STM, açılımıyla Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş., 1991'de Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla kurulan ve genel müdürlüğü Ankara'da bulunan bir Türk savunma mühendislik şirketidir. Ana hissedarı Savunma Sanayii Başkanlığı'dır. Savaş gemisi ana yüklenicisi olarak tanınan şirket bugün KARGU gibi taktik insansız hava araçları, denizaltı ve sualtı sistemleri, NATO yazılımları ve siber güvenlik çözümleri de geliştirmektedir. Aşağıdaki bölümler şirketin tarihini, yapısını, ürünlerini, sözleşmelerini ve 21 Kasım 2026 itibarıyla durumunu anlatır.

STM Nedir?
STM, Türkiye'de savaş gemisi, denizaltı, insansız sistem, komuta kontrol yazılımı ve siber güvenlik alanlarında proje yönetimi ve sistem mühendisliği yapan kamu bağlantılı bir şirkettir. Şirket kendini "ana yüklenici" olarak tanımlar: tasarımı, tedarik zincirini ve teslimata kadar süreci yönetir, üretimi ise çoğunlukla başka tersanelere ve sanayi kuruluşlarına yaptırır.
Şirketin tanıtım katalogu faaliyetlerini dört ana alanda toplar: deniz, hava, kara ve siber. Deniz kolunda savaş gemisi ve denizaltı projeleri, hava kolunda taktik mini insansız hava araçları, kara kolunda komuta kontrol ve karar destek sistemleri, siber kolunda ise güvenlik hizmetleri ile veri merkezleri yer alır. Katalog, çalışanların çoğunluğunun mühendis olduğunu ve şirketin Türkiye dışında NATO ile 30'dan fazla ülkede iş birliği, ihracat ve iş geliştirme faaliyeti yürüttüğünü bildirir (şirket beyanı).
Bir ayrım baştan yapılmalıdır: STM bir tersane değildir. Kaynaklarda STM'ye ait bir gemi inşa tesisi geçmez; gemiler Savunma Sanayii Başkanlığı'nın belirlediği kamu ve özel tersanelerde inşa edilir, STM ise tasarım, entegrasyon ve proje yönetimini üstlenir. Ocak 2026'da yayımlanan şirket duyurusuna göre deniz platformları biriminde yaklaşık 300 mühendis çalışmaktadır; şirketin toplam çalışan sayısı ise açıklanmamıştır.
Kuruluş ve Tarihçe
STM, 3 Mayıs 1991'de Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla kuruldu. Görevi, yüksek teknoloji gerektiren alanlarda Savunma Sanayii Başkanlığı'na ve Türk Silahlı Kuvvetleri'ne proje yönetimi, sistem mühendisliği, teknoloji transferi ve danışmanlık hizmeti vermekti. Şirket 2023'te 32. yılını kutladı; Ocak 2026 duyurusunda ise 34 yıllık deneyimden söz etti.
İlk on yıllarda STM'nin görünürlüğü düşüktü; komuta kontrol ve bilgi sistemleri projelerini 2000'li yılların başından beri yürüttüğünü kendi kataloğunda belirtir. Deniz alanındaki yükseliş MİLGEM projesiyle geldi: Türkiye'nin ilk milli korvet programında ana alt yüklenici rolü, şirketin gemi tasarımı ve sistem entegrasyonu birikimini oluşturdu. Deniz projelerindeki deneyimini katalog "20 yılı aşkın" diye tanımlar.
İkinci dönüm noktası insansız sistemlerdir. Şirket, 2015-2016 yıllarında şehir içi operasyonlarda küçük ölçekli, yapay zekâ destekli taktik insansız hava araçlarına ihtiyaç doğduğunu, yabancı üreticilerin ise bu ürünleri Türkiye'ye satmaya yanaşmadığını anlatır (şirket anlatımı). STM, KARGU, TOGAN ve ALPAGU'yu ilk kez IDEF-2017 fuarında tanıttı; KARGU 2018'de Türk Silahlı Kuvvetleri'nde göreve başladı. Üçüncü kol ise NATO yazılım ihracatı ve siber güvenliktir.
| Tarih | Olay |
|---|---|
| 3 Mayıs 1991 | STM, Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla kuruldu. |
| 22 Ocak 2013 | Pakistan Savunma Üretim Bakanlığı ile denizde ikmal tankeri sözleşmesi imzalandı. |
| 2015 | Ay sınıfı denizaltılardan TCG Doğanay ve TCG Dolunay modernize edilerek teslim edildi; STM bunu Türkiye'de bir sivil firmanın yaptığı ilk denizaltı modernizasyonu olarak anar. |
| 2016 | STM Siber Füzyon Merkezi çalışmaya başladı (şirket, Türkiye'nin ilki olduğunu söyler). |
| 2018 | KARGU Türk Silahlı Kuvvetleri'nde göreve başladı; PNS Moawin 16 Ekim 2018'de Pakistan Deniz Kuvvetleri'ne teslim edildi. |
| 17 Aralık 2020 | Ukrayna Savunma Bakanlığı ile iki korvet için sözleşme imzalandı. |
| 21 Nisan 2021 | Pakistan'ın ilk modernize edilen Agosta 90B denizaltısı PNS/M Hamza teslim edildi. |
| 14 Ocak 2022 | Test ve eğitim gemisi TCG Ufuk hizmete girdi. |
| 2022 | STM, NATO İletişim ve Bilgi Ajansı'nın iki istihbarat yazılımı ihalesini kazandı. |
| 2023 | STM500 denizaltısının mukavim tekne test üretimi tamamlandı; GEMED muharebe etkinlik modeli kabul edildi. |
| 2024 | TCG İstanbul hizmete girdi; Malezya (10 Haziran) ve Portekiz (17 Aralık) sözleşmeleri imzalandı; STM NETA 300 ilk kez tanıtıldı. |
| 2025 | ALPAGU Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girdi; KarguFPV ilk test atışını yaptı; NETA 300 deniz denemelerine başladı. |
| Mayıs 2026 | EFES-2026'da 20 KARGU'nun sürü atışı yapıldı; SAHA 2026'da yeni sistemler tanıtıldı. |
Veri notu: Tablodaki tarihlerin çoğu şirketin tanıtım kataloğundan ve basın bültenlerinden alınmıştır; "ilk" nitelemeleri şirket beyanıdır. İngilizce Vikipedi, Pakistan'daki iki denizaltı modernizasyonunu 2016'ya bağlıyor; şirketin kendi kataloğu teslim tarihlerini 2021 ve 2023 olarak veriyor, bu yazıda şirket kaynağı esas alındı.
Sahiplik ve Yapı
STM'nin ana hissedarı Savunma Sanayii Başkanlığı'dır; bu ifade şirketin kendi tanıtım katalogunda yer alır. Pay oranları ve diğer ortaklar kamuya açık kaynaklarda doğrulanamadı; ortaklık yapısına ilişkin ayrıntılı bir açıklama şirketin sitesinde de yer almıyor. Şirket Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı'nın liderliğinde çalıştığını duyurularında yineler.
Yönetim kurulu başkanı Prof. Dr. İhsan Kaya, başkan vekili Adnan Çelik, genel müdür Özgür Güleryüz'dür; kurulun diğer üyeleri Mehmet Fatih Güçlü, Dr. Çetin Karahan ve Dr. Bilkutay Yılmaz olarak şirketin resmî sitesinde sıralanır. Bir savunma dergisinin Ağustos 2020 tarihli haberine göre Güleryüz, önceki genel müdür Murat İkinci'nin Roketsan'a geçmesinin ardından göreve atandı; bu bilgi arama özetinden alındı, sayfa doğrudan açılamadı.
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Ana hissedar | Savunma Sanayii Başkanlığı (şirket kataloğu; pay oranı açıklanmadı) |
| Genel müdürlük | Ankara |
| Yerleşke sayısı | Türkiye'de ve yurt dışında 10'dan fazla (şirket beyanı) |
| Genel müdür | Özgür Güleryüz |
| Yönetim kurulu başkanı | Prof. Dr. İhsan Kaya |
| Tedarik ve iş ortağı ekosistemi | 3.000'den fazla firma; projelerde çalışılan iş ortağı 1.300'den fazla (şirket sitesi) |
| Üyelikler | SAHA İstanbul, TİM ve EOS dahil sekiz sanayi ve kalite kuruluşu (şirket sitesi) |
STM'nin yapısını anlamak için müşteri-yüklenici ilişkisine bakmak gerekir. Şirketin büyük programlarında alıcı çoğu zaman Savunma Sanayii Başkanlığı ve Deniz Kuvvetleri'dir; STM, aynı kurumun ana hissedarı olduğu bir şirket olarak ana yüklenici ya da ana alt yüklenici konumunda sözleşme imzalar. Şirket, SAHA İstanbul fuar organizasyonunun kuruluşundan beri stratejik ortağı olduğunu da belirtir (Nisan 2026 duyurusu).
Ürün ve Program Portföyü
STM'nin portföyü dört başlıkta toplanır: askerî gemiler ve denizaltılar, taktik insansız hava araçları ve mühimmatlar, komuta kontrol ile karar destek yazılımları, siber güvenlik ve veri merkezleri. Aşağıdaki tablo ana ürün ve programların 21 Kasım 2026 itibarıyla durumunu gösterir; ayrıntılar sonraki bölümlerdedir.
| Alan | Ürün veya program | Durum (21 Kasım 2026) |
|---|---|---|
| Deniz | MİLGEM Ada sınıfı korvet | Dört gemi Deniz Kuvvetleri'nde; STM ana alt yüklenici. |
| Deniz | MİLGEM İstif sınıfı fırkateyn | İlk gemi TCG İstanbul hizmette; kalan yedi gemi STM-TAİS ortaklığıyla yapılıyor. |
| Deniz | Milli hücumbot | Tasarım tamamlandı; prototip yapımı sürüyor. |
| Deniz | Lojistik destek gemileri | İki gemi Deniz Kuvvetleri'ne teslim edildi. |
| Denizaltı | Reis sınıfı, Ay, Preveze ve Gür modernizasyonu | Ana alt yüklenici ve modernizasyon sorumlusu olarak yer aldı. |
| Denizaltı | STM500 | Mukavim tekne test üretimi 2023'te bitti; tamamlanmış denizaltı yok. |
| Sualtı | NETA 300 | İlk yurt içi satış sözleşmesi imzalandı; denemeler sürüyor. |
| Hava | KARGU, KarguFPV | KARGU 2018'den beri envanterde; ihracat var. |
| Hava | TOGAN, BOYGA, ALPAGU | Envanterde; ihracat yapıldığı şirket tarafından belirtiliyor. |
| Hava | KUZGUN, TUNGA-X, ALPAGU-B | Geliştirme veya saha testi aşamasında. |
| Kara ve NATO | TANKOM, INTEL-FS2, INT-CORE, AirC2IS | Yazılım projeleri; NATO için sürüyor. |
| Siber | STM SFM, CyThreat, Cyber Range | Hizmette; platform siber güvenliği projeleri sürüyor. |
Ocak 2026'da STM, Türkiye'de ve yurt dışında 11 tersanede toplam 44 askerî gemi platformuna imza attığını duyurdu. Genel müdür Güleryüz'e göre Türkiye'de 40'tan fazla askerî gemi projesi yürümekte ve STM bunların 28'inde sekiz ayrı tersanede merkezî rol oynamaktadır. Duyuru 44 sayısının hangi programlardan oluştuğunu madde madde dökmüyor; listelenen kalemlerden bu toplamı hesaplamak mümkün değil.
Askerî Deniz Platformları
STM'nin yüzeydeki asıl işi MİLGEM ailesidir: dört Ada sınıfı korvette ana alt yüklenici, TCG İstanbul'da ana yüklenici olmuştur. Bunlara TCG Ufuk test ve eğitim gemisi, iki lojistik destek gemisi ve milli hücumbot tasarımı eklenir. İhracatta ise Ukrayna, Malezya ve Portekiz için gemiler yapılmaktadır.

Ada sınıfı korvetler
MİLGEM projesi, Deniz Kuvvetleri'nin liderliğinde ve Savunma Sanayii Başkanlığı'nın sorumluluğunda yürüyen milli gemi programıdır. STM tasarımdan sistem tedarikine, entegrasyondan ana tahrik sisteminin teminine kadar uzanan katkılar yapmıştır. Teslim edilen dört gemi TCG Heybeliada (2011), TCG Büyükada (2013), TCG Burgazada (2018) ve TCG Kınalıada'dır (2019). Şirket, korvet projesinin yerlilik oranını yüzde 70 olarak verir.
İstif sınıfı fırkateynler
İstif sınıfı, MİLGEM'in ikinci aşamasıdır ve sekiz fırkateyn öngörür. İlk gemi TCG İstanbul (F-515), STM ana yükleniciliğinde İstanbul Tersanesi Komutanlığı'nda inşa edildi; şirkete göre Türk mühendislerin tasarladığı ilk Türk fırkateynidir, yüzde 80 yerlilik oranıyla en yüksek yerli içerikli savaş gemisidir ve 2024'te Deniz Kuvvetleri'ne katıldı. Gemi, 23 Ocak 2021'de denize indirilmiş ve 19 Ocak 2024'te hizmete girmiştir (basın derlemesi).
Kalan yedi gemi, STM ile TAİS ortak girişimi tarafından yapılır. TAİS, Anadolu, Sedef ve Sefine tersanelerinin kurduğu ortaklıktır; sözleşme, her tersanenin 36 ay içinde birer gemi bitirmesini öngören paralel bir model getirdi. Bir basın derlemesine göre altı gemi denize indirildi; altıncı gemi TCG Karadeniz 27 Temmuz 2026'da Sedef'te indirildi. İkinci gemi TCG İzmir'in Ağustos 2026'da deniz kabul testlerine başladığı bildirildi. Güleryüz Ekim 2026'da ilk üç geminin son deniz testlerinde olduğunu ve tesliminin yaklaştığını söyledi.
| Gemi | Durum |
|---|---|
| TCG İstanbul | 23 Ocak 2021'de denize indirildi, 2024'te hizmete girdi. |
| TCG İzmir (Anadolu Tersanesi) | 10 Ocak 2025'te indirildi; Ağustos 2026'da deniz kabul testleri başladı. |
| TCG İzmit (Sedef) | Denize indirildi; donatım ve testler sürüyor. |
| TCG İçel (Sefine) | Denize indirildi. |
| TCG Akdeniz (F-519) | Denize indirildi. |
| TCG Karadeniz (F-520, Sedef) | 27 Temmuz 2026'da indirildi. |
| TCG Ege ve TCG Marmara | Yapım aşamasında. |
Veri notu: Tablo, bir savunma haber sitesinin Temmuz-Ağustos 2026 tarihli derlemesine ve STM'nin Ekim 2026 açıklamasına dayanır; resmî bir teslimat takvimi yayımlanmamıştır. Gemi adları ve tersane eşleşmeleri farklı yayınlarda küçük sapmalar gösterebilir.
Test ve eğitim gemisi, lojistik destek ve hücumbot
TCG Ufuk (A-591), STM ana yükleniciliğinde inşa edildi ve 14 Ocak 2022'de hizmete girdi. Ada sınıfı korvetin tekne formuyla tasarlanan gemiye 194 yerli firma katkı verdi ve yerlilik oranı yüzde 70'e ulaştı (şirket beyanı). Lojistik Destek Gemisi Projesi'nde TCG Yzb. Güngör Durmuş (A-574) 8 Aralık 2021'de, TCG Ütğm. Arif Ekmekçi (A-575) 19 Ocak 2024'te Deniz Kuvvetleri'ne teslim edildi.
Milli hücumbot için Savunma Sanayii Başkanlığı ile STM arasında 2020'de kontrat tasarımı imzalandı; STM tasarımın ana yüklenicisidir ve prototip geminin inşasıyla da görevlendirilmiştir. Güleryüz, Ekim 2026'daki TEKNOFEST konuşmasında ilk prototipin yoğun üretimde olduğunu ve denize indirilmesinin birkaç ay içinde beklendiğini söyledi; bu bir takvim beyanıdır, resmî tarih verilmemiştir. Şirketin ayrıca CG-3100, CG-1041, CG-1071 ve CG-78 adlı dört sahil güvenlik gemisi tasarımı vardır.
Denizaltılar ve Sualtı Araçları
STM denizaltıda üç ayrı iş yapar: Reis sınıfı yeni tip denizaltılarda ana alt yüklenicilik, eski denizaltıların modernizasyonu ve kendi tasarımı STM500 ile sualtı araçları geliştirme. Pakistan'ın Agosta 90B denizaltılarının modernizasyonu ise şirketin denizaltı alanındaki tek ihracat referansıdır; bu üç iş kolu aşağıda ayrı ayrı anlatılır.
Reis sınıfı ve modernizasyon projeleri
Gölcük'te inşa edilen altı adet Reis sınıfı, havadan bağımsız tahrik sistemli 214 tipi denizaltı için STM ana alt yüklenici olarak çalıştı. Şirketin anlatımına göre torpido kovanlarının bulunduğu "Section 50" baş bölümü Türkiye'de ilk kez STM mühendisliği ve koordinasyonunda üretildi. Modernizasyonda ise Ay sınıfı TCG Doğanay ve TCG Dolunay 2015'te teslim edildi. Preveze sınıfı dört ve Gür sınıfı dört denizaltının yarı ömür modernizasyonunda STM sistem tedarik ve platform entegrasyonu sorumluluğunu taşıyor.
STM500
STM500, şirketin kendi Ar-Ge kaynaklarıyla tasarladığı, özel harekât ve hücum amaçlı küçük bir denizaltıdır. Mukavim tekne test üretimi 2023'te tamamlandı ve STM bunu bir savaş denizaltısının mukavim tekne bloklarının Türkiye'de ilk kez sivil sanayide üretilmesi olarak anlatır. Güleryüz Ekim 2026'da denizaltının sekiz torpido taşıyabildiğini ve sığ suda çalışabildiğini söyledi; teslim ya da denize indirme için kesin bir takvim vermedi. Tamamlanmış bir STM500 henüz kamuoyuna gösterilmedi.
NETA 300 ve TENGİZ
STM NETA 300, SAHA EXPO 2024'te tanıtılan insansız otonom sualtı aracı ailesinin ilk üyesidir. İlk yurt içi satış sözleşmesi 2024'te imzalandı, deniz denemeleri 2025'te başladı. Şirket, aracın Antalya Kaş açıklarındaki keşif görevinde bir batık tankın görüntülerini aldığını 11 Kasım 2026'da duyurdu. TENGİZ ise ailenin en büyük üyesidir ve SAHA 2026'da tanıtılmıştır; şirket bir sözleşmenin "en kısa sürede" beklendiğini söylüyor.
| Özellik | NETA 300 | TENGİZ |
|---|---|---|
| Sınıf | İnsansız otonom sualtı aracı | Ekstra büyük insansız sualtı aracı |
| Ölçü | İki kişinin taşıyabileceği kompakt yapı | 11,2 m uzunluk, 1,6 m çap, 17,8 ton |
| Azami derinlik | 300 m | 400 m üzeri |
| Hız | 5 knot | 8 knot üzeri |
| Dayanıklılık | 24 saate kadar | 20 günden fazla |
| Durum | İlk yurt içi satış sözleşmesi imzalandı | Sözleşme beklentisi açıklandı |
Veri notu: Tablodaki değerler üretici beyanıdır; bağımsız doğrulama yoktur. TENGİZ için şirket 40 fitlik konteyner ölçülerine uyduğunu ve sualtında başka araçları taşıyabileceğini bildirir; bu özellikler henüz kullanımda gösterilmemiştir.
Taktik İHA ve Mühimmat Ailesi
STM'nin taktik insansız hava araçları, tek askerin taşıyabildiği küçük sistemlerden oluşur: KARGU döner kanatlı bir dolanan mühimmattır, TOGAN gözetleme, BOYGA ise mühimmat bırakma aracıdır. ALPAGU sabit kanatlıdır. Şirket, bu ailenin 15'ten fazla ülkede dört kıtada kullanıldığını belirtir (şirket beyanı; bağımsız doğrulama yok).

| Ürün | Tür | Hizmet ve ihracat durumu | Belirtilen özellikler |
|---|---|---|---|
| KARGU | Döner kanatlı dolanan mühimmat | 2018'de Türk Silahlı Kuvvetleri'nde göreve başladı; ihracatı var. | Menzil 10 km, havada kalış 30 dakikadan fazla, tek askerce taşınabilir. |
| KarguFPV | FPV kamikaze insansız hava aracı | 2025'te ilk test atışı yapıldı. | Fiber optik kabloyla kullanılabilir (şirket beyanı). |
| TOGAN | Döner kanatlı gözcü insansız hava aracı | 2022'de Türk Silahlı Kuvvetleri'ne teslim edildi; 2024'te iki Afrika ülkesine ihraç edildi. | Tek erce taşınır; TOGAN-M mini sürümü 2,5 kg'ın altındadır. |
| BOYGA | Mühimmat bırakan çok pervaneli araç | 2022'de envantere girdi; ilk ihracat 2024. | 81 mm özel mühimmat; 17 kg, 10 km menzil, 30 dakika. |
| ALPAGU | Sabit kanatlı dolanan mühimmat | İlk ihracat 2023; 2025'te Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girdi. | Tek erce taşınır; 10 km menzil. |
| ALPAGU-B | Daha büyük ve uzun menzilli ALPAGU | SAHA 2026'da tanıtıldı; saha testleri başladı. | 40 km görüş hattı, 40 dakika, 20 kg. |
| KUZGUN | Uzun menzilli sabit kanatlı kamikaze insansız hava aracı | Tasarım tamam; ilk uçuş testleri yapıldı. | 1.000 km üzeri menzil, 6 saat, kalkış ağırlığı 200 kg. |
Veri notu: Tablodaki değerlerin tamamı üretici beyanıdır; KARGU'nun 2018'deki göreve girişi ve diğer teslim yılları şirket kataloğundan alınmıştır. Bağımsız teknik doğrulama yoktur. Kaynak sayfalarında ALPAGU-B'nin patlayıcı başlık türü iki farklı biçimde anlatılmıştır, bu nedenle başlık türü tabloya yazılmadı.
Sürü uygulamaları
STM, 20 Mayıs 2026 gecesi EFES-2026 tatbikatında 20 KARGU'nun tek operatörle fırlatıldığını, havada otonom biçimde hedef bölgeye gittiğini ve eş zamanlı saldırı yaptığını duyurdu. Şirket bunu, bulut altı seviyede uçan insansız araçlarla bir tatbikatta canlı mühimmatla yapılan ilk sürü saldırısı olarak tanımladı. İkinci gösteri 14 Ekim 2026'da Ateş Serbest-2026 tatbikatında yapıldı: 20 KARGU iki gruba ayrılarak aynı anda hedeflere yöneldi; BOYGA 81 mm mühimmat bıraktı. "Dünyada ilk" iddiası şirkete aittir ve bağımsız bir kaynakla doğrulanmamıştır.
Yönlendirme, önleyici ve diğer projeler
STM'nin KERKES projesi, küresel konumlama sistemi kesildiğinde ya da bozulduğunda küçük insansız araçların görev yapabilmesini sağlayan görüntü tabanlı seyrüsefer teknolojisidir. Proje 2019'da başladı, 2022'de tamamlandı ve TOGAN'a entegre edilerek Türk Silahlı Kuvvetleri'ne teslim edildi. TUNGA süzülen akıllı mühimmat sistemidir; TUNGA-X ise düşman insansız araçları engellemeye yönelik bir önleyici olarak Mayıs 2026'da tanıtıldı. Güleryüz, Ekim 2026'da TUNGA-X'in envantere girmeye çok yakın olduğunu ve seri üretimin sürdüğünü belirtti. ALPAGUT, Roketsan ile ortak geliştirilen bir dolanan mühimmattır.
Savunma Sanayii Başkanlığı ile STM, SAHA 2026'da TIRPAN adlı "Anti-Operatör Kamikaze Sistem Geliştirilmesi" projesinin sözleşmesini imzaladı. Sözleşme tutarı, teslim takvimi ve adet bilgisi kamuya açıklanmadı.
KARGU ve BM'nin Libya raporu
Birleşmiş Milletler Libya Uzmanlar Paneli'nin Mart 2021 tarihli raporu, 2020'de Libya'da Ulusal Mutabakat Hükümeti güçlerinin kullandığı bir KARGU-2'nin karşı tarafın birliklerini "avlayıp uzaktan vurduğunu" yazdı. Rapor, sistemlerin operatörle veri bağlantısı gerekmeden hedef vuracak biçimde programlandığını söylüyor; ancak saldırının gerçekten insan müdahalesi olmadan yapılıp yapılmadığını ve can kaybı olup olmadığını net biçimde belirtmiyor. Bilgi tek bir gizli kaynağa dayanıyor. Birçok uzman, olayı kesin bir ilk değil, tartışmalı bir iddia olarak değerlendirdi. STM'nin kendi tanımında KARGU hem otonom hem manuel kullanılabilir.
Komuta Kontrol, NATO Yazılımları ve Siber Güvenlik
STM'nin yazılım kolu üç işten oluşur: Türk silahlı kuvvetleri için komuta kontrol ve karar destek sistemleri, NATO için istihbarat ve hava komuta kontrol yazılımları, siber güvenlik ve veri merkezi hizmetleri. Şirketin yazılım projeleri çoğu zaman gemi ve insansız hava aracı projelerinin içine gömülü çalışır.

Komuta kontrol ve karar destek
TANKOM, ALTAY ana muharebe tankının taktik saha komuta kontrol yazılımıdır; ASELSAN alt yüklenicisi olarak STM geliştirir ve Leopard 1-T ile bazı zırhlı araçlara da entegre edilmiştir. STM ve Roketsan arasında 23 Kasım 2022'de imzalanan sözleşmeyle Kara ATMACA füzesinin görev planlama, muharebe sahası yönetimi ve atış kontrol yazılımları yapılmaktadır. Gemi tarafında STMDENGİZ-WECDIS, uluslararası MED sertifikalı Türk elektronik harita sistemi olarak anılır ve TCG İstanbul'a entegre edilmiştir. SIMDES ve GEMED ise simülasyona dayalı karar destek yazılımlarıdır; GEMED'in kabulü 2023'te tamamlandı.
NATO projeleri
| Proje | Müşteri ve kapsam | Durum |
|---|---|---|
| INTEL-FS2 | NATO İletişim ve Bilgi Ajansı; istihbaratın toplanması, işlenmesi ve dağıtımı için yazılım | İki ihale 2022'de kazanıldı; geliştirme sürüyor. |
| INT-CORE | Komuta kontrol bilgi entegrasyon çekirdeği; Afgan Görev Ağı için 5 yıllık bakım ve destek | Şirket, 2014'ten beri kullanımda olduğunu belirtiyor. |
| AirC2IS | NATO'nun stratejik hava komuta kontrol ve füze savunma planlama sistemi | Teknik çözümde STM yer aldı. |
| Dayanıklılık karar destek modeli | Pandemi, elektrik kesintisi, siber saldırı gibi stratejik şokların etkisi için model | Şirket, NATO'ya karar destek alanında yedi ayrı ihracat yaptığını söylüyor. |
STM, INTEL-FS2'yi ve AirC2IS'i Türkiye'nin NATO'dan aldığı en büyük yazılım ve savunma bilişim projeleri arasında sayar. Bu ifadeler şirket beyanıdır; sözleşme tutarları açıklanmamıştır.
Siber güvenlik ve veri merkezleri
STM Siber Füzyon Merkezi 2016'dan beri çalışır ve üç bölümden oluşur: Siber Tehdit İstihbarat Merkezi, Siber Operasyon Merkezi ve Zararlı Yazılım Analiz Laboratuvarı. CyThreat portalı tehdit verisini toplar; STM Cyber Range ise personel eğitimi ve tatbikat için kurulmuş bir platformdur. Şirket ayrıca Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Siber Savunma Merkezi'ni kurduğunu bildirir. Platform seviyesinde siber güvenlikte KAAN (RTCA DO-326A ve DO-356A standartlarına dayalı), milli hücumbot (IACS UR E22, E26 ve E27 standartlarına dayalı) ve Kara ATMACA projelerinde çalışmaktadır.
Veri merkezi tarafında müşteri listesi kamu ağırlıklıdır: Emniyet Genel Müdürlüğü, Borsa İstanbul, Tarım Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı ve Türk Silahlı Kuvvetleri proje adı olarak şirket kataloğunda geçer. Proje içerikleri ve tutarları açıklanmamıştır.
Önemli Sözleşmeler ve İhracat
STM'nin ihracatı iki ayağa dayanır: gemi ve denizaltı mühendisliği (Ukrayna, Malezya, Portekiz, Pakistan) ile taktik insansız hava araçları ve yazılım. Genel müdür Güleryüz'e göre şirketin cirosunun yüzde 65'inden fazlası ihracattan gelir (Eylül 2025'te AA'ya, Eylül 2026'da bir fuar öncesi açıklamada yinelendi). Bu oran şirket beyanıdır; ciro tutarı açıklanmamıştır.
Gemi ve denizaltı ihracatı
| Ülke | Proje | Önemli tarihler | Durum ve not |
|---|---|---|---|
| Pakistan | Denizde ikmal tankeri (PNFT) | Sözleşme 22 Ocak 2013; denize indirme 19 Ağustos 2016 (Karaçi); ilk seyir 31 Mart 2018 (Hint Okyanusu); teslim 16 Ekim 2018 | PNS Moawin adıyla hizmette; tutar açıklanmadı. |
| Pakistan | Üç Agosta 90B denizaltısının modernizasyonu | PNS/M Hamza 21 Nisan 2021; PNS/M Khalid 25 Ocak 2023 | Üçüncü denizaltı sürüyor; modernizasyon Karaçi'de yapıldı. |
| Ukrayna | İki Ada tabanlı korvet | Sözleşme 17 Aralık 2020; Hetman Ivan Mazepa 2 Ekim 2022'de, Hetman Ivan Vyhovskyi 1 Ağustos 2024'te denize indirildi | İkinci geminin tesliminin 2027'de planlandığı şirket sayfasında yazıyor; tutar açıklanmadı. |
| Malezya | LMS Batch-2, üç korvet | Hükümetlerarası anlaşma ve kabul mektubu 10 Haziran 2024; denize indirmeler 24 Mayıs, 7 Haziran ve 9 Ağustos 2026 | Teslimat 2027'de planlı; tutar açıklanmadı. |
| Portekiz | İki denizde ikmal ve lojistik destek gemisi | Sözleşme 17 Aralık 2024 (Lizbon); ikinci geminin omurgası 20 Ekim 2026'da konuldu | Denize indirme 2027, teslimat 2028 hedefi; tutar açıklanmadı. |
Malezya gemileri İstanbul'da yapılıyor. Şirketin verdiği ölçülere göre boy 99,56 m, deplasman yaklaşık 2.500 ton, hız 26 knotun üzerindedir; muharebe yönetim sistemini HAVELSAN, radar ve elektronik sensörleri ASELSAN, gemisavar füze sistemini ROKETSAN sağlıyor. Türk yetkililer yaklaşık 50 Türk firmasının projede yer aldığını söylüyor. Portekiz gemileri ise yaklaşık 137 m boyunda ve 11.000 tonun üzerinde; ilk ve ikinci gemiler ADA Tersanesi'nde aynı anda yapılıyor. STM bunu Türkiye'nin AB ve NATO üyesi bir ülkeye ilk askerî gemi ihracatı olarak tanımlıyor.
Veri notu: Ukrayna korvetleri için resmî teslimat 21 Kasım 2026 itibarıyla gerçekleşmedi. Birinci gemi Hetman Ivan Mazepa 29 Mayıs 2024'te deniz kabul testlerine başladı; Montrö Sözleşmesi'nin savaşan ülke gemilerinin boğazlardan geçişini sınırlaması nedeniyle gemilerin Karadeniz'e geçiş takvimi belirsizdir ve ilk gemi Türkiye'de beklemektedir. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Kyrylo Budanov 12 Kasım 2026'da ikinci geminin yapımını inceledi.
İHA ve yazılım ihracatı, mutabakatlar
Taktik insansız hava araçlarında şirket, 2024'te BOYGA'nın ve TOGAN'ın (iki Afrika ülkesine) ilk ihracatını yaptığını, ALPAGU'nun ise 2023'te ilk ihracat sözleşmesine imza attığını bildirir. KARGU'nun ihracat yaptığı ülke sayısı Eylül 2025'te AA'ya konuşan genel müdür tarafından "10'dan fazla ülke, üç kıta" biçiminde, Eylül 2026'da ise "15'ten fazla ülke, dört kıta" olarak verildi; alıcı ülkelerin adı açıklanmadı.
Ocak 2026'da DIMDEX Doha fuarında STM, Katar merkezli Barzan Holdings ile bir mutabakat zaptı imzaladı. Genel müdür bunu niyet anlaşması olarak niteledi; kapsam, STM'nin taktik insansız hava araçlarının Katar'da yerel üretimi ve entegrasyonu ile ortak geliştirme modellerinin incelenmesidir. Tutar, adet ve takvim açıklanmadı.
Veri notu: Pakistan'a teslim edilen Babur sınıfı MİLGEM korvetlerinin ana yüklenicisi ASFAT'tır; bir haberde STM ile ASFAT arasında ana tahrik sistemine dair bir mühendislik anlaşması anılır, bir başka yayın ise 2018'deki sözleşmeyi STM'nin de içinde bulunduğu bir konsorsiyumla ilişkilendirir. STM'nin kendi ihracat listesinde bu program yer almadığı için burada STM ihracatı olarak sayılmamıştır. Endonezya'nın İstif sınıfı iki fırkateyn sözleşmesi (26 Temmuz 2025) TAIS Shipyards ile imzalanmış olarak aktarılır; STM'nin sözleşmenin tarafı olduğuna dair kaynak bulunamadı.
Yurt içi sözleşmeler
Yurt içinde STM'nin sözleşmeleri Savunma Sanayii Başkanlığı üzerinden gelir: milli hücumbotun tasarımı (2020), NETA 300'ün ilk satışı (2024), Kara ATMACA yazılımı (Roketsan ile, 2022) ve TIRPAN (2026). Deniz Kuvvetleri'nin Mayıs 2026'da 100 adede yakın tek yönlü kamikaze insansız deniz aracı alacağı Defense News'te yer aldı: aktarılan dağılım ASELSAN 40, STM 32, HAVELSAN 32 adettir ve toplam 104 ettiği için ayarlanması gerektiği not edilmiştir. STM'nin payı, Yonca Tersanesi ile geliştirilen YAKTU'dur. Yayında imzalanmış sözleşme bildirilmedi; Güleryüz ise Ekim 2026'da YAKTU sözleşmesinin imzalandığını ve üretimin sürdüğünü söyledi. İki beyan arasındaki fark kaynaklara göre çözülmemiştir.
Ortaklıklar ve Yerli Tedarik
STM bir ana yüklenici olduğu için ortaklık ağı ürününün kendisinden geniştir: tersaneler, ASELSAN, HAVELSAN ve Roketsan gibi sistem üreticileri, alt yükleniciler ve NATO ile Katar gibi yurt dışı muhataplar. Şirketin sitesi 3.000'den fazla tedarikçi ve iş ortağından söz eder; bu ağın gerçek büyüklüğü bağımsız olarak doğrulanamadığı için sayı şirket beyanı olarak okunmalıdır.
Yerli içerik oranları projeye göre değişir ve şirket tarafından verilir: MİLGEM korvetinde yüzde 70, TCG Ufuk'ta yüzde 70, TCG İstanbul'da yüzde 80, son korvetlerde ise Eylül 2025'te genel müdür tarafından yüzde 75'e kadar. Aynı konuşmada bir gemide 200'den fazla Türk firmasının, ihracat projelerinde alt yükleniciler dahil 750'ye kadar firmanın yer aldığı söylendi. Bu oranlar bağımsız olarak denetlenmemiştir.
Deniz projelerinde tersane ortaklığı kritik bir halkadır. İstif sınıfında TAİS ortaklığı (Anadolu, Sedef, Sefine), Portekiz gemilerinde ADA Tersanesi, YAKTU'da Yonca Tersanesi, TCG İstanbul'da İstanbul Tersanesi Komutanlığı öne çıkan adlardır. Alt sistemlerde ise ASELSAN radar ve silah sistemlerini, HAVELSAN muharebe yönetim sistemini, Roketsan ATMACA füzesini sağlar.
Mali büyüklük ve çalışan sayısı
STM'nin güncel cirosu, kârı ve toplam çalışan sayısı kamuya açık bir kaynakta bulunamadı. Yayımlanmış bir mali tablo da tespit edilemedi. Elde olan tek eski ölçü, Defense News'in dünya savunma şirketleri listesinin 2020 sürümüne dayanır: bir haber özetine göre şirketin savunma geliri 2018'de yaklaşık 564 milyon dolar, 2019'da yaklaşık 485 milyon dolardı; bu bilgi arama özetinden alınmıştır ve güncel değildir. Güncel durumda şirket, deniz biriminde yaklaşık 300 mühendisi ve cironun yüzde 65'inden fazlasının ihracattan geldiğini belirtmektedir.
Tesisler
STM'nin genel müdürlüğü Ankara'dadır. Şirket, Türkiye'de ve yurt dışında 10'dan fazla yerleşkede faaliyet gösterdiğini söyler; yerleşkelerin adresleri ve içerikleri bu yazıda yer almaz. Gemi inşası ortak tersanelerde yapılır ve şirketin kendi tesislerine ilişkin ayrıntı kamuya açık değildir; şirket, 44 platformu 11 farklı tersanede yönettiğini söyler.

Çalışma modeli, STM'yi bir tesis sahibi olmaktan çok bir mühendislik yapıcısı yapar. Şirket, tasarımı kendi mühendisleriyle yapar, malzeme ve sistem tedarikini organize eder, tersaneyle donatım ve testleri yürütür, entegre lojistik desteği ve eğitimi verir. Uluslararası müşterilere iki seçenek sunar: Türkiye'nin yetkin tersanelerinde yapım ya da müşterinin kendi ülkesindeki tersanede yerel katkıyı artıran yapım. Pakistan'daki Agosta modernizasyonunun Karaçi'de yapılması ikinci modelin örneğidir.
İnsansız sistemler ve yazılım tarafında üretim ve test faaliyetleri hakkında kamuya açık ayrıntı sınırlıdır; sistemler daha çok fuarlarda ve tatbikatlarda gösterilmiştir. Hassas konum ve güvenlik düzenlemelerine ilişkin ayrıntı bu metinde yer almaz.
Güncel Gelişmeler (Kasım 2026)
Kasım 2026'da STM'nin gündemi üç başlıkta toplanıyor: deniz projelerinde teslimata yaklaşan İstif ve Malezya gemileri, Avrupa ve NATO fuarlarında sergilenen insansız sistemler, Portekiz ve Ukrayna gemilerindeki ilerleme. Kasım ayında yeni bir sözleşme duyurusu ise 21 Kasım itibarıyla bulunamadı; ayın haberleri fuar katılımları, test görevleri ve gemi inşasındaki ilerlemelerle sınırlı.
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 17-19 Kasım 2026 | STM, İzmir'deki NATO EDGE 2026'nın son gününde NATO ve müttefik ülke heyetlerine savunma teknolojilerini tanıttı. |
| 12 Kasım 2026 | Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Budanov, İstanbul'da Ukrayna için yapılan ikinci korvetin yapımını inceledi; geminin ilk deniz seyri ve testleri sırada. |
| 11 Kasım 2026 | NETA 300, Kaş açıklarında batık bir tankın görüntülerini aldı. |
| 3-6 Kasım 2026 | STM, Paris'teki EURONAVAL 2026'da NETA, YAKTU, Portekiz destek gemisi, İstif fırkateyni ve STM500'ü sergiledi. |
| 26 Ekim 2026 | STM, yılın son çeyreğinde Nijerya, Fransa, Tayland, Türkiye, Şili ve Vietnam'daki altı fuara katılacağını açıkladı (26 Ekim-13 Aralık). |
| 20 Ekim 2026 | Portekiz için yapılan ikinci lojistik destek gemisinin omurga töreni yapıldı. |
| 14 Ekim 2026 | Ateş Serbest-2026 tatbikatında 20 KARGU'nun sürü saldırısı ve BOYGA atışı yapıldı. |
| 4 Ekim 2026 | Genel müdür TEKNOFEST'te hücumbot, STM500, NETA, YAKTU ve TUNGA-X için takvim açıkladı. |
| 9 Ağustos 2026 | Malezya için yapılan üçüncü korvet denize indirildi; STM, üç geminin kısa sürede indirildiğini duyurdu. |
| 27 Temmuz 2026 | İstif sınıfının altıncı gemisi TCG Karadeniz denize indirildi. |
| 5-9 Mayıs 2026 | SAHA 2026'da KUZGUN, ALPAGU-B, TOGAN-M, TUNGA-X, YAKTU ve TENGİZ tanıtıldı; TIRPAN sözleşmesi imzalandı. |
| 20 Ocak 2026 | Katar'da Barzan Holdings ile mutabakat zaptı imzalandı. |
Şirketin Eylül 2026'da duyurduğu fuar programı ise Polonya (MSPO), Güney Afrika (AAD) ve Azerbaycan (ADEX) fuarlarını kapsıyordu. Tayland'daki DronTech Asia 2026 (11-13 Kasım) için katılım planlanmıştı; sonuçlarına ilişkin bir haber bulunamadı.
Veri notu: Bu bölüm 21 Kasım 2026 tarihli kaynaklara göre yazılmıştır. Teslimat ve denize indirme tarihleri geçmişte kaymıştır; Malezya ve Portekiz gemilerinin takvimi şirket beyanıdır. İstif sınıfı için resmî bir teslimat tarihi yayımlanmamıştır. Malezya gemilerinin üçü için de teslimat 2027'de planlanıyor; şirket duyurusuna göre Malezya Savunma Kuvvetleri Komutanı hepsinin 2027 sonuna kadar teslim edilmesini istedi.
Rakipler ve Konumu
STM'nin rakipleri faaliyet alanına göre değişir: gemi mühendisliğinde ASFAT ve yabancı tersane grupları, dolanan mühimmatta ABD, İsrail ve Polonya üreticileri, yazılımda ASELSAN ve HAVELSAN. Aşağıdaki tablo bir üstünlük sıralaması değil, aynı sınıfta yer alan örneklerin listesidir ve ürünlerin menzil, maliyet ve görev farkları nedeniyle birebir karşılaştırma yapılmamıştır.
| Alan | STM ürünü veya hizmeti | Aynı sınıftaki örnekler |
|---|---|---|
| Gemi ana yüklenicisi | MİLGEM, İstif, LMS Batch-2 | ASFAT (Türkiye), Navantia, Damen, Fincantieri |
| Dolanan mühimmat | KARGU, ALPAGU, KUZGUN | Switchblade (AeroVironment), Hero (UVision), Warmate (WB Group) |
| Sualtı aracı | NETA 300, TENGİZ | Yurt içinde ve yurt dışında farklı üreticilerin otonom sualtı araçları |
| Komuta kontrol yazılımı | TANKOM, INT-CORE | ASELSAN, HAVELSAN ve uluslararası savunma yazılım şirketleri |
| Siber güvenlik ve veri merkezi | STM SFM, Cyber Range | Kamu ve özel sektör siber güvenlik şirketleri |
STM'nin konumu üç ölçütle okunabilir. Birincisi kamu bağlantısıdır: ana hissedarı Savunma Sanayii Başkanlığı'dır ve büyük programlar bu kanaldan gelir. İkincisi geniş yelpazedir: aynı şirket fırkateyn tasarımından 2,5 kg'ın altındaki mini gözetleme dronuna kadar uzanır. Üçüncüsü ihracat payıdır; şirket, cirosunun yüzde 65'inden fazlasının ihracat olduğunu söylüyor. Zayıf yönü ise şeffaflıktır: ciro, kâr ve çalışan sayısı gibi temel göstergeler kamuya açık değildir, bu nedenle ölçek karşılaştırması şirketin kendi beyanına bağlıdır.
ASELSAN, HAVELSAN ve Roketsan hem ortak hem alt sistem tedarikçisi hem de bazı alanlarda rakip konumundadır; örneğin ALPAGUT Roketsan ile geliştirilirken, deniz kamikaze araçlarında ASELSAN ve HAVELSAN aynı ihaleye paralel ürünlerle girmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
STM'nin açılımı nedir?
STM, Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret Anonim Şirketi'nin kısaltmasıdır. Genel müdürlüğü Ankara'dadır ve 1991'de Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla kurulmuştur.
STM'nin sahibi kim?
Şirketin kendi tanıtım katalogu ana hissedarın Savunma Sanayii Başkanlığı olduğunu yazar. Diğer ortaklar ve pay oranları kamuya açık kaynaklarda doğrulanamadı.
KARGU'yu kim üretiyor?
KARGU, STM tarafından geliştirilen ve üretilen döner kanatlı bir dolanan mühimmat sistemidir. Türk Silahlı Kuvvetleri'nde 2018'de göreve başladı. Şirket, KARGU'nun 15'ten fazla ülkede kullanıldığını söylüyor; alıcı ülkeler açıklanmadı.
STM bir tersane mi?
Hayır. STM ana yüklenici ve mühendislik şirketidir; gemiler İstanbul Tersanesi Komutanlığı, TAİS tersaneleri, ADA Tersanesi gibi ortak tersanelerde inşa edilir. Kaynaklarda STM'ye ait bir tersane geçmez.
TCG İstanbul'u kim yaptı?
TCG İstanbul (F-515), STM ana yükleniciliğinde İstanbul Tersanesi Komutanlığı'nda inşa edildi. Gemi 23 Ocak 2021'de denize indirildi ve 2024'te Deniz Kuvvetleri'ne katıldı. Şirket, gemiyi yüzde 80 yerlilik oranıyla anlatır.
STM hangi ülkelere ihracat yaptı?
Gemi ve denizaltı tarafında Pakistan, Ukrayna, Malezya ve Portekiz ile projeler vardır. Taktik insansız hava araçlarında alıcı ülkeler açıklanmamıştır; yalnızca iki Afrika ülkesine TOGAN ihracatından söz edilir. NATO'ya yazılım hizmeti de verilmektedir.
Ukrayna korvetleri teslim edildi mi?
21 Kasım 2026 itibarıyla teslim edilmedi. İlk gemi Hetman Ivan Mazepa'nın deniz kabul testleri 29 Mayıs 2024'te başladı; ikinci gemi Hetman Ivan Vyhovskyi 2024'te indirildi ve teslimi 2027 için planlanıyor. Montrö Sözleşmesi'nin boğaz geçişlerine getirdiği sınırlama takvimi belirsiz kılıyor.
STM'de kaç kişi çalışıyor?
Toplam çalışan sayısı açıklanmamıştır. Şirket, deniz biriminde yaklaşık 300 mühendisin çalıştığını ve çalışanların çoğunluğunun mühendis olduğunu bildirir (Ocak 2026).
STM ile Baykar veya ASELSAN aynı şirket mi?
Hayır. Baykar özel bir şirkettir; ASELSAN ayrı bir şirket olup STM'nin alt sistem tedarikçisi ve bazı alanlarda rakibidir. Üç şirket de ayrı tüzel kişidir; ürün aileleri ve müşteri yapıları farklıdır.
STM Pakistan için ne yaptı?
STM, Pakistan Deniz Kuvvetleri için PNS Moawin adlı denizde ikmal tankerini tasarlayıp inşa etti; gemi 16 Ekim 2018'de teslim edildi. Ayrıca üç Agosta 90B denizaltısının modernizasyonunda ana yükleniciydi; ilk ikisi 2021 ve 2023'te teslim edildi, üçüncüsü sürüyor.
STM500 denizaltısı hizmete girdi mi?
Hayır. STM500'ün mukavim tekne test üretimi 2023'te tamamlandı; tamamlanmış bir denizaltı henüz gösterilmedi. Genel müdür Ekim 2026'da kesin bir tarih vermeden denizaltının sekiz torpido taşıyabildiğini ve sığ suda çalışabildiğini söyledi.
İlgili Programlar
- MİLGEM Ada sınıfı korvet
- İstif sınıfı fırkateyn
- KARGU
- TOGAN
- ALPAGU
- Reis sınıfı denizaltı
- KAAN
- ATMACA
- ASELSAN
- TUSAŞ