SBX Radarı (Sea-Based X-Band Radar) Nedir? Özellikleri ve Menzili

SBX (Sea-Based X-Band Radar), ABD'nin yüzer platformdaki X bandı füze savunma radarıdır. Görevi, özellikleri, menzili, maliyeti ve Kürecik'ten farkı.

SBX, yani Sea-Based X-Band Radar, ABD Füze Savunma Ajansı'nın (MDA) kullandığı, yüzer bir platformun üzerine kurulmuş dev bir X bandı radardır. Resmî adı SBX-1 olan tek bir tesis vardır ve dışarıdan beyaz bir golf topuna benzeyen kubbesiyle tanınır. Görevi füze fırlatmak değil, uzaydaki bir balistik füze kümesini izleyip içindeki gerçek harp başlığını yem ve enkazdan ayırmaktır.

Bu sayfadaki bilgiler 20 Kasım 2026 tarihine kadar yayımlanmış MDA belgelerine, Askerî Deniz Nakliyat Komutanlığı (MSC) ile ilgili haberlere, bağımsız araştırma merkezlerinin sayfalarına ve basın haberlerine dayanır. Radarın pek çok teknik değeri gizlidir; açıklanmayan her ayrıntı metinde "açıklanmadı" diye belirtilmiş, kaynaklar arasında rakam farkı olan yerler ayrıca işaretlenmiştir.

Açık denizde çift gövdeli yüzer bir platformun üzerinde duran büyük beyaz küre biçimli radar kubbesinin gün batımındaki temsili görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Veri notu: Radarın çalışma frekansı, gerçek yayın gücü, algılama süresi ve tarama düzenleri kamuya açık değildir. Bu yazıda yalnızca MDA'nın kendi yayımladığı belgelerde ve ikinci bir kaynakla desteklenen haberlerde geçen bilgiler yer alır. Radarın şu anki tam konumu ve görev programı bilerek yazılmamıştır.

SBX Radarı Nedir?

SBX, ABD'nin balistik füze savunma ağında midcourse, yani füzenin atmosfer dışındaki orta uçuş evresini izleyen yüzer radardır. MDA belgesi, radarın balistik füzeleri yakalayıp izlediğini ve uçuş özelliklerini ayırt ettiğini yazar. Çift gövdeli, kendi gücüyle hareket edebilen bir sondaj platformunun üstüne kurulmuştur.

MDA onu, okyanus aşan hareketli bir yarı batık platformun üzerindeki ileri düzey X bandı radar olarak tanımlar. Platform, beşinci kuşak yarı batık petrol sondaj kulesi tasarımına dayanır; MDA'nın 2016 tarihli bilgi notuna göre yaklaşık 240 fit genişliğinde ve 390 fit uzunluğundadır. Radarın kendisi gövdenin ortasındaki kubbenin içinde durur.

Adın açılımı kısa bir şey söyler: "Sea-Based" denizde konuşlu demektir, "X-Band" ise radarın çalıştığı frekans ailesini gösterir. Sonundaki "-1", programda yalnızca bir birim bulunduğunu da ele verir; 2011'de proje yöneticisinin "ikinci bir tane planı yok" dediği aktarılmıştır (ikincil kaynak; tek haber).

2005'te resmî adını alan sistem, 2015 tarihli bir MDA sunumunda "şimdiye kadar geliştirilmiş en yetenekli füze savunma radarı" diye anılır. Bu ifade kurumun kendi değerlendirmesidir; bağımsız bir karşılaştırma yoktur.

SBX Radarı Ne İşe Yarar?

SBX, uzaya fırlatılmış bir balistik füze kümesinin içindeki gerçek hedefi sahtelerinden ayırmaya yarar. Radar ince ayrıntılı görüntü üretir; böylece karşı füzeler yem ve parçalar yerine harp başlığına yönlendirilebilir. Başka bir deyişle hedefi bulan değil, hangisinin hedef olduğunu söyleyen algılayıcıdır. Bu iş balistik füzenin uzaydaki orta uçuş evresinde yapılır.

MDA'nın tarifiyle radarın dört ana görevi vardır: önceden yönlendirilmiş arama, hassas takip, nesne ayırt etme ve isabet değerlendirmesi. İlk üçü karşı füzeyi doğru hedefe yöneltir, sonuncusu ise vuruşun işe yarayıp yaramadığını görmeye hizmet eder. Veri, bir uydu bağlantısıyla Karadan Konuşlu Orta Uçuş Savunması (GMD) komuta sistemine gider.

İkinci kullanım alanı testlerdir. MDA, radarı hem gerçek savunma durumları hem de deneme atışları için tanımlar; 2016 bilgi notunda durumu "test ve operasyon desteği" olarak yazılıdır. Atış denemelerinin ayrıntıları başka bir başlıkta ele alınıyor.

Radarın kendi başına yapamadığı bir iş de vardır. CSIS Missile Threat sayfası, SBX'in hedefin yerini ve yörüngesini ilk bulan değil, dar bir bakış açısıyla yüksek çözünürlük sağlayan bir sensör olduğunu ve diğer algılayıcılardan gelen ilk yönlendirmeye ihtiyaç duyduğunu yazar.

SBX Radarı Hangi Ülkenin?

SBX, Amerika Birleşik Devletleri'ne aittir. Radarı MDA yönetir; gemiyi ise 22 Aralık 2011'den beri Askerî Deniz Nakliyat Komutanlığı (MSC) işletir ve bakımını yürütür. Platformun ilk gövdesi Norveçli Moss Maritime'den satın alınmıştır, ama sistemin tamamı Amerikan programıdır. Radarı üreten ve işleten kurumlar sonraki başlıklarda ayrı ayrı sayılıyor.

Bu paylaşım MDA'nın 2016 tarihli bilgi notunda açıkça yazılıdır: gemi MSC'de, radar ise MDA'da. Günlük işletme ise yüklenici firmalara bağlıdır; Ağustos 2025'te TOTE Services'e işletme ve bakım için 311.412.239 dolarlık sabit fiyatlı sözleşme verildiği haberi yayımlanmıştır (DoD sözleşme duyurusunun ikincil aktarımı; ayrıntı fiyat başlığında).

Gövdenin kökeni ayrı bir noktadır ve yabancıdır. MDA 2003'te "Moss Maritime'den 50.000 tonluk yarı batık bir platform" satın aldığını yazar. Bazı ikincil kaynaklar bu gövdenin Rusya'daki Vyborg tersanesinde yapıldığını söyler; yıl 2001 ile 2002 arasında değişir ve MDA belgelerinde geçmez.

SBX Radarı Özellikleri Nelerdir?

SBX'in belli başlı özellikleri şunlardır: katı hal faz dizili anten, yaklaşık 45.000 gönderme-alma modülü, 249 metrekarelik anten alanı, kendi gücüyle 8 knot hız ve yaklaşık 50.000 ton yüklü deplasman. Radar hem elektronik hem mekanik olarak yönlendirilir. Kaynaklar arasında bazı rakam farkları vardır.

Çok sayıda küçük özdeş modülden oluşan çok geniş düz bir faz dizili radar anten yüzeyinin temsili yakın plan görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
ÖzellikDeğerKaynak ve not
Radar türüX bandı, katı hal, faz dizili; elektronik ve mekanik yönlendirmeliMDA, 2008 tarihçe kitapçığı ve 2015 sunumu
Anten açıklığı249 m²MDA 2015 sunumu (başka derlemelerde 384 m² yazar; MDA rakamı esas alındı)
Gönderme-alma modülü45.056 adet (2008'de "yaklaşık 45.000")MDA 2015 ve 2008 belgeleri
Gövde boyutlarıYaklaşık 389-390 ft uzun, 240 ft geniş, omurgadan kubbe tepesine 280-282 ftMDA 2008, 2015 ve 2016
Yüklü deplasmanYaklaşık 50.000 tonMDA 2016 bilgi notu
Kendi gücüyle hız8 knotMDA (bir haberde 9 knot geçer)
Kubbe103 ft üzerinde yükseklik, 120 ft çap, hava basıncıyla ayaktaMDA 2008
MürettebatYaklaşık 72-86 kişi, çoğunluğu sivil ve yükleniciRakam kaynağa ve tarihe göre değişir

Anten dönüşü ve tarama sektörü konusunda üç ayrı ifade vardır. MDA, radarın azimutta 360 derece, yükseltide yaklaşık 90 derece izleyebildiğini yazar. CSIS ise elektronik tarama alanını yaklaşık 25 derecelik bir "bakış açısı" olarak verir. İki değer çelişmez: biri anteni çevirerek ulaşılan toplam kapsamayı, öbürü her an elektronik taranabilen sektörü anlatır.

Yakıt kapasitesi 2008'de 1,8 milyon galon, 2015'te 1,5 milyon galon olarak yazılmıştır; fark gerekçelendirilmemiştir. Aynı sunumda yaklaşık 11.000 deniz mili menzil, 70 gün kadar limanlar arası dayanıklılık ve yılda planlanan 120 gün denizde operasyon da yer alır.

SBX Radarı'nın Avantajları Nelerdir?

En büyük üstünlük hareketliliktir. SBX okyanusta istenen bölgeye gidebilir; yer küresinin eğriliğini de kıyıdaki sabit bir radardan farklı biçimde çözer. MDA ayrıca ince çözünürlüğüne dayanarak onu "dünyanın en büyük ve en güçlü hareketli radarı" diye tanıtır. Bu, kurumun kendi niteleyişidir.

İkinci üstünlük görüntü kalitesidir. MDA yetkilisi Bob Dees'in Mart 2023 haberinde aktarılan sözüne göre diğer erken uyarı radarları füzeyi tespit edebilir, ancak SBX hedefin şeklini ve özelliklerini çok daha net inceleyerek gerçek tehdit olup olmadığını anlamaya çalışır. İddia üreticiden değil operatör kurumdan gelir; bağımsız doğrulama yoktur.

Üçüncü avantaj dayanıklılık ve esnekliktir. Gövde yarı batık olduğundan kötü deniz koşullarında dengeli kalır; radar ışını da ayrıca elektronik olarak dengelenir (MDA, 2008). Platform 60 günlük ikmalle çıkar, mürettebat yaklaşık dokuz haftada bir değişir ve ikmal denizde yapılır (Mart 2023 haberi, Dees'e atfen).

Son olarak ömür iddiası vardır: Dees, sistemin 30 ya da 40 yıl daha hizmet verebileceğini söylemiştir. Aralık 2025'te kubbenin yenilenmesi ve MDA'nın "onlarca yıllık gelecek destek" ifadesi bu beklentiyle uyumludur (ayrıntı ileride).

SBX Radarı'nın Dezavantajları Nelerdir?

Başlıca sınırlar tek bir birim olması, dar bakış açısı, başka sensörlerin yönlendirmesine bağımlılık ve bir geminin yüksek işletme maliyetidir. Radar tek başına tüm gökyüzünü taramaz; ayrıca ağır bir platformun bakımı ve uzun deniz görevi zaman zaman aksamalara yol açmıştır. Her biri ilerideki paragraflarda kaynağıyla verilmiştir.

CSIS, radarın yüksek çözünürlüğünün dar bir bakış açısı pahasına geldiğini ve tek başına çalışamadığını yazar. Mart 2023 haberinde bazı analistlerin, aynı anda çok sayıda füze ve yem bulunan durumlar için görüş alanının yetersiz kaldığını savunduğu aktarılır. Bu yorum MDA'ya ait değildir ve tartışmalıdır.

Maliyet eleştirisi yeni değildir. Los Angeles Times'ın 2015 tarihli soruşturması programı "2,2 milyar dolarlık başarısızlık" diye nitelemiştir (Mart 2023 haberinin aktarımı; özgün makale okunamadı). CSIS'e göre ise MDA sistemi 2013'te "sınırlı test desteği" konumuna aldı; radar gerektiğinde yeniden devreye alınabiliyor.

Fiziksel yıpranma da kayıtlıdır: 662 günlük rekor deniz görevinin ardından 2022'de Hawaii'ye dönen radarın dış yüzeyinin fırtınalı havadan paslandığı, onarımın yaklaşık 68 milyon dolara mal olduğu bildirilmiştir (Dees'e atfen, Honolulu Star-Advertiser / Stars and Stripes, Mart 2023). Başka bir derleme aynı görevi 661 gün olarak yazar; fark sayım biçiminden kaynaklanıyor görünüyor.

SBX Radarı Ne Zaman Üretildi?

SBX'in yapımı 2003'te başladı ve yaklaşık iki buçuk yıl sürdü. Platform Ocak 2003'te satın alındı, Texas tersanelerinde dönüştürüldü, radar Nisan 2005'te gövdeye yerleştirildi ve sistem 26 Temmuz 2005'te SBX-1 adıyla törenle tanıtıldı. Hawaii'ye ulaşışı Ocak 2006'dadır. Aşağıdaki tablo bu sürecin aşamalarını tarih sırasıyla gösterir.

Bir rıhtımda demirli yüzer platformun güvertesine büyük bir vinçle beyaz şişme kubbenin indirilişini gösteren temsili tersane görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
TarihOlayKaynak
Ocak 2003ABD hükûmeti 50.000 tonluk yarı batık platformu Moss Maritime'den satın aldıMDA tarihçe kitapçığı
Nisan-Mayıs 2003Platform Norveç'ten römorkörle Atlantik'i geçip Brownsville (Texas) tersanesine ulaştıMDA kitapçığındaki fotoğraf notları
2004Brownsville'de gövde dönüşümü ve konaklama bölümünün inşası; Ingleside'da radarın montaj hazırlığıMDA kitapçığı
2-29 Nisan 200513.000 tondan fazla kaldırabilen bir ağır kaldırma düzeneğiyle radar gövdeye yerleştirildiMDA kitapçığı
26 Temmuz 2005Resmî adlandırma ve tören (SBX-1)MDA kitapçığı; Boeing ve MDA'nın tören duyurusu
Kasım 2005-Ocak 2006Ağır yük gemisiyle Güney Amerika'yı dolaşarak Pearl Harbor'a taşındıMDA kitapçığı
22 Aralık 2011Gemi işletmesi MSC'ye devredildiMDA bilgi notu (2016)
Kasım-Aralık 2025Kubbe, yaklaşık 20 yılda ilk kez indirilip yenilendi; yenileme 10 Aralık 2025'te tamamlandıMSC / DVIDS haberi (17 Aralık 2025)

Aralık 2025 işlemi ayrı bir ayrıntıyı hak eder. MSC'nin yayımladığı habere göre yeni kubbe Kuzey Carolina'da hazırlanıp denenmiş, Oregon'dan bir offshore destek gemisiyle Hawaii'ye taşınmıştır. Planlama yaklaşık beş yıl sürmüş, değişim yaklaşık bir ay almış, tüm bakım dönemi ise yaklaşık iki buçuk ay olarak Şubat 2026'da bitecek şekilde planlanmıştır. Bakımın bittiğine dair resmî bir açıklama bulunamadı.

Türkiye'nin SBX Radarı Var mı?

Hayır. SBX yalnızca ABD'nin elindedir ve Türkiye'de benzer bir yüzer balistik füze radarı kullanıldığına dair açık kaynak bulunmuyor. Türkiye'nin toprağında NATO'nun füze savunma ağına bağlı, ABD'ye ait kara tabanlı bir AN/TPY-2 radarı vardır; ancak o radar ayrı bir sistemdir. Bu fark ilerideki paragraflarda ayrıntılandırılıyor.

Malatya'daki bu radar hakkında ayrıntılı bilgi sitedeki Kürecik Radarı yazısında anlatılıyor. Burada yalnızca ayrımı vurgulamak yeterli: Kürecik'teki cihaz yerde duran, taşınabilir, daha küçük anten alanlı bir radardır; SBX ise denizde hareket eden ve çok daha büyük bir sistemdir. İkisinin sayısal karşılaştırması bir sonraki başlıkta tabloyla veriliyor.

Türkiye'nin kendi geliştirdiği bir yüzer ya da kara tabanlı balistik füze ayırt etme radarının varlığına dair bu çalışmada güvenilir bir doğrulama bulunamamıştır. Doğrulanmamış bir program adı yazmak yerine konu açık bırakılmıştır.

SBX Radarı ile Kürecik Radarı Arasındaki Fark Nedir?

İkisi de X bandında çalışan balistik füze radarlarıdır, ama farklı sınıftadır. Kürecik'teki AN/TPY-2 karada duran, yol, demiryolu veya uçakla taşınabilen bir radardır; SBX ise yüzen, çok daha geniş antenli ve ayırt etmeye odaklı bir gemidir. Mülkiyet, görev ve kapsam da ayrıdır.

ÖlçütSBX-1AN/TPY-2 (Kürecik'te kullanılan tip)
Konum türüDenizde yüzer platformKarada, taşınabilir römorklar
Anten alanı249 m² (MDA, 2015)9,2 m² (CSIS)
Modül sayısı45.056 (MDA, 2015)25.344 (CSIS)
Anılan menzilYaklaşık 4.800 km (MDA sunumu)870 ile 3.000 km arası, moda göre (CSIS)
Bağlı olduğu sistemGMD (ABD anayurdunu koruyan)İleri konuşlu modda erken uyarı; terminal modda THAAD
Birim sayısı112 birim ABD Ordusu'nda (CSIS)

Menzil satırı dikkatle okunmalıdır. İki rakam farklı ölçüt ve farklı hedef büyüklüğü varsayımıyla verilmiştir; üstelik biri MDA'nın kendi sunumundan, diğeri bağımsız bir merkezin derlemesinden gelir. Bu nedenle "SBX şu kadar katı daha uzağı görür" diye bir hesap yapılamaz.

Roller de farklıdır. AN/TPY-2 daha ziyade fırlatma bölgesine yakın kurulup erken izleme sağlar veya bir THAAD bataryasına hedef verir. SBX ise yüksek çözünürlükle ayırt etme işini yapar. Kürecik'in siyasi tartışmaları, mülkiyeti ve kontrolü ayrı bir yazının konusudur; burada tekrarlanmıyor.

SBX Radarı Balistik Füze Tespit Edebilir mi?

Evet, balistik füzeleri izlemek radarın temel görevidir ve MDA, bunu 2017'de bir ICBM sınıfı hedefe karşı yapılan canlı denemede kullandığını duyurmuştur. Ancak radar füzenin ilk fırlatma anını bulan sensör değildir; yönlendirme alır, sonra ayrıntılı izleme yapar. Aşağıda denemelerin kaydı ve tartışmalı yönleri verilmiştir.

Dünya ufkunun üzerinde kavis çizen bir balistik füze yörüngesi ve karanlık okyanustaki küçük beyaz kubbeli bir platformun temsili görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

MDA'nın 30 Mayıs 2017 tarihli duyurusuna göre FTG-15 denemesinde hedef Marshall Adaları'ndaki Reagan test alanından fırlatıldı, karşı füze Vandenberg'den ateşlendi ve Pasifik'teki SBX hedefi yakalayıp izledi. Aynı denemede başka algılayıcıların da veri verdiği duyuruda yazılıdır; vuruşu yapan karşı füze ise radar değil, ayrı bir araçtır.

Deneme sonuçları bağımsız çevrelerce de incelenmiştir. Bilim insanları kuruluşu Union of Concerned Scientists, bir beyaz kitapla denemenin gerçek bir savaş durumunu tam yansıtmadığını savunmuştur (ikincil aktarım). Bu yorum MDA'nın görüşü değildir; iki taraf aynı veriyi farklı anlamlandırmaktadır.

2010'daki bir denemede ise radarın başarısı tartışmalı kalmıştır. Test ve değerlendirme ofisinin raporlarını özetleyen kaynaklara göre FTG-06'da SBX'in istenmeyen davranışları başarısız vuruşa katkıda bulundu; sonraki denemelerde yazılım düzeltmeleri sınandı (özgün rapora ulaşılamadı). Ayrıntılar kullanıldığı yerler başlığında yer alıyor.

SBX Radarı Kaç Parçadan Oluşur?

Kaynaklar sistem için sabit bir parça sayısı vermez. Ana bileşenleri sayabilmek mümkündür: yarı batık platform, radar anteni ve kubbesi, komuta-kontrol ve haberleşme takımı, karşı füze veri terminali, güç üretim bölümü ve yaşam alanları. Radar ile gemi iki ayrı kurum tarafından yönetilir.

BileşenAçıklamaKaynak
Yarı batık platformÇift gövdeli, kendi gücüyle ilerleyen, beşinci kuşak sondaj kulesi tasarımıMDA bilgi notu
Radar anteniKatı hal faz dizili X bandı diziMDA
Radar kubbesi (radom)Hava basıncıyla ayakta duran sentetik kumaş; 120 ft çapMDA, 2008
IFICS veri terminaliKarşı füzelere izleme ve yönlendirme verisini ileten uçuş içi haberleşme terminaliMDA
Köprü, kontrol odaları, yaşam ve çalışma alanlarıAna güvertede, depolama ve güç üretimiyle birlikteMDA bilgi notu
Helikopter pistiPlatformda yer alırMDA, 2008
Uydu haberleşmesiGMD ateş kontrol merkeziyle bağlantıMDA, 2015

Yönetim iki katmanlıdır. MDA'nın 2016 notu, gemiyi MSC'nin işlettiğini ve bakımını yaptığını, radarın sorumluluğunun ise MDA'da kaldığını belirtir.

Güç üretiminin ayrıntıları (jeneratör sayısı ve gücü) MDA belgelerinde yer almaz. Bazı derlemeler altı adet dizel jeneratör yazar; resmî bir kaynakla doğrulanamadığı için burada rakam verilmemiştir.

SBX Radarı Fiyatı Nedir?

SBX için resmî bir toplam program maliyeti ya da birim fiyatı açıklanmadı; satılık bir ürün de değildir. Elde yalnızca dolaylı rakamlar var: basında program için anılan "2,2 milyar dolar", yenileme ve işletme sözleşmeleri ve kısmen doğrulanmış bakım harcamaları. Bunlar birbirine eklenip tek bir fiyat gibi okunmamalıdır.

KalemTutarKaynak ve güvenilirlik
Program için anılan toplam"2,2 milyar dolarlık başarısızlık" nitelemesiLA Times 2015 (Mart 2023 haberinden aktarım; özgün metin okunamadı); resmî rakam değil
Yapım için bazı derlemelerde yazanYaklaşık 900 milyon dolarKaynak belirtilmemiş; doğrulanamadı
2022-2023 onarım ve yükseltmeYaklaşık 68 milyon dolar (başka haberde 70 milyon)MDA ürün yöneticisi Dees'e atfen, Mart 2023
İşletme ve bakım sözleşmesi311.412.239 dolar (ilk 12 ay, ek seçeneklerle uzar)DoD duyurusunun ikincil aktarımı, Ağustos 2025

Karşılaştırma için bir noktayı eklemek yararlıdır: Hawaii için planlanan kara tabanlı ayırt etme radarında MDA 2018'de 585 milyon dolarlık sözleşme vermiş, tahmini maliyet 2019'daki 1 milyar dolardan bir yıl sonra 1,9 milyar dolara çıkmıştır (Mart 2023 haberi). Hawaii heyeti 2022'de finansmanı savunmayı bıraktı; yerel halk habitat ve kültürel alan kaygılarıyla karşı çıkmıştı. Yani yüzer çözümün işletme maliyeti yüksek olsa da kara alternatifi de ucuz değildir.

SBX Radarı Kaç Yılında Üretildi?

SBX-1 2005 yılında tamamlanıp resmî adını aldı ve 2006'dan itibaren görev yapıyor. Yapım süreci ise 2003'te başladı. Hangi yılın "üretim yılı" sayılacağı ölçüte göre değişir: gövde 2001-2002'de yapılmış olabilir (ikincil kaynaklar), radar 2005'te kuruldu, hizmete girişi 2006'dır. Aşağıda bu farkın nedeni ve sonraki yenilemeler açıklanıyor.

Kronoloji ayrı bir başlıkta tablo ile verildi; burada yalnızca yıl farkının nedeni önemli. Gövdenin kökeni konusunda MDA yalnızca satın alma tarihini (Ocak 2003) yazar. Bir haber sitesi gövdeyi 2002'de Vyborg'da tamamlanmış gösterirken başka bir derleme 2001 yazıyor; kaynaklar farklı yazıyor ve MDA belgesi bunu doğrulamıyor.

Sonraki yıllar bir modernleşme zinciridir. MDA 2015'te "ekipman modernizasyonu ve bakım" yapıldığını yazar; 2022 dönüşünden sonra yaklaşık 68 milyon dolarlık onarım gerçekleşir; 2025'te kubbe değişir. MDA ürün yöneticisi, sistemin 30-40 yıl daha sürebileceğini söylemiştir.

SBX Radarı Menzili Ne Kadar?

MDA'nın 2015 sunumunda radarın menzili "yaklaşık 4.800 km" olarak geçer. 2008 tarihçe kitapçığı ise radarın beyzbol topu büyüklüğünde bir nesneyi 2.500 mil (yaklaşık 4.000 km) uzaktan görebildiğini söyler. Bu değerler kurum açıklamasıdır; bağımsız doğrulaması yoktur. Rakamların hangi koşulda geçerli olduğu açıklanmadığından dikkatle okunmalıdır.

İki ifade aynı şeyi ölçmez. Birincisi genel bir menzil, ikincisi belirli bir hedef büyüklüğü için verilmiş bir örnektir. MDA'nın hangi radar kesit alanını, hangi tespit olasılığını ve hangi tarama modunu kastettiği açıklanmamıştır; bu parametreler olmadan menzil rakamı tek başına anlam taşımaz.

Radarın bir ek sınırı yer küresinin eğriliğidir. Radar dalgaları düz gider; hedef ufkun altındaysa görülmez. Bu yüzden menzil kadar önemli olan, radarın hedefe göre nerede durduğudur. Platformun hareketli olmasının gerekçesi budur ve ileride ayrı bir başlıkta ele alınıyor.

Radarın "kaç kilometrelik alanı görür" sorusu ayrı bir ölçüdür; kapsama geometrisi aşağıda bu soruyla ilgili başlıkta açıklanıyor. Hedefi görme süresi için de ayrı bir başlık vardır ve oradaki cevap "açıklanmadı"dır.

SBX Radarı'nda Füze Var mı?

Hayır. SBX bir radar platformudur ve üzerinde karşı füze rampası bulunduğuna dair açık kaynak yoktur. Karşı füzeler başka yerlerdedir: MDA'ya göre Alaska'daki Fort Greely ve Kaliforniya'daki Vandenberg üssündeki interseptörlere hedef bilgisi sağlar. Radarın görevi, karşı füzeyi yönlendirecek veriyi üretmekle sınırlıdır.

Bu iş bölümü sistemin mantığını açıklar. Radar uzayda hedef kümesini ayırt eder, bilgiyi GMD ateş kontrol merkezine gönderir; merkez bir ateşleme çözümü üretir, karşı füzeye veri terminali üzerinden komut ulaşır. Radar bu zincirin bir halkasıdır, silah değildir.

Platformda yalnızca bir helikopter pisti tanımlanır. Gemide savunma amaçlı bir silah bulunup bulunmadığı MDA'nın kamuya açık belgelerinde anlatılmamıştır, bu nedenle bu konuda bir şey iddia edilmemiştir.

SBX Radarı Hangi Ülkelerde Var?

Yalnızca ABD'de vardır. Dünyada bu sınıfta ikinci bir yüzer X bandı füze savunma radarı bulunduğuna dair güvenilir bir kaynak bulunmadı; SBX-1 tek bir platform olarak yapıldı, ihraç edilmedi. Yani "kullanıcı ülkeler" listesi yok. Başka ülkelerin ilgisine dair de bir kayıt görülmedi.

2011'de projenin yöneticisinin ikinci bir birim için plan olmadığını söylediği aktarılır (tek haber). Mart 2023'te MDA yetkilisi Dees ise bir gemiyi işletmenin bir binayı işletmekten çok daha pahalı olduğunu söylemiştir; ikinci bir gemi radarı sorusuna verilen cevap budur. Bu açıklama yeni bir birim yapılmadığı tezini destekler ama bir programın iptal edildiği anlamına gelmez.

ABD dışındaki ülkeler SBX'i doğrudan kullanmaz; ancak füze savunma ağının bazı algılayıcıları Japonya, Alaska ve Kaliforniya'da bulunur ve SBX ile iş birliği yapar (Mart 2023 haberi). Ülke bazında ayrı bir kullanıcı ya da satış kaydı yoktur.

SBX Radarı Hedefi Ne Kadar Sürede Tespit Eder?

Bu süre açıklanmadı. MDA ve MSC belgelerinde bir tespit gecikmesi, tepki süresi ya da izleme süresi verilmez. Yetkililer yalnızca radarın hedefi "gerçek zamanlı" görmesi gerektiğini söylemiştir (Dees, Mart 2023); bu bir performans rakamı değil, bir tasarım ilkesidir. Bu yüzden ölçülebilir bir süre vermek mümkün değildir.

Radarın tek başına tespit süresi vermesi de mantıksal olarak zordur, çünkü sistem yönlendirme alır. Uydular veya başka radarlar önce hedefin yerini bildirir, SBX da anteni o yöne çevirir. Dolayısıyla tüm zincirdeki gecikme, radarın kendi hızından çok yönlendirme verisinin geliş zamanına bağlıdır.

Radarın antenini yönlendirme hızı hakkında yalnızca nitel bilgi vardır: Mart 2023 haberine göre (MDA ürün yöneticisine atfen) radar saniyeler içinde dönebilir ve yukarı doğru kaldırılabilir. Kesin açısal hız, yani derece/saniye değeri, yalnızca ikincil derlemelerde geçer ve burada kullanılmamıştır.

SBX Radarı Ağırlığı Ne Kadar?

MDA, SBX'in yüklü deplasmanını yaklaşık 50.000 ton, radarın döner kütlesini ise 2.400 ton olarak verir. Kubbenin kumaşı yalnızca 18.000 libre (yaklaşık 8,2 ton) çeker. Bu üç değer farklı şeyleri ölçer ve toplanmamalıdır. Her değerin kaynağı ve tarihi tabloda ayrıca gösterilmiştir.

ÖlçülenDeğerKaynak
Yüklü deplasman (ballast ile)Yaklaşık 50.000 tonMDA bilgi notu, 2016
Dönen radar kütlesi2.400 tonMDA 2015 sunumu; Mart 2023 haberi de "radar 2.400 ton" der
Kubbe18.000 libreMDA, 2008
Yakıt kapasitesi1,5 milyon galon (2015) / 1,8 milyon galon (2008)MDA; fark açıklanmamış

Kubbenin hafifliği şaşırtıcı görünebilir; kumaş, içeriye üflenen hava basıncıyla ayakta durur ve 130 mil/saatten güçlü rüzgâra dayanacak şekilde tasarlanmıştır (MDA, 2008). Yenileme sırasında kullanılan taşıma kabı 143 ft uzunluğundadır; yeni kubbenin ağırlığı MSC haberinde verilmemiştir.

SBX Radarı Neleri Tespit Edebilir?

SBX'in kamuya açık görevi balistik füze harp başlıklarını, yemleri ve füze parçalarını ayırt etmektir. MDA ayrıca yörüngedeki nesneler hakkında Uzay Kuvvetleri'ne güncelleme verdiğini, gelişen tehditlere karşı yöntemler geliştirdiğini belirtir. Alçak uçan seyir füzeleri için bir kanıt yoktur. Aşağıda her tür nesne için belgelenmiş olanla olmayan ayrıştırılıyor.

İlk grup balistik füze bileşenleridir. Radar yalnızca "bir şey var" demekle yetinmez; hedef kümesi içindeki nesnelerin şeklini ve özelliklerini inceleyip hangisinin harp başlığı olduğunu belirlemeye çalışır (Mart 2023 haberi, MDA anlatımı). Bu yetenek kurumun beyanıdır ve ayrıntıları gizlidir.

İkinci grup uzay nesneleridir. MDA ürün yöneticisi, kurumun Uzay Kuvvetleri ve Uzay Komutanlığı'na yörüngedeki cisimlerle ilgili güncellemeler sağladığını söylemiştir. CSIS ayrıca 2008'deki USA-193 uydusunun düşürülmesinde SBX'in izleme ve imha değerlendirmesi sağladığını yazar; bu bilgi tek kaynaklıdır ve bağımsız ikinci doğrulama bulunamamıştır.

Seyir füzeleri ve uçaklar için durum farklıdır. MDA, hipersonik ve alçaktan uçan seyir füzelerinin gelişen bir kaygı olduğunu söylemiştir; ancak SBX'in bu tehditleri tespit ettiğine dair resmî bir kanıt yayımlanmamıştır. Radarın belgelenmiş görevi balistik tehditle sınırlıdır.

SBX Radarı Kullanıldığı Yerler

SBX Pasifik Okyanusu'nda görev yapar ve bakım için Hawaii'deki Pearl Harbor'a döner. Yıl yıl izlenen kayıtlarda deniz denemeleri, ABD füze savunma testleri ve Kuzey Kore'nin füze etkinliklerinin gözlendiğini bildiren haberler öne çıkar. Radarın güncel konumu bilerek yazılmamıştır. Aşağıdaki tablo bilinen etkinlikleri kaynağıyla sıralar.

DönemOlayKaynak ve güvenilirlik
2005-2006Meksika Körfezi'nde deniz denemeleri; Güney Amerika'yı dolaşarak Pasifik'e geçişMDA kitapçığı
2008USA-193 uydusunun düşürülmesinde izleme (Burnt Frost)Tek kaynak (CSIS)
Ocak 2010FTG-06 denemesi: radarın davranışı başarısız vuruşa katkıda bulunduTest ofisi raporlarının özeti; özgün rapor okunamadı
Nisan 2012 ve Nisan 2013Kuzey Kore'nin planlı fırlatmaları öncesi denize açıldığı bildirildiHaberler; MDA'nın 2012'de "operasyonların niteliğini konuşamayız" dediği aktarıldı (ikincil)
Haziran 2014FTG-06b denemesi: başarılı vuruş, SBX katıldıTest ofisi özeti (ikincil)
30 Mayıs 2017FTG-15: ICBM sınıfı hedefin izlenmesiMDA duyurusu
2020-2022Ekim 2022'de biten, yaklaşık 662 günlük rekor deniz göreviHonolulu Star-Advertiser / Stars and Stripes, Mart 2023
Kasım 2025-Şubat 2026Pearl Harbor'da bakım ve kubbe değişimiMSC / DVIDS, HNN

Uzun görevlerin ayrıntısı da kayıtlıdır. Bir haber derlemesi 2009-2010'da 396 gün kesintisiz denizde kaldığını yazar (ikincil; özgün haber okunamadı). 2012'de MDA'nın bütçe talebinin yılda 9,7 milyon dolara indirildiği aktarılır (ikincil); CSIS ise radarın 2013'te "sınırlı test desteği" konumuna alındığını yazar; CSIS aynı konumu, radarın tehdit durumunda yeniden etkinleştirilebileceği biçiminde aktarır.

SBX Radarı Silah Atar mı?

Hayır, SBX bir silah sistemi değildir. Radar elektromanyetik dalga yayar ve yansımayı ölçer; görevi hedefi saptayıp bilgiyi başkasına iletmektir. Hedefi yok eden, Alaska ve Kaliforniya'daki karşı füzelerdir. Gemide taşınan bir savunma silahı MDA belgelerinde tanımlanmaz, bu yüzden bu konuda bir iddia yapılmaz.

Bu ayrım gündelik dilde sık karıştırılır, çünkü basında radar ile "füze savunma sistemi" aynı cümlede geçer. Oysa MDA belgeleri radarı bir algılayıcı olarak anlatır; karşı füzeye komutu ateş kontrol merkezi hesaplar ve ayrı bir veri terminali iletir (bkz. füze var mı başlığı).

İşletme biçimi de askerî bir savaş gemisininkinden farklıdır. Gemiyi MSC işletir ve MSC'nin kendi anlatımına göre kuruluş yaklaşık 140 sivil mürettebatlı gemi yönetir; SBX'in mürettebatı da çoğunlukla sivil ve yüklenici personeldir (MSC haberi; Mart 2023 haberi).

SBX Radarı Kaç Km'lik Alanı Görür?

Radarın kapladığı alan için resmî bir kilometrekarelik bir rakam açıklanmadı. Bilinen, anteninin döndürülerek azimutta 360 derece, yükseltide yaklaşık 90 derece tarayabilmesi ve her an elektronik olarak taranan sektörün yaklaşık 25 derece olmasıdır. Yani bir daire alanı hesaplamak yanıltıcı olur. Radar bir anda yalnızca dar bir dilime bakar.

Radar, kameranın objektifine benzeyen bir dar sektörle bakar ve bu sektörü gökyüzünde gezdirir. CSIS bunu "pipet deliğinden bakmak" benzetmesiyle anlatır. Bu yüzden radarın kapsadığı hacim, ışının nereye çevrildiğine ve ne kadar süre orada tutulduğuna bağlıdır.

Kaynaklar burada tam örtüşmez. CSIS radarın yönlendirme olmadan hedef bulmakta zorlandığını söylerken, MDA'nın 2015 sunumu, radarın "arama çitleri" kurarak yönlendirmesiz tespite de destek verebildiğini yazar. İki ifade aynı sistemin farklı çalışma biçimlerini tarif ediyor olabilir; ayrıntı açıklanmadığından hangisinin ne ölçüde geçerli olduğu bilinmiyor.

SBX Radarı Nasıl Konuşlandırılır?

SBX kendi motorlarıyla 8 knot hızla ilerler ve yolculuklarda destek gemileri ve çekiciler kullanılmıştır. Platform yaklaşık 60 günlük yakıt ve ikmalle yola çıkar, mürettebat yaklaşık dokuz haftada bir değişir. Ayrıntılı konumlandırma planları açıklanmaz. Bu yazıda konuşlanmanın yalnızca genel ve tarihsel yönü anlatılıyor.

İlk taşıma örneği iyi belgelenmiştir: 2005 sonunda SBX-1, Meksika Körfezi'nden Güney Amerika'yı dolaşarak Hawaii'ye ağır yük gemisinin üstünde taşındı (MDA kitapçığı).

Konuşlanmanın genel mantığı, radarı korunacak bölgeye ve hedefin geçeceği güzergâha göre uygun bir noktaya götürmektir. CSIS, radarın doğru konuma gelebilmesi için fırlatmadan önce yeterli süre uyarı gerektiğini yazar. Bu nedenle nerede ve ne zaman durduğu açıklanmaz; ayrıca gemi bakım süresince limanda kalır, yıllık planlanan deniz günü 120'dir (MDA, 2015).

SBX Radarı Nasıl Çalışır?

SBX önce başka algılayıcılardan hedef yönü bilgisi alır, sonra faz dizili antenini o yöne çevirir, nesneleri tek tek izler, aralarından gerçek harp başlığını ayırt eder ve sonucu uydu bağlantısıyla ateş kontrol merkezine gönderir. Karşı füzeye komutu bir veri terminali aktarır.

Yazısız ekranlarda soyut radar izleri bulunan loş bir komuta odasının temsili görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Antenin yüzeyi on binlerce küçük modülden oluşur; her modül anten elemanının son gönderme ve ilk alma kademesidir (MDA, 2008). Bu modüller birlikte çalışarak ışını biçimlendirir. MDA, ışını elektronik olarak sektör içinde yönlendirdiğini, mekanik olarak ise antenin tamamını çevirdiğini yazar; yani iki yöntem birbirini tamamlar.

Gemi dalgayla sallanırken ışının doğru yere bakması gerekir. MDA, gövdenin kendi kararlılığına ek olarak ışının elektronik olarak dengelendiğini belirtir (2008). Kullanılan algoritmalar, işaret işleme ve yem ayırt etme yöntemleri ise gizlidir; nasıl çalıştığına dair ayrıntı verilmemiştir.

MDA'nın 2015 sunumu, radarın dört temel işlevini sıralar: önceden yönlendirilmiş arama ve yakalama, hassas izleme, ayırt etme ve isabet değerlendirmesi. İsabet değerlendirmesi, vuruştan sonra hedefin gerçekten yok edilip edilmediğinin radarla görülmesidir ve sonraki ateşleme kararını etkiler.

SBX Radarı Neden Yüzer Platform Üzerinde?

Çünkü hareketlilik, sabit bir radarın veremeyeceği esnekliği verir. MDA, okyanus aşırı hareketin radarın dünyanın herhangi bir bölgesini kapsayacak şekilde konumlandırılmasına imkân tanıdığını yazar. Karada uygun bir yer bulmak da kolay olmayabilir; Hawaii için planlanan kara radarı yerel itirazlar ve maliyet nedeniyle ilerlememiştir (Mart 2023 haberi).

İki uzun yüzer gövde ve bunları taşıyan sütunlar üzerinde geniş bir güverte bulunan yarı batık platformun temsili yandan görünümü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

İkinci gerekçe, test desteğidir. Füze savunma denemeleri farklı rotalarda yapılır; sabit bir radar yalnızca belirli bir yöne bakabilir. MDA, hareketliliğin testlerde değişik senaryoları denemeye imkân verdiğini yazar. Yer küresinin eğriliği de bir etkendir: MDA yöneticisi Dees'e göre hareketli olmak, eğriliği hesaba katarak bir füzenin yolunu izlemeye yardım eder.

Yarı batık gövdenin seçimi ise denge içindir. Gövdenin alt kısmına su alınınca platform dalgalardan daha az etkilenir ve büyük, ağır bir antenin üstte dengede durması kolaylaşır (MDA'nın "yüksek rüzgârda ve çalkantılı denizde kararlı" ifadesine dayanır). Bedeli yavaş hız ve yüksek işletme maliyetidir.

SBX Radarı'nın Ana Üssü Neresidir?

Resmî ana üssü Alaska'daki Adak Adası'dır, ancak radar uzun yıllardır Hawaii'deki Pearl Harbor'da bulunur. MDA 2015'te radarın Joint Base Pearl Harbor-Hickam'da konuşlu olduğunu yazıyor. Yani kâğıt üzerindeki ev limanı ile fiilî kullanım yeri farklıdır. Aşağıda her iki ad ve dayandıkları kaynaklar açıklanıyor.

2008 tarihli MDA kitapçığı, Güney Amerika'yı dolaşarak "ev limanı olan Adak'a" gideceğini yazar ve Adak'taki Kuluk Körfezi'nde sekiz adet 75 metrik tonluk çapaya bağlanan bir demirleme sisteminin kurulduğunu fotoğraf notlarında gösterir. Bir derleme, bu sistem için 26 milyon dolar harcandığını ve geminin orada hiç demirlemediğini yazar (ikincil; özgün haber okunamadı).

Ağustos 2025 tarihli bir haber derlemesi, radarın 2009'dan beri Pearl Harbor'da üslendiğini yazıyor (ikincil). MSC'nin Aralık 2025 haberi ise bakımın Ford Island'da yapıldığını belirtir; ev limanı adı vermez. Bu nedenle "ana üs" sorusunun cevabı iki parçadır: resmî ad Adak, uygulama Pearl Harbor.

SBX Radarı'nı Kim Üretti?

SBX bir tek firmanın ürünü değildir. Programı MDA yönetti, ana yüklenici Boeing'di; radarı Raytheon yaptı (ikincil kaynaklar). Gövde Norveç'in Moss Maritime firmasından alındı, Texas'ta Keppel AMFELS ve Kiewit Offshore Services tersanelerinde dönüştürüldü. Hangi bilginin resmî, hangisinin ikincil kaynaktan geldiği aşağıda ayrılmıştır.

MDA kitapçığına göre platform değişikliklerini MDA'nın Karadan Konuşlu Orta Uçuş Savunması program ofisi yönetti; Brownsville'deki Keppel AMFELS tersanesinde gövde işlendi, Ingleside'daki Kiewit'te radar monte edildi, Pearl Harbor Deniz Tersanesi'nde ek değişiklikler yapıldı. Boeing'in 26 Temmuz 2005'teki tören duyurusunda "Boeing önderliğindeki endüstri ekibi" ifadesi başlıkta geçer.

Radarı Raytheon'un yaptığı bilgisi iki ikincil derlemede (bir haber sitesi ve genel bir bilgi sayfası) geçer; MDA'nın kendi belgelerinde yüklenici adı yazılmamıştır. Aynı şekilde Rusya'daki Vyborg tersanesinin gövdeyi yaptığı iddiası da ikincil kaynaklara dayanır.

Sonraki dönemde işletme ve bakım başka firmalara geçti. Ağustos 2025'te TOTE Services ile sözleşme duyuruldu; 2023'teki onarımı Pacific Shipyards International işçileri yürüttü, mürettebat arasında Raytheon ve Northrop Grumman personeli bulunduğu yazıldı (Mart 2023 haberi).

SBX Radarı X-Bant Neden Kullanıyor?

X bandı, genel olarak yaklaşık 8 ile 12 GHz arasındaki radar frekanslarını kapsar. Dalga boyu kısa olduğundan ince ayrıntıyı seçmeye ve küçük nesneleri birbirinden ayırmaya uygundur. SBX'in işi yem ile harp başlığını ayırmak olduğu için bu seçim mantıklıdır; ancak SBX'in gerçek frekansı açıklanmadı.

Frekans ne kadar yüksekse ışın o kadar dar odaklanır ve çözünürlük artar, fakat tarama alanı daralır ve atmosferdeki yutulma payı büyür. Bu denge yüzünden daha uzun dalga boylu radarlar geniş alan taramada, X bandı ise ayırt etmede öne çıkar. SBX'in dar bakış açısı bu seçimin doğal sonucudur.

Bu bölümde verilen X bandı aralığı genel radar mühendisliği bilgisidir; MDA belgelerinde sayısal frekans geçmez. Yine de karşılaştırma kurulabilir: Alaska'daki Long Range Discrimination Radar (LRDR) S bandında çalışır (CSIS), Cobra Dane ise L bandındadır (ikincil kaynak). Bu üç radar farklı frekanslarla farklı roller üstlenir.

MDA, SBX'i en geniş ve en güçlü hareketli radar olarak tanıtır; X bandının bu büyüklükte bir antenle birleşmesi, küçük nesneleri çok uzak mesafeden ayırt etme iddiasının dayanağıdır. İddiayı doğrulayacak bağımsız bir ölçüm yayımlanmamıştır.

SBX Radarı Hangi Füze Savunma Sistemine Hizmet Eder?

SBX, ABD anayurdunu uzun menzilli balistik füzelere karşı koruyan Karadan Konuşlu Orta Uçuş Savunması (GMD) sisteminin ana algılayıcısıdır. MDA'nın 2008 kitapçığı, radarın Fort Greely ve Vandenberg'deki karşı füzelere yardım ettiğini yazar. Daha kısa menzilli sistemleri de destekleyebileceği belirtilir. Ağın diğer halkaları aşağıda sayılıyor.

Bir uyduyu, kıyıdaki radarı, denizdeki kubbeli bir platformu ve bir komuta binasını ışık çizgileriyle bağlayan füze savunma ağının temsili görüntüsü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

MDA, SBX'in Balistik Füze Savunma Sistemi'nin (BMDS) "orta uçuş evresinin başlıca algılayıcısı" olduğunu belirtir. Sisteme komuta ve haberleşme ağı (C2BMC), uydular ve Japonya, Alaska ve Kaliforniya'daki radarlar da bağlıdır; Mart 2023 haberi, uydular bir tehdit belirledikten sonra bu radarların SBX ile hassas izlemede çalıştığını anlatır.

Radarın kendi başına yetmediği, CSIS'in de vurguladığı noktadır: SBX başka sensörlerden gelen veriyle çalışır. Bu nedenle onu tek başına bir "kalkan" gibi anlatmak yanlış olur; katmanlı bir ağın ayırt etme halkasıdır.

SBX Radarı'nın Rakipleri Nelerdir?

SBX'in boyutunda ve hareketli bir birebir muadili açık kaynakta bulunmuyor. Benzer işleri yapan radarlar ise vardır: Alaska'daki LRDR, taşınabilir AN/TPY-2, Alaska'daki Cobra Dane ve Rusya'daki Don-2N. Bunlar rakipten çok farklı frekansta ve farklı rolde algılayıcılardır. Aşağıda her biri kısa başlıkla ve kaynak güvenilirliğiyle verilmiştir.

RadarKonum türüFrekans bandıNot
SBX-1Yüzer platformX249 m² anten, 45.056 modül (MDA)
LRDRSabit kara tesisi (Clear, Alaska)SLockheed Martin; 2015'te 784 milyon dolarlık sözleşme
AN/TPY-2Taşınabilir karaX25.344 modül, 9,2 m² (CSIS)
Cobra DaneSabit kara (Shemya, Alaska)L1976-77'de yapıldı; BMDS entegrasyonu 2009 (ikincil)
Don-2NSabit kara (Moskova çevresi)Yaklaşık 4 GHzA-135 sisteminin parçası (ikincil)

Long Range Discrimination Radar (LRDR)

LRDR, Clear Uzay Kuvvetleri Üssü'nde S bandında çalışan katı hal bir radardır ve SBX'e daha fazla konuşlandırma esnekliği sağladığı CSIS tarafından yazılır. Lockheed Martin'in aktardığına göre MDA'ya devri Nisan 2024'te yapıldı; Uzay Kuvvetleri Komuta Birliği'nin operasyonel kabulü ise Aralık 2025'te açıklandı (Lockheed Martin ve Uzay Kuvvetleri duyurularının ikincil aktarımı).

AN/TPY-2

Raytheon'un taşınabilir X bandı radarı, ileri konuşlu modda erken izleme, terminal modda THAAD bataryasına hedef verme işlerinde kullanılır. CSIS'e göre ABD Ordusu'nda 12 birim bulunur ve Suudi Arabistan'la 2020'de yedi radar için 2,3 milyar dolarlık sözleşme yapılmıştır. Kürecik'teki cihaz bu ailedendir.

Cobra Dane

Shemya Adası'ndaki L bandı radar 1976'da yapılıp 1977'de devreye girdi; başlangıçta Sovyet füze denemelerini izlemek için kurulmuş, sonra füze savunma ağına bağlanmıştır (ikincil kaynak). Tek yüzü sabit olduğu için SBX gibi hareket edemez.

Don-2N

Moskova'yı koruyan A-135 sisteminin çok işlevli radarıdır; ikincil bir derlemeye göre dört yüzlü yapısıyla 360 derece kapsar ve 1989'da devreye alınmıştır (ikincil kaynak, doğrudan doğrulanamadı). Bu radar kara tabanlıdır, tek bir şehri korumaya yöneliktir ve SBX'in gezgin işleviyle karşılaştırılamaz.

İLGİLİ HABERLER