Savunma Sanayi TR | Sözlük | AK-230 Nedir? Sovyet Çift 30 mm Gemi Savunma Topunun Özellikleri ve Menzili

AK-230 Nedir? Sovyet Çift 30 mm Gemi Savunma Topunun Özellikleri ve Menzili

AK-230, Sovyet çift 30 mm radar yönlendirmeli gemi uçaksavar topudur: namlu başına dakikada yaklaşık 1.000 atış, yaklaşık 4 km menzil. Türkiye'de kaydı yok.

AK-230, Sovyet çift 30 mm radar yönlendirmeli gemi uçaksavar topudur: namlu başına dakikada yaklaşık 1.000 atış, yaklaşık 4 km menzil. Türkiye'de kaydı yok.

AK-230 Nedir? Sovyet Çift 30 mm Gemi Savunma Topunun Özellikleri ve Menzili
KAYNAK: Zeki Ersin Yıldırım

AK-230, Sovyetler Birliği'nde 1950'lerin ortasında tasarlanan, iki adet 30 mm'lik topu tek bir kapalı kulede toplayan bir gemi uçaksavar sistemidir. Ateş kararı gemideki radar ve ateş kontrol cihazından gelir; kulenin içinde nişancı beklemez. Soğuk Savaş yıllarında Sovyet donanmasının yanı sıra Doğu Bloku ve bazı üçüncü ülke donanmalarında da kullanıldı. Bugün büyük ölçüde tarihî bir sistem sayılıyor, ancak bazı gemilerde hâlâ görev yaptığına dair kayıtlar var.

Metin, 20 Kasım 2026'ya kadar erişilebilen ikincil derlemelere ve savunma basınına dayanıyor. Üreticiye ait yayımlanmış bir teknik föy bulunamadı; rakamlar kaynaklar arasında ayrışıyor ve her ayrışma yerinde gösterildi. Yalnızca tek kaynakta geçen iddialar açıkça işaretlendi.

Sert bir denizde ilerleyen hızlı bir devriye botunun baş güvertesinde, gökyüzüne bakan iki kısa kalın namlulu perçinli çelik kule gösteren temsili illüstrasyon
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Veri notu: AK-230'a ait rakamların neredeyse tamamı NavWeaps, Wikipedia (Norman Friedman ve Christian Koll'a dayanan bir atıf zinciriyle) ve Rusça ansiklopedik sayfalara dayanıyor. Atış hızı, kule ağırlığı, mermi kütlesi, dönüş hızı ve üretim adedi gibi kalemlerde bu üç kaynak birbirinden farklı değerler veriyor.

AK-230 Nedir?

AK-230, iki adet su soğutmalı, dört hazneli döner tambura sahip 30 mm topu zırhlı bir kuleye yerleştiren Sovyet gemi uçaksavar topudur. Kaynaklar onu yakın savunma silahı (CIWS) sınıfında anar. Gemiye yaklaşan uçak gibi hedeflere karşı en içteki halkayı oluşturmak üzere 1960'lardan itibaren çok sayıda gemiye takıldı.

"AK" harfleri Rusça artilleriya kompleksi ifadesinin kısaltmasıdır; 230 sayısının anlamı kaynaklarda açıklanmıyor. Silahın çekirdeğini oluşturan NN-30 adlı top, tasarımcıları Nudelman ve Nemenov'un soyadlarını taşır. Rusça Vikipedi, topun OKB-16 bürosundan, kule ve yerleşimin ise OKB-43 bürosundan çıktığını yazıyor.

Sık yapılan bir karışıklık, AK-230'u ardılı AK-630 ile aynı düzende bir "çok namlulu döner top" sanmaktır. İkisi farklıdır. AK-230'daki her top, haznelerin döner bir tamburda dizildiği bir revolver mekanizmasına sahiptir ve kulede yalnızca iki namlu bulunur; altı namlulu blok AK-630'a aittir. İki sistemin karşılaştırması 9. bölümde, çalışma düzeni ise 24. bölümde ele alınıyor.

AK-230 Ne İşe Yarar?

Birincil görevi hava savunmasıdır: geminin çevresine sızan uçak gibi alçak ve hızlı hedeflere karşı kısa mesafeden yoğun ateş açmak. Kaynaklarda zırh delici bir mermi türü de bulunduğu için yüzeydeki küçük hedeflere karşı kullanılabildiği anlatılıyor; yine de ağırlıklı rolü uçaksavardır.

Gemideki yeri, katmanlı savunmanın son halkasıdır. Uzak mesafede füzeler ya da daha büyük kalibreli toplar görev yapar; birkaç kilometreden yakın mesafe bu küçük kalibreli kuleye kalır. Büyük gemilerde AK-230 tek koruma değildi; daha ağır toplarla birlikte düşünülürdü. Bir kruvazörde sekiz kulenin bulunması, tek bir kulenin görüş alanının sınırlı kaldığını ve birden çok yönü örtmenin gerektiğini düşündürüyor; bu, rakamlardan yapılmış bir çıkarımdır.

Küçük gemilerde durum farklıydı. Füze botu, torpido botu ya da mayın tarama gemisi gibi taşıyıcılarda AK-230 çoğu zaman gemideki ağır silahlardan biri olurdu. Mayın tarayıcılar için "M" adı verilen, mıknatıs etkisi azaltılmış bir sürüm üretildi; bu ayrıntı 20. bölümde.

AK-230 Hangi Ülkenin?

AK-230 bir Sovyet sistemidir. Seri üretimi Tula'daki Tulamashzavod fabrikasında yapıldı; Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Rusya Federasyonu'nun donanma envanterinde kaldı. Çin, benzerini Type 69 adıyla kendi tesislerinde üretti; bu ilişki 25. bölümde açıklanıyor.

Sorumluluk dağılımı Rusça Vikipedi'ye göre şöyle: kule ve yerleşim OKB-43, otomatik top ise OKB-16 tarafından geliştirildi. NavWeaps ve İngilizce Vikipedi tasarım sürecini kurumsal ayrıntıya girmeden anlatıyor; bu nedenle kurum bilgisi tek bir ansiklopedik kaynağa yaslanıyor ve doğrulanamadı.

NavWeaps, topun birçok Doğu Bloku ülkesine ve Hindistan'a ihraç edildiğini yazıyor. Hangi ülkelerin kullanıcı olduğu 16. bölümde, hangi gemilere takıldığı ise 26. bölümde işleniyor.

AK-230 Özellikleri Nelerdir?

AK-230, 30×210 mm mühimmat atan iki namlulu bir kuledir. Her top yaklaşık 1.000 mermi/dk hızla ateş eder, ağızdan çıkış hızı 1.050-1.060 m/s civarındadır, kulenin yükselme aralığı -12° ile +87° arasındadır. Radar kılavuzluğundaki etkili hava menzili kaynaklara göre yaklaşık 4 km'dir.

Aşağıdaki tablo üç farklı derlemeden bir araya getirildi; bir değer kaynaklar arasında farklıysa aralık ya da çelişki notu eklendi.

ÖzellikDeğerKaynak durumu
Kaliber ve fişek30 mm, 30×210BÜç kaynakta aynı
Namlu sayısı2 (her biri ayrı top)Üç kaynakta aynı
Çalışma düzeniGaz işletmeli, dört hazneli döner tamburWikipedia ve Rusça Vikipedi
SoğutmaSuWikipedia, NavWeaps, Military Periscope
Atış hızıNamlu başına yaklaşık 1.000 mermi/dkRusça Vikipedi 1.050 yazıyor; "sistem 2.000" ifadesi atıfsız
Ağızdan çıkış hızı1.050-1.060 m/sNavWeaps ve Wikipedia
Top ağırlığı155-156 kg (tek top)Wikipedia ve NavWeaps
Kule ağırlığı (A tipi)Yaklaşık 1.974 kgNavWeaps, 1981 değeri; diğer kaynaklar 1.857-1.905 kg
Yükselme / dönüş-12° ile +87° / ±180°NavWeaps ve Vikipedi'ler
Fişek yüklemesiTop başına 500'lük bağımsız kemerÜç kaynakta aynı
Mürettebat2 (uzaktan çalışma)Wikipedia; Rusça Vikipedi 1 ya da 2 yazıyor

Yönelim hızlarında da kaynaklar ayrışıyor. Kulenin düşey ve yatay çevrilme hızları için üç farklı veri seti var; hangisinin sahadaki gerçek değeri yansıttığını bağımsız bir kaynakla doğrulamak mümkün olmadı.

KaynakYükselme hızıYatay dönüş hızı
NavWeaps (AK-230, fiilî değer)24°/sn35°/sn
Wikipedia (atıf istenmiş değer)50°/sn35°/sn
Rusça VikipediYaklaşık 40°/snYaklaşık 55°/sn

Namlu uzunluğu da çelişkili: Wikipedia metni 1.930 mm, özet kutusu ve NavWeaps ise 1.897 mm yazıyor. Fark ölçüm noktasından kaynaklanıyor olabilir; kaynaklar bunu açıklamıyor. NavWeaps ayrıca namluda 12 yiv, 0,221 dm³ hazne hacmi ve 92 mm'lik geri tepme mesafesi veriyor; Rusça Vikipedi ise kule zırhı için 4 mm'lik bir kalınlık anıyor.

AK-230'un Avantajları Nelerdir?

Sistemin belirgin yanı yüksek ağız hızı ve geniş yükselme aralığıdır. Mermi saniyede 1.000 metrenin üzerinde bir hızla çıktığından kısa mesafede yataya yakın bir yol izler; kule neredeyse tam dikey yöne kalkabildiği için gemi üzerinden geçen hedefe karşı kör bölge daralır. Bu, kaynaklardaki rakamlardan yapılan niteliksel bir okumadır.

Üretim açısından da kolaylık sağladı. Yaklaşık 26 yıl süren seri üretimde binlerce kule çıktı ve gemilerin güç şebekesine göre hazır sürümler bulundu: biri 220 V doğru akım, diğeri 380 V alternatif akım kullanan gemiler için A ve B tipleri geliştirildi. Tasarım böylece yeni gemi sınıflarına büyük değişiklik gerektirmeden uyarlanabildi.

İki ayrı top ve iki bağımsız mermi kemeri bulunması, tek kemerdeki bir aksaklığın diğer topu otomatik olarak durdurmaması anlamına gelebilir; ancak bu, kaynaklardaki ayrı kemer bilgisinden yapılan bir çıkarımdır. Tüm bu üstünlükler niteliksel gözlemdir; AK-230'a özgü bağımsız bir performans testi yayımlanmış değil.

AK-230'un Dezavantajları Nelerdir?

Başlıca sınırlar kısa menzil, sınırlı yükleme ve geminin radarına bağımlılıktır. Etkili hava menzili birkaç kilometreyi geçmez; kemer başına 500 mermi, dakikada 1.000 atışla yaklaşık yarım dakikada tükenir. Kaynaklar kuleyi uzaktan yönlendirilen bir silah olarak anlatıyor; sistem, geminin ateş kontrol zinciri çalıştığı sürece anlamlıdır.

Wikipedia'nın bilgi kutusu füzelere karşı etkili menzili yalnızca 2 km olarak veriyor. Değer atıfsız olduğundan kesin sayılmamalı; ama sistemin 1960'larda, bugünkü hızlı gemisavar füzeleri düşünülmeden tasarlandığı açıktır. Yarım dakikalık ateş süresi yazının kendi hesabıdır; gerçek atışlar kısa serilerle yapılır.

Su soğutma, kulenin bir su devresi ve bakım düzeni gerektirmesi demektir; ayrıntı açık kaynaklarda paylaşılmıyor. Programlanabilir fünyeli bir mermi türüne ilişkin kayıt da bulunamadı: kaynaklarda yalnızca çarpma etkili yüksek patlayıcı ve zırh delici mermi sayılıyor. Rus donanmasında 1970'lerin ortasından itibaren AK-630 aynı rolü çok daha yüksek atış hızıyla üstlendi; yeni gemilerde AK-230'un yerini bu aldı.

AK-230 Ne Zaman Üretildi?

Tasarım 1956'da başladı, ilk denemeler 1957'de olumsuz sonuçlandı, yeniden tasarlanan topun denemeleri 1958'de yapıldı ve seri üretim 1959'da başladı. Resmî kabul ise ancak 1969'da gerçekleşti. Üretim kaynaklara göre 1984'e kadar sürdü. Tarihlerin çoğu NavWeaps'e dayanıyor.

YılGelişmeKaynak
1956Tasarım çalışması başlıyorNavWeaps, Wikipedia
1957İlk denemeler başarısız; silah yeniden tasarlanıyorNavWeaps
1958Yeniden tasarlanan topun denemeleri başlıyorNavWeaps
1959Seri üretim, resmî kabulden önce başlıyorNavWeaps, Rusça Vikipedi
1960Gemide sistem denemeleriNavWeaps
1969Donanma tarafından resmî kabulNavWeaps, Wikipedia
1970'lerin ortasıAK-630 hizmete giriyor, yeni gemilerde AK-230'un yerini alıyorWikipedia (Friedman atfı)
1984Üretimin sonuWikipedia, Rusça Vikipedi

Hizmet dönemi için kaynaklar tutarlı değil: Wikipedia hizmeti "1969'dan 1990'lara", Rusça Vikipedi "1959'dan bugüne" yazıyor; Military Periscope ise sistemin Rus donanmasına 1960 civarında girdiğini söylüyor. Fark, "kabul" ile "ilk gemiye takılma" tarihlerinin karışmasından kaynaklanıyor olabilir; kaynaklar bunu açıklamıyor.

Türkiye'nin AK-230'u Var mı?

Hayır, Türk Deniz Kuvvetleri'nin AK-230 kullandığına dair doğrulanmış bir kayıt bulunamadı. NavWeaps, Wikipedia ve Rusça Vikipedi'deki kullanıcı bilgilerinde Türkiye geçmiyor. Türk gemilerindeki yakın savunma toplarının ayrıntıları için ilgili Phalanx ve GÖKDENİZ yazılarına bakılabilir.

Bu bir yokluk kanıtı değildir. Türk gemilerinin tüm donanım listesi bu çalışmada tek tek incelenmedi; yalnızca açık kaynaklarda arama yapıldı. Resmî bir yayın ya da güvenilir bir savunma haberi bulunsaydı buraya eklenirdi.

AK-230 mu Daha İyi, AK-630 mu?

İki sistem farklı kuşaklara aittir ve "hangisi daha iyi" sorusunun tek cevabı yoktur. AK-630 daha yeni, çok daha yüksek atış hızlı ve altı namlulu bir ardıldır; AK-230 ise iki namlulu, daha eski ve daha düşük atış hızlıdır. Bağımsız bir yan yana deneme yayımlanmadığı için üstünlük sıralaması kaynaklarla kurulamaz.

ÖlçütAK-230AK-630
Namlu düzeniİki namlu, her biri dört hazneli döner tamburAltı namlulu tek blok
Fişek30×210B30×165 mm
Atış hızıNamlu başına yaklaşık 1.000/dk (iki namlu birlikte yaklaşık 2.000/dk, atıfsız)Yaklaşık 4.000-5.000/dk
Hizmete kabul1969 (seri üretim 1959)1976
Etkili hava menzili (derleme)Yaklaşık 4 kmYaklaşık 4 km
Ateş kontrolMR-104 Rys ya da MR-103 Bars bağlantılı sistem (tek derleme)MR-123 radarı
Çağdaş rolEski gemiler, küçük botlar, mayın tarayıcılarRus donanmasının yeni nesil gemileri

Tabloda dikkat çeken nokta, iki sistemin etkili menzilinin derlemelerde yakın çıkmasıdır; asıl fark, birim zamanda atılan mermi miktarıdır. Atış hızı yazarın aritmetiğine göre AK-630'da yaklaşık iki ile iki buçuk kat daha yüksektir, ancak bu mühimmatın kısa sürede tükenmesi anlamına da gelir. Wikipedia'nın AK-230 sayfası AK-630'un aynı yuvaları ve ateş kontrol sistemlerini kullanabildiğini yazıyor; AK-630 yazısındaki kaynaklar ise farklı bir radardan söz ettiği için bu iddia kesin alınmadı. AK-630 hakkında ayrıntılı bilgi o yazıda bulunur.

Mühimmat da ortak değildir: AK-230 30×210B fişek kullanırken AK-630 30×165 mm fişek atar. Kovan boyları farklı olduğundan bir sistemin mermileri ötekinde kullanılamaz; bu, kaynaklardaki ölçülerden yapılan açık bir çıkarımdır. Gemi mühimmat ikmali bakımından iki sınıfın ayrı lojistik zinciri gerektirdiği sonucuna varılabilir, ancak bunun donanma uygulamasındaki karşılığına dair kaynak bulunamadı.

AK-230 Dron Vurabilir mi?

Tasarım açısından AK-230 dron çağından önce, uçak ve benzeri hedefler için geliştirildi. Kuramsal olarak yüksek yükselme açısı ve atış hızı küçük hava hedeflerine karşı işe yarayabilir. Ancak AK-230'un insansız araçlara karşı kanıtlanmış bir başarısı hakkında bağımsız kaynakla doğrulanmış bir bilgi bulunamadı.

Nisan 2025'te Rus haber sitesi www1.ru, kara birliklerinin 2M-3, AK-306 ve AK-230 gemi topları için sabit, karaya uyarlanmış sürümler aldığını bildirdi. Haber, bir askerî uzmanın görüşüne ve bir Telegram kanalına dayanıyor; kulelere termal nişangâhlar takıldığını ve balistik hesaplayıcı eklenebileceğini yazıyor. Haber, AK-230'un -12° ile +87° arasındaki yükselme aralığının üst yarıküredeki "ölü hunisini" yaklaşık 6°'ye indirdiğini, irtifa erişiminin 4.800 m'ye varabildiğini ve atış hızının 1.050 mermi/dk'ya çıktığını yazıyor; bu değerler habere konu olan uzmanın beyanıdır ve sahadaki bir ölçüm değildir. Kulelerin Repeinik türü radarlarla ya da SBR-5 Fara-1 istasyonlarıyla yönlendirilebileceği de aynı haberde geçiyor. Resmî bir doğrulama ya da etkinlik verisi yok.

Ağustos 2026'da Defense Express, Karadeniz Filosu'nun gazetesinde yer alan bir haberi ve fotoğrafları yorumlayarak, 12700 proje mayın tarama gemisinde AK-230'a benzeyen bir kulenin "kafes" benzeri bir örtüyle kaplandığını yazdı. Aynı yayın kulenin AK-230 olduğundan emin olmadığını belirtiyor ve örtünün gerekçesini "bilinmiyor" diye geçiyor. Bu iki haber de tek kaynaklıdır; hiçbiri bir AK-230'un dron düşürdüğünü göstermiyor.

Doğrulama notu: Üretici ya da donanma açıklamasına dayanan "AK-230 şu kadar dron vurdu" türü bir iddiaya rastlanmadı. Bu nedenle bölüm, kapasite yerine "iddia edildi ve doğrulanmadı" düzeyinde kalıyor.

AK-230 Kaç Parçadan Oluşur?

AK-230 tek parça değil, birbirine bağlı birkaç birimin toplamıdır: iki top, bu topları taşıyan stabilize kule, mermi kemerleri ve beslemesi, tahrik ve yönelim sistemi ile geminin ateş kontrol zincirine bağlanan arayüz. Parçaların kesin sayısı kaynaklarda yayımlanmadığı için yalnızca ana birimler anlatılıyor.

BirimGöreviBilinen veri
İki NN-30 topuAtışı yapar, tambur hazneleri dönerTek top 155-156 kg, uzunluk yaklaşık 2,14 m
Zırhlı kuleTopları ve mekanizmayı dış etkilerden korurPerçinli çelik; Rusça Vikipedi 4 mm zırh yazıyor
Mermi kemerleriMühimmatı toplara taşırTop başına 500'lük ayrı kemer
Tahrik ve stabilizasyonKuleyi döndürür ve gemi sallanırken düzgün tutarDönüş hızı kaynaklarda çelişkili
Soğutma düzeniNamlu ısısını alırSu soğutmalı; devre ayrıntısı yok
Ateş kontrol arayüzüGeminin radar ve ateş kontrol cihazından komut alırTek derleme MR-104 ve MR-103 anıyor

Top ünitesi

İki top, yan yana yerleştirilmiş, dört hazneli döner tambura sahip NN-30'lardır. Gazla çalışırlar, elektrik kapsülüyle ateşlenirler ve namluları 12 yivlidir.

Kule ve besleme

Kule perçinli çelikten yapılmıştır ve her iki kemeri de içeride tutar. Wikipedia, itme gazlarının boş kovanları ve kemer parçalarını mühimmat bölmesi ile gövde arasındaki bir boşluğa attığını yazıyor; Çin yapımı Type 69 ise kovanları kule dışına atar.

Yönelim ve ateş kontrol

Kaynaklar kuleyi "uzaktan yönlendirilen" bir silah olarak anlatıyor ve kulenin üzerinde bir izleme sensöründen söz etmiyor; yönelim komutlarının geminin ateş kontrol cihazlarından geldiği anlaşılıyor. Bu zincirin detayı 27. bölümde.

AK-230 Fiyatı Nedir?

AK-230'un fiyatı kamuya açık kaynaklarda yayımlanmadı. Bir ihracat sözleşmesinin tutarına ya da birim maliyete ilişkin güvenilir bir kayda rastlanmadı. Üretimi 1984'te sona erdiği için güncel bir satış fiyatı da söz konusu değil.

Gemi sözleşmelerinden birim fiyat türetmek ya da sonradan tahmin yürütmek yeni bilgi üretmez; bu yüzden hiçbir tahmin verilmedi. Çin'deki Type 69 üretimi için de maliyet bilgisi bulunmuyor.

AK-230 Kaç Yılında Üretildi?

Seri üretim 1959'dan 1984'e kadar, yaklaşık 26 yıl sürdü. Sovyetler Birliği'nde yaklaşık 1.450, Çin'de Type 69 adıyla yaklaşık 300 adet üretildiği yazılıyor; İngilizce Vikipedi'nin bilgi kutusu toplam için 1.750 diyor. Takvimin ayrıntısı 7. bölümdeki tabloda.

Rakamlar çelişmiyor, yalnızca kapsamları farklı: 1.450 ile 300'ün toplamı 1.750 eder; Rusça Vikipedi ise sadece Sovyet üretimini, yaklaşık 1.450 adedi veriyor. Yine de hepsi ikincil derlemelerden geliyor ve "yaklaşık" okunmalı; üretim adedi için resmî bir Sovyet ya da Rus açıklaması bulunamadı.

Rusça Vikipedi, mühimmatın Çin'in yanı sıra Romanya, Sırbistan ve Hindistan'da da üretildiğini yazıyor. Topun kendisinin bu ülkelerde üretildiği anlamına gelmez; yalnızca 30×210B fişeğin üretim yeri olarak geçiyor.

AK-230 Menzili Ne Kadar?

Radar kılavuzluğunda etkili menzil kaynaklara göre yaklaşık 4 km'dir; mermi 5 km'de kendini imha eder, teorik azami balistik menzil ise yaklaşık 6,7 km'dir. Bu üç değer farklı şeyleri ölçtüğü için birbirinin yerine kullanılamaz. Rakamların çoğu NavWeaps kaynaklı.

Menzil türüDeğerKaynak
Ateş kontrol azami menzili4.000 mNavWeaps
Resmî atış tablosu menzili4.738 mNavWeaps ve Rusça Vikipedi
Kendini imha sınırı5.000 mNavWeaps
Azami balistik menzil6.700 m (Rusça Vikipedi bilgi kutusu 6.800 m)NavWeaps, Wikipedia
Yüzey hedefine karşı (Wikipedia kutusu)6,5 kmAtıfsız
Füzeye karşı (Wikipedia kutusu)2 kmAtıfsız

Wikipedia metni, gerçekçi hava hedefi menzilini 2,5-4 km olarak veriyor. Rusça Vikipedi bilgi kutusu 4.800 m'lik bir "tavan" yazıyor; bu değerin irtifa mı yoksa kendini imha sınırı mı olduğu açık değil. Dolayısıyla "AK-230 şu kadar uzağı vurur" cümlesi tek bir sayıya indirgenemez.

AK-230 Dakikada Kaç Mermi Atar?

Her top dakikada yaklaşık 1.000 mermi atabilir. Bazı kaynaklar iki namluyu toplayarak sistemi 2.000 mermi/dk olarak tanımlıyor; Rusça Vikipedi ise 1.050 mermi/dk'dan söz ediyor. NavWeaps "dakikada 1.000'in üzerinde" diyerek teorik atış hızını belirtiyor.

Bu rakamlar teorik, yani sürekli ateş koşuluna ait. Military Periscope sayfası pratik atış hızının daha düşük olduğunu söylüyor ama değeri paywall nedeniyle okunamadı. Kemer başına 500 mermi olduğundan, her namlu kesintisiz atışta yaklaşık 30 saniye ateş edebilir; bu hesap yazının kendi aritmetiğidir. İki topun kemerleri birlikte hesaba katılırsa kulenin toplam yükü 1.000 fişektir; 2.000 mermi/dk'lık toplam hızla bu yük yine yaklaşık 30 saniyede biter. Gerçekte ateş kısa serilerle yapılır.

AK-630'un dakikada 4.000-5.000 mermi atışıyla bu hız arasındaki fark ve çapraz değerlendirme 9. bölümde.

AK-230 Hangi Ülkelerde Var?

Kesin bir resmî kullanıcı listesi yoktur. Kaynaklarda Sovyetler Birliği ve Rusya, Çin (Type 69), Doğu Almanya, Hindistan, Libya, Suriye, Yemen, Yugoslavya ve Sırbistan, Finlandiya, Polonya, Endonezya ve Kuzey Kore'nin adı, farklı güvenilirlik düzeylerinde geçiyor. Tablo, her satırın dayanağını gösteriyor.

ÜlkeDayanakGüvenilirlik
SSCB / RusyaTüm kaynaklarYüksek
ÇinType 69 adıyla üretim; Huangfeng ve Houxin sınıfı (NavWeaps)Orta, ikincil derleme
Doğu AlmanyaParchim sınıfı korvetlerde tek AK-230 (Wikipedia gemi sayfası)Orta
HindistanNatya sınıfı (Pondicherry sınıfı) mayın tarayıcılar, her gemide iki kule; hepsi hizmet dışı (Wikipedia)Orta
LibyaNatya sınıfı, 8 gemi 1981-86; 2'si aktif görünüyor (Wikipedia)Düşük-orta
Suriye, YemenNatya sınıfından birer gemi (Wikipedia)Düşük-orta, tek kaynak
Yugoslavya / SırbistanKotor sınıfı firkateyn fotoğrafı (NavWeaps); Rusça Vikipedi Sırbistan'ı da listeliyorDüşük-orta
FinlandiyaKeihässalmi mayın serici fotoğrafı (Wikipedia)Düşük, tek görsel
PolonyaWikipedia'da yalnızca bir fotoğraf alt yazısıDüşük
EndonezyaParchim sınıfı gemilerde bir kısmında yerine Type 730 takıldığı yazılıyorDüşük-orta
Kuzey KoreNK News'in silah dizini, birden çok gemi sınıfındaDüşük, tek kaynak

Ukrayna için de bir ipucu var: Wikipedia, Natya sınıfından iki geminin (Chernihiv ve Cherkasy) Ukrayna donanmasında olduğunu ve Rusya tarafından ele geçirildiğini yazıyor; bu bilgi tek bir ansiklopedik sayfaya dayanıyor ve burada olgu olarak değil, kaynak aktarımı olarak veriliyor. Hangi kullanıcıların bugün hâlâ AK-230 işlettiği 29. bölümde.

Tablodaki kullanıcıların birçoğu topu bağımsız bir alımla değil, Sovyet yapımı ya da Sovyet tasarımlı gemilerle birlikte edindi: Natya sınıfı mayın tarayıcılarla Hindistan, Libya, Suriye ve Yemen, Parchim sınıfı korvetlerle Doğu Almanya. Bu okuma Wikipedia'nın gemi sayfalarına dayanıyor; topun ayrı bir ihracat sözleşmesi olduğuna dair kaynak bulunamadı. Bu nedenle "kullanıcı ülke" ifadesi çoğu satırda "bu gemiyi işleten ülke" anlamına geliyor.

AK-230 Mermisinin Hızı Ne Kadar?

Ağızdan çıkış hızı, kaynaklara göre saniyede 1.050 ile 1.060 metre arasındadır; yani deniz seviyesinde yaklaşık Mach 3 (yazının hesabı). NavWeaps 1.050-1.060 m/s, Wikipedia ve Rusça Vikipedi 1.050 m/s yazıyor. Bu hız, hem yüksek patlayıcılı hem zırh delici mermi için geçerli.

Bunun arkasında, çalışma basıncı kg/cm² cinsinden 3.100 olarak verilen ve yaklaşık 304 MPa'ya karşılık gelen bir namlu içi basınç var (birim dönüşümü yazının hesabıdır). Kovan 0,19 kg itici barut taşıyor. Yaklaşık 0,354 kg'lık HE mermisi için bu hız, ağızdan yaklaşık 195 kJ'lük bir kinetik enerji anlamına gelir; bu da yazarın hesabıdır, kaynaklarda bu rakam yok. Mermi ağırlığı konusunda da kaynaklar farklı olduğundan (0,27-0,354 kg) enerji değeri yalnızca büyüklük sırasını gösterir.

Hız menzille birlikte düşer; menzil bölümünde (14) verilen 4 km'lik etkili uzaklığa gelindiğinde mermi, ağızdaki hızın belirgin biçimde altındadır. Bu azalmanın miktarı kaynaklarda yer almıyor.

AK-230 Ağırlığı Ne Kadar?

Dolu kule ağırlığı kaynaklara göre 1.857-1.974 kg arasında değişir; NavWeaps A tipi için 1.974 kg, B tipi için 1.926 kg veriyor. Tek bir top ise yaklaşık 155-156 kg çeker. Çin yapımı Type 69 belirgin biçimde daha ağırdır: 3.600 kg.

Sürüm / kaynakAğırlıkNot
AK-230 A tipi (NavWeaps, 1981)1.974 kg220 V doğru akımlı gemiler için
AK-230 B tipi (NavWeaps, 1981)1.926 kg380 V alternatif akımlı gemiler için
Wikipedia metni1.857-1.905 kgAralık; ölçüm koşulu belirtilmiyor
Rusça Vikipedi (tablo)Yaklaşık 1.900 kgBilgi kutusu 1.974 kg yazıyor
Tek top (NN-30)155-156 kgWikipedia ve NavWeaps
Çin Type 693.600 kgNavWeaps ve Wikipedia

Farklar kısmen mühimmat yüküne ve yardımcı ekipmanın sayılıp sayılmamasına bağlı olabilir; kaynaklar bunu açıklamıyor. Type 69'un neredeyse iki kat ağır olması, farklı bir zırh ve düzenlemeye işaret edebilir ama bu da kaynakla desteklenmiyor.

AK-230 Neleri Vurabilir?

Birincil hedefleri uçak gibi hava araçlarıdır. Zırh delici mermisi nedeniyle yüzeydeki hafif tekneler de hedef olabilir. Gemisavar füzesine karşı etkisi sınırlıdır; Wikipedia'nın atıfsız bilgi kutusu bunun için yalnızca 2 km etkili menzil gösteriyor.

Zırh delici BR-83 mermisinin 1.000 m'de 20 mm zırhı delebildiği Rusça Vikipedi'de yazıyor; bu değer tek kaynaklıdır. 20 mm, büyük savaş gemilerini değil, küçük botların ve hafif tekne gövdelerinin kalınlık sınıfını anlatır. Yüksek patlayıcılı OF-83 mermisi ise çarpma etkili fünye taşıdığı için hedefte parçalanma yaratır.

Mayın ya da kıyı hedeflerine karşı kullanıldığına dair AK-230 özelinde bir kayıt bulunamadı. Dron konusu ayrı bir bölümde, 10. bölümde işleniyor; füze konusunda doğrulanmış bir çatışma verisi yok.

AK-230 Kullanıldığı Yerler

AK-230 öncelikle gemi üstünde kullanıldı: kruvazör ve muhriplerden füze botlarına, mayın tarayıcılardan çıkarma gemilerine kadar. Mıknatıs etkisi azaltılmış AK-230M mayın tarama gemilerine, Çin yapımı Type 69 ise kendi donanmasının bazı sınıflarına verildi. Hangi sınıfta kaç kule bulunduğu 26. bölümde.

Mayın tarayıcıların manyetik izini küçük tutması gerekir; mıknatıs etkisi azaltılmış sürümün gerekçesi genel olarak budur (bu gerekçe kaynaklarda açıkça yazılmıyor, ansiklopedik bir çıkarımdır). Kulenin hangi parçalarının değiştiğine dair ayrıntı kaynaklarda yok. NavWeaps AK-230M'yi Vanya, Yurka, Zhenya ve Sonja sınıfı mayın tarayıcılarda anıyor.

Gemi dışı kullanımlar yalnızca haber düzeyinde: Nisan 2025'te Rus bir haber sitesi, sabit karaya uyarlanmış bir sürümden söz etti. Bu bilgi tek kaynaklıdır ve 10. bölümde ele alındı. Bunun dışında açık kaynaklarda AK-230'un müzelik, kıyı bataryası ya da eğitim amaçlı kullanımına dair güvenilir bir kayıt bulunamadı.

Sakin bir limanda gün doğarken baş güvertesinde iki namlulu kule taşıyan küçük ahşap gövdeli bir mayın tarama gemisini gösteren temsili illüstrasyon
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

AK-230 Ne Tip Mühimmat Atıyor?

AK-230, 30×210B ölçüsünde, elektrik kapsüllü, pirinç kovanlı fişek kullanır. Kaynaklarda iki ana mermi türü öne çıkar: çarpma fünyeli yüksek patlayıcılı parçalanma mermisi (OF-83) ve zırh delici izli mermi (BR-83). NavWeaps ayrıca F-33 adlı bir yüksek patlayıcı tipini de listeliyor.

MermiTürMermi ağırlığıPatlayıcı dolgu
OF-83 / OF-83DYüksek patlayıcı, parçalanma0,354 kg (NavWeaps, Rusça Vikipedi); Wikipedia 0,27 kg yazıyor39 g (NavWeaps); Wikipedia 30 g yazıyor; dolgu A-IX-2
F-33Yüksek patlayıcı0,36 kgYaklaşık 30,7 g
BR-83Zırh delici, izli0,36 kg (NavWeaps); Wikipedia 0,35 kg yazıyorYok
Eğitim mermisiAtış eğitimiRusça Vikipedi'de anılıyor, ayrıntı yokBilinmiyor

Tam fişek ağırlığı NavWeaps'e göre 1,066 kg, Wikipedia ve Rusça Vikipedi'ye göre yüksek patlayıcı için 1,13 kg, zırh delici için 1,12 kg'dır. İtici barut miktarı iki türde de 0,19 kg olarak verilir. Çin'deki Type 69'un yalnızca yerli üretim yüksek patlayıcı mermi attığı Wikipedia'da geçiyor.

Çelik bir besleme kanalına giren iki ayrı pirinç fişek kemeri ve zemindeki boş kovanları gösteren temsili illüstrasyon
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Programlanabilir fünye, uzaktan patlatma ya da güdümlü mermi gibi modern seçeneklere dair AK-230 için bir kayıt bulunamadı. Mühimmat hakkındaki tüm değerler ikincil derlemelerden gelir; hangi ağırlığın hangi mermi sürümüne ait olduğu bazen belirsizdir.

AK-230 Gemiyi Kaç Km'lik Alanda Korur?

AK-230 için yayımlanmış resmî bir "koruma yarıçapı" yoktur. Kaynaklardaki rakamlar silahın ateş edebildiği mesafeyi verir, geminin korunduğu alanı değil. Ateş kontrol menzili 4 km, kendini imha sınırı 5 km, azami balistik menzil yaklaşık 6,7 km olarak geçiyor; ayrıntı 14. bölümde.

Koruma alanı yalnızca menzille belirlenmez. Hedefin hızı, yaklaşma yönü, kulenin yerleştiği nokta, geminin gövdesinin ve üst yapısının kuleyi gölgelediği sektörler ve ateş kontrol cihazının hedefi ne zaman yakaladığı sonucu değiştirir. Bu yüzden her gemide aynı kule farklı bir koruma kesiti oluşturur.

Büyük gemilerde birden çok kule kullanılması bu gölge sorununu azaltmaya hizmet eder; sekiz kuleli kruvazör örnekleri 26. bölümde anılıyor. Yine de bu, rakamsal bir "şu kadar kilometre kare" değeri vermek için yeterli veri sağlamaz. Böyle bir değeri uydurmak yanıltıcı olurdu. Asıl soru kilometre değil, hedefin hangi yönden ve ne kadar süreyle kuleye açık kaldığıdır; bunu belirleyen unsurlar kaynaklarda yazılı değil.

AK-230 Gemiye Nasıl Kurulur?

AK-230 gemi güvertesine ya da üst yapıya oturan, altında mühimmat ve besleme alanı bulunan bir kule olarak yerleştirilir ve geminin güç şebekesine bağlanır. Kaynaklar iki güç düzenini ayırır: 220 V doğru akım için A tipi, 380 V alternatif akım için B tipi. Montaj talimatı değil, genel bir anlatımdır.

Kule, topları dış etkilerden koruyan çelik bir kabuktur. Wikipedia, itme gazlarının boş kovanları ve kemer halkalarını mühimmat bölmesi ile gövde arasındaki bir boşluğa attığını yazıyor. Buradan, kulenin altında mühimmat ve atık için boşluk gerektiği çıkarılabilir; bu, kaynak bilgisinden yapılan bir çıkarımdır. İki kemerden her biri 500 fişek taşır.

Kuleyi çalıştıran emirler geminin radar ve ateş kontrol cihazından gelir; sistemin üzerinde bir arama radarı bulunduğu kaynaklarda yazmıyor. Kule ağırlığının yaklaşık iki ton olması, küçük botlara da takılabilmesinin nedenlerinden biri olabilir; bu bir çıkarımdır. Kule sayısı gemiye göre değişti: bir ile sekiz arasında.

Analog göstergeler, yeşil radar ekranı ve metal konsollarla donatılmış, loş ışıklı eski bir gemi ateş kontrol odasını gösteren temsili illüstrasyon
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

AK-230 Nasıl Çalışır?

Gemideki radar hedefi bulur, ateş kontrol cihazı kuleyi o yöne çevirir ve ateşleme emrini verir. Kule içindeki iki top, gaz basıncıyla çalışan dört hazneli döner tamburlar sayesinde mermileri sırayla ateşler. Çalışma düzeni açık kaynaklarda ansiklopedik düzeyde anlatılıyor.

Her toptaki dört haznelik tambur döndükçe bir hazne ağız hizasına gelir, fişek yerleşir, elektrik kapsülü ateşlenir ve boş kovan atılır. Aynı anda tamburun başka haznesi başka aşamadadır; bu paralellik, tek haznelik klasik toplardan çok daha yüksek bir atış hızına izin verir. Hazneyi döndüren enerji namlu gazından alınır, bu yüzden "gaz işletmeli" denir.

Atış sırasında namlular ısınır ve su soğutma bu ısıyı alır; altı namlulu AK-630'dan farklı olarak her top kendi tamburunda dönen bir mekanizma kullanır. Kule gemi sallansa da hedefe yönelik kalacak biçimde stabilize edilmiştir. Stabilizasyonun nasıl yapıldığı kaynaklarda anlatılmıyor.

Su soğutma gömleği saran iki paralel ince namluyu kapalı gri zırhlı gövde içinde gösteren, yakın çekim temsili illüstrasyon
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

AK-230 ile Çin Type 69 Arasındaki İlişki Nedir?

Type 69, AK-230'un Çin'de üretilen karşılığıdır. Wikipedia onu "Çin'in geliştirilmiş sürümü", NavWeaps ise "Çin Halk Cumhuriyeti'nin üretim sürümü" olarak tanımlıyor. Bir ikincil kaynak ise lisanssız bir kopya olduğunu iddia ediyor; bu doğrulanamadı. Çin'de yaklaşık 300 adet üretildiği yazılıyor.

İki sistemin farkları şunlar: Type 69 yaklaşık 3.600 kg ile belirgin biçimde ağırdır, boş kovanları kule dışına atar, yükselme hızı NavWeaps'e göre 50°/sn'dir (AK-230 için 24°/sn). Wikipedia dönüş hızı için 50°/sn yazıyor; NavWeaps yatay dönüşü iki sürümde de 35°/sn veriyor, yani kaynaklar çelişiyor. Type 69 yalnızca yerli yüksek patlayıcı mermi atıyor.

NavWeaps sistemin Huangfeng ve Houxin sınıfı füze botlarında kullanıldığını yazıyor. Rusça Vikipedi ise Type 69'u ayrı anıp AK-230 türevi olduğunu açıkça belirtmiyor. NN-30 topunun Çin'de de üretildiğine ilişkin bir kayıt var (bir arama özetinde, ayrıntısı doğrulanamadı) ama Çin'in tasarımı hangi yılda, hangi yolla edindiğine dair güvenilir bir kaynak bulunamadı. Bu yüzden "kopya mı, lisans mı" sorusu açık kalıyor.

AK-230 Hangi Gemilerde Kullanıldı?

AK-230, Sovyet donanmasının 1960'lardan 1980'lere uzanan döneminde inşa edilen ya da yenilenen pek çok gemiye takıldı: kruvazörlerden muhriplere, füze botlarından mayın tarayıcılara. Aşağıdaki liste Wikipedia ve NavWeaps'e dayanıyor; kule sayısı gemiye göre değişiyor ve çoğu gemi bugün hizmet dışı.

Kruvazör ve muhripler

Wikipedia, Mikhail Kutuzov kruvazöründe 8 kule ve 1972 modernizasyonundan sonra Admiral Senyavin'de de 8 kule bulunduğunu yazıyor. Kanin sınıfı (proje 57bis) ve Kotlin sınıfı (proje 56) muhripler modernizasyonla dört kule aldı. Rusça Vikipedi proje 68bis kruvazörlerini, proje 57bis muhriplerini, proje 61 büyük denizaltı savar gemilerini ve proje 1159 devriye gemilerini sayıyor.

Sarımsı bir pus içindeki denizde, iki direği ve kalın bacasıyla ilerleyen eski bir gri savaş gemisini gösteren temsili illüstrasyon
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Füze, torpido ve devriye botları

Osa sınıfı füze botlarında (proje 205) iki kule, Stenka sınıfında (proje 205P) iki kule, Shershen sınıfı torpido botlarında (proje 206) iki kule ve Koni sınıfı firkateynlerde (proje 1159) iki kule bildiriliyor. Wikipedia, ilk deneme silahının Osa ve Shershen sınıfı botlara takıldığını ayrıca yazıyor.

Mayın tarayıcılar ve çıkarma gemileri

AK-230M, Vanya (proje 257), Yurka (proje 266), Natya (proje 266M), Zhenya ve Sonja sınıfı mayın tarayıcılarda anılıyor. Polnocny sınıfı çıkarma gemilerinde iki ya da dört, Aist hava yastıklı çıkarma gemilerinde iki, Parchim sınıfı korvetlerde bir kule bulunuyor. Parchim sınıfından toplam 28 gemi tamamlandı; yapım 1979'dan 1990 dolaylarına uzandı. Natya sınıfında iki, Yurka sınıfında iki, Vanya sınıfında bir kule bildiriliyor.

Gemi sayıları bu dağılımı anlamlandırıyor: Wikipedia'ya göre yalnızca Natya sınıfından Sovyet donanması için 1970-1982 arasında 45 gemi inşa edildi ve her birinde iki kule vardı; yani tek bir sınıf, kule sayısını yüzün üzerine taşıyabilirdi. Bu, yazının aritmetiğidir ve tüm gemilerin kulelerle donatıldığı varsayımına dayanır. Diğer sınıfların üretim sayıları bu çalışmada araştırılmadı.

AK-230 Hangi Ateş Kontrol Radarıyla Çalışırdı?

Wikipedia, AK-230'un MR-104 Rys (Batı kod adı Drum Tilt) ya da MR-103 Bars (Muff Cob) radarına bağlı bir ateş kontrol sistemi tarafından yönlendirildiğini yazıyor. Bu, kaynakların sağladığı tek ayrıntıdır; NavWeaps ve Rusça Vikipedi radarı anmıyor.

Kaynak notu: Radar bilgisi, İngilizce Vikipedi'nin Norman Friedman'a yaptığı atıf zincirine dayanıyor ve başka bir bağımsız sayfada doğrulanamadı. Bir Sovyet radar adlandırma listesi MR-104 Rys için "yaklaşık 1965" tarihini soru işaretiyle veriyor. Bu bilgiler tek kaynaklıdır.

Military Periscope'un Drum Tilt sayfasının arama özetine göre radar, yataya göre yaklaşık 25° eğik bir kubbenin içinde daire biçimli parabolik bir anten barındırıyor; bu ayrıntı da tek özete dayanıyor. Frekans, tarama kipi ve performans değerleri bu yazıda bilinçli olarak verilmiyor: hem açık kaynaklarda güvenilir değerler yok hem de bu tür bilgilerin ansiklopedik düzeyin ötesine geçmesi doğru olmaz.

AK-630'un MR-123 radarıyla çalıştığı AK-630 yazısında açıklanıyor; iki sistemin radarları farklı olduğu için Wikipedia'daki "aynı ateş kontrol sistemi" ifadesi bu çalışmada kesin kabul edilmedi.

Gri bulutlu gökyüzü ve açık deniz karşısında bir geminin direğinde, açık renkli kubbe içinde eğik duran küçük dairesel bir radar anteni gösteren temsili illüstrasyon
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

AK-230'u Kim Üretti?

Seri üretimi Tula'daki Tulamashzavod (Tula Makine Yapım Fabrikası) yaptı. Topun otomatiği Nudelman ve Nemenov'un adını taşıyan NN-30 adıyla OKB-16'dan, kule ve yerleşim ise OKB-43'ten çıktı. İkinci bilgi tek bir Rusça ansiklopedik kaynağa dayanıyor.

Fabrika bilgisi Wikipedia, Rusça Vikipedi ve NavWeaps'te tutarlıdır. Tasarım bürolarının adı yalnızca Rusça Vikipedi'de geçiyor, ayrıntı bölümleri o sayfada tamamlanmamış. Bu nedenle bürolar arasındaki iş bölümü kesin bilgi değil, "kaynağa göre" bilgidir.

Çin'deki Type 69'u hangi kuruluşun ürettiğini kaynaklar belirtmiyor; yalnızca yaklaşık 300 adet bilgisi var. Mühimmatın üretildiği ülkeler olarak Çin, Romanya, Sırbistan ve Hindistan geçiyor.

AK-230 Hâlâ Kullanılıyor mu?

Kısmen, evet. Sistem büyük ölçüde emekliye ayrıldı ve hizmet dışı kalan gemilerle birlikte kullanımdan çekildi; ama eldeki bazı kayıtlar Rus donanmasında ve birkaç yabancı donanmada hâlâ bulunabileceğini gösteriyor. Güncel, resmî bir envanter listesi yok.

"Kullanımda" ifadesinin anlamı da tartışmalıdır: bir gemide kule takılı olması, mühimmat taşıdığını ya da çalıştığını göstermez. Savunma yıllıklarının ücretli veritabanlarına (Jane's gibi) bu çalışmada erişilemedi; bu nedenle aşağıdaki durum tespitleri yalnızca açık kaynaklı ansiklopedik sayfalara ve tek tük haberlere dayanıyor.

Wikipedia'nın Natya sınıfı sayfasına göre 2025'te Rus donanmasında bu sınıftan yaklaşık beş gemi (üçü Karadeniz, ikisi Pasifik) hizmette sayılıyor; her gemide iki AK-230 kulesi var. Libya'ya devredilen sekiz gemiden ikisi hâlâ aktif görünüyor. Hindistan'ın Pondicherry sınıfı mayın tarayıcıları ise tamamen hizmet dışı. Bunlar tek bir ansiklopedik sayfaya dayanıyor.

Ağustos 2026 tarihli bir Defense Express yazısı, bir Karadeniz Filosu mayın tarama gemisinde AK-230'a benzeyen bir kule gördüğünü söylüyor; gemi adı belirtilmiyor ve tanımlama kesin değil. Nisan 2025'te bildirilen karaya uyarlanmış sürüm ise yalnızca Rus bir haber sitesine dayanıyor. Rusça Vikipedi'nin "1959'dan bugüne" ifadesi de hizmetin sürdüğünü ima ediyor ama gemi bazında bir doğrulama içermiyor.

AK-230'un Halefleri Nelerdir?

Doğrudan halefi, 1976'da hizmete kabul edilen altı namlulu AK-630'dur; ardından AK-630M (1979), radarsız AK-306 (1980) ve top ile füzeyi birleştiren Kashtan/Kortik (1989) geldi. Bu zincirin ayrıntıları AK-630 ve Kashtan yazılarında bulunur. Burada yalnızca AK-230 ile bağı özetleniyor.

AK-306, AK-630'un hafif botlar için türevidir; Wikipedia'ya göre hava soğutmalı, gaz yerine elektrikle çalışan, radarsız bir sistemdir ve 1986'ya kadar yaklaşık 125 adet üretildi. Kule başına bir radar gerektirmeyen bu tasarım, daha küçük teknelere yönelikti.

Yabancı bir örnek de var: Endonezya'ya ait Parchim sınıfı gemilerin bir bölümünde AK-230'un yerine Çin yapımı Type 730 takıldığı Wikipedia'da yazıyor. Bu bir halef değil, bir yenileme tercihidir. İki ayrı top bloğu taşıyan AK-630M2 "Duet" de 2007'de fuarda sergilendi; bu bilgi AK-630 yazısından alındı.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız