EL/M-2080 Green Pine, İsrail'in Elta Systems kuruluşunun geliştirdiği, balistik füze tehdidini çok uzaktan fark etmek için yapılmış, römorkla taşınan bir faz dizili radardır. İsrail'in Arrow füze savunma ağının gözü sayılır. Radarın kendisi füze taşımaz, ateş etmez; hedefi bulur, izler ve bu bilgiyi önleyici füzeleri yöneten zincire iletir.
Aşağıdaki bölümler 17 Kasım 2026'ya kadar yayımlanmış üretici sayfalarına, Alman Federal Savunma Bakanlığı'nın duyurularına, savunma basınına ve araştırma kuruluşlarının derlemelerine dayanır. Radarın tam menzili, ağırlığı ve fiyatı resmen açıklanmadığı için birçok değer "kaynaklar farklı yazıyor" ya da "açıklanmadı" diye işaretlenmiştir.

Veri notu: Radarın çalışma frekansı, tarama düzeni ve kurulu sistemlerin sayısı gibi ayrıntılar kamuya açık değildir; güvenlik nedeniyle bu sayfada bunlara girilmez. Üreticinin kendi performans anlatımları "üretici açıklaması; bağımsız doğrulama yok" uyarısıyla verilir.
Green Pine Radarı Nedir?
Green Pine, İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii'nin (IAI) bağlı kuruluşu Elta'nın 1990'larda geliştirdiği, uzun menzilli, katı hâl elektronikli bir erken uyarı ve atış kontrol radarıdır. Tek bir antenin yüzeyine yerleştirilmiş modüller sayesinde ışını elektronik olarak yönlendirir ve aynı anda onlarca hedefi izleyebildiği söylenir.
Radar, İbranice "Oren Yarok" adıyla da anılır; IAI'ın Temmuz 2025 tarihli bir duyurusunda bu çifte adlandırma geçiyor. Resmî kod EL/M-2080'dir. Daha yeni sürümler için "Super Green Pine", "Block B" ve "Block C" gibi adlar kullanılıyor. Üretici sayfasında başlıkta 2080S, görselde 2080C yazması, adlandırmanın dışarıdan okunduğu kadar düzenli olmadığını gösterir.
Radar, Arrow Weapon System'in iki ana algılayıcısından biri olarak tasarlandı. İsrail ve ABD'nin birlikte geliştirdiği Arrow ailesinin önleyici füzeleri ayrı bir üründür; Green Pine bu füzelere hedefin nerede olduğunu söyler. Yani bir "sensör"dür, silah sistemi değil. Hangi füzelerin hangi görevde olduğu ilerideki bölümlerde ayrıca anlatılıyor.
Green Pine Ne İşe Yarar?
Radar, uzaklardan fırlatılmış bir balistik füzeyi erkenden yakalar, uçuş yolunu ölçer ve düşeceği noktayı öngörür. Bu bilgi, Arrow önleyicilerinin ne zaman ve hangi yöne gönderileceğini belirler. Radar ayrıca önleyici füzenin uçuşu sırasında izlemeyi sürdürüp onu hedefe doğru yönlendirmeye yardım eder.
Army Recognition'ın Aralık 2025 tarihli sayfası, aynı anda arama, tespit, izleme ve füze güdümü yapılabildiğini, ayrıca atış ve düşme noktası tahmini ile veri kaydı sunulduğunu yazar. IAI da radarın füzeleri diğer hedef türlerinden ayırt edebildiğini ve uydu tespiti ile izlemesi yapabildiğini belirtir. Bunlar üretici anlatımına yakın ifadelerdir; bağımsız bir sınama yayımlanmış değildir.
Almanya'nın Aralık 2025'te ilk yeteneğini ilan ettiği Arrow sistemi için Savunma Bakanı Pistorius "ilk kez erken uyarı olanağı kazanıyoruz" demiştir. Bu cümle radar modelini adlandırmıyor, ama radarların sistemdeki erken uyarı rolüne işaret eder. Radar, uçak ya da seyir füzesi avlamak için pazarlanan bir ürün değildir.
Green Pine Hangi Ülkenin?
Green Pine İsraillidir. Radarı Elta Systems tasarladı ve üretiyor; Elta, devlete ait IAI'ın radar ve elektronik sistemler alanındaki bağlı şirketidir. IAI'ın 2024'te yayımlanan sponsorlu bir anlatımı, donanım ve yazılımın şirket içinde geliştirildiğini ve Aşdod'daki tesiste üretildiğini söylüyor. Yani radarın menşei tartışmalı değildir.
Karışıklık, Arrow'un ortak proje olmasından doğar. Arrow önleyicileri İsrail ile ABD'nin ortak çalışmasıdır; CSIS'in verilerine göre Arrow 3 bileşenlerinin yaklaşık yarısı ABD'de üretilir. Radar tarafında ise Amerikan ortaklık payı yazılı değildir. Alman Savunma Bakanlığı da sistemi "İsrail-Amerikan iş birliği" diye tanımlarken Almanya'ya satışı İsrail'in bu sistemdeki ilk ihracatı olarak anar.
Radar İsrail'de kullanılmanın yanında Asya'da ve Avrupa'da da hizmettedir; kullanıcıların tek tek dökümü "hangi ülkelerde var" başlığındadır.
Green Pine Özellikleri Nelerdir?
Green Pine, üzerinde binlerce verici-alıcı modül taşıyan düz yüzlü, üç boyutlu ölçüm yapabilen bir AESA radarıdır. L bandında çalıştığı yazılır, birden fazla işletme kipine sahiptir ve aynı anda onlarca hedefi izler. Aşağıdaki değerler kaynaklara göre değişir, bu yüzden tablo kaynak sütunuyla verilmiştir.

| Özellik | Açık kaynakta yazan | Kaynak ve not |
|---|---|---|
| Anten türü | Dijital AESA, katı hâl, üç boyutlu | IAI sayfası, CSIS |
| Çalışma bandı | L bandı; kesin aralık verilmez | Army Recognition iki farklı aralık yazıyor, kaynaklar farklı |
| Modül sayısı | "Binlerce"; bir derleme 2.000-2.300 diyor | IAI; derleme eski Janes aktarımı, tek kaynak |
| Eşzamanlı hedef | "Onlarca"; 30'dan fazla ve 3.000 m/s üzerinde hız | IAI; sayı Army Recognition ve Aviation Week 2012 aktarımı |
| Güdüm hassasiyeti | Füzeyi hedefe yaklaşık 4 m kalana dek yönlendirdiği yazılır | Army Recognition, tek kaynak |
| Algılama menzili | Yaklaşık 500 km (ilk sürüm), 800-900 km (Block B) | Resmî rakam yok, bkz. menzil bölümü |
| Anten boyu | 12 m x 5 m ya da 9 m x 3 m | CSIS ve Janes aktarımı çelişiyor |
| Taşıma | İki akslı römork, altı hidrolik ayak | Army Recognition |
| Frekans, tarama ayarları | Yazılmaz | Kamuya açık değil |
IAI, radarın "her hava koşulunda ve elektronik karışıklık altında" çalıştığını ekler; bu üretici beyanıdır.
Green Pine'ın Avantajları Nelerdir?
Radarın öne çıkan yanı, Arrow'la birlikte uzun yıllardır sahada olması, aynı anda çok sayıda hedef izleyebilmesi ve önleyiciye güncel veri vermesidir. Ayrıca farklı sürümlerle yenilenebilen bir tasarıma sahiptir ve hem Asya'da hem Avrupa'da kullanıcı bulmuştur. Bu üstünlüklerin bir kısmı üretici anlatımına dayanır.
IAI, radarın "25 yılı aşkın işletme deneyimi" olduğunu söylüyor. Almanya'nın sisteme yönelmesi, üreticinin dışında bir devletin de bu mimariyi seçtiğini gösterir; fakat bu seçim radarın tek başına performansına dair bir ölçüt değildir. Mart 2017'de Defense News, "Super Green Pine" radarının Arrow'un ilk operasyonel angajmanında tehdidi fark ettiğini yazmıştır; angajmanın gerçek hedefi ise tartışılmıştır.
IAI'ın Nisan 2024 tarihli sponsorlu anlatımı, 31 Ekim 2023'te Yemen'den Eilat yönüne atılan bir balistik füzenin radar tarafından fark edilip izlendiğini söyler; bu üretici açıklamasıdır, bağımsız doğrulama yok. Army Recognition ise binlerce modülün "yedeklilik ve yüksek hazır bulunuş" sağladığını yazar: tek tek modüllerin arızalanması, anten çalışmayı kesmeden performansı kademeli düşürür.
Elektronik yönlendirmeli anten, ışının mekanik dönme beklemeden bir noktadan öbürüne atlamasını sağlar. Bu, aynı anda hem arama hem izleme yapılmasına izin veren genel AESA özelliğidir. Blok sürümleri ise eski radarları değiştirmeden yeni birimlerle güç ve menzil artırma imkânı sunar; Güney Kore'nin Block B'den Block C'ye geçmesi bunun örneğidir.
Green Pine'ın Dezavantajları Nelerdir?
Radar tek başına koruma sağlamaz; önleyici füzelere, komuta merkezine ve ek algılayıcılara bağlı çalışır. Ayrıca balistik tehdide odaklı tasarlandığı için aşağıdan gelen seyir füzesi ya da insansız hava aracı savunmasının yerini tutmaz, ağır bir römork düzenine sahiptir ve fiyatı açıklanmamıştır.
Üreticinin tanıtımında radar yalnızca taktik balistik füzeler için anılır; uçak, seyir füzesi ve dron savunması için bir yetenek iddiası bulunmuyor. Bu tehditler için ayrı katmanlar kullanılır. Radar ayrıca kendi yüzeyinden enerji yayar; yayılan sinyalin izlenebilirliği bütün aktif radarlar için geçerli genel bir durumdur ve burada ayrıntıya girilmez.
Kapasite sınırları da açık kaynakta net değildir. Menzil için üreticinin rakamı yoktur, ağırlık ve boyut için derlemeler birbirini tutmaz, kaç hedefin eş zamanlı izlendiği "onlarca" ile "30'dan fazla" arasında değişir. Radarın savaşta hasar gördüğüne dair bu çalışmada güvenilir bir haber bulunamadı. Almanya'nın tek bir konum yerine birden çok sensör konumu kurması da (Luftwaffe'nin açıklamasına göre arıza ve sabotaja karşı dayanıklılık için), bir radarın tek başına yeterli sayılmadığını gösterir.
Green Pine Ne Zaman Üretildi?
Green Pine'ın geliştirilmesi 1990'ların başında başladı; Elta'nın 1992'de geliştirme ve üretim işini aldığı yazılır. Radar 1995'te tanıtıldı. Hizmete giriş tarihi için kaynaklar farklı yazıyor: bir derleme 1998 sonunda operasyonel olduğunu, IAI'ın 2024 tarihli sponsorlu anlatımı ise 1997'de Arrow'la ilk kez konuşlandığını söylüyor.
| Tarih | Gelişme | Kaynak |
|---|---|---|
| 1992 | Elta'nın EL/M-2080 geliştirme ve üretim sözleşmesini aldığı aktarılıyor | IAI videosuna atfen, tek derleme |
| Kasım 1994 | Temel alınan Music faz dizili radarının tanıtımı | Derleme aktarımı |
| 1995 | Green Pine'ın ilk kez gösterildiği yıl | Derleme aktarımı |
| 1997-1998 | Arrow sistemiyle ilk konuşlanma ve operasyonel kabul; yıl kaynaklara göre değişiyor | IAI 2024; derleme (Kasım 1998) |
| Ağustos 2000 | Hindistan'ın radarı satın aldığı haberi | FlightGlobal, 1 Ağustos 2000 |
| 2012 | Block B'nin İsrail'de ve Güney Kore'de hizmete girdiği bildirilir | Shephard 2018; Aviation Week 2012 aktarımı |
| Kasım 2018 | Block C'nin tanıtımı; Güney Kore'nin iki Block C kararı | Shephard, CSIS |
| 3 Aralık 2025 | Almanya'da Arrow sisteminin ilk yeteneğinin ilanı | Alman Savunma Bakanlığı |
Block'ların ayrımı, ayrı bir başlıkta ele alınıyor.
Türkiye'nin Green Pine'ı Var mı?
Hayır; açık kaynaklarda Türkiye bir Green Pine kullanıcısı olarak geçmiyor. IAI'ın kullanıcı anlatımı, Vikipedi'nin işletmeci listesi ve Army Recognition sayfası Türkiye'yi anmaz. Bu sonuç kaynak taramasına dayanır; bir şeyin kaynaklarda yer almaması mutlak ispat değildir; fakat Türkiye'nin radarla ilgili bilinen yatırımları başka yöndedir.
Ağustos 2025'te Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Meclis'te İsrail ile ticaretin tümüyle kesildiğini söyledi (Al Jazeera, 29 Ağustos 2025). Doğrudan ticaret bağlarının Mayıs 2024'te kesildiği de aynı haberde anılıyor. Bu, İsrail menşeli bir savunma radarının Türkiye'ye girmesi ihtimalini fiilen zayıflatan bir arka plandır; ancak radarla ilgili özel bir resmî açıklama yoktur.
Türkiye'nin erken uyarı alanında kendi ürünü ASELSAN'ın ALP 300-G radarıdır. Janes'e göre ilk birim Mayıs 2024'te Türk Silahlı Kuvvetleri'ne teslim edildi ve ASELSAN Genel Müdürü 30'dan fazla radarın teslim edileceğini söyledi; "600 km'nin üzerinde aletli menzil" ifadesi şirket beyanıdır. Malatya'daki Kürecik radarı ise ABD'ye ait bir AN/TPY-2'dir ve Green Pine ile ilgisi yoktur.
Green Pine mi Daha İyi, AN/TPY-2 mi?
İkisi aynı işi farklı yerden yapan radarlardır, bu yüzden "hangisi daha iyi" sorusunun açık bir cevabı yoktur. Green Pine Arrow'a hizmet eden L bandı bir atış kontrol radarıdır; AN/TPY-2 ise ABD'nin X bandı radarıdır ve THAAD ile ileri konuşlu erken uyarı için kullanılır. Ölçüte göre sonuç değişir.
| Ölçüt | Green Pine | AN/TPY-2 |
|---|---|---|
| Köken, üretici | İsrail, Elta (IAI) | ABD, Raytheon (RTX) |
| Bant | L bandı | X bandı |
| Ana görev | Arrow için erken uyarı ve atış kontrolü | Ayırt etme, ileri konuşlu izleme; THAAD'da terminal kip |
| Açık kaynak menzil | ~500 km; Block B için 800-900 km (resmî değil) | Hedefe ve kipe göre 870-3.000 km (CSIS derlemesi) |
| Anten alanı | Kaynaklar farklı (12x5 m ya da 9x3 m) | 9,2 m², 25.344 modül (ilk tasarım, CSIS) |
| Bağlı füze | Arrow 2 ve Arrow 3 | THAAD, Patriot, Aegis (veri verir) |
CSIS, X bandın kısa dalga boyunun hedefleri yüksek çözünürlükle görüntülemeye elverdiğini ve bunun yemlerden gerçek başlığı ayırmakta kritik olduğunu yazar. Daha uzun dalga boylu L bant ise geniş alan taraması için tercih edilen bir seçimdir; bu genel bir radar ilkesidir ve Green Pine'ın ayırt etme başarısı hakkında hüküm değildir. İki radar zaten birbiriyle entegre çalışabilmiştir: CSIS'e göre Arrow 3'ün Alaska'daki FTA-01 testinde AN/TPY-2 ile bütünleşme gösterilmiştir.
Green Pine Balistik Füze Algılayabilir mi?
Evet; bu işi yapmak için tasarlanmıştır. IAI radarı "taktik balistik füzeleri uzak mesafeden otonom olarak fark etme ve izleme" amaçlı tanıtır. Sahada kullanımına ilişkin anlatımlar var, ancak çoğu üreticiden ya da tek bir derlemeden geliyor ve bağımsız ölçüm yayımlanmış değil.

Kayıtlı örneklerden biri 2000'e aittir: bir derlemeye göre radar, bir Suriye yapımı Scud-D'nin fırlatılışını görüp yaklaşık 700 km'lik uçuşu düşme noktasına kadar izlemiştir. Bu, tek bir derlemedeki aktarımdır; özgün haber bulunamadı. 29 Temmuz 2004'te ABD'de yapılan ortak test ise gerçek bir Scud-B'nin önlenmesini içerir ve MDA ile IAI'ın açıklamalarına dayanır.
Mart 2017'de Arrow'un ilk operasyonel önlemesinde Defense News, Super Green Pine radarının bir tehdidi algılayıp Arrow 2'yi tetiklediğini yazdı. Hedefin ne olduğu ise net değildi; bazı haberler bir Suriye SA-5'i işaret ediyor. IAI ise Temmuz 2025'te Green Pine'ın İran kaynaklı tehditleri algılayıp önleyicileri yönlendirdiğini söyleyerek "Rising Lion" harekâtını anlattı. Bu bir üretici açıklamasıdır; bağımsız doğrulama yok.
Green Pine Kaç Parçadan Oluşur?
Radar tek bir kutu değil; anten gövdesini taşıyan römork, güç, soğutma ve haberleşme araçlarından oluşan bir takımdır. Arrow içinde ise radar, bir atış kontrol merkezine, bir fırlatıcı kontrol merkezine, fırlatıcılara ve önleyici füzelere bağlanır. Birim sayıları ve ayrıntılı konfigürasyon açıklanmamıştır.
| Parça | Ne olduğu | Kaynak |
|---|---|---|
| Anten römorku | Düz yüzlü faz dizili anten, iki akslı römork, çalışma konumunda alçaltılan altı hidrolik ayak | Army Recognition, CSIS |
| Çekici | Römorku taşıyan askerî kamyon | Army Recognition |
| Destek araçları | Ayrı güç, soğutma ve haberleşme araçları; sayısı açıklanmadı | CSIS |
| Atış kontrol merkezi | Arrow'un muharebe yönetim katmanı | Alman basın aktarımı (ESUT) |
| Fırlatıcı kontrol merkezi | Fırlatıcıları yöneten birim | ESUT, Temmuz 2026 |
| Önleyici füzeler | Arrow 2, Arrow 3 (radarın parçası değil, bağlandığı silah) | CSIS |
Almanya'da sistem için kullanılan tarif, kontrol merkezi, radarlar ve Arrow 3 füze taşıyan fırlatıcılardan söz eder; Federal Savunma Bakanlığı radar tipini adlandırmaz. Ek ayrıntılar askerî gizlilik kapsamında tutulduğu için kamuya açık değildir.
Green Pine Fiyatı Nedir?
Radar için resmî bir birim fiyat açıklanmadı. Elde edilebilen tek ihracat tutarı, Güney Kore'nin 2018'de iki Block C radarı için karara bağladığı yaklaşık 330 milyar won (yaklaşık 292 milyon dolar) bedeldir. Bu rakamı ikiye bölüp birim fiyat çıkarmak doğru olmaz.
Güney Kore'nin Savunma Tedarik Programı İdaresi (DAPA) tutarı 27 Kasım 2018'de duyurdu; Shephard ve CSIS aynı rakamı yazar. Kalemlerin içinde yalnızca radarın mı, yoksa destek ve eğitimin mi bulunduğu belirtilmemiştir. Almanya'da radar ayrı bir fiyatla görünmez; Kasım 2023'te Arrow için imzalanan hükümetlerarası sözleşme IAI'ı ana yüklenici yapar ve üç konum için 3,1 milyar avro değer taşır (ESUT). 18 Aralık 2025'teki ek protokol 2,6 milyar avro daha ekleyip konum sayısını altıya çıkardı. Defense News ise aynı büyüklükleri dolarla yazıyor; para birimi ve kapsam farkı nedeniyle kaynaklar farklı.
Güney Kore'nin 330 milyar wonluk rakamı bir harcama onayıdır; sözleşme metni ve kalem dökümü yayımlanmamıştır. Radarın payı Alman paketlerinin hangi kısmına denk düşer, yine açıklanmamıştır. Bir tahmin olarak CSIS, tek bir Arrow 2 bataryasının maliyetini yaklaşık 170 milyon dolar olarak yazıyor; bu eski, tahmin niteliğinde ve radar dahil olup olmadığı belirsiz bir rakamdır.
Green Pine Kaç Yılında Üretildi?
İlk nesil Green Pine 1990'larda üretime girdi, Block B 2000'lerin sonundan itibaren kullanıcılara ulaştı, Block C ise 2018'de tanıtıldı. Tek bir yıl vermek yanıltıcı olur. Üretim hattı kapanmış değil: Almanya'ya yapılan teslimatlar 2025-2030 arasına yayılan bir sözleşmeye bağlıdır. Dönüm noktası tarihleri yukarıdaki çizelgede yer alıyor.
Üretim hattının dağılımı şöyle okunabilir. İlk iki radar İsrail'in kendi bataryaları için yapıldı. Hindistan'a Temmuz 2002'de bir radar teslim edildiği, ikincisinin sırada olduğu FlightGlobal'ın 9 Temmuz 2002 haberinde geçer. Güney Kore 2009 civarında ilk radarlarını satın aldı; bu birimler 2012'de operasyonel hâle geldi. Almanya'daki ilk sistem Aralık 2025'te hizmete girdi.
Block C radarlarının Güney Kore'ye teslim edildiğine dair güvenilir bir teyit bu çalışmada bulunamadı; 2018'de duyurulan "2020'lerin başında konuşlandırma" hedefi tarihsel bir plan olarak kalıyor. Hangi sürümün Almanya'da hizmette olduğu da kaynaklarda farklı yazılır.
Green Pine Menzili Ne Kadar?
Üretici radar için resmî bir menzil rakamı vermiyor; IAI yalnızca uzun mesafeden, ufkun ötesinden tespit yapıldığını söylüyor. Üçüncü taraf kaynaklarda ilk sürüm için yaklaşık 500 km, Block B için 800-900 km geçer. Block C için rakam yoktur; yalnızca "daha iyi" denir.
| Rakam | Hangi sürüm | Kaynak |
|---|---|---|
| Yaklaşık 500 km | İlk sürüm | Army Recognition; CSIS bunu "sanılan algılama menzili" olarak yazar |
| 800-900 km | Block B (Super Green Pine) | Army Recognition; 2009 tarihli Kore haberine dayanan derleme |
| 800 km | Güney Kore'nin önceki radarları | CSIS, Kasım 2018 (kaynak belirsiz) |
| Rakam yok, "iyileştirilmiş" | Block C | CSIS, Kasım 2018 |
| "Yüzlerce kilometre" | Genel | IAI |
İki ayrı kavram sık karıştırılır. Radarın algılama mesafesi, hedefi görmeye yarar; önleyici füzenin etkili olabileceği mesafe ise başka bir sayıdır. CSIS, Arrow 2'nin 100 km'ye kadar menzil ve 50 km irtifada hedefe ulaşabileceğini, Arrow 3'ün tahmini uçuş mesafesinin 2.400 km olduğunu yazıyor; ikincisi bir tahmindir. Hedefin gerçekten ne kadar uzaktan fark edildiği hedefin boyutuna, yönüne ve radarın ayarına bağlıdır, tek bir sayıyla özetlenemez.
Green Pine'da Füze Var mı?
Hayır. Green Pine bir radardır ve hiçbir füze barındırmaz. Önleyici füzeler Arrow ailesine aittir ve ayrı fırlatıcılarda bulunur. Radar yalnızca hedef verisini sağlar ve füzeye uçuş sırasında yardım eder. Dolayısıyla "radarda kaç füze var" sorusunun karşılığı sıfırdır, sistemin füzeleri ise ayrı bir envanterdir.
Radara bağlanan füzelerin açık kaynak özellikleri şöyledir. Arrow 2, CSIS'e göre 6,95 m uzunluğunda ve 1.300 kg ağırlığındadır, Mach 9'a kadar hızlanır ve patlayıcı parçacıklı bir başlık taşır. Arrow 3 ise iki kademeli, katı yakıtlı bir füzedir, ayrılan bir çarpma aracı taşır ve atmosfer dışında hedefe çarparak etkisiz kılar. CSIS, füzenin 18 Ocak 2017'de İsrail Hava Kuvvetleri'ne katıldığını ve 21 inçlik bir tüpe sığdığını aktarır.
Bir bataryada kaç füze bulunduğu ne İsrail ne de Almanya tarafından açıklandı. Alman Savunma Bakanlığı, sisteme ilişkin ayrıntıların askerî gizlilik kapsamında olduğunu 3 Aralık 2025'teki duyurusunda belirtmiştir.
Green Pine Hangi Ülkelerde Var?
Açık kaynaklarda beş kullanıcı görünüyor: İsrail, Hindistan, Güney Kore, Azerbaycan ve Almanya. Hepsinin teyidi aynı güçte değildir; bazılarında devlet ya da üretici belgesi, bazılarında yalnızca haber ya da yıllık rapor aktarımı vardır. IAI, radarın "birkaç ülkeye" satıldığını söylüyor ama adını vermiyor.
| Ülke | Bilinen durum | Teyit |
|---|---|---|
| İsrail | Arrow'un radarı olarak hizmette; Block B de bildirildi | Üretici sayfası, çok sayıda kaynak |
| Hindistan | 2000'de alım haberi, 2002'de ilk radarın teslimi (iki sipariş) | FlightGlobal, 2000 ve 2002; üçüncü radar yalnızca tek derlemede |
| Güney Kore | İki Block B (2012'de operasyonel), iki Block C kararı (2018) | Shephard, CSIS |
| Azerbaycan | 2011'de İsrail'le imzalanan paket arasında bir Green Pine | SIPRI aktarımı (Azernews, APA, 2012) |
| Almanya | Aralık 2025'te Arrow ile ilk yetenek; ikinci konum 2026'da açıklandı | Alman Savunma Bakanlığı, IAI, ESUT |
Türkiye bu listede yoktur. Hindistan, Güney Kore, Azerbaycan ve Almanya'nın ayrıntıları satış başlıklarında, ülkelerin kullanım biçimleri ise "kullanıldığı yerler" bölümünde işleniyor. Başka kullanıcı için güvenilir bir kayda rastlanmadı; olası gizli satışlar doğrulanamaz. Bir derleme, Azerbaycan'a Block B teslim edildiğini ima ediyor; bunu destekleyen ikinci bir kaynak yoktur, o yüzden tabloda yalnızca "bir radar" yazıldı.
Green Pine Hedefi Ne Kadar Sürede Tespit Eder?
Bu sürenin kamuya açık bir değeri yok. Üretici bir tespit süresi yayımlamıyor; yalnızca erken uyarı sağladığını ve önleyicilerin daha hızlı devreye girmesine yardım ettiğini anlatıyor. Tespit süresi, hedefin mesafesine, yüksekliğine ve radarın o anki ayarına bağlı olduğu için tek bir sayıyla verilemez.

Süre sorusu iki ayrı şeyi karıştırır. Radarın ilk kez bir yansıma görmesi ile komuta zincirinin "bu bir balistik füze ve şu noktaya gidiyor" diyebilecek güvenilir bir iz kurması aynı an değildir. Üretici ikincisini hızlandıran özellikler sayıyor: otonom tespit, füzeyi diğer hedeflerden ayırma, uçuş yolu ve düşme noktası tahmini. Bu özelliklerin kaç saniye kazandırdığı açıklanmadı.
Genel bir ölçek vermek gerekirse, 700 km gibi bir mesafeyi aşan balistik füze uçuşu toplamda dakikalar sürer; karar zinciri bu pencerenin içine sığmak zorundadır. Bu, Green Pine'a özgü bir ölçüm değil, balistik uçuşun doğasına dair genel bir çerçevedir. Almanya'da sistemin gece gündüz çalışacağı ve "erken uyarı" verdiği resmen söylenmiş, ama süre rakamı yazılmamıştır.
Green Pine Ağırlığı Ne Kadar?
Resmî bir ağırlık değeri yayımlanmadı. Bir derleme yaklaşık 60 ton diyor ve bunu 2002-2003 tarihli iki eski aktarıma bağlıyor; neyin dahil olduğu belli değil. IAI, Army Recognition ve CSIS ağırlık yazmıyor. Bu yüzden rakam yalnızca eski bir derleme bilgisi olarak okunmalıdır.
| Değer | Rakam | Not |
|---|---|---|
| Toplam kütle | Yaklaşık 60 ton | Tek derleme; eski Janes ve Egozi aktarımı, kapsamı belirsiz |
| Anten boyutu | 12 m x 5 m | CSIS |
| Anten boyutu | 9 m x 3 m | Janes aktarımı; CSIS'le çelişiyor |
| Modül sayısı | 2.000-2.300 | Eski aktarım; IAI "binlerce" der |
İki boyut değerinin farkı, farklı sürümlerden ya da anten yüzeyinin ayrı tanımlanmasından kaynaklanıyor olabilir; bu bir varsayımdır ve kaynaklar açıklamıyor. Kütlenin tek bir araçta mı, römorkla çekici dahil mi verildiği de belirsizdir. Ağırlığın önemi pratikte, römorkun taşınabilirliğini ve kurulum süresini belirlemesidir.
Green Pine Neleri Tespit Edebilir?
Üreticinin tanımına göre radar balistik füzeleri, özellikle taktik balistik füzeleri tespit eder ve izler. Ayrıca uydu tespiti ve izlemesi yapabildiği, füzeleri başka hedef türlerinden ayırabildiği söylenir. Uçak, seyir füzesi ya da insansız araç bulma konusunda üreticiden herhangi bir iddia yoktur.
IAI'ın kendi anlatımında hedef sınıflaması, "yanlış alarm vermeden etkili ve güvenilir biçimde" yapılan bir yetenek olarak geçer; bu bir üretici beyanıdır. CSIS'in Kasım 2018 tarihli Güney Kore haberi, Block C'nin birden çok mermiyi aynı anda izleyebildiğini belirtir. Hedef sınıflaması ayrıntıları gizlidir ve burada anlatılmaz.
İzleme yeteneğinin sayısal sınırı için iki ifade bulunur: IAI "onlarca" der, Army Recognition 30'dan fazla hedefi ve 3.000 m/s üzerindeki hızları yazar. Hız değeri balistik füze hızları için anlamlı bir büyüklüktür, ancak hangi kipte ve hangi boyutta hedefle geçerli olduğu söylenmez. Kürecik'teki AN/TPY-2 gibi başka radarlarla kıyas için ilgili başlığa bakılabilir.
Green Pine Kullanıldığı Yerler
Green Pine, kullanıldığı yerlerde üç farklı rolde görülür: İsrail'de Arrow bataryalarının radarı, Hindistan'da bağımsız bir uzun menzilli algılayıcı ve Almanya'da ülke çapında koruma sağlayan sistemin sensör halkası. Güney Kore'de ise alt katman hava savunmasını ve denizaltından atılan füzelere karşı koruma amacını güçlendirmek için alınmıştır.
İsrail'de radar, Arrow Weapon System içinde çalışır. Hindistan'a yapılan satış, FlightGlobal'ın ifadesiyle radarın "bağımsız bir tespit sensörü" olarak alınmasıdır; Arrow füzesi satılmamıştır. Güney Kore'nin amacını Shephard "alt katman hava savunması" diye, Aviation Week ise olası Kuzey Kore denizaltı füzelerine karşı kapsama diye yazar. Almanya'da Luftwaffe, sensör konumlarının ülkenin tamamını kapsayacağını, arıza ya da sabotaja karşı dayanıklılık sağlayacağını açıklamıştır (Janes, 2 Temmuz 2026).
Kullanıldığı konumların ayrıntısı, güvenlik gereği burada yer almaz. Almanya'nın resmen duyurduğu bölge düzeyindeki yerler dışında hiçbir ülke için hassas konum bilgisi yazılmamıştır.
Green Pine Silah Atar mı?
Hayır, Green Pine ateş etmez. Bir radarın yaptığı iş enerji yayıp yansımayı okumaktır; hedefe zarar vermek onun görevi değildir. Atışı Arrow bataryasındaki fırlatıcılar ve önleyici füzeler yapar; radar yalnızca o füzelere nereyi vuracaklarını gösteren veriyi sağlar. Radara "silah" demek teknik olarak yanlıştır.
Karışıklığın bir kaynağı, radarın "atış kontrol radarı" diye anılmasıdır. Bu ad, radarın atışı idare eden zincirin bir halkası olduğunu anlatır: hedefi izler, füzenin gidişini düzeltir. Ateş kararı ise sistemin muharebe yönetim katmanında ve operatör kademesindedir. Alman Savunma Bakanlığı da sistemin parçalarını kontrol merkezi, radarlar ve füze taşıyan fırlatıcılar diye ayırarak anlatır.
Ayrıca radarın kendi savunması hakkında açık kaynakta bir bilgi bulunmaz. Radarlar genellikle diğer birimlerin koruması altında konuşlandırılır; bu, bütün katmanlı savunma sistemleri için geçerli genel bir düzendir ve Green Pine'a özgü bir ayrıntı değildir.
Green Pine Kaç Km'lik Alanı Görür?
Radarın görüş alanı, mesafeden ayrı bir ölçüdür ve açık kaynakta bir alan rakamı yoktur. Menzil yalnızca "ne kadar uzağı" der; alanı belirleyen ise ışının hangi açı aralığını taradığıdır. IAI kapsamı "geniş ve esnek" diye tarif ediyor ama sektör açısı yazmıyor.

Dolayısıyla "şu kadar kilometrekare görür" demek, doğrulanamayan bir rakam uydurmak olur. Menzil ayrıntıları ilgili başlıkta bulunuyor. Alanın pratik anlamı ise bir radarın kapsama sınırının ülke ölçeğinde kurulan bir ağla tamamlanmasıdır: Luftwaffe, Kaufbeuren yöresindeki sensör konumunun Almanya'nın tamamını kapsayacağını ve arıza ya da sabotaj karşısında yedeklilik sağlayacağını açıkladı (Janes, 2 Temmuz 2026). Bu ifade tek bir radarın değil, birden çok konumdan oluşan ağın hedefidir.
Hedefin yüksekliği ve geometrisi de bakışı etkiler. Balistik füzeler yüksekten gelir, bu yüzden yer şekilleri alçak uçan hedeflere göre çok daha az engel oluşturur. Tarama alanının kesin sınırları gizlidir ve yazılmaz.
Green Pine Kurulumu Nasıl Olur?
Radar, römorkuyla bir kamyona bağlanıp yola çıkar, seçilen noktada hidrolik ayaklarla yere oturtulur, güç ve soğutma araçlarına bağlanır ve atış kontrol merkezine ağ bağlantısıyla bağlanır. IAI'ın bir tanıtım videosuna atfedilen bir derleme, yeni bir yerde 24 saatten kısa sürede konuşlandırıldığını söylüyor.

Bu anlatım genel düzeyde kalır; çünkü kurulum prosedürleri kamuya açık değildir. Army Recognition'ın verdiği tek somut bilgi altı hidrolik ayaktır, her yanda üç tane. IAI ise "uyarlanabilir konfigürasyonun farklı arazilerde hızlı konuşlandırmaya izin verdiğini" yazar. Bu iki bilgiden öte bir takvim, ekip sayısı ya da adım listesi kamuya açık değildir.
Almanya'da kurulum, sabit görünümlü "sensör konumları" biçimini almıştır. Bavyera hükümeti, Kaufbeuren Hava Üssü çevresinde orman idaresine ait araziyi federal hükûmete devretti; devir töreninde Bavyera Eyalet Başbakanı Markus Söder ve Luftwaffe Komutanı Holger Neumann yer aldı (Janes, Jerusalem Post, Temmuz 2026). Kurulumun ne kadar süreceği, hangi hazırlıkların gerektiği duyurulmadı. Bu nedenle radarın "bir gecede kurulan" mı yoksa "yıllarca hazırlanan" bir konum mu olduğu sorusuna tek bir cevap yoktur: taşınabilirlik ile kalıcı konum aynı sistemin iki kullanımıdır.
Green Pine Nasıl Çalışır?
Radar, anten yüzeyindeki binlerce modülden radyo dalgaları yayar, ışını elektronik olarak istediği yöne çevirir ve yansımalardan hedefin yerini, hızını ve yörüngesini çıkarır. Anten dönmez; ışın yönü bilgisayar denetimiyle değişir. Bu sayede hem geniş alan taraması hem de seçili hedeflere yoğun izleme aynı anda yürütülür.
Çalışma akışı genel olarak dört adımda anlatılabilir. Önce arama: radar belirlenen hacmi tarar ve bir yansıma bulursa hedef adayı olarak not eder. Sonra izleme: aday birkaç kez ölçülür ve bir iz oluşur. Üçüncüsü sınıflama: IAI'a göre radar füzeyi diğer hedeflerden ayırt eder. Dördüncüsü tahmin: iz verisinden fırlatma ve düşme noktaları hesaplanır (Army Recognition). Bu adımların ince ayarları, tarama düzenleri ve ayırt etme algoritmaları gizlidir.
Elde edilen iz, atış kontrol merkezine aktarılır. Önleyici füze fırlatıldıktan sonra da radar hedefi izlemeyi sürdürür; IAI radarın tehditleri izlediğini ve önleyicileri yönlendirdiğini söyler, Army Recognition ise füzeyi hedefe yaklaşık 4 m kalana dek götürdüğünü yazar. Bu iki anlatım da üretici ya da tek kaynak niteliğindedir. "Otonom tespit" ifadesi IAI'a aittir.
Green Pine Arrow Sistemiyle Nasıl Çalışır?
Green Pine, Arrow Weapon System'in algılayıcısıdır: radar tehdidi bulur, komuta merkezi önleme kararını hazırlar, fırlatıcı füzeyi gönderir, radar da füzenin uçuşu boyunca izlemeye devam eder. IAI'a göre radar hem Arrow 2 hem Arrow 3 ile eşgüdümlü çalışır. Almanya'da bu bütün AWS-G adıyla anılır.

CSIS, Arrow 2'nin komuta ve kontrol sisteminin aynı anda 14 hedefi izleyip angaje edebildiğini yazar. Aynı kaynağa göre Arrow 2, 100 km'ye kadar menzil ve 50 km irtifada önleme yapar; Arrow 3 ise atmosfer dışındaki hedefler içindir. Yani radar iki katmanı da besler; hangi füzenin kullanılacağı hedefin yüksekliğine ve yörüngesine göre belirlenir.
Sistem tek bir algılayıcıya bağlı değildir. CSIS'e göre Arrow 3'ün Alaska'daki FTA-01 testi ABD yapımı AN/TPY-2 radarının sistemle bütünleştirilmesini gösterdi. Bu, Green Pine'ın tek seçenek olmadığını, fakat Arrow'un asıl radarı olarak tasarlandığını gösterir. Almanya'da Luftwaffe, sistemin Patriot'un üstünde bir katman olacağını söylüyor (Janes, 2 Temmuz 2026).
Green Pine'ın Block A, B ve C Versiyonları Nelerdir?
Green Pine'ın üç adlı nesli vardır: ilk sürüm, güçlendirilmiş Block B (Super Green Pine) ve 2018'de tanıtılan Block C. Ancak "Block A" adını kullanan güvenilir bir kaynak bulunamadı; ilk sürüm çoğunlukla yalnızca "Green Pine" ya da EL/M-2080 olarak anılır. Üreticinin resmî tablosu da yayımlanmamıştır.
İlk sürüm (kimi anlatımlarda Block A)
1995'te tanıtılan, yaklaşık 500 km menzil sanılan temel radardır. Bir derleme, İsrail'in en az iki birim işlettiğini yazar. Hindistan'a 2000'li yılların başında teslim edilen radarlar da büyük olasılıkla bu kuşaktandır. Block A etiketi açık kaynakta kanıtlanmış bir ad olmadığı için bu başlıkta yalnızca bir kolaylık olarak kullanılıyor.
Block B (Super Green Pine)
Daha güçlü ama daha küçük modüllerle yapıldığı, çıkış gücünü yaklaşık ikiye katladığına inanıldığı aktarılır (Aviation Week aktarımı, derleme). Menzil için 800-900 km yazılır. Güney Kore'nin iki Block B'si 2012'de operasyonel oldu (Shephard). Defense News, Mart 2017'deki Arrow'un ilk operasyonel angajmanında bu radarı anar.
Block C
Kasım 2018'de duyurulan sürümdür. CSIS, Block C'nin daha iyi erken uyarı yeteneği ve iyileştirilmiş menzili olduğunu, birden çok hedefi aynı anda izlediğini yazar; rakam vermez. Güney Kore iki adet için karar aldı. Almanya'nın ikinci sensör konumunda bu sürümün kullanılacağı yalnızca Jerusalem Post'ta geçer; tek kaynaklıdır.
| Sürüm | Tanıtım | Menzil iddiası | Bilinen kullanıcı |
|---|---|---|---|
| İlk sürüm | 1995 | ~500 km | İsrail, Hindistan |
| Block B | 2000'lerin sonu, 2012'de operasyonel | 800-900 km (resmî değil) | İsrail, Güney Kore, Almanya (bazı yayınlar) |
| Block C | Kasım 2018 | "İyileştirilmiş"; rakam yok | Güney Kore kararı; Almanya (tek kaynak) |
IAI'ın 2026'da yayımladığı bir broşür dosyasının adı "ELM2080C" olsa da içeriğine ulaşılamadı; Block adlandırmasının resmî açıklaması yoktur.
Green Pine'ı Kim Üretiyor?
Radarı Elta Systems üretir. Elta, İsrail Havacılık ve Uzay Sanayii'nin (IAI) bağlı kuruluşudur ve Aşdod'daki tesisinde radarın donanımını ve yazılımını kendisinin geliştirdiğini söylüyor. Arrow füzeleri ise IAI ve ABD ortaklarıyla birlikte yapılır; radar bu ortaklıkta İsrail'in sorumluluğunda görünür. Radarın başka bir ülkede lisansla üretildiğine dair bir kayıt yoktur.
Almanya sözleşmesinde IAI ana yüklenicidir; MBDA Deutschland ise Almanya'daki uyarlama, entegrasyon ve bakım işlerinden sorumlu sanayi ortağıdır (ESUT, Temmuz 2026). Bu, Green Pine'ın Almanya'daki sürümünün üretici sorumluluğunun IAI'da, yerel destek sorumluluğunun ise Alman şirkette olduğu anlamına gelir.
IAI devlet mülkiyetindeki bir şirkettir. Aracı ya da bayi firmalar bu yazıda bilinçli olarak anılmaz.
Green Pine Hindistan ve Diğer Ülkelere Nasıl Satıldı?
Satışlar farklı biçimlerde gerçekleşti: Hindistan radarı bağımsız bir algılayıcı olarak aldı, Güney Kore önce Block B, sonra Block C için karar verdi, Azerbaycan ise bir silah paketinin içinde aldı. Hiçbirinde radarın tek başına fiyatı açıklanmadı. Ayrıntılar ülke ülke aşağıda sıralanıyor.
Hindistan
FlightGlobal'ın 1 Ağustos 2000 tarihli haberi, Hindistan'ın Green Pine'ı satın aldığını ve bunun, Phalcon havadan erken uyarı uçaklarına dair görüşmelerden ayrı bir anlaşma olduğunu yazar. 9 Temmuz 2002'de Savunma Sekreteri Yogendra Narain, sipariş edilen iki radardan birinin teslim alındığını söyledi. Üçüncü bir radarın Ağustos 2005'te geldiği yalnızca bir derlemede geçer. Aynı derleme, ABD'nin 2002 başında Arrow 2 füzelerinin satışını MTCR gerekçesiyle veto ettiğini de yazar; bu bilgi tek derlemeye dayanır ve doğrulanamadı.
Karışıklık için bir not: Phalcon, Green Pine'dan bağımsız bir Elta ürünüdür; havadaki uçağa takılı radardır. Barak 8 için de radar ayrıdır: kara versiyonu EL/M-2084 çok görevli radarını, deniz versiyonu MF-STAR'ı kullanır. Hindistan'ın DRDO'su ise Green Pine'a benzer ve Elta'nın yardımıyla geliştirilen Swordfish radarına sahiptir; derlemeler bunu Green Pine türevi olarak anar.
Güney Kore
CSIS, Güney Kore'nin 2009'da Patriot ile kullanılmak üzere ilk radarlarını aldığını yazar. Shephard'ın 29 Kasım 2018 haberine göre iki Block B 2012'de operasyonel oldu ve DAPA 27 Kasım 2018'de iki Block C için yaklaşık 330 milyar won (yaklaşık 292 milyon dolar) harcama kararı verdi; teslimatlar 2020'lerin başına planlandı. Gerekçe olarak alt katman hava savunmasının güçlendirilmesi, Aviation Week'e göre de olası denizaltı füzelerine karşı kapsama gösterilir.
Azerbaycan
Azernews ve APA, 2012'de SIPRI raporuna dayanarak, 2011'de İsrail'le imzalanan yaklaşık 1,6 milyar dolarlık paketin içinde bir Green Pine radarı bulunduğunu yazdı. APA, Azerbaycan'ın bunu alan ilk bağımsız devletler topluluğu ülkesi olduğunu ekliyor. SIPRI'nin özgün belgesi bu çalışmada açılmadı; teyit iki haber kuruluşunun aktarımıdır.
Green Pine Almanya İçin Nasıl Kullanılıyor?
Almanya, Green Pine'ı Arrow 3 sisteminin radarı olarak kullanıyor. İlk sistem 3 Aralık 2025'te Schönewalde bölgesinde ilk yeteneğe ulaştı, ikinci "güney" sensör konumu ise 30 Haziran 2026'da Kaufbeuren çevresi olarak duyuruldu. Radar tipi resmî metinlerde adlandırılmaz; Alman basını Green Pine'ı atış kontrol radarı diye anar.
| Tarih | Gelişme | Kaynak |
|---|---|---|
| Kasım 2023 | Arrow için hükûmetlerarası sözleşme; IAI ana yüklenici, üç konum için 3,1 milyar avro, 2025-2030 teslimat | ESUT |
| 3 Aralık 2025 | Schönewalde'de ilk yetenek ilanı; Pistorius "erken uyarı" vurgusu yaptı | Alman Savunma Bakanlığı |
| 18 Aralık 2025 | Ek protokol 2,6 milyar avro daha ekledi, konum sayısını altıya çıkardı | ESUT |
| 30 Haziran 2026 | İkinci konum (Einsatzstellung Süd) Kaufbeuren yöresi olarak duyuruldu | Luftwaffe, Janes, ESUT |
Sistem Bundeswehr'in ifadesiyle ülke topraklarını 7/24 balistik füze tehdidine karşı koruyacak şekilde kuruluyor. Janes'in aktardığına göre Luftwaffe tehdit olarak öncelikle Rusya'nın Oreshnik gibi uzun menzilli balistik füzelerini anıyor; bu, Luftwaffe'nin bir açıklamasıdır ve bağımsız bir doğrulaması yoktur. Radar modeli konusunda kaynaklar farklı yazıyor: Army Recognition ilk konum için "Super Green Pine", Jerusalem Post ikinci konum için "Block C" diyor, Federal Savunma Bakanlığı ise ad vermiyor.
ESUT'a göre Schleswig-Holstein'da en az bir konum daha planlanıyor; kesin yer açıklanmadı. Defense News, ek sözleşmeye ilişkin tutarı dolarla yazdığı için ESUT'un avro rakamlarından farklı görünebilir. Yani toplu rakamlar tek bir yerden doğrulanmış bir bütün değil; kapsam ve para birimi farkıyla okunmalıdır.
Green Pine'ın Rakipleri Nelerdir?
Aynı sınıfta, balistik füzeleri çok uzaktan izleyen mobil radarlar arasında en bilineni ABD'nin AN/TPY-2'sidir. Türkiye'nin ALP 300-G'si ve Güney Kore'nin L-SAM radarı gibi ürünler de benzer görevler için geliştirildi, fakat her biri kendi önleyici füze ailesiyle eşleştirilmiştir. Bu yüzden doğrudan "rakip" demek kolay değildir.
AN/TPY-2 (ABD, Raytheon/RTX)
X bandı, 9,2 m² anten alanı, ileri konuşlu ve terminal kipleri olan radar; CSIS'e göre 870-3.000 km arasında izleme yapar. Karşılaştırma ölçütleri daha önceki bölümde tabloda verildi. İkisi birbirinin yerine değil, farklı önleyici sistemlerin gözü olarak kullanılır.
ALP 300-G (Türkiye, ASELSAN)
S bandı bir AESA erken uyarı radarıdır. Janes'e göre ilk birim Mayıs 2024'te teslim edildi, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 30'dan fazla birim alacağı belirtildi ve şirket yöneticisi "600 km'nin üzerinde aletli menzil" dedi; bu şirket beyanıdır. Balistik füze tespiti iddiası resmî açıklamalara ve şirket sunumlarına dayanır, bağımsız bir test verisi yoktur.
L-SAM çok görevli radarı (Güney Kore, Hanwha Systems)
Korea Times'a göre prototip Nisan 2022'de tanıtıldı; radarın onlarca balistik füzeyi eşzamanlı ele alabileceği söylendi, menzil rakamı verilmedi. L-SAM'ın 2026'ya kadar konuşlandırılması hedefleniyordu; bugünkü durumu bu çalışmada doğrulanamadı.