaynakla doğrulanamadı ve bir sayfaya bu çalışma sırasında ulaşılamadı; bu yüzden sayfaya alınmadı. Hiçbirinde Türkiye'nin sistemi kullandığına dair bilgi yok.

Drone Dome ile Fiziksel İmha Sistemleri Arasındaki Fark Nedir?

Fark, hedefin nasıl durdurulduğundadır. Drone Dome'un temel yapılandırması dronu fiziksel olarak parçalamaz; kumanda ya da navigasyon bağlantısını keserek göreve devam etmesini engeller. Fiziksel imha sistemleri ise top mermisi, önleyici araç veya lazer ısısıyla hedefin gövdesine zarar verir. Her biri farklı bir katmana hizmet eder.

Bir havaalanı üzerinde eş merkezli turuncu kubbeler; en içte yeşil kubbenin altında küçük bir algılama direği ve dronlar, dışta radar kulesi ve top silueti (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
Sistem sınıfıHedefi nasıl durdururÖne çıkan sınırYazıdaki örnek
Karıştırma ve protokol devralmaKumanda, görüntü ve navigasyon bağlantısını keser ya da devralırBağlantısız çalışan araçta tek başına yetmeyebilirDrone Dome (temel), İHTAR, KAPAN
Yüksek güçlü mikrodalgaElektronik devreyi geniş bir alanda bozarEtkili mesafesi kısa, açık veri sınırlıEpirus Leonidas, EJDERHA
LazerHedefin küçük bir noktasını ısıtırGörüş hattı ve hava koşulu gerekirDrone Dome-L, Iron Beam ailesi
Önleyici araçHedefe uçarak çarpar ya da yakınında patlarHer atış bir araç harcarRaytheon Coyote, Hunter Eagle
Hava savunma topuMermiyle hedefi vururDüşen parçalar ve yakın menzilSkyranger 35

Hangisinin "daha iyi" olduğu sorusu yanlış kurulmuş bir sorudur: ölçüt hedefin türü, mesafesi, maliyeti ve çevreye verilecek zarardır. Yumuşak imha kentte makul olabilir, ama mikrodalga ya da top daha farklı koşullarda tercih edilir. Üreticiler de bu yüzden tek bir etkenle yetinmez; Rafael'in Drone Dome'a lazer, silah istasyonu ve önleyici dron eklemesi bunun işaretidir.

Rafael bu yaklaşımı Eurosatory 2026'da "birbirini tamamlayan katmanlar" cümlesiyle anlattı; şirket CEO'su Yoav Tourgeman, asıl sorunun bir tehdidin engellenip engellenemediği değil, bunun güvenilir, doğru hızda ve makul maliyetle yapılıp yapılamadığı olduğunu söyledi. Bu ifade, üreticinin kendi pazarlama çerçevesidir.

Drone Dome Dronları Nasıl Etkisiz Hale Getirir?

Drone Dome temel olarak dronun kumanda, görüntü ve uydu konumlandırma bağlantısını yönlü bir karıştırıcıyla keserek etkisiz hale getirir. Bağlantısını yitiren araç kontrolsüz uçabilir ya da düşebilir. Daha yeni seçenekler dronu devralıp indirir veya lazerle hasar verir; bunlar isteğe bağlı eklerdir.

Yer üzerindeki yönlü bir antenden yayılan eş merkezli mavi halkaların içinde yalpalayan küçük bir dron (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Globes'un 2018 tarihli anlatımına göre sistem, tehdit eden dronun yayınlarını bloke ederek operatörle bağlantısını koparır; bundan sonra araç ister kontrolsüz uçmaya devam etsin ister yere düşsün, görevini sürdüremez. Israel Defense'in 2016 anlatımı karıştırıcıyı "yönlü GNSS ve radyo frekansı engelleyicisi" olarak adlandırır. Shephard'a göre karıştırma anteni yaklaşık 70 derecelik bir sektörü kapsar; amaç, izinli bölgede uçan dostça araçlara karışmamaktır.

Bağlantı kesildiğinde dronun ne yapacağı, aracın kendi güvenlik programına bağlıdır: yerinde asılı kalabilir, kalkış noktasına dönmeyi deneyebilir ya da inebilir. Bu davranış sistemin değil, hedefin özelliğidir ve her model için aynı değildir.

Temmuz 2025'te Sentrycs ile yapılan entegrasyon farklı bir yol ekledi. Şirketin bültenine göre sistem, düşman dronun iletişim protokolünü çözerek aracı devralıyor ve önceden belirlenmiş bir alana indiriyor; bunun için karıştırmaya ya da kinetik müdahaleye gerek kalmıyor. Bu yöntem üretici ve ortak firma açıklamasıdır, bağımsız bir test raporu yayımlanmamıştır.

Karıştırmanın yetmediği durumlar için lazer ve önleyici dronlar öngörülmüştür. Lazerin çalışma ilkesi ve gösterimleri "Lazer Sistemiyle Birlikte Çalışabilir mi?", seçeneklerin karşılaştırması ise "Yumuşak ve Sert İmha Seçenekleri" başlıklarında ele alınıyor. Hangi etkenin hangi sırayla devreye gireceği, komuta merkezindeki kurallara göre belirlenir.

Drone Dome Kaç Parçadan Oluşur?

Drone Dome üç ana alt sistemden oluşur: radar, elektro-optik izleme sistemi ve radyo algılama ile karıştırma paketi. Bunlara bir iletişim donanımı ve komuta-kontrol merkezi eklenir. Lazer, uzaktan komutalı silah istasyonu ve önleyici dronlar isteğe bağlı etkenlerdir; yapı modülerdir ve parçalar müşteriye göre değişebilir.

Tek bir direkte yassı radar paneli, yuvarlak kamera küresi ve yönlü anten çubukları (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
BileşenGöreviKaynaklarda geçen ad
RadarHava sahasındaki küçük hedefi bulmak ve izlemekRADA RPS-42
Elektro-optik izlemeHedefi görsel olarak tanımak ve izlemekControp MEOS (2016-2018), SPEED ER (2020 sonrası)
Radyo algılamaDronun ve operatörün yayınını dinleyip konumlamakNetline NetSense
KarıştırıcıKumanda ve navigasyon bağlantısını kesmekNetline C-Guard RD
Komuta-kontrolVerileri birleştirmek, etkeni görevlendirmekC4I merkezi, Rafael algoritmaları
Sert imha (isteğe bağlı)Lazer, silah istasyonu, önleyici dronLite Beam, Samson, Hunter Eagle

Radar

RADA'nın RPS-42'si S bandında çalışan çok görevli yarım küre radarıdır. Basın dört panelli bir yapıdan ya da dört ayrı radardan söz eder; her panelin yaklaşık çeyrek daireyi taradığı, dördünün bir araya gelince 360 derece yatay ve 90 derece dikey kapsama sağladığı yazılır. Üreticiye göre 0,002 metrekarelik hedef 3,2-3,5 kilometrede görülebilir ve radarın ortalama arızasız çalışma süresi 15.500 saatin üzerindedir; ikisi de katalog değeridir.

RADA, 29 Kasım 2022'de Leonardo DRS'in bünyesine katıldı. Güncel Rafael bildirileri radar markasını açıkça yazmadığı için bugünkü yapılandırmada aynı modelin kullanılıp kullanılmadığı belirsizdir.

Elektro-optik izleme

Kamera sistemi Controp tarafından yapılır. 2016-2018 anlatımları "MEOS" adını, Janes'in 2020 tarihli yazısı ise "SPEED ER" adını kullanır. Army Technology'nin ürün sayfasına göre kızılötesi ve görünür ışık görüntüsü hareket algılama ve otomatik hedef tanıma ile desteklenir. Kamera, radar ya da radyo sensörünün gösterdiği yöne çevrilir ve hedefin türünü ayırt etmeye çalışır.

Radyo algılama ve karıştırma

Netline'ın NetSense sensörü dronun ve kumanda istasyonunun yaydığı sinyali dinler; Asian Military Review'in 2019 tarihli fuar yazısı "varış zamanı farkı" yöntemiyle hem dronun hem operatörün yerinin bulunabildiğini söyler. C-Guard RD ise taşınabilir karıştırıcıdır. 2023'te CRFS'in RFeye alıcısı ve 2025'te Sentrycs çözümü bu katmana eklendi.

Komuta-kontrol

C4I merkezi, farklı sensörlerden gelen verileri tek bir hava resminde birleştirir. Army Technology'ye göre mimari açıktır ve hedef önceliklendirmesi otomatiktir; Janes ise sisteme dış sensör ve etkenlerin eklenebildiğini yazar. Ben Shaya yapay zekâ bileşenini "sistemin beyni" olarak nitelemiş ve kuş-dron ayrımı yapabildiğini söylemiştir; bu iddia üretici beyanıdır.

Drone Dome Fiyatı Nedir?

Drone Dome için resmî bir liste fiyatı yayımlanmadı. Bilinen tek sözleşme, İngiltere Savunma Bakanlığı'nın Ağustos 2018 tarihli alımıdır; ancak tutarı kaynaklara göre 7,6 milyon sterlinden 20 milyon dolara kadar farklı yazılıyor. Birim fiyatı bu tutarlardan türetmek doğru olmaz.

KaynakYazılan tutarKapsam ve not
Shephard Media (Temmuz 2023)7,6 milyon sterlin (yaklaşık 9,97 milyon dolar)İngiltere acil ihtiyaç sözleşmesi, Ağustos 2018
Globes (16 Ağustos 2018)Yaklaşık 20 milyon dolarAltı sistem, altı ay içinde teslim; "tahmin edilen" değer, lazersiz sürüm
Airforce Technology (Kasım 2019)16 milyon sterlin"Bildirildiğine göre" altı sistem; kaynak belirtilmemiş

Üç rakam birbirini tutmuyor ve farkın nedeni açıklanmadı. Kapsam, destek paketi ve kur gibi etkenler akla gelebilir, ancak bunlar yorumdur ve hiçbir yayın bunu belirtmez. Hangisinin resmî sözleşme tutarı olduğu bu çalışmada doğrulanamadı; Shephard'ın rakamı sözleşme ayını ve acil ihtiyaç türünü belirttiği için en ayrıntılı olanıdır, ama o da tek kaynaktır.

Dubai Polisi, Asya'daki müşteri ya da başka bir alıcı için tutar yayımlanmadı. Lazerli, önleyicili ya da ek sensörlü yapılandırmaların maliyeti de bilinmiyor. Rafael'in "düşük atış maliyeti" iddiası lazer ailesi için yapılan bir pazarlama ifadesidir; Drone Dome'a ait bir maliyet hesabı içermez.

Drone Dome Kaç Yılında Üretildi?

Drone Dome 2016'da tanıtıldı ve ilk belgelenmiş teslimatlar 2018'de İngiltere'ye yapıldı. "Üretim yılı" olarak tek bir tarih vermek zordur, çünkü Rafael seri üretimin başlangıcını açıklamadı. Tanıtım 2016, isimsiz bir Asya müşterisinde çalışma 2017, İngiltere sözleşmesi 2018 olarak izlenebiliyor.

Teslimat ayrıntısı İngiltere için bellidir. Globes 16 Ağustos 2018'de altı sistemin altı ay içinde teslim edileceğini yazdı. Shephard'ın 29 Kasım 2018'de aktardığına göre Savunma Bakanlığı'nın karşı-İHA programı yöneticisi Peter Clarke, alımın yarı yolda olduğunu ve en erken Ocak 2019 sonunda tamamlanabileceğini, sistemin "tek bir yurt dışı bölge" düşünülerek alındığını söyledi.

Bu iki bilgi birlikte okunursa 2018 Aralık'ındaki Gatwick iddiasını doğrulamak güçleşir; konu "Kullanıldığı Yerler" bölümünde işleniyor. Tarih sırası için "Ne Zaman Üretildi?" bölümündeki çizelgeye bakılabilir.

Drone Dome Menzili Ne Kadar?

Drone Dome için tek bir menzil yoktur; radar, karıştırıcı ve lazerin etkili mesafeleri ayrıdır. Küçük bir dron için radarın erişimi 3,2-3,5 km olarak yazılır, koruma yarıçapı için basın 3-5 km diyor. Karıştırıcının menzili açıklanmadı; lazer için 3 km'ye kadar rakamı bir Rafael yöneticisinden geliyor.

ÖlçütDeğerKaynakNot
Radar, 0,002 m² hedef3,2 kmInside Unmanned Systems 2016, Shephard 2023Üretici verisi
Radar, küçük dron3,5 kmArmy Technology 2023, EDR Magazine 2025Diğer kaynaktan küçük fark
Koruma yarıçapı3-5 kmGlobes, Ağustos 2018Basın aktarımı, 360 derece
Radar, genel hedefler16 km veya 30 kmShephard 2023, Inside Unmanned Systems 2016Kaynaklar farklı; dron ölçeği değil
Lazer10 kW, 3 km'ye kadarJNS, Ağustos 2021 (Rafael yöneticisi)Janes: güç ve menzil açıklanmadı
KarıştırıcıAçıklanmadıBulunamadıYönlü, yaklaşık 70 derece sektör

Rafael'in 2019'daki fuar materyaline dayanan bir haber (Airforce Technology) "10 millik algılama" yazmıştı; 10 mil yaklaşık 16 kilometredir ve Shephard'ın radar için yazdığı genel değerle örtüşür. Dron boyutundaki hedef için geçerli olmadığı anlaşılıyor, ancak bunu kaynaklar açıkça belirtmiyor.

Menzil değerleri arazi, hava koşulu, hedefin yüzeyi ve yüksekliğine göre değişir. Hiçbirinin bağımsız test sonucu kamuya açık değildir.

Drone Dome'da Füze Var mı?

Hayır. Drone Dome'un temel yapılandırmasında füze yoktur; sistem radar, kamera, radyo sensörü ve karıştırıcıdan oluşur. Karışıklık adın Iron Dome'a benzemesinden doğar; Iron Dome Tamir adlı önleyici füzeler fırlatır, Drone Dome ise bunu yapmaz.

Sert imha amacıyla eklenen etkenler de füze sayılmaz. Lazer enerjiyi ışın olarak gönderir, uzaktan komutalı silah istasyonu mermi atar, Hunter Eagle ise küçük bir dikey kalkışlı önleyici dron olarak tasarlanmıştır. EDR Magazine'in Eylül 2025 tarihli yazısına göre Hunter Eagle'ın boyu 0,4-0,5 metre, kütlesi 5-10 kilogram düzeyinde tahmin ediliyor; hız, menzil ve dayanıklılık verilmedi.

Aynı yazı daha büyük, iki küçük türbojetle uçan Ghost Hunter'ı da anlatır. Her iki araç da o tarihte geliştirme aşamasındaydı. Hunter Eagle'ın patlayıcı taşıyıp taşımadığı konusunda aynı yazı içinde birbirini tutmayan ifadeler bulunuyor; bu ayrıntı doğrulanmış sayılmaz. Önleyici dronların rolü "Yumuşak ve Sert İmha Seçenekleri" bölümünde ele alınıyor.

Drone Dome Hangi Ülkelerde Var?

Drone Dome'un adı doğrulanmış kullanıcıları İngiltere ve Dubai Polisi'dir; bunun dışında müşterilerin çoğu isimsiz bırakılmıştır. Rafael NATO ülkeleri, Orta Doğu ve Asya'da konuşlu olduğunu söylüyor, ama ülke adı vermiyor. Aşağıdaki tablo, her kaydın ne kadar belgelenmiş olduğunu gösterir.

Ülke ya da kurumBilinen durumKanıt düzeyi
İngiltereAğustos 2018 acil ihtiyaç sözleşmesi, lazersiz; 2021 G7 zirvesinde kullanımBirden çok haber, Rafael bildirisi
BAE (Dubai Polisi)Mart 2023'te program anlaşması; teslimat ve adet bilgisi yokRafael-Dubai Polisi bildirisi
Asya'da isimsiz ülkeNisan 2017'de çalışır durumda; 2023'te "sipariş verildi" ifadesiShephard Media
Avrupalı isimsiz NATO ortağıCRFS alıcısının entegrasyonu bu ortak adına istendi (2023)Rafael aktarımı
İtalya, Singapur2021 tarihli bir JNS yazısında satış olarak geçiyorTek kaynak; sözleşme belgesi bulunamadı
ABDAlım kaydı bulunamadı; Nisan 2022 Yuma denemeleri ve Kasım 2022'de JCO tavsiyesiRafael bildirisi
İsrail"Muharebede kanıtlandı" beyanı; hangi kuvvette kaç sistem olduğu belirtilmediÜretici beyanı

ABD örneği sık yanlış anlaşılır: ABD Savunma Bakanlığı'nın Ortak Küçük İHA Karşıtı Ofisi (JCO), sistemi hizmet olarak alınabilecek çözümler arasında "önerdi". Bu, sözleşme değil, ileride açılacak ihalelere girme hakkıdır. Türkiye'nin yeri ise "Türkiye'nin Drone Dome'u Var mı?" başlığındadır.

Bazı derleme sayfalarında ve haber sitelerinde Kıbrıs, Yunanistan ve Arjantin'le ilgili iddialar dolaşıyor; bunları destekleyen birincil ya da bağımsız ikinci bir kaynak bulunamadığı için tabloya alınmadı.

Drone Dome Hedefi Ne Kadar Sürede Tespit Eder?

Üretici bir tespit süresi rakamı yayımlamadı. Rafael yalnızca "çok hızlı tepki süresi" diyor; saniye cinsinden bir değer verilmedi. Radyo sinyali yayan bir dron için algılama, kumanda cihazı açılır açılmaz başlayabilir; radarın hedefi izlemeye başlaması ise hedefin mesafesine ve ölçüsüne bağlıdır.

Shephard'ın 2023 yazısı, operatörün hedefi "kumanda açılır açılmaz" görebildiğini belirtir; bu ifade radyo algılama katmanı için geçerlidir ve sinyal yaymayan dronlara uymaz. Army Technology'nin profili lazerin hedefe "saniyeler içinde" etki ettiğini yazar ama bunu da sayıya bağlamaz.

Bir fikir vermesi için basit bir hesap yapılabilir. Saniyede 20 metre hızla gelen küçük bir dron, radarın görebildiği 3,5 km'lik mesafeyi yaklaşık üç dakikada alır; tespit, tanıma ve etkisizleştirmenin bu süreye sığması gerekir. Bu hesap yalnızca aritmetiktir ve üretici verisi değildir. Daha hızlı ya da alçak uçan bir hedefte süre kısalır, bu yüzden Rafael tespit sonrasında sistemin "önceden tanımlı kurallara göre otomatik" çalışabileceğini vurgular.

Drone Dome Ağırlığı Ne Kadar?

Drone Dome'un toplam ağırlığı açıklanmadı. Sistem modüler olduğundan tek bir ağırlık değeri anlamlı da değildir: radar panelleri, kamera, radyo sensörleri, karıştırıcı ve komuta birimi farklı sayıda ve araçta taşınabilir. Ne Rafael ne de incelenen basın yazıları bileşenlerin kilogramını veriyor.

Ağırlıkla ilgili tek ipucu dolaylıdır. Janes, C-Guard RD karıştırıcısını "taşınabilir" diye adlandırır; Rafael'in Lite Beam lazeri için kullandığı ifade "kompakt ve hafif"tir, rakam yoktur. Önleyici dron Hunter Eagle için EDR Magazine 5-10 kg arası bir tahmin yazmıştır; bu, ana sistemin değil, tek bir önleyici aracın tahmini kütlesidir.

Ağırlık kararı, hangi taşıyıcıyla çalışılacağını belirler. Haberlerdeki fotoğraflar sistemin kamyon ya da benzeri bir araç üstüne yerleştirildiğini gösterir (JNS, 2021). Taşıyıcı seçimi ve konuşlanma biçimi "Mobil mi Sabit mi Kurulur?" başlığında ele alınıyor.

Drone Dome Hangi Tür İHA'ları Tespit Eder?

Drone Dome mikro, nano ve mini sınıfı insansız hava araçlarını hedefler: tüketici kuadkopterleri, hafif keşif dronları ve basit yük taşıyan küçük araçlar. Üretici, radarın "tüm İHA sınıflarını" algıladığını söyler, ancak sistemin asıl kullanım alanı uçak boyutundaki araçlar değil, küçük ve alçak uçan hedeflerdir.

Radar en küçük hedef ölçüsünü 0,002 metrekare diye verir. Radyo algılama katmanı ise kumanda sinyali yayan dronları bulur; Ben Shaya, bazı dronlar için radarın ek bir katman olarak devreye girdiğini söylüyor, yani sinyal yaymayan araçların radar ve kamerayla bulunması gerekiyor. 2018'deki İngiltere ihalesinde hedef sınıfı 2-22 kg arası araçlar olarak yazılmıştır (bu rakam bir arama özetinde geçti, birincil belgeden okunamadı).

Lazer gösterimlerinde Phantom sınıfı kuadkopterler kullanıldı (Janes, 2020). Sürü saldırısına gelince, Rafael sayının ve boyutun birlikte büyüdüğünü, sistemin çok sayıda hedefi izleyebildiğini söylüyor. Aynı anda kaç hedefle başa çıkıldığı açıklanmadı; bu konuda bağımsız bir kayıt yoktur.

Drone Dome Kullanıldığı Yerler

Drone Dome'un belgelenen kullanım yerleri sınırlıdır: İngiltere'nin askerî konuşlanmaları, 2021'deki G7 Cornwall zirvesi ve ABD'deki Yuma deneme sahası. Gatwick Havalimanı'nda kullanıldığı iddiası ise doğrulanmadı. Rafael ayrıca havaalanı, sınır, yakıt tesisi ve stadyum gibi hedef türlerini sayar.

G7 zirvesi için Rafael'in bildirisi, İngiltere Savunma Bakanlığı'nın sistemi 2021 Haziran'ında Cornwall'da dünya liderlerinin korunması için kullandığını anlatır (EDR Magazine, Eylül 2021). Bildiri kullanımı Rafael'den geldiği için üretici açıklaması sayılmalıdır.

Gatwick'te Aralık 2018'de dron görülmesiyle uçuşlar yaklaşık 36 saat durdu. Globes, Daily Mail'e dayanarak sistemin ordu tarafından havalimanına konuşlandırıldığını ve olayı bitirdiğini yazdı; bir Rafael sözcüsü kullanımı doğrulamadı. İngiliz Savunma Bakanlığı da alımın o sırada devam ettiğini ve tek bir yurt dışı bölge için yapıldığını söylemişti. Bu nedenle olay "haberlere göre" diye anılır.

ABD'de Nisan 2022'de Yuma Proving Ground'da yapılan gösteriler, Rafael'in bildirisine göre algılama, tanıma ve yumuşak imhayı kapsadı. Dubai Polisi ile 2023'te kurulan program, BAE'de bir kolluk kuvvetinin kullanımına işaret eder; hangi tesisin korunduğu belirtilmedi ve hassas konumlar bu yazıda yer almaz.

Drone Dome Silah Atar mı?

Drone Dome'un temel yapılandırması mermi, füze ya da roket atmaz; yalnızca radyo karıştırma sinyali yayar. Silah sayılabilecek parçalar isteğe bağlı eklerdir: lazer ışını veren Lite Beam ve Rafael'in Samson uzaktan komutalı silah istasyonu. EDR Magazine, Eylül 2025'te bunları sistemin sert imha etkenleri arasında saydı.

İngiltere'nin aldığı sürümde lazer yoktu; hızlı konuşlandırma istendiği ve lazer kullanımı düzenlemelere bağlı olduğu için bu seçenek dışarıda bırakıldı (Globes). Yani bilinen en büyük kullanıcı, sistemi silahsız, yalnızca karıştırıcıyla kullanıyor.

Samson'un Drone Dome ile birlikte hangi müşteriye verildiği açık kaynakta belirtilmedi; EDR Magazine yalnızca bunu bir etken seçeneği olarak sıraladı. Mühimmat türü ve atış hızı gibi ayrıntılar aynı yazıda yer almıyor. Bu yüzden "silah atar mı?" sorusunun dürüst yanıtı şudur: seçilen yapılandırmaya göre evet olabilir, standart pakette hayır.

Rafael'in önleyici dron seçenekleri de bu soruya girer. Hunter Eagle gibi araçlar mermi atmaz, hedefe doğru uçar; ayrıntısı "Füze Var mı?" ve "Yumuşak ve Sert İmha Seçenekleri" bölümlerinde.

Drone Dome Kaç Km'lik Alanı Korur?

Rafael korunan alanın yüzölçümünü açıklamadı. Basın koruma yarıçapını 3-5 km, radar kapsamasını 360 derece olarak veriyor; bu, yarıçapa göre kabaca 28 ile 79 kilometrekarelik bir daire eder. Bu hesap yalnızca geometridir ve gerçek koruma alanı arazi, hava koşulu ve konuşlanmaya göre değişir.

Hesap şöyle yapılır: yarıçap 3 km için daire alanı yaklaşık 28 km², 5 km için yaklaşık 79 km² eder. Israel Defense'in 2016 anlatımı "tehdit etkisizleştirme alanına girdiğinde" ifadesiyle algılama ve etkisizleştirme için ayrı bölgeler olduğunu gösterir; yani etkisizleştirme için ayrı bir bölge tanımlanır.

Karıştırıcının yaklaşık 70 derecelik sektörü (Shephard) radarın 360 derecelik kapsamasından daha dardır. Bundan, etkisizleştirme kapsamının yönlü olduğu ve çevreyi tam kaplamak için birden fazla ünite gerekebileceği sonucu çıkarılabilir; ancak bu bir çıkarımdır, kaynaklar bunu açıkça yazmaz.

Dağlık arazide ya da yüksek yapıların bulunduğu kentte radar görüş hattı kısıtlanabilir. Üretici bu etkilerin sayısal bir tablosunu yayımlamadı. Menzil değerlerinin kaynakları "Menzili Ne Kadar?" bölümünde sıralı olarak veriliyor.

Drone Dome Kurulumu Nasıl Olur?

Drone Dome, hazır raf ürünü olarak sunulan ve kısa sürede konuşlandırılması hedeflenen bir sistemdir. Genel sıra şöyledir: algılayıcılar yerleştirilir, hepsi komuta birimine ağla bağlanır, müdahale kuralları tanımlanır, ardından etkenler görevlendirilir. Kurulum süresi, personel sayısı ve ayrıntılı prosedür kamuya açık olarak yayımlanmadı.

Rafael'in anlatımı sistemin "mobil, hızlı müdahale" sağlayan bir çözüm olduğunu vurgular (Airforce Technology, 2019). Army Technology'nin profili, radarın en çok dört panelle 360 derece kapsama sağladığını, kameranın gimballı bir tripod üzerinde durduğunu ve tüm sistemin tek bir kullanıcı tarafından yönetilebildiğini yazar. Yani parçalar bir araca bağlı olmak zorunda değildir; alanın durumuna göre yerleştirilir.

Düzenleyici izinler kurulumun parçasıdır. Karıştırma ve lazer kullanımı birçok ülkede yetkiye bağlıdır; İngiltere'nin lazeri bu yüzden sipariş dışı tuttuğu Globes'ta yazılıdır. Sivil bir havaalanında kurulum ayrıca havacılık makamlarının ve frekans yönetiminin onayını gerektirir; bunlar genel ilkelerdir, belirli bir ülkenin kuralı değildir.

Bu yazı bilerek bir kurulum talimatı vermez: sensörlerin yeri, yönü ve aralığı gibi ayrıntılar güvenlik gerekçesiyle kamuya açık kaynaklarda da yer almıyor.

Drone Dome Nasıl Çalışır?

Drone Dome dört adımda çalışır: bulur, tanır, karar verir, etkisiz bırakır. Radyo sensörü ve radar tehdidi saptar, kamera onu görsel olarak doğrular, komuta yazılımı kurallara göre otomatik ya da operatör onayıyla bir etken seçer, ardından karıştırıcı ya da isteğe bağlı sert imha devreye girer.

Duvarlarda ve masalarda soyut mavi radar süpürmeleri gösteren, boş operatör koltuklu loş kontrol odası (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Ben Shaya'nın 2021 tarihli tarifinde ilk iş sinyal istihbaratıdır: dronun ve yer kumanda istasyonunun yeri radyo sinyalinden bulunur. Sinyal yaymayan araçlar için radar eklenir. Bu iki veri "hedeflerin durumsal farkındalığını" oluşturur, sonra kamera şüpheli nesneye çevrilir ve tehdit türü görsel olarak belirlenir.

Üçüncü adım komuta merkezindedir. Israel Defense'in 2016 yazısı, sistemin ya önceden belirlenmiş kurallara göre otomatik müdahaleyi ya da operatör kontrolünü başlattığını söyler. Yapay zekâ bileşeni, Rafael'e göre kuş ile dronu ayırt etmeyi ve hedef tanımayı hızlandırmayı üstlenir; bu da üretici beyanıdır.

Sentrycs entegrasyonuyla çalışma akışı biraz değişir: protokol çözümleme yetkili ve yetkisiz dronları ayırt ederek yanlış alarmı azaltmayı ve dronun operatörünü bulmayı hedefler (Temmuz 2025 bülteni). Etkisizleştirmenin ne yaptığı "Dronları Nasıl Etkisiz Hale Getirir?" başlığında anlatılıyor.

Drone Dome Yumuşak ve Sert İmha Seçenekleri Nelerdir?

Yumuşak imha, dronu bağlantısını keserek ya da devralarak durdurur; sert imha ise lazer, mermi ya da çarpma ile fiziksel zarar verir. Drone Dome'da yumuşak seçenekler yönlü karıştırıcı ve protokol devralmadır; sert seçenekler Lite Beam lazeri, Samson silah istasyonu ve önleyici dronlardır. Hepsi aynı olgunlukta değildir.

SeçenekTürBilinen durum
C-Guard RD yönlü karıştırıcıYumuşak2016'dan beri sistemde; İngiltere sürümünde var
Sentrycs protokol devralmaYumuşakEntegrasyon Temmuz 2025'te duyuruldu; müşteri belirtilmedi
Lite Beam lazer (Drone Dome-L)SertAralık 2019'da gösterildi; lazerli sürümü alan müşteri doğrulanmadı
Samson silah istasyonuSert (kinetik)Eylül 2025'te seçenek olarak sayıldı; ayrıntı yok
Hunter Eagle önleyici dronSert (çarpmalı)Eylül 2025'te geliştirme aşamasında; Haziran 2026'da ürün ailesinin parçası olarak sunuldu
Ghost Hunter önleyici dronSertEylül 2025'te geliştirme aşamasında; mimarisi belirsiz

Seçim tehdidin türüne bağlıdır. Kalabalık bir alanda düşen parça riskini azaltmak isteyen kullanıcı yumuşak imhayı öne alabilir; bağlantısı kesilemeyen bir araç içinse sert seçenekler gerekir. EDR Magazine, yumuşak imhanın bu aşamada tek başına yeterli görülmediğini ve bu yüzden kinetik etkenlerin eklendiğini yazıyor.

Seçeneklerin teknik ilkeleri "Dronları Nasıl Etkisiz Hale Getirir?", "Lazer Sistemiyle Birlikte Çalışabilir mi?" ve "Füze Var mı?" başlıklarında ayrıca geçiyor; burada yalnızca olgunluk durumu karşılaştırıldı.

Drone Dome'u Kim Üretiyor?

Drone Dome'u İsrail devletine ait Rafael Advanced Defense Systems üretiyor ve pazarlıyor. Sistem şirketin Hava ve Füze Savunma Sistemleri biriminin ürünüdür. Radar, optik ve radyo alt sistemleri ise Rafael'in iş ortaklarından gelir; sonradan eklenen sensörler üçüncü şirketlerle yapılan entegrasyonlarla sisteme katılmıştır.

Alt tedarikçiler 2016-2020 haberlerine göre şöyledir: radar RADA'dan, elektro-optik sistem Controp'tan, karıştırıcı ve radyo algılama paketi Netline'dan gelir. RADA, 2022'de Leonardo DRS'in parçası oldu; yani bugün radarın sahibi İsrail dışında bir şirkettir. Güncel yapılandırmada bu tedarikçilerin hâlâ aynı olup olmadığı Rafael tarafından yazılmadı.

Entegrasyon ortakları da vardır. Sentrycs adlı karşı-İHA şirketi, Tel Aviv'den yaptığı duyuruda 1 Temmuz 2025'te protokol tabanlı çözümünü sisteme bağladığını duyurdu; Rafael'in karşı-İHA başkan yardımcısı Yossi Margalit ortaklıkları sistemin "sinerjik değerini" artıran bir adım olarak nitelemiştir. İngiltere merkezli CRFS ise Avrupalı bir NATO ortağı adına Rafael tarafından yaklaşık 2023'te radyo alıcısı için seçildi.

Üretici ülke ve devlet bağı için "Hangi Ülkenin?" bölümüne bakılabilir. Müşteri bilgilerini ise Rafael kendi bültenlerinde çoğunlukla gizler.

Drone Dome Hangi Kuvvetlerde Kullanılıyor?

Doğrulanan kullanıcı İngiliz Ordusu'dur; sistem Army Technology'nin profilinde İngiliz Ordusu tarafından işletilen bir sistem olarak geçer. İkinci belgelenen kurum, BAE'deki Dubai Polisi'dir. Diğer kuvvetler isimsizdir; hava kuvveti, deniz kuvveti ya da kara kuvveti ayrımını yapan resmî bir kayıt bulunamadı.

İngiltere örneğinde alıcı, Savunma Bakanlığı'dır ve sistem ordunun konuşlanmalarında kullanıldı; G7 zirvesinde de İngiliz Savunma Bakanlığı'nın sistemi kullandığı bildirildi. Bu, bir kara kuvvetinin kendi üslerini ve birliklerini koruma ihtiyacına işaret eder.

Dubai Polisi örneğinde kullanıcı, askerî olmayan bir güvenlik kuruluşudur. 2023 tarihli bildiri, Polis'in İnsansız Hava Araçları Merkezi ile Rafael'in karşı-İHA alanında birlikte çalışacağını söyler; sistemin kaç adet olduğu açıklanmadı.

İsrail Savunma Kuvvetleri'nin Drone Dome'u hangi birimde işlettiğine dair resmî bir açıklama bulunamadı; Rafael'in "muharebede kanıtlandı" ifadesi bu yüzden bir kuvvet adına bağlanamıyor. ABD ordusunda ise Yuma denemeleri dışında bir alım kaydı yoktur. Ülke bazlı tablo "Hangi Ülkelerde Var?" bölümündedir.

Drone Dome Lazer Sistemiyle Birlikte Çalışabilir mi?

Evet. Drone Dome'a lazer ışın yönlendiricisi 2017 ortasında eklendi ve lazerli sürüm Drone Dome-L adıyla anıldı. Rafael bunu Aralık 2019'da güney İsrail'de gösterdi; Janes'e göre sistem birden fazla İHA'yı, manevra yapanlar dahil, tespitten imhaya kadar işledi. Güç, menzil ve gerekli ışınlama süresi o yazıda açıklanmadı.

Alacakaranlıkta araç üzerindeki bir taretten uzaktaki küçük bir dronun siluetine uzanan ince ışık hüzmesi (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Janes, iki yıllık bir iç test kampanyasının ardından altı ayda yeterli olgunluğa gelindiğini yazar; hedefler Phantom sınıfı kuadkopterlerdi. Rafael yönetici Ben Shaya, JNS'ye 2021'de lazerin 10 kilovatlık olduğunu ve 3 kilometreye kadar etki edebildiğini söyledi; ışın küçük bir noktaya, örneğin kanat köküne ya da gövdeye odaklanıyor. Ona göre hedef kilidi kaybolursa lazer anında duruyor. Bu üç ifade de üretici anlatımıdır.

JNS'nin fotoğraf altı yazısı, Şubat 2020'deki gösterimde "yüzde 100 başarı" elde edildiğini söyler. Bu da üretici iddiasıdır; kaç deneme yapıldığı, hangi koşullarda olduğu ve bağımsız bir gözlemcinin bulunup bulunmadığı belirtilmemiştir. Janes'in kendi yazısı gösterimin Aralık 2019'da yapıldığını, Rafael'in 11 Şubat 2020'de duyurduğunu bildirir; JNS'deki "Şubat 2020" tarihi büyük olasılıkla duyuru tarihidir; iki kaynak arasındaki bu fark kesin olarak çözülemedi.

Eurosatory 2026'da Rafael, Lite Beam'i adaptif optik tabanlı, kompakt ve hafif bir lazer olarak tanıttı ve onu Iron Beam ve Iron Beam-M ile aynı ailede gösterdi; Iron Beam uzak tehditler için, Lite Beam ise hareketli ve ileri bölgedeki birlikler için olarak anlatıldı. Lazerli yapılandırmayı satın alan bir müşteri açık kaynakta doğrulanmadı; Globes 2018'de bir Rafael kaynağının "gelecek anlaşmalara lazerin dahil olacağını" söylediğini yazmıştı.

Drone Dome Mobil mi Sabit mi Kurulur?

Drone Dome iki biçimde de kullanılabilecek şekilde tasarlanmıştır. Rafael sistemi "mobil, hızlı müdahale" çözümü olarak anlatır; basında yer alan fotoğraflar kamyon ya da araç üstü yerleşimi gösterir. Sabit bir tesis çevresinde kullanım da modüler yapıyla mümkündür, ancak adı belgelenmiş bir sabit kurulum yoktur.

Havaalanı apronunda solda sabit bir kulede, sağda bir araç üzerinde duran radar direkleri ve ikisini saran ince ışıklı koruma kubbesi (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Belgelenen kullanımlar hareketli niteliktedir. İngiliz Ordusu'nun sistemi, ilgili bakanlığın "bir yurt dışı bölge" için alındığını söylediği, yani konuşlanmış birlikleri korumaya yönelik bir görevle ilişkilidir; G7 zirvesi geçici bir etkinlik koruması örneğidir. Dubai'deki program ise polis görevleri için kurulmuştur ve kalıcı mı geçici mi olduğu belirtilmemiştir.

Kamera sisteminin tripod üzerinde konumlanması (Army Technology) ve radar panellerinin ayrı ayrı yerleştirilebilmesi, parçaların bir kuleye ya da direğe kurulabileceği anlamına gelir. Bu yazı yalnızca Drone Dome'a odaklanır.

Hareketli kurulumun kazancı hızdır; sabit kurulumun kazancı sürekli gözetimdir. Seçim ihtiyaca bağlıdır ve üreticinin buna dair bir karşılaştırma tablosu yayımlamadığı görülüyor. Konuşlandırma adımları için "Kurulumu Nasıl Olur?" bölümüne bakılabilir.

Drone Dome'un Rakipleri Nelerdir?

Drone Dome'un rakipleri iki grupta incelenebilir: aynı yöntemi kullanan karıştırma temelli paketler (ASELSAN İHTAR, Meteksan KAPAN, D-Fend EnforceAir) ve farklı yöntemli sistemler (Epirus Leonidas, Raytheon Coyote, Skyranger 35). Hiçbirinin diğerinden "daha iyi" olduğu söylenemez; görevleri ve hedef sınıfları ayrıdır.

SistemÜretici, ülkeYöntemDrone Dome'dan temel fark
İHTARASELSAN, TürkiyeRadar, kamera ve karıştırıcıBenzer paket; füze, top ya da lazer içermez
KAPANMeteksan, TürkiyeRadar, kamera ve karıştırıcıBenzer paket; füze, top ya da lazer içermez
EnforceAirD-Fend, İsrailProtokol devralmaKarıştırma yerine devralmayı öne çıkarır (üretici anlatımı)
LeonidasEpirus, ABDYüksek güçlü mikrodalgaBağlantıyı değil, elektroniği bozar
CoyoteRaytheon, ABDÖnleyici araçHedefe uçan bir araç harcar
Skyranger 35Rheinmetall, Almanya35 mm hava savunma topuMermi atar; kısa menzilli top katmanı

ASELSAN İHTAR

İHTAR, mini ve mikro İHA'lara karşı radar, kamera ve karıştırıcıdan oluşan bir pakettir. Yapı olarak Drone Dome'a en yakın yerli örnektir; ancak üretici resmî menzil ya da ağırlık tablosu yayımlamamıştır. Ayrıntılar kendi yazısındadır.

Meteksan KAPAN

KAPAN da radar, gündüz ve termal kamera ile radyo frekansı karıştırıcısını bir arada sunar. Drone Dome ile aynı sınıfa girer; Rafael gibi isteğe bağlı lazer ya da önleyici seçeneği açık kaynakta belirtilmemiştir.

D-Fend EnforceAir

EnforceAir, düşman dronun iletişim protokolünü çözüp aracı devralarak güvenli biçimde indirmeyi hedefler. Bu yaklaşım Rafael'in 2025'te Sentrycs ile Drone Dome'a eklediği yöntemle aynı ilkeyi paylaşır; bu yüzden iki şirket hem ortak hem alternatif olabilir. Bilgi şirketin kendi anlatımına ve analiz sitelerine dayanır.

Epirus Leonidas

Leonidas, bağlantıyı değil dronun elektronik devrelerini yüksek güçlü mikrodalgayla etkiler. ABD Ordusu'nun IFPC-HPM programında prototipler olarak alınmıştır. Hedef bölgeyi tek bir ışımayla kaplama fikri, Drone Dome'un tek hedefe odaklanan karıştırıcısından farklıdır; ayrıntıları kendi yazısında verilmiştir.

Ayrıca Skyranger 35 gibi top sistemleri ve Raytheon Coyote gibi önleyici araçlar, farklı hedef sınıflarıyla çalışan sert imha katmanlarıdır. İngiltere Savunma Bakanlığı'nın 2018 ihalesinde Rafael'in IAI'ın Elta kolu ve Leonardo'yu geçtiği, Elbit'in ise son anda çekildiği Globes'ta yazılıdır; bu, Drone Dome'un doğrudan rekabet ettiği firmaları gösterir.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız