Gibka-S Nedir? Rusya'nın Kısa Menzilli Hava Savunma Fırlatıcısının Özellikleri ve Menzili

Gibka-S, Rusya'nın Tigr aracı üstünde Verba veya Igla-S atan kısa menzilli hava savunma sistemidir. Menzili, füze sayısı, dron kabiliyeti ve Türkiye durumu.

Gibka-S, Rusya'nın Kolomna kentindeki Makine Mühendisliği Konstrüksiyon Bürosu'nun (KBM) tasarladığı, 4x4 zırhlı bir Tigr aracının üstüne oturtulmuş kısa menzilli hava savunma sistemidir. Aracın tepesindeki taretten Verba ya da Igla-S omuz füzeleri atılır; hedefler alçakta uçan helikopter, uçak, insansız hava aracı ve seyir füzesidir. Devlet denemeleri 2019'da bitti, seri üretim hazırlığı Aralık 2021'de duyuruldu, Rus ordusuna ilk teslimatın 2022'de yapıldığı bildirildi.

Yazı, 20 Kasım 2026'ya kadar taranabilen üretici anlatımlarına, savunma basınına ve Rus ile Ukrayna kaynaklı haberlere dayanıyor. Sistem için eksiksiz ve resmî bir teknik föy yayımlanmış değil; her rakamın yanına kaynağın türü yazıldı, birbirini tutmayan değerler yan yana verildi.

Veri notu: Gibka-S'nin ağırlığı, birim fiyatı, üretim adedi ve yabancı müşterisi açık kaynaklarda bulunmuyor. Savaş alanına ilişkin anlatımların çoğu Rus devlet medyasından ya da Ukrayna'nın sosyal medya paylaşımlarından geliyor ve bağımsız teyit yok; bu yüzden iddia olarak yazıldı. Ad da karışıklığa açık: "Gibka" hem bu kara aracını hem de bir gemi taretini anıyor, ikisi 25. başlıkta ayrıştırılıyor.

Alacakaranlıkta kuru bozkırda duran, tepesinde dört paralel füze tüplü döner taret taşıyan tekerlekli zırhlı hafif araç (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Gibka-S Nedir?

Gibka-S, tek bir füze değil bir araç sistemidir: Tigr tipi zırhlı şasi, üstündeki dönebilen füze kulesi ve çoğunlukla ayrı bir radar-kumanda aracı birlikte çalışır. Kule, askerlerin omuzdan attığı Verba ya da Igla-S füzelerini taşıyıp ateşler. Görevi yürüyüşteki ve mevzideki birlikleri alçak irtifa tehditlerinden korumaktır.

Omuz füzeleri normalde bir askerin sırtında taşınır; Gibka-S aynı füzeyi araca bağlayarak atıcıyı korumalı bir gövdeye, optik izleme cihazına ve komuta bağlantısına kavuşturur. Üretici tanımına göre kompleks, Rusya'nın seri üretime hazırlanan ilk araç üstü çok kısa menzilli sistemidir. Bu "ilk" ifadesi dar bir sınıf tanımına dayanıyor; Strela-10 ve Tunguska gibi daha eski araç üstü sistemler zaten var, farkı füzenin omuz tipi olmasıdır.

Rusça "gibka" sözcüğü esnek, çevik anlamına gelir. Adın sonundaki S harfinin neyi kısalttığını inceleyebildiğim kaynaklar açıklamıyor; bir anlam yüklemek doğru olmaz. Sistemin parçaları 11. başlıkta, füzeyle ilişkisi 27. başlıkta ele alınıyor.

Gibka-S Ne İşe Yarar?

Gibka-S, ilerleyen ya da mevzilenmiş kara birliklerinin ve askerî-sınai tesislerin üstünden çok alçakta geçen hava hedeflerini durdurmak için tasarlandı. Savunma basını hedef listesine uçak, helikopter, insansız hava aracı, seyir füzesi ve yüksek hassasiyetli mühimmatı yazıyor; sistem gece gündüz ve sınırlı görüşte çalışabildiği söylenen bir son hat katmanıdır.

Rusya'da silahın savaş döneminde öne çıkan işlevi insansız araçlara karşı koruma oldu. Rus Savunma Bakanlığı'nın Ocak 2025'te yayımladığı görüntü, ekiplerin motorlu piyade birliklerine dron karşısında hava örtüsü sağladığını anlatıyordu; keşif aracı havayı sürekli izliyor, hedef bulununca koordinatı atış ekibine aktarıyordu. Bu anlatım Rus makamının kendi aktarımıdır.

Arazi kesiti üzerinde yatay irtifa bantları: en altta helikopter ve dron silüetleri ile küçük bir araç üstü fırlatıcı, üst bantlarda radar ve füze bataryası silüetleri (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Gibka-S bir bölgeyi tek başına örtmez. Üst katmanlarda uzun ve orta menzilli bataryalar, onların altında namlulu uçaksavarlar bulunur; bu sistem en alt bantta, birliğin hemen yanında çalışır. Yüksek irtifadaki uçaklar, balistik füzeler ve uzaktan atılan ağır silahlar onun görev alanının dışındadır; ayrıntı 19. başlıkta.

Gibka-S Hangi Ülkenin?

Gibka-S, Rusya Federasyonu'na aittir. Tasarımcısı, devlet şirketi Rostec'in Yüksek Hassasiyetli Sistemler holdingine bağlı KBM'dir. Rus Silahlı Kuvvetleri tek belgelenmiş kullanıcıdır; ihracata dönük bir sürümün hazır olduğu 2021'de açıklandı, ancak adı geçen bir yabancı alıcı yok.

Army Technology'nin Ocak 2020 tarihli ürün sayfası, KBM'nin yanında projeye katkı veren başka Rus kuruluşları da sayıyor: Rubin, Uygulamalı Akustik Enstitüsü, Ryazan Cihaz Fabrikası, Saratov Agregat Fabrikası, VNII Signal ve GosNIIAS. Bu liste tek bir sanayi yayınında geçiyor; katkının kapsamı açıklanmıyor.

Taşıyıcı araç ayrıca Rus yapımıdır. Army Recognition, Tigr-M'nin Arzamas Makine Fabrikası ürünü olduğunu yazıyor. Yani sistem komple Rus kaynaklı bir pakettir; Rusya'ya uygulanan yaptırım rejimi nedeniyle elektronik bileşenlerin kaynağı konusunda açık kaynaklarda kanıtlanmış bir bilgi bulunmuyor, bu yüzden bu konuda bir yargı yazılmadı.

Gibka-S Özellikleri Nelerdir?

Gibka-S'nin öne çıkan özellikleri 4x4 zırhlı şasi, dört hazır ve dört yedek füze, yaklaşık 6 km erişim, 3,5 km tavan, kırk kilometreye kadar tarayabilen radar-kumanda aracı ve hareket halinde atış kabiliyetidir. Bunların çoğu üretici ve ihracat tanıtımına dayanıyor; ağırlık ve fiyat yayımlanmadı.

ÖzellikDeğerKaynak türü ve not
SınıfAraç üstü çok kısa menzilli hava savunmaÜretici ve savunma basını
Muharebe aracı9A332, Tigr türevi 4x4Army Technology; bazı kaynaklar Tigr-M yazıyor
FüzeVerba (9M336) ya da Igla-S (9M342)Üretici, savunma basını
Füze yükü8 füze: 4 fırlatıcıda, 4 depodaİhracat verisi, Army Technology, Rostec
Azami menzilYaklaşık 6 kmÜretici; Verba için bazı kaynaklar 6,5 km yazıyor
Azami irtifa3,5 kmÜretici; Verba için bazı kaynaklar 4,5 km yazıyor
Mürettebat4 kişiİhracat verisi, Rostec; bir kaynak 3 yazıyor
Atış kanalı3İhracat verisi (1 fırlatıcıda, 2 araç dışındaki atıcıda)
Fırlatıcı hareketiYatayda -180 ile +180, dikeyde -10 ile +80 dereceİhracat verisi
Radar-kumanda aracı9S937; 40 km'ye kadar, 360 dereceİhracat verisi, Army Technology
Ağırlık, fiyat, üretim adediAçıklanmadıAçık kaynakta yok

Verba ve Igla-S rakamlarının neden değiştiği, her füzenin kendi yazısında anlatılıyor. Gibka-S'nin menzili, taşıdığı füzenin menzilini aşmaz; araç yalnızca o füzeyi hareketli bir platforma bağlar.

Gibka-S'nin Avantajları Nelerdir?

Belgelenen başlıca üstünlükler hareketlilik, çok sayıda hazır füze, ayrı bir radarla erken uyarı, atıcıların araç dışında da ateş edebilmesi ve iki ayrı füze tipini kabul etmesidir. Bu üstünlükler üretici ve devlet ihracat verisine dayanır; bağımsız bir saha ölçümü yayımlanmadı.

İlk avantaj, birliğin yanında gidebilmesidir. Omuz füzesi taşıyan bir asker piyade hızıyla ilerler; zırhlı araç ise konvoyla birlikte hareket eder. Rus Savunma Bakanlığı Aralık 2022'de, 2019 denemelerinde sistemin saatte 30 kilometreye kadar hızla giderken hava hedefine ateş edebildiğini hatırlattı.

İkincisi, tek bir fırlatıcıda dört hazır füzenin bulunması ve dört yedeğin aynı araçta taşınmasıdır; atıcıya pil, tüp ve ek füze taşıma yükü binmez. Üçüncüsü radar aracıdır: ihracat verisine göre 9S937 aracı altı muharebe aracına kadar bir grubu yönetebiliyor. Dördüncüsü füze seçeneğidir; Verba'nın üç kanallı arayıcısı ile Igla-S'nin daha eski lojistik zinciri aynı kulede kullanılabiliyor.

Rostec ayrıca Gibka-S ile Dzhigit düzeneğinin iki füzeyi birlikte atıp yüzde 99 vurma olasılığına ulaştığını öne sürdü. Bu şirket beyanıdır; bağımsız doğrulama yok. Karşıt sınırlamalar aşağıdaki başlıkta toplanıyor.

Gibka-S'nin Dezavantajları Nelerdir?

Gibka-S'nin sınırları, taşıdığı omuz füzelerinin menzil ve tavan kısıtından, hafif zırhlı bir şasiye bağlı olmasından, tek atış başına bir füze harcamasından ve savaş verisinin bağımsız doğrulanmamış olmasından gelir. Bu sınırlar sınıfın genel özelliğidir, sisteme özgü bir kusur ilanı değildir.

Menzil altı kilometre dolayındadır; bu mesafenin ötesinde ya da 3,5-4,5 km tavanın üstünde uçan hedeflere, daha uzun menzilli sistemler gerekir. Kızılötesi ve optik arayıcılar sis, bulut ve görüş koşullarından etkilenebilir. Her füze bir kez atılır; yedek yükü sınırlıdır.

Tigr-M Defence24'ün ifadesiyle zayıf zırhlı bir araçtır. Ukrayna kaynaklı bir görüntüde, Avdiivka yakınlarındaki bir Gibka-S'nin dronla atılan bir mühimmat sonucu füzeleriyle birlikte yandığı aktarıldı; Defence24 (12 Mart 2024) ve Defence Blog bunu Ukrayna kaynaklı bir paylaşıma dayandırıyor; yani bu tek bir olay iddiasıdır, bağımsız teyit ve toplam kayıp sayısı yok. Başka bir kaynak da Nisan 2025'te sistemin fırlatıcı sayısının dörtten ikiye indirilip yerine makineli tüfek eklendiğini yazdı (tek kaynak, kendi içinde çelişkili); bu, tasarımın savaş deneyimine göre değiştirildiğine işaret edebilir ama resmî teyit yoktur.

Fiyat ve adet verisi olmadığından maliyet etkinliği tartışması da kapalı kalıyor: ucuz bir dronu bir füzeyle vurmanın ekonomisi hesaplanamıyor.

Gibka-S Ne Zaman Üretildi?

Gibka-S'nin geliştirilmesi 2010'lu yıllarda yürüdü, devlet denemeleri Aralık 2019'da tamamlandı, seri üretim Aralık 2021'de başladığı bildirildi ve Rus ordusuna ilk teslimat 2022'de duyuruldu. Başlangıç tarihi tek bir derlemede geçiyor; aşağıdaki çizelge her olayı kaynak türüyle sıralıyor.

TarihOlayKaynak türü
2013-2014Geliştirmenin 2013 ortasında başladığı, ilk prototipin Mayıs 2014'te teslim edildiği yazılıyorTek derleme (arama özeti); doğrulanamadı
2016Araç üstü sürümün fuarda gösterimiSavunma basını ve teknik derleme
2019İhracat tanıtımı (IDEX); yıl sonunda Kapustin Yar denemeleri ve devlet denemelerinin bitişiSavunma basını, Army Technology
1 Aralık 2021Rostec yöneticisi ihracat sürümünün seri üretime tam hazır olduğunu söylediAjans aktarımı
24 Aralık 2021Ordu hava savunma komutanı, birliklerin ertesi yıl ilk setleri alacağını açıkladıSavunma Bakanlığı gazetesi röportajı
Aralık 2022Aynı komutan ilk teslimatın yapıldığını söyledi; geliştirmenin tamamlandığı duyurulduSavunma Bakanlığı gazetesi röportajı
Ağustos-Aralık 2023Ukrayna'da değerlendirme ve ilk kullanım bildirimiSavunma basını (Rus medyasına dayalı)
Haziran 2025Üretici holdingin iki bölümlük tanıtım yazısıÜretici açıklaması

Bu yazı için taranan kaynaklarda 2025 sonrasına ait yeni bir resmî açıklama bulunamadı. Üretim yıllarına göre adet bilgisi de yayımlanmadı.

Türkiye'nin Gibka-S'si Var mı?

Hayır; açık kaynaklarda Türkiye'nin Gibka-S satın aldığına, test ettiğine ya da bu sistemin Türkiye'ye teklif edildiğine dair bir kayıt görülmedi. Sistemin bilinen tek kullanıcısı Rusya'dır. Bu cevap kesin bir yokluk iddiası değil, kaynak taramasının sonucudur.

Türk Kara Kuvvetleri'nin araç üstü çok kısa menzilli hava savunması farklı bir çizgide ilerliyor: Aselsan'ın Stinger füzesi atan ATILGAN ve ZIPKIN sistemleri, Roketsan'ın SUNGUR füzesi ve bu füzeyi araçlara bağlayan çözümler. Bu sistemlerin ayrıntısı sitedeki ATILGAN ve SUNGUR yazılarında yer alıyor.

Kavramsal benzerlik elbette var: ATILGAN da sekiz hazır füzeyi zırhlı şasi üstündeki kulede taşır. Fark, füzenin ve kulenin kaynağıdır; ATILGAN'da ABD yapımı Stinger, Gibka-S'de Rus yapımı Verba ya da Igla-S bulunur. Gibka-S'nin Türkiye'ye geleceğine ilişkin güvenilir bir haber de yok.

Gibka-S mi Daha İyi, Igla-S mi?

İkisi aynı düzeyde karşılaştırılamaz: Igla-S bir füzedir, Gibka-S ise o füzeyi araca bağlayan sistemdir. Gibka-S, Igla-S'nin yerine geçmez; onu (ya da Verba'yı) ateşler. Bu yüzden doğru soru, bir askerin omzundaki Igla-S ile araçtaki Igla-S'nin hangi görevde daha uygun olduğudur.

ÖlçütOmuzdan Igla-SGibka-S (Igla-S ya da Verba ile)
Hazır füzeBir tüp, bir füzeFırlatıcıda 4, depoda 4 füze
Menzil ve tavanFüzenin değeriAynı füzenin değeri; menzil artmaz
AlgılamaAtıcının gözü ve nişangâhı; dışarıdan uyarı varsa oElektro-optik istasyon ve radar aracı
HareketlilikYaya ya da bir araçlaKendi şasisiyle; hareketli atış denemesi 30 km/s
KorumaYokHafif zırhlı gövde
Kapsadığı kişi1 atıcı4 kişilik ekip
Maliyet ve görünürlükDüşük; küçük izFiyat açıklanmadı; araç ve radar daha fazla fark edilir

Hüküm, göreve bağlıdır. Dağlık ya da ormanlık arazide piyadeyle birlikte ilerleyen küçük bir birlik omuz sistemi tercih edebilir; zırhlı bir konvoyu uzun bir yol boyunca korumak için ise araç üstü düzen daha elverişlidir. Füzenin kendi özellikleri sitedeki Igla-S yazısında işleniyor.

Gibka-S Dron Vurabilir mi?

Üretici ve Rus Savunma Bakanlığı Gibka-S'nin insansız hava araçlarına karşı kullanıldığını ve bazı dronları düşürdüğünü söylüyor; bu iddialar bağımsız teyit görmedi. Sistem tasarım olarak dron sınıfını hedef listesine alıyor, ancak kaç dron vurduğuna dair doğrulanmış bir rakam yok.

Gece karanlığında alçaktan yaklaşan küçük çok pervaneli dron silüetleri ve alt kenarda tepesinde taret bulunan bir zırhlı araç silüeti (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Aralık 2024 tarihli bir Rus haberi, Gibka-S ekibinin "Baba Yaga" adlı ağır bir altı pervaneli dronu yaklaşık 2,5 km mesafede Verba füzesiyle düşürdüğünü yazdı; keşif aracı hedefi bulmuş, atış ekibi hedef bilgisini almıştı. Haber Rus ajans içeriklerine dayanıyor, olay tarihi verilmiyor ve doğrulama yok. Aynı haber, optik izleme ile füze arayıcısının aynı yöne bakacak şekilde eşgüdümlü çalıştığını ve çift bantlı arayıcıların dron izini 2,5 ile 4,5 km arasında yakalayabildiğini aktarıyor (Rus medyası; üretici verisi olarak sunuluyor).

Küçük elektrikli dronlar az ısı yaydığı için kızılötesi arayıcılara zor hedeftir; üretici bu yüzden üç kanallı arayıcıyı öne çıkarır (Verba yazısına bakılabilir). Ayrıca bir füzeyi bir dronla takas etmek ekonomik açıdan sorgulanabilir, dron sürüsü ise sadece dört hazır füzeyle karşılanamaz. Gibka-S bu nedenle genelde başka karşı-İHA araçlarıyla birlikte katmanlı olarak anılır.

Kaynak notu: Rus Ordusu Hava Savunma Komutanı'nın Aralık 2022'de verdiği, Igla ve Verba'nın düşürülen Ukrayna insanlı uçaklarının üçte birini oluşturduğu yönündeki rakam omuz füzelerini kapsar, Gibka-S'ye özel değildir ve bağımsız olarak doğrulanmamıştır.

Gibka-S Hangi Bileşenlerden Oluşur?

Bir Gibka-S bataryası en az iki araçtan kurulur: dört kişilik ekibin bindiği, taretinde füzeleri taşıyan 9A332 muharebe aracı ve havayı gözleyip ateş ekiplerine hedef bildiren 9S937 keşif ve kumanda aracı. Füzeler Verba ya da Igla-S'dir; optik ve radar donanımı bu araçlara paylaştırılmıştır.

Toz kaldıran bir toprak yolda art arda giden iki zırhlı hafif araç; öndeki tepesinde füze tüpü grupları, arkadaki tepesinde düz bir anten direği taşıyor (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
BileşenGöreviBilinenler ve kaynak türü
9A332 muharebe aracıFüzeleri taşır, atış ekibini barındırırTigr türevi; 5,6 m uzunluk, 2,4 m genişlik (Army Technology)
Döner taretDört hazır füzeyi yönlendirirYatayda -180/+180, dikeyde -10/+80 derece (ihracat verisi)
Elektro-optik istasyonHedefi televizyon ve kızılötesi kamerayla izlerHava aracı için 15, helikopter için 10, seyir füzesi ve dron için 6 km'ye kadar (ihracat verisi)
9S937 keşif ve kumanda aracıHavayı tarar, atış ekiplerini yönetirKüçük boyutlu radar, 40 km'ye kadar, 360 derece (ihracat verisi)
FüzelerHedefi vururVerba (9M336) ya da Igla-S (9M342), toplam 8 adet (4+4)
Uzaktan kumanda ve haberleşmeAtıcıya hedef bilgisi taşırKorumalı kanal ve operatör terminali (Rus haber aktarımı)

9A332 muharebe aracı

Army Technology'ye göre araç, Tigr taktik aracının türevi, 5,6 metre boyunda ve 2,4 metre eninde, 1,2 metrelik derinlikteki suyu geçebilen bir 4x4 şasidir. İki atıcı, komutan ve sürücü araçta yer alır; iki atıcı, ek atış kanalı olarak araç dışında da ateş edebilir.

9S937 keşif ve kumanda aracı

Üç kişilik mürettebatı olan bu araç, ihracat verisine göre altı muharebe aracına kadar bir grubun otomatik yönetimini üstlenir. Aracın radarı konusunda adlandırmalar kaynakta kaynağa değişiyor: Army Technology "Garmon 1L122-2E", Rus haber aktarımları "1L122-1E", Defence24 ise radarın benzer bir şasiye oturan ayrı bir araç olduğunu yazıyor. Bu fark, üreticinin farklı konfigürasyonlarından ya da adlandırma kargaşasından kaynaklanıyor olabilir; hangisinin geçerli olduğu doğrulanamadı.

Füzeler

Verba ve Igla-S'in ayrıntısı sitedeki ilgili yazılarda verilmiştir. Burada önemli olan, taretin her iki füze tipini kabul etmesi ve Rus basınında yayımlanan görüntülerin çoğunda Verba'nın anılmasıdır.

Gibka-S Fiyatı Nedir?

Gibka-S için resmî bir birim fiyat ya da sözleşme tutarı açıklanmadı. Rus ordusunun alım bedeli, adet ve yıllık ödenek bilgisi açık kaynaklarda yok; ihracat sürümü için de bildirilmiş bir satış anlaşması bulunmuyor. Bu yüzden bu yazıda fiyat yazılmadı ve tahmin yürütülmedi.

İnternette dolaşan bazı rakamlar Igla-S'in ya da Verba'nın başka ülkelerle yapılan toplu sözleşmelerinden çıkarılmış olabilir; ama bunlar Gibka-S'in fiyatı değildir. Araç, taret, optik istasyon ve radar aracı füze sözleşmelerinde yer almaz; o sözleşmelerden bir araç sisteminin fiyatını hesaplamak sağlıksız olur.

Maliyetin önemi dron savaşında artıyor: ucuz bir insansız aracı bir füzeyle vurmak ekonomik dengeyi sorgulatır. Fakat bu tartışmayı somut rakamlarla yürütecek bir veri, açık kaynaklarda şimdilik yok.

Gibka-S Kaç Yılında Üretildi?

"Üretim yılı" üç farklı olayı anlatabilir: geliştirmenin tamamlanması, seri üretimin başlaması ve ilk teslimat. Gibka-S için devlet denemeleri 2019'da bitti, seri üretim Aralık 2021'de başladı, ilk teslimatın 2022'de yapıldığı bildirildi. Birim sayısı yayımlanmadı.

Savunma basınındaki bazı haber başlıkları "geliştirme tamamlandı" ifadesini Aralık 2022 tarihli bir röportajla ilişkilendiriyor; bu, Savunma Bakanlığı'nın resmî kabul bildirimi gibi okunabilir, ancak ayrı bir kabul belgesi görülmedi. Dolayısıyla "hangi yıl üretildi" sorusuna tek bir yıl söylemek yanıltıcı olur. Olayların sırası 7. başlıktaki çizelgede kaynaklarıyla duruyor.

Üretimin hangi tesiste yapıldığı da açık değil. Tarete giren füzeler KBM'nin seri üretimindeki Verba ve Igla-S'tir; Verba yazısında anlatıldığı gibi bu füzelerin üretimi 2020'lerde sürdüğü, ele geçirilen örneklerin yıl işaretlerinden anlaşılıyor. Tigr şasi ise ayrı bir üreticinin ürünüdür.

Gibka-S Menzili Ne Kadar?

Gibka-S için en çok aktarılan azami erişim yaklaşık 6 km, azami hedef irtifası ise 3,5 km'dir. Bu değerler taşınan füzenin değerleridir; Verba için bazı kaynaklar 6,5 km ve 4,5 km yazar. Radar aracı bunun çok ötesini görür, ama görmek ile vurabilmek farklı şeylerdir.

DeğerRakamKaynak türü ve not
Azami menzil, sistem6 kmİhracat verisi, Army Technology
Azami menzil, Verba ile6,5 kmSavunma basını; Defence24 füze tipine göre 5, 6 ve 6,5 km yazıyor
Azami irtifa3,5 km (Igla-S, ihracat verisi); 4,5 km (Verba, savunma basını)Fark füze tipinden
"10 km'ye kadar" ifadesi10 kmTek bir Rus haber aktarımında; diğer kaynaklarla uyuşmuyor, güvenilir sayılmadı
Radar algılama40 kmİhracat verisi; Rus haberlerinde de aynı
Elektro-optik algılama6-15 kmHedef türüne göre (ihracat verisi)
Küçük dron algılama8-12 kmRus haber aktarımı, "yansıtma alanı 0,05-0,1 m2" için; bağımsız teyit yok

Altı kilometrenin yatay mesafe mi yoksa eğik mesafe mi olduğu kaynaklarda belirtilmiyor. Gerçek vurma zarfı hedefin hızına, yönüne ve irtifasına göre değişir; zarfın şekli açıklanmadı. Gibka-S'e özel bir alt sınır yayımlanmadı; füze düzeyinde Verba için 500 metre aktarılıyor.

Gibka-S Bir Araçta Kaç Füze Taşır?

Bir Gibka-S muharebe aracı sekiz füze taşır: dördü fırlatıcıda hazır, dördü araç içindeki depoda. İhracat verisi, Army Technology ve üreticinin Haziran 2025 tanıtımı bu sayıda birleşiyor; bazı haberlerin yalnızca "dört füze" demesi, fırlatıcıdaki hazır füzeleri anlatmalarından kaynaklanıyor.

Üç atış kanalı olduğu belirtiliyor: biri fırlatıcıda, ikisi araç dışındaki atıcılarda. Yani bir ekip aynı anda bir hedefe araç taretinden, iki hedefe de omuz füzesiyle ateş edebilir; sayının sınırı mürettebatın ve füzenin hazır bulunmasına bağlıdır. Yedek füzenin kuleye yüklenme süresi açıklanmadı.

Rostec, iki füzenin bir hedefe birlikte atılabilmesinin yüzde 99 vurma olasılığı verdiğini öne sürüyor; bu üretici beyanıdır. Bağımsız teste dayanmıyor.

Nisan 2025'te yayımlanan bir Rus haberi, sistemin fırlatıcı sayısının dörtten ikiye indirilip yerine makineli tüfek konduğunu yazdı. Haberin aynı metni tarette dört Verba bulunduğunu da söylüyor, yani kendi içinde çelişiyor; resmî teyit yok. Bu nedenle sekiz füzelik sayı, belgelenen standart yapılandırma olarak kabul edildi.

Gibka-S Hangi Ülkelerde Var?

Gibka-S'in belgelenmiş tek kullanıcısı Rusya'dır. Ukrayna'da kullanıldığı Rus ve savunma basını tarafından bildirildi, ancak bu da Rus kuvvetlerinin kullanımıdır. İhracata hazır bir sürüm 2021'de duyuruldu; adı geçen yabancı müşteri ya da imzalanmış sözleşme yok.

ÜlkeDurumKaynak türü ve güvenilirlik
RusyaKullanıcı; ilk teslimat 2022Savunma Bakanlığı gazetesi röportajı, ardından haber aktarımları
Diğer ülkelerTeyitli kullanıcı yokRostec'in "10'dan fazla ülke geri bildirimi" ifadesi Dzhigit içindir, Gibka-S için değildir

Sistem 2019'dan beri uluslararası fuarlarda tanıtılıyor. Müşteri ülke listesi yoktur; internet ansiklopedilerinde dolaşan "kullanıcı" ülke ekleri doğrulanamadı ve buraya alınmadı. Türkiye'nin durumu 8. başlıkta ele alınıyor.

Gibka-S Maksimum Hızı Ne Kadar?

Gibka-S'in tek bir resmî azami hızı yayımlanmadı. Taşıyıcı Tigr için Army Technology yol hızını 110 km/s'in üstü, Army Recognition ise Tigr-M için 140 km/s olarak yazıyor. Sistem hareket halindeyken atış yapabildiğini üretici söylüyor; bu değer farklı kaynaklarda farklı.

Üretici verisi, arazide saatte 20, asfaltta 36 kilometreye kadar atış yapılabildiğini yazıyor. Aralık 2022'de Savunma Bakanlığı ise 2019'daki Kapustin Yar denemelerinde 30 km/s hızla giderken hedef vurulduğunu belirtti. Üçü farklı koşulları anlatabilir; birbirini yalanlamaz, ancak aynı ölçüt de değildir.

Taşıyıcı aracın menzili 1.000 kilometrenin üzerinde (Army Technology, Army Recognition). İki kaynak da bu değerleri Tigr ailesi için veriyor; taretin ve radarın ağırlığıyla bu değerlerin değişip değişmediği açıklanmadı. Füzenin kendi hızı ise farklı bir konudur: Igla-S için kaynaklar saniyede 400 ile 570 metre arasında rakam yazıyor, Verba için yaklaşık 500 m/sn. Ayrıntı ilgili yazılarda.

Gibka-S Ağırlığı Ne Kadar?

Gibka-S'in toplam ağırlığı açıklanmadı. Ne üretici föyü, ne devlet ihracat kataloğu, ne de savunma basını muharebe aracının dolu ya da boş kütlesini yayımladı. Bilinenler yalnızca aracın 5,6 metre boyu, 2,4 metre eni ve füzelerin kütlesi gibi parça değerleridir.

Army Technology, 9M342 Igla-S füzesini 11,3 kg olarak yazıyor; başka kaynaklar 10,8 ya da 11,7 kg veriyor. Verba için 17,25 kg değeri "füze ile atış düzeneği" ya da "omuz sistemi" ölçüsü olarak geçer ve kaynaklar neyi kapsadığını netleştirmiyor. Bu rakamlar omuz sisteminin ağırlığıdır; araç üstü kurulumun kütlesine eklenmez.

Ansiklopedilerde Tigr için verilen genel kütle, tarete ve radar donanımına sahip bir Gibka-S için geçerli değildir. Nakliye ya da köprü yükü gibi hesaplar için resmî bir rakam yayımlanana kadar kesin bir değer verilemez.

Gibka-S Neleri Vurabilir?

Gibka-S alçak ve çok alçak irtifada uçan helikopterleri, uçakları, insansız hava araçlarını, seyir füzelerini ve hassas güdümlü mühimmatı hedef alacak şekilde tanımlanıyor. Hız sınırı karşıdan gelen hedefler için yaklaşık 400-420 m/sn, uzaklaşanlar için 320 m/sn civarındadır; yüksek irtifa ve balistik füze dışarıdadır.

Defence24, hedef hızı sınırını Igla için 400, Verba için 420 m/sn olarak veriyor. Hedefin ısı izi yeterli olmalı; ısı yaymayan ya da hızla uzaklaşan bir hedef kızılötesi arayıcıya zor gelir.

Aralık 2024 tarihli bir Rus haberi, çift bantlı arayıcının uygun bir yönlendirmeyle R-360M Neptun-MD taktik füzelerine ve düşük görünürlüklü SCALP-EG seyir füzelerine de kilitlenebileceğini yazıyor. Bu, tek bir Rus medya kaynağının iddiasıdır; resmî teyit yoktur ve bu füzelere karşı kullanım örneği bildirilmedi. Aynı haber, "Lyuty" tipi kamikaze dron saldırılarına karşı kullanılabileceğini de söylüyor; sayı ve başarı verisi yok.

Savaş uçakları yüksekten ya da uzaktan geliyorsa Gibka-S'in menzili ve tavanı yetmez; onlara karşı orta ve uzun menzilli bataryalar görevlidir. Katmanın yeri 2. başlıkta anlatılmıştı.

Gibka-S Kullanıldığı Yerler

Gibka-S, Rus kara birliklerinde motorlu piyade ve ileri hareket eden öncü birlikleri korumak için ve Ukrayna'daki cephe hattında kullanıldığı bildirilen bir sistemdir. İhracat verisi ayrıca askerî ve sınai tesislerin seyir füzelerine karşı korunmasını da hedefler arasında sayıyor. Başka bir ülkede kullanım örneği yok.

Army Recognition Ağustos 2023'te sistemin Ukrayna'da değerlendirme aşamasında olduğunu yazdı; Defence24'e göre Rusya sistemi ilk kez 2023 sonbaharında Ukrayna'ya sürdü, program 2022 için planlanmıştı ama gecikti. Aralık 2023'te Rus sosyal ağında bir fotoğraf bunu doğruladı. Rostec yetkilileri, ekiplerin cephe hattına giderek teknik destek verdiğini söyledi (üretici beyanı).

Defence Blog, Rus devlet medyası görüntülerinde bir Gibka-S'in Pokrovske doğrultusunda göründüğünü aktardı. Şubat 2024'te Avdiivka yakınında bir aracın vurulduğu iddiası 6. başlıkta yazıldı. Rus Savunma Bakanlığı'nın Ocak 2025'te paylaştığı görüntü ise sistemi motorlu piyadeye eşlik ederken gösteriyor.

Kaynak notu: Ukrayna'daki kullanıma dair anlatımlar Rus devlet medyasından, Rostec'ten ve Ukrayna taraflı paylaşımlardan geliyor. Kaç araç bulunduğu, kaç tanesinin kaybedildiği ve kaç hedef vurduğu bağımsız bir kaynakta yayımlanmadı.

Gibka-S Hangi Füzeyi Atıyor?

Gibka-S, KBM'nin ürettiği iki omuz füzesinden birini atar: üç kanallı arayıcılı 9M336 Verba ya da daha eski kuşaktan 9M342 Igla-S. Bazı kaynaklar Igla'nın önceki sürümlerini de listeler. Pratikte kulede dört füzenin hepsi aynı tiptedir; kuleye hangisinin takıldığını görüntülerden anlamak mümkündür.

Üretici anlatımı Verba'yı ana seçenek, Igla-S'i isteğe bağlı seçenek olarak sunuyor. Aralık 2024 ve Ocak 2025 tarihli Rus haberlerindeki Gibka-S görüntüleri de Verba füzelerini anıyor. İhracat sunumları ise iki füzeyi eşit seçenek gibi veriyor.

Verba'nın arayıcısı morötesi, yakın kızılötesi ve orta kızılötesi olmak üzere üç dalga boyuna bakar; üretici bunun yanıltıcı ısı kaynaklarını ayıklamayı kolaylaştırdığını söylüyor. Igla-S'te çift bantlı arayıcı bulunur. Harp başlığı kütlesi için kaynaklar farklı rakamlar yazıyor; 1,5 ile 3,5 kg arasında değerler dolaşıyor ve bunların hangisinin hangi füzeye ait olduğu net değil. Füzelerin ayrıntıları sitedeki Verba ve Igla-S yazılarında inceleniyor.

Araç üstü kurulumun avantajı, füzenin aynı lojistik zincirden gelmesidir: tüpler, yedek füzeler ve eğitim mevcut omuz sistemlerinden tanıdıktır. Bu yüzden Gibka-S yeni bir füze geliştirmek yerine var olan ürünü yeni bir gövdeye taşır.

Gibka-S Kaç Km'lik Alanı Korur?

Üretici Gibka-S için bir koruma alanı yarıçapı ya da kapsama alanı açıklamadı. Tek ölçüt füzenin yaklaşık 6 km menzili ve 3,5 km tavanıdır. Gerçek korunan alan bu dairenin çok daha küçük ve düzensiz bir bölümüdür; hedefin geliş yönü, irtifası ve arazi belirler.

Yeşil kıvrımlı arazide yollar ve ortadaki küçük araç simgesi; etrafında yarı saydam iç içe koruma halkaları (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Aritmetik olarak yarıçapı 6 km olan bir daire yaklaşık 113 kilometrekare eder. Bu sayının koruma sözü olmadığını vurgulamak gerekir: füze, hedefin hızına ve ısı izine bağlı olarak sınırlı açılarda etkilidir ve alçak irtifada arazi engelleri görüşü keser. Bir konvoyu koruyan bir araç ise daire yerine hareket eden bir koridoru kapsar.

Radar aracı 40 km'ye kadar tarasa da bu bir algılama menzilidir, koruma alanı değildir; hedefi görmek, vurmak için yeterli değildir. Sistemin koruma kapasitesini batarya düzeyinde araç sayısı, mevzi yerleşimi ve üstteki katmanlar belirler. Bu bilgiler gizli olduğundan açık kaynakta yer almıyor.

Gibka-S Kurulumu Nasıl Olur?

Gibka-S, bir tesis inşasına gerek duymayan hareketli bir sistemdir; araçlar mevziye girer, radar-kumanda aracı ile atış araçları arasında haberleşme kurulur ve ekipler hazır duruma geçer. Aralık 2022 tarihli bir haber, Savunma Bakanlığı'na dayanarak sistemin atışa hazır hale gelme süresinin üç dakikayı geçmediğini yazıyor.

Batarya iki araç tipinden oluşur; komuta aracı radarıyla havayı gözler, hedef bilgisi korumalı kanaldan atış aracının operatör terminaline gider. Army Technology'ye göre kumanda aracı, muharebe araçlarıyla durağan haldeyken 17 km, hareket halindeyken 8 km mesafeden bağlantı kurabilir. İki atıcı araç dışına çıkıp omuz sistemi olarak ek kanal oluşturabilir.

Bu bölüm sistemin genel organizasyonunu anlatır; ayrıntılı konuşlandırma esasları, mevzi seçimi ya da bağlantı ayarları kamuya açık değildir ve burada yer almaz. Mürettebat eğitim süresi de açıklanmadı.

Gibka-S Nasıl Çalışır?

Gibka-S üç aşamada çalışır: radar ya da gözcü hedefi bulur, atış aracının optik istasyonu hedefi izler ve füze arayıcısı hedefin ısı izine kilitlenince atış yapılır. Füze fırlatıldıktan sonra kendi arayıcısıyla ilerler; yani ek yönlendirme gerektirmeyen "at ve unut" mantığıyla çalışır.

Rus haber aktarımlarına göre hedef bilgisi korumalı kanaldan operatör terminaline gelir; televizyon ve ısıl nişangâhın optik ekseni füzelerin kızılötesi arayıcılarıyla eşzamanlıdır. Böylece operatör, arayıcının baktığı yöne bakmış olur. Arayıcı hedefi yakalayınca atış yapılır ve füze, yakınlık ya da çarpma tipi tapayla patlayan yüksek patlayıcılı parçalı başlıkla hedefe ulaşır.

Radar ve optik yayın ayrımı önemlidir: füzenin kendisi radar yaymaz; pasif arayıcı hedefin yaydığı ısıya ve ışığa bakar. Radar aracı yalnızca erken uyarı verir. Sistem kendi başına çalışabileceği gibi üst komuta noktasının yönlendirmesiyle de ateş edebilir; bu iki mod Rus haber aktarımlarında anılıyor. İç işleyişin ayrıntıları, hassas olduğu için açık kaynaklarda bulunmuyor.

Gibka-S ile Deniz Gibka Fırlatıcısı Arasındaki Fark Nedir?

İkisi aynı adı taşır ama farklı platformlardır: Gibka-S bir kara aracıdır, 3M-47 Gibka ise en az 200 ton deplasmanlı gemilere takılan uzaktan kumandalı bir tarettir. İkisi de Igla ailesi füzelerini atar; ancak kaynaklar tasarım olarak aynı sistemin iki türü olduğunu belirtmiyor, adın ortaklığı belirsiz bir akrabalığa işaret eder.

Gün doğarken denizde seyreden küçük bir devriye gemisi; baş güvertesinde iki kısa fırlatma modüllü kompakt bir taret (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
ÖzellikGibka-S (kara)3M-47 Gibka (deniz)
PlatformTigr tipi 4x4 zırhlı araçGemi güvertesi; 200 ton ve üstü deplasman (Rus ihracat verisi)
FüzeVerba ya da Igla-SIgla ailesi (Igla, Igla-S)
Füze sayısı4 hazır, 4 depodaKaynaklar farklı: iki modülde ikişer füze, toplam 4 (ansiklopedi), toplam 8 füze (StrategyPage, 2013)
AğırlıkAçıklanmadıKaynaklar farklı: 650 kg, 900 kg altı ve 1,3-2 ton
AlgılamaRadar-kumanda aracı ve optik istasyonGeminin radarı ve televizyon izleme (yaklaşık 12 km, StrategyPage)
Hazır hale gelme3 dakikayı geçmez (askerî açıklama)3 dakikayı geçmez; algılamadan atışa en çok 8 sn; dakikada 3-4 atış (ansiklopedi)
Hizmete giriş2022 ilk teslimatRus Donanması 2006 (ansiklopedi)
GeliştiriciKBMKaynaklar farklı: Altair enstitüsü (ansiklopedi), Almaz-Antey tanıtımı (Army Recognition, IMDS 2013)

Teknik ansiklopedi, tarette denemelerin 2005-2006'da Astrakhan adlı küçük bir topçu gemisinde yapıldığını ve sistemin 2006'da Rus Donanması'nca kabul edildiğini yazıyor. StrategyPage (2013) ilk kurulumun Buyan ve Buyan-M sınıfı korvetlerde olduğunu aktarıyor. Bu iki sistemi birbirinden ayıran asıl nokta, kara aracının kendi radarlı kumanda aracına sahip olması, gemi tareti ise geminin sensörlerine dayanmasıdır.

Gibka-S Hangi Araçlara Monte Edilir?

Belgelenen tek taşıyıcı Tigr ailesidir: Army Technology muharebe aracını "Tigr türevi", Savunma Bakanlığı'na dayalı haberler "Tigr-M", Rostec ise GAZ-2330 Tigr olarak anıyor. Başka bir şasi üzerinde Gibka-S bildirilmedi. Kaynaklarda adlandırma farkı var; hangisinin resmî olduğu net değil.

Army Recognition, Tigr-M'yi 4x4 bir zırhlı personel ve yük taşıyıcısı olarak tanıtıyor: on kişiye kadar taşıma, YaMZ-5347-10 dizel motor, yaklaşık 140 km/s azami hız ve 1.000 km menzil. Bu değerler araç ailesine aittir; tarette ve radar donanımıyla bir Gibka-S için sabit değildir. Aracın zırh seviyesi Defence24 tarafından "zayıf" diye nitelendi, ancak balistik koruma sınıfı açıklanmadı.

Teknik ansiklopedi gemi tareti için kara araçlarına ve traktörlere, yabancı yapımlarına bile monte edilebileceğini yazıyor; bu 3M-47'nin genel bir uyarlanabilirlik beyanıdır, Gibka-S için tek bir kaynaktır ve örnek verilmiyor. Rostec'in hafif Dzhigit kaidesi ise kamyon ya da pikap kasasına oturabilen ayrı bir üründür; sitedeki Igla-S yazısı bu düzeneği ele alıyor.

Gibka-S ile Igla-S Füzesi Arasındaki İlişki Nedir?

Igla-S füzedir, Gibka-S o füzeyi taşıyıp atan araç sistemidir. Aynı KBM'nin ürünüdürler; Gibka-S'in dört tüpü Igla-S ya da Verba ile doldurulabilir. Adlardaki S harfi ortak olsa da kaynaklar bu ortaklığın bir anlam taşıdığını açıklamıyor, bu yüzden rastlantı mı, adlandırma geleneği mi olduğu bilinmiyor.

Igla-S'in resmî indeksi 9K338, füze indeksi 9M342'dir. Gibka-S'in muharebe aracı 9A332, kumanda aracı 9S937 olarak kodlanır. İndeksler ayrı olduğundan bunlar tek bir ürünün iki adı değildir; araç füzeyi taşır, füze aracın parçası sayılmaz.

Verba da aynı yerde durur. Rostec'in Haziran 2025 tanıtımı Gibka-S'i Dzhigit kaidesiyle birlikte omuz füzelerinin salvo halinde atıldığı çözüm olarak sunuyor. Omuz füzesi olarak geliştirilen Igla-S, kuleye bağlanınca farklı bir rol üstleniyor: artık tek bir asker değil, araç sensörleri ve kumanda zinciri füzeyi yönlendiriyor. Füzenin tarihçesi ve kuşakları Igla-S yazısında; 9K333 Verba'nın ayrıntısı kendi yazısında yer alıyor.

Gibka-S'yi Kim Üretiyor?

Gibka-S'yi Rusya'daki Kolomna Makine Mühendisliği Konstrüksiyon Bürosu (KBM) geliştirdi. Büro, devlet şirketi Rostec'in Yüksek Hassasiyetli Sistemler holdingine bağlı. Tigr şasi ayrı bir Rus üreticiden gelir; alt sistemlerin kaynağı, üretimin yapıldığı tesisler ve adetler açıklanmadı.

Army Technology, proje ortakları olarak Rubin, Uygulamalı Akustik Enstitüsü, Ryazan Cihaz Fabrikası, Saratov Agregat Fabrikası, VNII Signal ve GosNIIAS'ı sayıyor; bu bilgi tek bir sanayi yayınında geçiyor. Hangisinin hangi alt sistemi sağladığı belirtilmiyor.

KBM aynı zamanda Igla-S, Verba ve Dzhigit gibi omuz füzesi ürünlerinin de tasarımcısıdır. Bu ürün yelpazesi, şirketin omuz füzelerini tek başına bir silah olmaktan çıkarıp bir platform ailesi olarak pazarlamasına imkân verir. İhracat işlemleri devlet ihracat kuruluşu üzerinden yürütülüyor; bu yazıda aracı ya da bayi firma adı verilmemiştir.

Gibka-S Hangi Sensörlerle Birlikte Çalışır?

Gibka-S üç tür sensörle çalışır: kumanda aracındaki küçük radar, atış aracının televizyon ve kızılötesi kameralı elektro-optik istasyonu ve füzelerin kendi pasif arayıcıları. Radar erken uyarı verir, optik istasyon hedefi izler, arayıcı da hedefin ısı izine kilitlenir.

Zırhlı aracın üstünde kamera lensi ve ısıl görüntüleyici taşıyan sabit bir elektro-optik sensör kafası ile yanında kısa füze tüpü grubu (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
SensörRolüBilinen değer ve kaynak türü
Garmon tipi küçük radar (9S937)Hava resmi, hedef bildirme40 km'ye kadar, 360 derece; Army Technology'ye göre 10 km irtifada hedef algılar
Radar, küçük dron içinDüşük yansımalı hedef8-12 km (Rus haber aktarımı; bağımsız teyit yok)
Elektro-optik istasyonHedef izlemeUçak 15, helikopter 10, seyir füzesi ve dron 6 km (ihracat verisi)
Füze arayıcısıSon yönlendirmePasif; Verba'da üç kanal, Igla-S'te çift bant; dron izi 2,5-4,5 km (Rus haber aktarımı)
Üst komuta bağlantısıHedef bilgisi almaÖzerk ya da komuta noktasından yönetim; ayrıntı açıklanmadı

Dost-düşman tanıma cihazının sistemde bulunup bulunmadığı, kaynaklarda yazılı değil. Radarın çalışma frekansı da bu yazıda verilmedi; kaynaklar adlandırma konusunda çelişiyor ve bu tür teknik ayrıntılar açık kaynakta güvenle doğrulanamıyor.

Gibka-S'nin Rakipleri Nelerdir?

Gibka-S'nin rakipleri, aynı rolü üstlenen araç üstü ve çok kısa menzilli omuz füzesi tabanlı sistemlerdir: Polonya'nın Poprad'ı, Türkiye'nin ATILGAN ve SUNGUR tabanlı çözümleri, ABD'nin Avenger'ı, İsveç, İngiltere ve Fransa'nın araç üstü RBS 70, Starstreak ve Mistral düzenleri. Hangisinin daha iyi olduğu görevden ayrı söylenemez.

SistemÜlkeFüze ve düzenAktarılan menzil
Gibka-SRusyaVerba ya da Igla-S; 4 hazır, 4 yedekYaklaşık 6 km
PopradPolonyaGrom ya da Piorun füzeli araç üstü sistemGrom 0,5-5,5 km; Piorun 0,4-6,5 km
ATILGANTürkiyePaletli şasi, 8 hazır StingerKaynaklar 5 ya da 8 km yazıyor
SUNGUR tabanlı araçlarTürkiyeRoketsan SUNGUR füzesi, araç ve mobil sistemlerYaklaşık 8 km (ikincil kaynak)
AvengerABDHafif tekerlekli araç, 8 Stinger4,8-8 km, kaynaklar farklı
RBS 70 NG araç üstüİsveçLazer ışınına binen füze0,22-9 km (üretici veri sayfası)
StarstreakİngiltereÜç dartlı füze; hafif fırlatıcı ve araç üstü0,3-7 km
Mistral 3 (araç üstü)FransaUzaktan kumandalı tarette füze0,5-7,5 km

Poprad

Defence24, Gibka-S'e sıkça "Rus Poprad'ı" dendiğini yazıyor; ikisi benzer rolü ve benzer füze sınıfını paylaşıyor. Poprad, Grom ve ardından Piorun füzesini kullanıyor; ayrıntı sitedeki Grom yazısındadır.

ATILGAN ve SUNGUR tabanlı çözümler

Türkiye'de Aselsan'ın ATILGAN'ı paletli şasideki kulede sekiz Stinger taşır ve yürüyüş halindeki birlikleri korur. Roketsan'ın SUNGUR füzesi ise omuzdan, araç kulesinden ve diğer platformlardan atılabilecek şekilde tasarlandı. İkisi de sitedeki ATILGAN ve SUNGUR yazılarında işleniyor.

Avenger, RBS 70, Starstreak ve Mistral

Avenger, sekiz Stinger füzeli döner kulesi ve makineli tüfeğiyle bu sınıfın tanınmış örneğidir. RBS 70 NG ve Starstreak farklı güdüm yöntemleri kullanır; Mistral'in araç üstü uyarlamalarında ise uzaktan kumandalı taret öne çıkar. Bu üç sistem ilgili yazılarında ayrıca ele alındı.

Bu kıyas için ortak ölçüt menzil, hedef türü, füze sayısı ve algılama zinciridir; birbirinden farklı koşullarda yayımlanmış rakamlarla kesin bir sıralama yapılamaz. Rusya'nın kendi arsenalinde Strela-10, Tunguska ve Pantsir gibi daha ağır ve daha uzun menzilli araçlar da bulunur; bunlar aynı katmanda değil, bir üst katmandadır.

İLGİLİ HABERLER