TÜBİTAK SAGE Bozdoğan, Türkiye'nin kendi imkânlarıyla geliştirdiği ilk görüş içi havadan havaya füzesidir. Bir savaş uçağının kanadına asılır, pilotun gördüğü ya da yakın çevresinde seçtiği hava hedefine ateşlenir ve hedefi ısı görüntüsünden izleyerek vurmaya çalışır. Yani Bozdoğan hava-hava sınıfındadır; karadan fırlatılan, bir şehri ya da tesisi koruyan yer tabanlı bir hava savunma sistemi değildir. Sözlükte yer almasının nedeni, Aselsan'ın gemi savunma sistemi GÖKSUR'un füzesinin Bozdoğan'dan geliştirilmiş olması ve Hava Kuvvetleri'nin hava savunma görevinde uçaktan atılan füzelerin de rol oynamasıdır.
Yazı, 20 Kasım 2026'ya kadar yayımlanmış Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ve Anadolu Ajansı açıklamalarına, savunma basınına ve füzenin arayıcı başlığına dair son haberlere dayanır. Resmî olarak açıklanmayan sayılar "açıklanmadı" diye yazıldı; yalnızca haber ya da üretici kaynaklı verilerin yanına işaret konuldu.

Veri notu: Bozdoğan'ın ağırlık, uzunluk ve çap değerleri 2021'de yayımlanan haberlerde geçiyor; harp başlığının kütlesi, birim fiyatı ve envanterdeki adedi ise kamuya açıklanmadı. Performans değerlerinin hiçbiri bağımsız bir test raporuyla doğrulanmış değil.
Bozdoğan Nedir?
Bozdoğan, TÜBİTAK SAGE'nin GÖKTUĞ projesi kapsamında tasarladığı, kızılötesi görüntüleyici arayıcı başlıklı kısa menzilli bir havadan havaya füzedir. Savaş uçaklarının yakın mesafedeki hava muharebesi için geliştirildi; haberlerde 25 km üzeri menzil, 4 Mach üzeri hız ve itki vektör kontrolü bildiriliyor. Sınıf olarak yer tabanlı değil, uçak ya da insansız araç tarafından taşınan bir silahtır.
GÖKTUĞ, TÜBİTAK SAGE'nin 2013'te başlattığı ve Türkiye'nin ilk yerli hava-hava füzelerini üretmeyi amaçlayan programın adıdır. Programın iki ana ürünü var: görüş içi Bozdoğan ve görüş ötesi Gökdoğan. İkisinin farkı ayrı bir bölümde ele alınıyor.
Füzenin açıkça belirtilen hedefi, Türk Hava Kuvvetleri'nin kullandığı AIM-9 Sidewinder füzelerinin yerini almaktır.
Bozdoğan Ne İşe Yarar?
Bozdoğan'ın işi, bir savaş uçağını yakın hava hedeflerine karşı donatmaktır. Pilot hedef birkaç on kilometrelik bir alana girdiğinde füzeyi seçer ve ateşler; füze son yaklaşmayı kendi arayıcısıyla tamamlar. Hedef, düşman uçağı olabileceği gibi helikopter ya da insansız araç da olabilir. Görev tanımı yakın muharebeyle sınırlıdır.
Böyle bir füze, uçağın bir uçuş sırasında karşılaştığı en yakın tehdide cevap verir. Uzak mesafede radar güdümlü füzeler çalışırken, hedefle aradaki mesafe kapandıkça ya da bir karşılaşma yakın dövüşe dönüştüğünde görüş içi füze devreye girer. Hava üstünlüğü görevlerinde, eskort uçuşlarında ve hava sahası kesmelerinde bu sınıfın payı büyüktür.
Hava savunması iki yoldan yürür: yerden fırlatılan sistemler sabit ya da mobil bir bölgeyi korur, havadaki uçaklar ise tehdidi bulunduğu yerde karşılar. Bozdoğan ikinci yolun silahıdır; bir bölgeyi tek başına koruyamaz, ancak onu taşıyan uçak bir hava devriyesi ya da önleme görevinde kullanılabilir.
Siyasi boyutu da var: Bozdoğan, bu füze sınıfında yabancı tedarikçiye bağımlılığı azaltma amacıyla anılıyor. Hangi hedeflere karşı kullanılabileceği ve neyin kanıtlandığı, "Neleri Vurabilir?" bölümünde ayrıntılandırılıyor.
Bozdoğan Hangi Ülkenin?
Bozdoğan Türkiye'ye aittir. Tasarımı, Ankara'daki TÜBİTAK Savunma Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü'ne (SAGE) bağlıdır; sözleşmeler SSB ile TÜBİTAK SAGE arasında imzalandı ve ilk kullanıcısı Türk Hava Kuvvetleri'dir. Kaynaklarda bir yabancı ortak anılmıyor. Bu başlıktaki bilgiler SSB ve bakanlık açıklamalarıyla savunma basınına dayanır.
TÜBİTAK, Türkiye'nin bilimsel ve teknolojik araştırma kurumudur; SAGE ise bu çatı altında savunma alanında çalışan enstitüdür. Füzenin ana yüklenicisi olarak SAGE gösterilir, üretim tarafındaki iş bölümü ayrı bir başlıkta anlatılıyor.
Duyuruları çoğunlukla Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve SSB Başkanı Haluk Görgün yapıyor; Cumhurbaşkanı Erdoğan 2021 atışını kendisi duyurmuştu. Bakanlık ile SSB, programın siyasi ve alım tarafını yönetir; teknik geliştirme SAGE'dedir.
Aselsan'ın GÖKSUR sistemi için Bozdoğan'ın deniz uyarlaması da yine Türkiye'de geliştirildi. Bu türevin Bozdoğan ile ilişkisini "GÖKSUR Arasındaki İlişki" bölümü inceliyor.
Bozdoğan Özellikleri Nelerdir?
Bozdoğan 140 kg ağırlığında, 3,3 m uzunluğunda ve 160 mm çapında bir füzedir. Yüksek çözünürlüklü kızılötesi görüntüleyici arayıcı, katı yakıtlı motor ve itki vektör kontrolüyle birlikte 25 km üzeri menzil ve 4 Mach üzeri hız bildirilmiştir. Aşağıdaki değerler haber ve ansiklopedi kaynaklarında tutarlı biçimde tekrarlanıyor.
| Özellik | Bildirilen değer | Not |
|---|---|---|
| Sınıf | Görüş içi havadan havaya füze | Yer tabanlı değil, uçak ve insansız hava aracı kullanımına yönelik |
| Tasarımcı | TÜBİTAK SAGE | GÖKTUĞ projesi, 2013 |
| Ağırlık | 140 kg | 2021 tarihli haberler; fırlatma ağırlığı olup olmadığı belirtilmiyor |
| Uzunluk | 3,3 m | 2021 tarihli haberler |
| Çap | 160 mm | 2021 tarihli haberler |
| Menzil | 25 km üzeri | Alt sınır olarak verilir; üst sınır açıklanmadı |
| Hız | 4 Mach üzeri | Bir haber metni Mach 3 yazıyor |
| Arayıcı | Kızılötesi görüntüleyici (IIR) | Burun ekseni dışına atış yeteneği anılıyor |
| Motor | Katı yakıtlı, düşük dumanlı | Tümüyle elektronik ateşleme |
| Manevra | İtki vektör kontrolü | İtki değeri açıklanmadı |
| Harp başlığı | Basınç ve parçacık etkili | Kütle ve patlayıcı miktarı açıklanmadı |
| Arayüz | LAU-129 fırlatıcı, MIL-STD-1553 ve MIL-STD-1760 | F-16 uyumlu |
Kaynak notu: Savunma Sanayist'in aynı füzeyi anlatan iki haberinden biri hızı 4 Mach üzeri, diğeri metin içinde Mach 3 yazıyor. Daha çok kaynağın verdiği 4 Mach üzeri değeri kullanıldı; farkın nedeni belirtilmiyor.
Tablodaki iki terim okuyucuyu zorlayabilir. "Burun ekseni dışına atış" (off-boresight), füzenin uçağın burnunun işaret ettiği yönün epey dışındaki bir hedefe de kilitlenebilmesi demektir; pilot hedefe doğru dönmek zorunda kalmadan ateş edebilir. "Her açıdan atış" ise hedefin önden, yandan ya da arkadan yaklaşmasından bağımsız olarak füzenin kilitlenebildiğini anlatır.
Düşük dumanlı motor, füzenin arkasında bırakacağı görünür izin azaltılması anlamına gelir. İtki vektör kontrolü ise egzoz gazlarının yönünün değiştirilmesidir; kanatçıkların etkisiz kaldığı düşük hızlarda manevra yapılmasını sağlar. İkisi için de üretici sayısal bir değer vermedi.
Bozdoğan'ın Avantajları Nelerdir?
Bozdoğan'ın en belirgin avantajı, görüş içi füze ihtiyacının yerli bir ürünle karşılanabilmesidir. Teknik tarafta görüntüleyici arayıcı, itki vektör kontrolü ve burun ekseni dışına atış kabiliyeti öne çıkıyor. Bunlar üretici ve resmî açıklamalara dayanıyor; bağımsız doğrulama yok. Rakamsal üstünlük iddiası taşıyan her ifade, kaynağıyla birlikte ayrıca işaretlendi.
- Tedarik bağımsızlığı. Yabancı füzeler ihracat izinlerine bağlıdır. Yerli füze, bu bağımlılığı azaltmayı hedefler. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2019'da, ithal füze maliyetine atıfla bir F-16 AIM-9X alımını örnek göstermişti (tek kaynak, Anadolu Ajansı, Kasım 2019).
- Görüntüleyici arayıcı. Hedefi tek bir ısı noktası değil görüntü olarak algıladığı için, hedefi yanıltıcı ısı kaynaklarından ayırt edebildiği belirtiliyor (üretici tarzı anlatım; bağımsız test yok).
- Manevra. İtki vektör kontrolü, füzenin fırlatıldıktan hemen sonra yön değiştirmesine yardım eder.
- Yazılım ve entegrasyon kontrolü. Ürün Türkiye'de geliştirildiği için yeni platformlara uyarlama ve güncelleme işlerinin ülke içinde yapılabilmesi hedefleniyor.
- Deniz türevi. Aynı füze ailesinden GÖKSUR'un geliştirilmesi, tasarımın başka bir kullanıma uyarlanabildiğini gösteriyor.
Bozdoğan'ın Dezavantajları Nelerdir?
Bozdoğan'ın sınırları, görüş içi bir füze olmasından ve programın nispeten genç olmasından geliyor. Menzili 25 km sınıfındadır, kızılötesi arayıcılar hava koşullarından etkilenebilir ve seri üretim ancak Mayıs 2026'da duyuruldu. Bu başlıktakiler genel, ansiklopedik sınırlardır; operasyonel bir zayıflık anlatımı değildir. Her madde açık kaynaktaki bir olguya dayanıyor.
Kızılötesi arayıcılar, genel olarak yoğun bulut, yağış ve nem gibi koşullarda hedefi izlemekte güçlük yaşayabilir. Bozdoğan'ın arayıcısına özgü bir hava koşulu sınırı açıklanmadı.
Füze, rakiplerinden daha iridir: 140 kg ağırlık ve 160 mm çap, AIM-9X sınıfı füzelerden büyük ve ağırdır. Bu, platformun taşıma ve ilave yük hesabına yansır. Rakamlar "Rakipleri" bölümündeki tabloda yan yana veriliyor.
Diğer sınırlar bilgi eksikliğiyle ilgilidir: envanter adedi, birim fiyatı ve harp başlığı kütlesi açıklanmadı, gerçek harp başlıklı doğrulama ise 2026'da tamamlandı. Dolayısıyla füzenin operasyonel deneyimi sınırlıdır ve bir muharebede kullanıldığına dair bilgi bulunmuyor.
Program takvimi de kaymıştır: envanter girişi önce 2022 için hedeflenmişti, sonra Temmuz 2024'te duyuruldu. Gecikme nedenleri resmî olarak açıklanmadı; bu bir eleştiri değil, takvimle ilgili kayıtlı bir olgudur.
Bozdoğan Ne Zaman Üretildi?
Bozdoğan'ın geliştirmesi 2013'te başladı, ilk yerden güdümlü atış Kasım 2019'da, ilk uçaktan canlı atış 7 Nisan 2021'de gerçekleşti. Seri üretim 28 Mayıs 2026'da duyuruldu. "Üretildi" sorusunun tek bir tarihi yok; füze aşama aşama olgunlaştı. Önemli tarihler aşağıda. Tablo, her aşamanın kaynak türünü de gösteriyor.
| Tarih | Olay | Kaynak türü |
|---|---|---|
| 2013 | GÖKTUĞ projesi başladı | Savunma basını, ansiklopedi |
| Kasım 2019 | İlk güdümlü atış; yaklaşık 4 km irtifadaki hedef vuruldu | Anadolu Ajansı (26 Kasım 2019) |
| 7 Nisan 2021 | F-16'dan ilk canlı hava-hava atışı; hedef ŞİMŞEK | Cumhurbaşkanlığı duyurusu (14 Nisan 2021) |
| Ocak 2022 | SSB Başkanı ilk teslimatların yapılacağını açıkladı | Savunma basını |
| Temmuz 2023 | F-16 PO-III entegrasyonu ve düşük ölçekli ilk üretim sözleşmesi | Anadolu Ajansı (27 Temmuz 2023) |
| Ocak 2024 | Tasarım doğrulama testleri tamamlandı; kabul testlerine geçiliyor | Anadolu Ajansı (11 Ocak 2024) |
| Temmuz 2024 | Bakan Kacır envantere girişi duyurdu | Savunma Sanayist (29 Temmuz 2024) |
| 19 Ekim 2025 | Başarılı test atışları ve görüntüleri paylaşıldı | Anadolu Ajansı |
| 28 Mayıs 2026 | Harp başlıklı atışlar, doğrulama tamamlandı, seri üretim başladı | Bakan Kacır'ın paylaşımı, savunma basını |
| 19 Kasım 2026 | Arayıcının hedefe kilitlenme görüntüsü yayımlandı | Savunma basını |

Kasım 2019 atışı için Vikipedi farklı bir tarih ve yöntem veriyor: son yer testinin 2020'de F-16 kanadını temsil eden bir düzenekten yapıldığını yazıyor. Kaynaklar bu noktada farklı yazıyor; tabloda tarihli Anadolu Ajansı haberi esas alındı.
Sözleşme tarafında iki ayrı kayıt var. Ocak 2024 tarihli Anadolu Ajansı haberine göre mevcut GÖKTUĞ sözleşmesi, iki füze konfigürasyonunun F-16 PO-I uçakları için tasarımını, geliştirilmesini, yeterlilik çalışmasını ve prototip teslimini kapsıyor. Temmuz 2023 sözleşmesi ise PO-III konfigürasyonuna entegrasyonu ve düşük ölçekli ilk üretimi ayrıca düzenliyor. PO-I ve PO-III ifadelerinin ayrıntısı kaynaklarda açıklanmadı.
Türkiye'nin Kaç Tane Bozdoğan'ı Var?
Türkiye'nin envanterindeki Bozdoğan sayısı açıklanmadı. Bilinen tek rakam, Temmuz 2023'te imzalanan düşük ölçekli ilk üretim sözleşmesidir: 25 Bozdoğan, 25 Gökdoğan ve 14 fırlatıcı. Seri üretimin adedi 2026'daki duyurularda da yer almıyor. Bu nedenle sayıya dair her ifade, kaynağın niteliğine göre okunmalıdır.
Sözleşmenin tam adı "Göktuğ F-16 PO-III Entegrasyonu ve Düşük Ölçekli İlk Üretim Tedariki Projesi"dir ve IDEF 2023 fuarında duyuruldu. Anadolu Ajansı haberinde parasal tutar ya da Göktuğ füzesinin adedi yer almıyor. Sözleşmenin imza tarihi, kaynaklarda 7 Temmuz ve fuarın üçüncü günü olan 27 Temmuz olarak iki farklı biçimde geçiyor; bu yüzden yazıda yalnızca "Temmuz 2023" deniyor.
Sözleşme, SSB ile TÜBİTAK SAGE arasında imzalandı; ilk teslimat 2025 içinde hedeflenmişti. Teslimatın gerçekleştiğini ya da hangi tarihte yapıldığını gösteren bir açıklamaya ulaşılamadı.
"Envantere girdi" ifadesi de sayı içermez. Silahlı kuvvetler envanter miktarlarını genellikle açıklamaz; bu yüzden bu başlıkta 25 adetlik sözleşme dışında rakam yazmak doğru olmaz.
Bozdoğan mı Daha İyi, Gökdoğan mı?
İkisi aynı işi yapmaz, bu yüzden hangisinin daha iyi olduğu sorusu yanlış kurulmuştur. Bozdoğan yakın mesafeli ve kızılötesi güdümlü, Gökdoğan ise uzak mesafeli ve aktif radar güdümlüdür. Pilotlar iki sınıfı birlikte taşır; her biri bir mesafe aralığına cevap verir. Karşılaştırma ölçütleri tabloda yan yana veriliyor.
| Ölçüt | Bozdoğan | Gökdoğan |
|---|---|---|
| Sınıf | Görüş içi | Görüş ötesi |
| Arayıcı | Kızılötesi görüntüleyici | Aktif radar |
| Bildirilen menzil | 25 km üzeri | 65 km üzeri |
| Görev | Yakın muharebe, kısa mesafe kesme | Uzak mesafe önleme |
| Anılan yabancı muadil | AIM-9X sınıfı | AIM-120 AMRAAM sınıfı |
| Ek özellik (haber) | İtki vektör kontrolü | Veri bağı ile hedef güncelleme, çoklu hedef |
Karşılaştırmadaki muadil ifadeleri savunma basınından geliyor; bu, performansın birebir eşit olduğu anlamına gelmez. Gökdoğan'ın ayrıntıları bu yazının konusu değil; ilgili değerler yalnızca fark göstermek için verildi.
İki füzenin aynı programdan çıkması bir tesadüf değildir. Savunma Sanayist'e göre ikisi de Türk Hava Kuvvetleri'nin AIM-9 ve AIM-120 füzelerinin yerine geçmek üzere planlandı; yani bir uçak, mesafeye göre iki farklı füzeyle donatılacak. Hangi füzenin hangi mesafede ve hangi sırayla kullanılacağı doktrin konusudur ve açıklanmadı.
Bozdoğan Dron Vurabilir mi?
Bozdoğan'ın planlanan hedefleri arasında insansız hava araçları sayılıyor ve 2021'de TUSAŞ'ın jet motorlu ŞİMŞEK hedef uçağı vuruldu. Küçük ve ucuz dronlara karşı kamuya açık bir test sonucu ise yok. Füze için açıklanan öncelikli rol dron savunması değil, hava-hava muharebesidir. Gerekçeleri aşağıda ayrı ayrı açıklanıyor.
ŞİMŞEK, hava savunma ve hava-hava testlerinde kullanılan bir hedef uçaktır; küçük bir ticari dronla aynı ısı izini taşımaz. Dolayısıyla 2021 vuruşu, her tür İHA'ya karşı başarı anlamına gelmez.
Maliyet de bir sınırdır: pahalı bir füzeyle ucuz bir dronu hedeflemek ekonomik değildir. Bu nedenle ucuz dronlara karşı top, yakın savunma ve katmanlı sistemler daha yaygın düşünülür. Aselsan'ın GÖKSUR için "silahlı ve silahsız İHA" ifadesini kullanması, deniz türevine ilişkin ayrı bir açıklamadır.
Turkinform, AKINCI üzerinde kullanım senaryosunda hedeflerin uçağın MURAD AESA radarıyla tespit edileceğini yazıyor. Bu, planlanan bir entegrasyonun tarifidir; Bozdoğan'ın bir İHA'dan atıldığına dair tarihli bir test haberi bulunamadı.
Bozdoğan Kaç Parçadan Oluşur?
Bozdoğan'ın kaç parçadan oluştuğu açıklanmadı; üretici bir parça listesi yayımlamadı. Açık kaynaklarda anılan ana bölümler arayıcı başlık, güdüm ve kontrol elektroniği, harp başlığı, motor ve itki vektör düzeneğidir. Tablo, genel füze mimarisine ve haberlerdeki ifadelere dayanıyor. Bölümlerin açık kaynaklardaki karşılığı tabloda gösterildi.
| Bölüm | Görevi | Açık kaynaktaki bilgi |
|---|---|---|
| Arayıcı başlık | Hedefi görüntü olarak izler | Yüksek çözünürlüklü kızılötesi; modeli açıklanmadı |
| Güdüm ve kontrol elektroniği | Arayıcıdan gelen veriyi yön komutuna çevirir | Algoritma ve işlemci ayrıntısı yok |
| Harp başlığı | Hedefe yaklaşıldığında etki üretir | Özgün tasarım; basınç ve parçacık etkili; kütle açıklanmadı |
| Tapa | Başlığın güvenli taşınmasını ve doğru anda çalışmasını sağlar | Haberlerde "kesintisiz tapa" ifadesi geçiyor |
| Roket motoru | İtki sağlar | Katı yakıtlı, düşük dumanlı, elektronik ateşlemeli |
| İtki vektör düzeneği | Egzoz yönünü değiştirerek manevra sağlar | Varlığı belirtiliyor; tasarımı açıklanmadı |
| Kontrol yüzeyleri | Havadaki dengeyi ve yönü destekler | Genel füze mimarisi; Bozdoğan'a özgü ayrıntı yok |
| Uçak arayüzü | Füzenin uçaktan veri ve güç alması | MIL-STD-1553, MIL-STD-1760, LAU-129 fırlatıcı |
Fırlatıcının kendisi ve uçak füzenin dışında kalan platform bileşenleridir; tabloda yalnızca füze tarafındaki arayüz yer alır.
Bozdoğan Fiyatı Nedir?
Bozdoğan'ın fiyatı açıklanmadı. Temmuz 2023'teki ilk üretim sözleşmesinin tutarı kamuya duyurulmadı ve birim fiyat da hiçbir resmî kaynakta yer almıyor. Bu nedenle bir rakam yazılmıyor; bölüm yalnızca elde olan çerçeveyi veriyor. Fiyat konusunda yalnızca sözleşmenin kapsamı biliniyor, tutarı ise hiçbir resmî açıklamada yer almıyor.
Anadolu Ajansı'nın Kasım 2019 tarihli haberinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yerli füzenin ithal edilen benzerlerinin maliyetini düşüreceğini söylerken yakın tarihli bir F-16 AIM-9X alımını örnek göstermişti. Haberde geçen 35,7 milyon dolarlık tutar bir AIM-9X alımına aittir, Bozdoğan'ın fiyatı değildir; tek kaynakta geçtiği için doğrulanmadı.
Temmuz 2023 sözleşmesi yalnızca füzeleri değil, F-16 PO-III entegrasyonunu ve 14 fırlatıcıyı da kapsıyor. Bu yüzden ileride bir sözleşme tutarı açıklansa bile, onu füze adedine bölerek birim fiyat çıkarmak yanıltıcı olur.
Bozdoğan Kaç Yılında Üretildi?
Tek bir üretim yılı yok. Tasarım 2013'te başladı, prototip atışları 2019-2021 arasında yapıldı, düşük ölçekli ilk üretim sözleşmesi 2023'te imzalandı ve seri üretim 2026'da duyuruldu. Dolayısıyla üretim yılı sorusu, hangi aşamayı kastettiğinize bağlı olarak değişir. Bu yüzden soru, aşama bazında yanıtlanıyor.
Vikipedi'nin Türkçe sayfasındaki bilgi kutusu tasarım dönemini 2013-2024 olarak gösteriyor ve üretim yılı olarak 2018 yazıyor; ancak bu yılı doğrulayan bir resmî açıklamaya rastlanmadı. Aynı sayfa hizmet başlangıcını Temmuz 2024 olarak gösteriyor. Tarihlerin ayrıntısı "Ne Zaman Üretildi?" bölümündeki tabloda, hizmet tarihi ise "Ne Zaman Hizmete Girdi?" bölümünde yer alıyor.
Bozdoğan Menzili Ne Kadar?
Bozdoğan'ın menzili 25 km'nin üzerinde olarak bildiriliyor. Rakam bir alt sınırdır; azami menzil açıklanmadı. Gerçek erişim mesafesi, füzeyi atan uçağın irtifasına ve hızına, hedefin yönüne ve manevrasına göre değişir. Menzil değeri tek bir kaynaktan değil, birden çok haber ve ansiklopedi kaydından alınmıştır.
Menzil, hava-hava füzelerinde tek bir sayı değil, bir zarftır. Hedef füzeye doğru uçuyorsa daha uzak bir noktadan vurulabilir; hedef kaçıyorsa füzenin yetişmesi için gereken mesafe kısalır. Bu nedenle 25 km, her koşulda geçerli bir mesafe olarak okunmamalıdır.
GÖKSUR için SSB Başkanı Haluk Görgün'ün Şubat 2025'te verdiği rakam 15 km'dir; bu, gemiden atılan deniz türevinin değeridir ve Bozdoğan'ın menziliyle karıştırılmamalıdır. Rakiplerle karşılaştırma "Rakipleri" bölümünde yapılıyor.
Bozdoğan Bir Uçakta Kaç Füze Taşınır?
Bir uçağın taşıyacağı Bozdoğan sayısı açıklanmadı. Taşıma kapasitesi uçağın türüne, görev yüküne ve ek yakıt tankı gibi diğer yüklere göre değişir. Haberlerde yalnızca Bozdoğan'ın LAU-129 fırlatıcı ile uyumlu olduğu ve F-16'ya ilk entegre edildiği yazılıyor. Bu nedenle yalnızca arayüz bilgileri verilebiliyor.
LAU-129, F-16 gibi uçaklarda kızılötesi füzeleri taşıyan bir ray fırlatıcıdır. Füzenin bu arayüzle uyumlu olması, uçağın mevcut istasyonlarının kullanılabilmesine işaret eder; ancak hangi istasyonda kaç füze taşınacağına dair bir açıklama yok.
KAAN için haberler, füzenin uçağın dahili silah bölmelerinde taşınmasının hedeflendiğini yazıyor; bu bir plandır ve miktar içermez. Nisan 2021 testinde dört F-16 birlikte uçtu, ancak bu bir test düzeniydi; her uçağın kaç füze taşıdığı belirtilmedi.
Bozdoğan Hangi Ülkelerde Var?
Bozdoğan şu an yalnızca Türkiye'de var. Başka bir ülkeyle imzalanmış bir ihracat sözleşmesi, resmî bir ihracat izni ya da yabancı bir kullanıcı açıklaması yok. İhracatla ilgili ifadeler, analiz yazılarındaki öngörülerden ibaret. Bu başlıkta ülke adı yalnızca doğrulanabilen bir kullanıcı için verilir.
Envanter Medya'nın 2026 yazısı, füzenin ABD ihracat denetim kurallarına (ITAR) bağlı olmamasının onu kendi uçaklarını bağımsız silahlandırmak isteyen ülkeler için cazip kıldığını ve ihracat potansiyelinin KAAN tekliflerine bağlı olduğunu yazıyor. Bu bir yorumdur, sözleşme değildir.
Başka bazı yabancı dilli analizler Güneydoğu Asya ve Orta Doğu ülkelerini olası alıcılar arasında sayıyor; bunlar da tahmindir. Resmî bir teyit bulunmadığı için hiçbir ülke "kullanıcı" olarak yazılmadı.
Bozdoğan Maksimum Hızı Ne Kadar?
Bozdoğan'ın hızı 4 Mach'ın üzerinde olarak bildiriliyor. Mach, sesin o irtifadaki hızına göre ölçülür; irtifaya bağlı olarak 4 Mach yaklaşık 4.200-4.900 km/saat eder. Üretici bir üst sınır ya da irtifaya göre bir hız tablosu yayımlamadı; değer bu nedenle bir alt sınırdır.
Bir füzenin en yüksek hızı, motor çalışırken ulaştığı değerdir; sonrasında hava sürtünmesi füzeyi yavaşlatır. Bu yüzden 4 Mach, füzenin uçuşunun tamamındaki hız değildir, motor yanması sonundaki tepe değerdir.
Savunma Sanayist'in iki haberi arasındaki Mach 3 ile Mach 4 farkı, "Özellikleri Nelerdir?" bölümündeki kaynak notunda anlatılıyor.
Bozdoğan Ağırlığı Ne Kadar?
Bozdoğan'ın ağırlığı 140 kg olarak bildiriliyor; uzunluğu 3,3 m ve çapı 160 mm'dir. Bu üç değer 2021 tarihli haberlerde ortaya çıktı ve sonraki yazılarda aynen tekrarlandı. Harp başlığının kütlesi ayrıca açıklanmadı. Füzenin içindeki dağılım, yani başlığın ve yakıtın payı, bilinmiyor.
Bu ağırlık, AIM-9X sınıfı füzelerin belirgin biçimde üzerindedir; yan yana değerler "Rakipleri" bölümündeki tabloda var. Ağır bir füze, uçağın kanat altında daha fazla yük ve daha fazla aerodinamik direnç demektir. Daha büyük bir gövde kural olarak daha fazla yakıt ve başlık hacmi taşıyabilir; ancak Bozdoğan için bu dağılım açıklanmadı.
Uzunluk da dikkat çeker: Savunma Sanayist'in tablosu AIM-9X için 3 m, Bozdoğan için 3,3 m veriyor; yani Bozdoğan yaklaşık 30 cm daha uzundur. Çap farkı ise 127 mm'ye karşılık 160 mm'dir. Füzenin LAU-129 ile uyumlu olduğu bildirildiği için bu farkın platform tarafında bir sorun yaratıp yaratmadığı açıklanmadı.
Haberlerde 140 kg'nin boş mu, fırlatmaya hazır mı ağırlık olduğu belirtilmiyor. Bu nedenle değer, "bildirilen yaklaşık ağırlık" olarak okunmalıdır.
Bozdoğan Neleri Vurabilir?
Bozdoğan'ın planlanan hedef türleri muharip uçaklar, büyük gövdeli uçaklar, helikopterler, insansız hava araçları ve seyir füzeleridir. Bu liste 2021 tarihli bir tasarım özetinden geliyor. Kanıtlanmış vuruş ise yalnızca ŞİMŞEK hedef uçağıyla sınırlı kalıyor. İki kavramın ayrılması bu bölümün ana konusudur.
Tasarım hedefi ile kanıtlanmış performans ayrı şeylerdir. Nisan 2021'de F-16'dan atılan füze, TUSAŞ'ın ürettiği jet motorlu bir hava hedefini doğrudan vuruşla imha etti. Ekim 2025 ve Mayıs 2026 duyurularında hedefin türü belirtilmedi.
Helikopter, büyük uçak ya da seyir füzesine karşı bir atış sonucu kamuya açıklanmadı. Dron hedeflerine ilişkin ayrıntı için "Dron Vurabilir mi?" bölümüne bakılabilir.
Bozdoğan Kullanıldığı Yerler
Bozdoğan'ın bir muharebede kullanıldığına dair bilgi yok. Füze, test atışlarında ve Türk Hava Kuvvetleri'nin F-16 entegrasyon çalışmalarında kullanıldı. Deniz türevi ise Aselsan'ın GÖKSUR sisteminde gemi savunmasına uyarlanıyor. Füzenin görev geçmişi bu nedenle test atışlarına ve entegrasyon çalışmalarına dayanıyor; harekât geçmişi yok.
Kamuya duyurulan dört atışın ayrıntıları aşağıda; tarihlerin sırası "Ne Zaman Üretildi?" bölümündeki tabloda.
Kasım 2019. Anadolu Ajansı'nın 26 Kasım 2019 tarihli haberine göre güdümlü atış, bir savaş uçağını temsil eden bir fırlatma düzeneğinden yapıldı ve yaklaşık 4 km irtifadaki bir hedef vuruldu. Haber, havadan atış testlerinin 2020'de tamamlanmasının planlandığını yazıyor; dönemin Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank atış videosunu paylaştı.
Nisan 2021. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 14 Nisan 2021'de duyurduğu atış 7 Nisan'da yapıldı. Atışa dört F-16 ve bir tanker uçağı katıldı; hedef, TUSAŞ'ın yerli olarak geliştirdiği jet motorlu ŞİMŞEK idi ve füze hedefi doğrudan vuruşla imha etti. Atış mesafesi ve irtifası açıklanmadı.
Ekim 2025. Bakan Kacır, 19 Ekim 2025'te kendi sosyal medya hesabından, Bozdoğan ve Gökdoğan'ın zorlu test atışlarını tamamladığını duyurdu; paylaşılan görüntülerde iki füze de hedefini havada vurdu. Anadolu Ajansı haberinde atışı yapan platform belirtilmedi; tek bir haber sitesi atışın Hava Kuvvetleri'ne ait bir F-16'dan yapıldığını yazıyor (tek kaynak, doğrulanamadı).
Mayıs 2026. Gerçek harp başlıklı atışlar TÜBİTAK SAGE ile Türk Hava Kuvvetleri'nin koordinasyonunda yapıldı. Kacır, iki füzenin de hedefi vurduğunu, doğrulama aşamasının bittiğini ve seri üretimin başladığını duyurdu; hedef türü, atış yeri ve platform haberlerde yer almadı. Bu açıklamalar yetkili kaynaklıdır; bağımsız doğrulama yok.
Deniz kullanımı: GÖKSUR'un ilk atışı 16 Şubat 2025'te TCG Beykoz'dan Sinop açıklarında yapıldı. Bu, Bozdoğan'ın kendisinin değil, ondan yararlanılarak geliştirilen füzenin denemesidir; ayrıntısı "GÖKSUR Arasındaki İlişki" bölümünde.
Bozdoğan Hangi Güdüm Sistemini Kullanıyor?
Bozdoğan, hedefe yaklaşırken kızılötesi görüntüleyici (IIR) arayıcıyla güdülür; yani hedefin yaydığı ısıyı bir görüntü olarak izleyen pasif bir sistem kullanır. Füze radar dalgası göndermez. Güdüm yazılımının ve otopilotun ayrıntıları açıklanmadı. Bu bilgi, arayıcıya ilişkin 2026 haberleriyle ve 2021 tasarım özetiyle tutarlıdır.
Haberlerde güdümle ilgili üç ifade öne çıkıyor: her açıdan atış, burun ekseni dışındaki hedefe angajman ve elektronik karşı önlemlere dayanıklılık. Üçü de üretici ya da resmî açıklama kaynaklıdır; bağımsız ölçüm yok.
Gökdoğan için "veri bağı ile hedef güncelleme" geçerken, Bozdoğan'ın havadan atışlı sürümünde böyle bir özellik bildirilmedi. Çift yönlü veri bağı, yalnızca GÖKSUR için anılıyor. Arayıcının çalışma mantığı ayrı bir başlıkta anlatılıyor.
Pasif güdümün pratik anlamı, füzenin hedefe kendi ısı algısıyla gitmesidir; hedefi aydınlatacak bir radar ya da uçaktan sürekli bir komut beklemez. Radar güdümlü füzelerle bu fark, iki füze sınıfının neden birlikte taşındığını da açıklar.
Bozdoğan Hangi Platformlardan Atılır?
Bozdoğan'ın ilk entegre edildiği platform F-16'dır. KAAN, HÜRJET, KIZILELMA ve AKINCI için entegrasyon planlanıyor, ancak bu platformlardan bir atış yapıldığına dair tarihli bir açıklama bulunamadı. Deniz uyarlaması ise gemi tabanlı GÖKSUR'dur. Her platformun durumu ve dayanağı tabloda ayrı satırda belirtildi.
| Platform | Durum | Not |
|---|---|---|
| F-16 (Türk Hava Kuvvetleri) | Entegre | 2023 sözleşmesi F-16 PO-III entegrasyonunu kapsıyor; Mayıs 2026 haberi entegrasyonu belirtiyor |
| KAAN | Planlanıyor | Dahili silah bölmesinde taşınması hedefleniyor |
| HÜRJET | Planlanıyor | Resmî tarihli açıklama bulunamadı |
| KIZILELMA | Planlanıyor | Entegrasyon hedefi savunma basınında geçiyor |
| AKINCI | Planlanıyor | 2021 haberlerinde Aksungur ile birlikte anılmıştı |
| Gemi (GÖKSUR) | Ayrı sistem | Bozdoğan'dan yararlanılarak geliştirilen füze kullanılıyor |

Görseldeki helikopter sahnenin genel kurgusudur; Bozdoğan'ın bir helikopterden atıldığına dair bir bilgi yoktur. 2021 haberlerinde geçen "Milli Muharip Uçak" ifadesi, bugün KAAN adıyla bilinen uçağa karşılık gelir. İngilizce Vikipedi'nin GÖKTUĞ bölümü JF-17 gibi başka uçakları da anıyor; bunun resmî bir teyidi bulunamadı.
Bozdoğan Nasıl Fırlatılır?
Bozdoğan, uçağın kanadındaki LAU-129 ray fırlatıcıdan, pilotun ateşleme kararıyla fırlatılır. Füze uçağın elektrik ve veri hatlarından MIL-STD-1553 ve MIL-STD-1760 arayüzleriyle beslenir; katı yakıtlı motor elektronik olarak ateşlenir ve füze raydan ayrılır. Süreç, açık kaynaktaki bilgilere göre ve genel düzeyde aktarılıyor; prosedür ayrıntısı verilmiyor.

İtki vektör kontrolü, füzenin fırlatmadan hemen sonra, hâlâ yavaşken yön değiştirebilmesine yarar. Havadaki kontrol yüzeyleri o anda yeterince etkili olmaz; egzozun yönünü değiştirmek erken safhada manevra sağlar.
Ateşleme sırasının ayrıntıları, hangi koşullarda ateşlenebileceği ve hedef bilgisinin füzeye nasıl aktarıldığı açıklanmadı. Bu başlık, genel bir tanımdan öteye geçmiyor. Deniz türevinin fırlatılışı ise farklıdır; GÖKSUR füzesi kanisterden dikey atılıyor.
Bozdoğan Nasıl Çalışır?
Bozdoğan; hedefin tespit edilmesi, arayıcının kilitlenmesi, fırlatma, motorun yanması ve hedefe son yaklaşma aşamalarından geçer. Hedefe yaklaşma sırasında arayıcı hedefi görüntü olarak izler, güdüm elektroniği kontrol yüzeylerini ve itki vektörünü ayarlar, harp başlığı hedef yakınında çalışır. Her aşama aşağıda sırasıyla anlatılıyor.
- Tespit. Pilot, uçağın sensörleriyle hedefi bulur. Hedef bilgisinin füzeye hangi yolla aktarıldığı açıklanmadı.
- Kilitlenme. Arayıcı, hedefin ısı görüntüsünü alır. Burun ekseni dışındaki hedefle de angaje olabildiği belirtiliyor.
- Fırlatma. Füze raydan ayrılır, motor ateşlenir; itki vektör kontrolü erken yön değişimini destekler.
- Uçuş. Motor çalıştıktan sonra füze hedefe doğru kayarak ilerler; arayıcı hedefi izlemeyi sürdürür.
- Son yaklaşma ve etki. Harp başlığı, basınç ve parçacık etkisiyle hedefi etkisiz hale getirmeyi amaçlar.
Orta uçuş aşamasında füzenin hangi yöntemle yönlendirildiği, kullandığı güdüm yasası ve harp başlığının hedefe ne kadar yakın çalıştığı açıklanmadı. Anlatım, hava-hava füzelerinin genel çalışma düzenini yansıtır.
Bozdoğan'ın Arayıcı Başlığı Nasıl Çalışır?
Bozdoğan'ın arayıcısı, hedefi tek bir sıcak nokta olarak değil, bir görüntü olarak algılar. Burun ucundaki kızılötesi kamera, saniyede birçok kez görüntü alır ve hedefi çevresinden ayırır. Bu sayede burun ekseni dışındaki hedeflere kilitlenebilir ve yanıltıcı ısı kaynaklarından ayırt edebildiği belirtiliyor.

19 Kasım 2026'da savunma basınında, füzenin hedefe kilitlenme anının kendi kamerasından alınmış görüntüsünün ilk kez yayımlandığı yazıldı. SSBülten, görüntünün hangi platformdan ya da hangi test kapsamında çekildiğini belirtmiyor. Turkinform ise aynı görüntülerin bir simülasyon ortamına ait olduğunu yazıyor ve bir paylaşım hesabına atıf yapıyor. Kaynaklar bu noktada farklı yazıyor; videonun resmî yayımcısı bu çalışmada doğrulanamadı.
Arayıcının çözünürlüğü, algılama mesafesi ve görüş açısı açıklanmadı. Yanıltıcı ısı kaynaklarını ayırt etme ve karşı tedbirlere dayanıklılık, üretici anlatımına dayanan iddialardır; bağımsız test sonucu bulunmuyor.
Bozdoğan'ın Görüş İçi Menzili Ne Anlama Gelir?
Görüş içi menzil, füzenin hedefle aynı hava alanında, yani nispeten yakın ve pilotun fiilen karşılaşabileceği mesafede çalışmak üzere tasarlandığını anlatır. Sınıf adı olarak kullanılır; hedefin gözle görülmesi şart değildir. Görüş ötesi füzeler ise çok daha uzak mesafeden, genellikle radarla yönlendirilir.

Terim, hedefin pilot tarafından görülebildiği mesafedeki çarpışmalardan türemiştir. Bugün bu sınıf, kızılötesi güdümlü ve kısa menzilli füzeleri tanımlıyor. Bozdoğan'ın 25 km üzeri menzili, rakiplerinin açık kaynaklarda verilen menzilleriyle benzer büyüklüktedir.
ABD Donanması'nın bilgi sayfasına göre AIM-9X'in Block II sürümüne 2011'den itibaren veri bağı eklendi. Bazı yeni nesil görüş içi füzelerin uçağın dışından gelen bilgiyle de kullanılabilmesi, sınıf adının tek başına görsel mesafeyi anlatmadığını gösteriyor. Bozdoğan için bu yönde bir veri bağı özelliği bildirilmedi.
Bozdoğan ile GÖKSUR Arasındaki İlişki Nedir?
GÖKSUR füzesi, Bozdoğan'ın yüksek performanslı yeteneklerinden yararlanılarak geliştirildi; yani Bozdoğan türevi iddiası doğrulandı. Ancak iki füze aynı değildir: GÖKSUR'un füzesi gemi savunması için uyarlandı, çift yönlü veri bağı taşıyor ve kanister içinden dikey fırlatılıyor. Aradaki farklar aşağıda maddeler halinde sıralanıyor.
İlişki iki bağımsız yerde yazılı. Anadolu Ajansı'nın 17 Şubat 2025 tarihli haberi, füzenin Bozdoğan'dan yararlanılarak geliştirildiğini belirtiyor. Aselsan'ın Temmuz 2023'te IDEF öncesi yaptığı duyuruya dayanan haberlerde ise Bozdoğan'ın deniz platformlarının hava savunma ihtiyacı için güncellendiği yazıyor.
- Sistem sahibi. GÖKSUR bir sistemdir; Aselsan ile TÜBİTAK SAGE birlikte geliştirdi. Bozdoğan ise yalnızca füzedir.
- İlk atış. GÖKSUR 100-N VLS konfigürasyonuyla ilk atış, 16 Şubat 2025'te TCG Beykoz'dan Sinop açıklarında yapıldı.
- Menzil. Haluk Görgün, GÖKSUR'un menzilinin 15 km olduğunu söyledi; Bozdoğan'ın 25 km üzeri değeriyle aynı değildir.
- Test edilenler. VLS atıcı sistem, veri bağı, kanatçık katlama ve kanister kullanımı Şubat 2025 atışında sınandı.
- Konfigürasyonlar. Üç sürüm var: 100-N VLS, bağımsız çalışan 100-N/StA ve savaş yönetim sistemiyle çalışan 100-N CMS.
Bozdoğan'ı Kim Üretiyor?
Bozdoğan'ı TÜBİTAK SAGE tasarlıyor ve ana yüklenici olarak yürütüyor. Üretici olarak bazı kaynaklar Roketsan'ı gösteriyor; Aselsan ise yalnızca GÖKSUR deniz sisteminde rol alıyor. Üretim tarafındaki iş bölümü resmî olarak ayrıntılı açıklanmadı. Roketsan'ın payı kaynaklarda tutarsız verildiği için aşağıda ayrıca işaretlendi.

TÜBİTAK SAGE
Tasarımcı ve ana yüklenicidir; GÖKTUĞ projesini 2013'te başlatan kurumdur. Savunma Sanayist'in Temmuz 2024 haberi de ana yükleniciliği SAGE'ye veriyor.
Roketsan
Türkçe Vikipedi ve Envanter Medya, üretici olarak Roketsan'ı yazıyor. Savunma Sanayist'in Temmuz 2024 haberinde ise Roketsan geçmiyor. Bakan Kacır'ın, seri üretim kapasitesini artırmak için Roketsan ile TÜBİTAK SAGE arasında yeni bir iş birliği anlaşması yapıldığını söylediği bir haber de var (Yeni Akit; tek kaynak, tarihi doğrulanamadı). Kaynaklar farklı yazıyor; Roketsan'ın tam rolü doğrulanamadı.
Aselsan
Aselsan, GÖKSUR sisteminin geliştiricisidir ve Bozdoğan'ın deniz uyarlamasını kullanıyor. Hava-hava füzesinin kendisinin üreticisi olarak anılmıyor.
Bozdoğan Ne Zaman Hizmete Girdi?
Bozdoğan'ın envantere girdiği Temmuz 2024'te duyuruldu: Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TÜBİTAK'ın 61. kuruluş yıl dönümünde Türkiye'nin ilk görüş içi füzesi Bozdoğan'ı ve ilk görüş ötesi füzesi Gökdoğan'ı envantere kazandırdıklarını söyledi. Bakanlığın yayımladığı yazılı bir belge bulunamadı; tarih haberin yayın gününden çıkarıldı.
Duyuru, Savunma Sanayist'in 29 Temmuz 2024 tarihli haberine dayanıyor. Öncesinde envanter hedefi 2022 olarak verilmişti, sonra ertelendi; Ocak 2024'te tasarım doğrulamanın bittiği ve kabul testlerine geçileceği açıklanmıştı.
Duyuru ile Mayıs 2026'daki "doğrulama tamamlandı, seri üretim başladı" açıklaması arasında yaklaşık iki yıl var. Kaynaklar, ilk teslimatların ne zaman yapıldığını ve iki açıklamanın birbirini nasıl tamamladığını anlatmıyor. 2023 sözleşmesindeki 2025 ilk teslimat hedefi de doğrulanamadı.
Savunma Sanayist'in aktardığına göre iki füze, Türk Hava Kuvvetleri'nin AIM-9 Sidewinder ve AIM-120 AMRAAM füzelerinin yerini alacak. Haber, bunun ABD tedarikindeki sıkıntılar ve yüksek birim maliyetler nedeniyle önemli olduğunu belirtiyor. Eski füzelerin ne kadarının, ne zaman devreden çıkacağı açıklanmadı.
Beklentinin tarihçesi de kayda değer: Ocak 2022 tarihli bir haberde SSB Başkanı İsmail Demir ilk teslimatların yapılacağını söylemiş, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da güdümlü atışların başarıyla gerçekleştiğini ve Bozdoğan'ı en kısa sürede envantere alacaklarını belirttiği aktarılmıştı. Hizmete giriş duyurusu, bu açıklamadan yaklaşık iki buçuk yıl sonraya denk geldi.
Bozdoğan'ın Rakipleri Nelerdir?
Bozdoğan'ın doğrudan rakipleri, yakın menzilli kızılötesi güdümlü füzelerdir: ABD'nin AIM-9X'i, Almanya'nın IRIS-T'si, Birleşik Krallık'ın ASRAAM'ı. Hepsi benzer bir görev yapar; farklar boyut, ağırlık ve ek yeteneklerde ortaya çıkıyor. Hangisinin daha iyi olduğu sorusu görev ve platforma bağlı. Karşılaştırma tablosu ağırlık, boyut ve menzili yan yana veriyor.
| Füze | Ülke | Ağırlık | Uzunluk | Çap | Menzil |
|---|---|---|---|---|---|
| Bozdoğan | Türkiye | 140 kg | 3,3 m | 160 mm | 25 km üzeri |
| AIM-9X | ABD | yaklaşık 84 kg | yaklaşık 3,0 m | yaklaşık 127 mm | Kaynaklar farklı; bir haber tablosu 30 km üzeri yazıyor |
| IRIS-T | Almanya | 87-89 kg | yaklaşık 2,94 m | 127 mm | yaklaşık 25 km |
| ASRAAM | Birleşik Krallık | 88 kg | 2,9 m | 166 mm | 25 km üzeri |
Savunma Sanayist'in karşılaştırma tablosu AIM-9X için 30 km üzeri menzil ve 2,5 Mach üzeri hız, Bozdoğan için 25 km üzeri menzil ve 4 Mach üzeri hız yazıyor. Bu, üretici açıklaması değil bir haber tablosudur; değerler farklı koşullarda ve farklı yöntemlerle verilmiş olabilir. Bu yüzden menzil ve hızdan bir üstünlük çıkarılmadı.
Değerler ikincil kaynaklardan derlendi; üreticilerin tek tip bir tablosu yok. Ölçüt olarak ağırlık, çap, menzil ve arayıcı türü kullanıldı, bir sıralama yapılmadı.
AIM-9X Sidewinder
Sidewinder ailesinin en yeni üyesidir; haberlerde Bozdoğan'ın yerini almak üzere geliştirildiği füze bu ailedir. ABD Donanması, Block II sürümünün 2011'de tanıtıldığını ve veri bağı eklendiğini yazıyor.
IRIS-T
Diehl Defence'in geliştirdiği, görüntüleyici kızılötesi arayıcılı bir füzedir. Arayıcı türü açısından Bozdoğan'a en yakın tasarımlardan biridir; ancak daha hafif ve incedir.
ASRAAM
MBDA'nın Birleşik Krallık için geliştirdiği füzedir. Çapı Bozdoğan'a en yakın olanıdır (166 mm), ağırlığı ise Bozdoğan'dan hafiftir. MBDA ve İngiliz hükümeti bilgi sayfaları menzili 25 km üzeri olarak veriyor.
Python-5 ve PL-10
İsrail'in Python-5'i ile Çin'in PL-10'u da aynı sınıftadır. Güvenilir kaynaklı ağırlık ve menzil değerleri bu çalışmada bulunamadığı için tabloya alınmadı; PL-10'un uzunluğu yaklaşık 3,0 m olarak yazılıyor.