İHTAR Nedir? ASELSAN'ın Karşı-İHA Algılama ve Yumuşak İmha Sistemi

ASELSAN İHTAR, mini ve mikro İHA'lara karşı radar, kamera ve karıştırıcıyla çalışan Türk sistemidir. Menzil açıklanmadı; özellikleri ve Türkiye'deki kullanımı.

ASELSAN İHTAR, Ankara merkezli savunma elektroniği şirketi ASELSAN'ın mini ve mikro insansız hava araçlarına karşı geliştirdiği algılama ve yumuşak imha sistemidir. Füze, top ya da lazer içermez. Radar ve kameralarla küçük dronları bulur, türünü ayırt eder, ardından kumanda ve navigasyon bağlantılarını bozan bir karıştırıcıyla aracın görevini sürdürmesini engellemeyi amaçlar. Sistem 2016'dan bu yana farklı adlarla haberlere girmiştir; 2026'da ise ASELSAN'ın DRONEDEF paketinin ilk katmanı olarak yeniden öne çıkmıştır.

Yazı 20 Kasım 2026'ya kadar yayımlanan üretici ve savunma basını kaynaklarına dayanır. İHTAR için üretici resmî bir menzil, ağırlık ya da fiyat tablosu yayımlamamıştır; bu başlıklarda uydurma rakam yerine "açıklanmadı" yazılmıştır. Kaynakların ayrıştığı noktalar ve yalnızca tek yayında geçen iddialar ilgili yerlerde işaretlenmiştir. Karıştırma bantlarının değerleri, atlatma yöntemleri ve tesis konumları gibi kötüye kullanılabilecek ayrıntılar bilerek yazılmamıştır.

Veri notu: İHTAR tek bir sabit ürün değil, modüler bir mimaridir. 2016, 2019 ve 2026 tarihli anlatımlar radar, kamera ve karıştırıcı bakımından birbirinden farklı donanım sayar. Metindeki her özellik, hangi yılın anlatımından geldiği belirtilerek verilmiştir.

Alacakaranlıkta bir tepede duran kafes direk, üzerinde radar paneli, küçük bir kamera küresi ve yönlü anten, uzakta yaklaşan üç küçük dron siluet olarak (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

İHTAR Nedir?

İHTAR, ASELSAN'ın küçük insansız hava araçlarını algılamak ve kinetik olmayan yöntemle etkisiz kılmak için tasarladığı karşı-İHA sistemidir. Algılama, sınıflandırma, tehdit değerlendirmesi ve karıştırma işlevlerini tek komuta yazılımı altında toplar. Aracı yok etmez; aracın operatörüyle ve uydu navigasyonuyla bağını koparmayı hedefler.

Adın "İHA" ile "ihtar" sözcüklerinden türediği düşünülebilir, ancak üretici bu konuda bir açıklama yapmamıştır. Sistem fabrikadan çıkan tek bir kutu gibi değil, sahaya göre kurulan bir kümedir: sensörler, karıştırıcı ve yazılım ayrı modüllerdir. Bu yüzden farklı yıllarda yayımlanan açıklamalar aynı ürünü biraz farklı donanımla anlatır.

2026 anlatımında İHTAR, tek başına bir silah değil, daha büyük bir dron savunma düzeninin ilk karar noktası olarak sunulur. Bu bağlam 29. başlıkta ele alınır.

İHTAR Ne İşe Yarar?

İHTAR, izinsiz ya da düşman niyetli küçük dronların korunan bir alana girmesini önlemek için kullanılır. Havalimanı, enerji tesisi, devlet binası, sınır noktası ve kalabalık etkinlik gibi sahalar üretici ve basın metinlerinde tipik kullanım yeri olarak sayılır. Amaç, dronu havadan indirmek ya da görevinden vazgeçirmektir.

Üretici tanımı iki ayrı tehdit sınıfını birlikte düşünür. Birincisi gözetleme, görüntü alma ve hava sahasını ihlal eden sivil tipte dronlardır. İkincisi kasıtlı saldırıda kullanılan küçük patlayıcı taşıyıcı ya da kamikaze araçlardır. 2019 tarihli bir Janes haberi, ihtiyacın bir kısmını Türkiye'nin güneydoğusundaki İHA saldırılarına ve Aralık 2018'de Gatwick Havalimanı'nda yaşanan uçuş kesintisine bağlar.

Sistem bir "dron avcısı" gibi dolaşmaz; korunan noktaya yakın, sabit ya da araç üstü bir düzende çalışır. Büyük menzilli hava savunmasının yerine geçmez, onun altında kalan küçük hedefler için ayrı bir katman oluşturur.

İHTAR Hangi Ülkenin?

İHTAR, Türkiye'nin sistemidir. Geliştirici ve üretici ASELSAN'dır; Janes'e göre sistem Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ve Türk Silahlı Kuvvetleri ile birlikte tasarlanmıştır. Dolayısıyla yerli tasarım bir ürün olarak sunulur; ancak bileşenlerin hangilerinin yurt içinde üretildiğine dair ayrıntılı bir liste kamuya açık değildir.

Bu bilgi yerli oranı konusunda hüküm vermek için yeterli değildir. Bileşenlerin hangi kısmının ASELSAN içinde geliştirildiği, hangi kısmının dışarıdan alındığı açıklanmamıştır; bu yüzden yerlilik oranı için bir rakam verilmemiştir.

İHTAR Özellikleri Nelerdir?

İHTAR; radar, elektro-optik kamera, karıştırıcı ve komuta yazılımından oluşan modüler bir sistemdir. Resmî sayısal özellik tablosu yayımlanmadığı için aşağıdaki özet, yıllara göre dağılmış üretici ve basın anlatımlarını bir araya getirir. Hangi satırın hangi dönemden geldiği son sütunda yazılıdır.

ÖzellikBilinen durumDayanak
Hedef sınıfıMini ve mikro İHA; kentsel ve kırsal ortamÜretici anlatımı, 2023-2026
AlgılamaRadar, gündüz/termal kamera, isteğe bağlı akustik sensör2019, 2024, 2026 anlatımları
Etki türüYumuşak imha: bağlantı karıştırma; yönlü ve çok yönlü modBasın, 2026
Tarama360 derece sürekli ya da sektörelArmy Recognition ve Janes, 2019
YapılandırmaSabit ya da mobil; mastlı kurulumDaily Sabah 2016; Janes 2019
YazılımKarar ve tehdit değerlendirme algoritmaları; yapay zeka destekli görüntü işleme2019, 2026 basın
MenzilİHTAR'a özel resmî değer yok14. başlıkta ayrıntılı
Ağırlık, güç tüketimiAçıklanmadı18. başlıkta ayrıntılı
FiyatAçıklanmadı12. başlıkta ayrıntılı

Tablodaki "yapay zeka destekli" ifadesi üretici anlatımına aittir; algoritmanın ne yaptığı ve nasıl doğrulandığı kamuya açık değildir.

İHTAR'ın Avantajları Nelerdir?

İHTAR'ın başlıca üstünlükleri, mühimmat harcamaması, yer üstündeki yan hasar riskinin düşük olması ve modüler kurulabilmesidir. Karıştırma bir güç kaynağı ve yazılımla çalıştığı için aynı sistem sınırsız sayıda uyarı niteliğinde müdahalede bulunabilir; her müdahale için ayrı bir füze ya da mermi tüketmez.

Kinetik olmayan yöntemin bir diğer yararı, düşen enkazın yerleşim alanına zarar verme olasılığının azalmasıdır. Dronu havada patlatmak yerine kontrolünü kesmek, kentsel sahada daha kabul edilebilir bir seçenek olarak görülür; yine de bağlantısı kesilen aracın nereye indiği kontrol edilemez.

Modüler mimari, kullanıcının radarı ya da sensör kümesini değiştirmesine imkân verir. ASELSAN'ın 2024'te akustik algılayıcıyı, 2026'da yeni radar ve karıştırıcı tasarımını sisteme eklemesi bu yapıya örnektir. Başka bir avantaj, üretici ve Türk kullanıcılar arasında yerli bir tedarik hattı bulunmasıdır; ancak bu avantaj teknik performanstan ayrı bir konudur.

İHTAR'ın Dezavantajları Nelerdir?

İHTAR'ın temel sınırı, radyo bağlantısına dayanmayan hedeflerde etkisinin düşmesidir. Fiber optik kabloyla yönetilen ya da önceden programlanmış rotada giden araçlar karıştırmaya karşı çok daha az duyarlıdır. Bu yüzden üretici, İHTAR'ı kendi başına değil, fiziksel imha araçlarıyla birlikte konuşlandırılacak bir katman olarak sunar.

İkinci sınır, karıştırmanın çevresindeki sivil radyo trafiğini etkileme riskidir. Havalimanı ya da şehir yakınındaki bir kurulumda yetki, bölgeleme ve izin düzenlemeleri teknik tasarım kadar belirleyicidir. Üçüncü sınır, aynı anda çok sayıda ve farklı yönlerden gelen hedefte sistemin doygunluğa ulaşabilmesidir; bu doygunluk eşiği açıklanmamıştır.

Dördüncüsü kanıt sorunudur. Sistemin başarısına dair elde bulunan veriler üretici gösterimlerinden gelir; bağımsız bir test raporu, gerçek harekât verisi ya da vurma oranı kamuya açık değildir. Bu eksiklik sistemin kötü olduğu anlamına gelmez, yalnızca üstünlük iddialarının henüz doğrulanamadığını gösterir.

Kaynak notu: Yukarıdaki sınırlamalar yalnızca ansiklopedik düzeydedir. Bir sistemin nasıl aşılabileceğine dair ayrıntı bu yazıda bilerek verilmemiştir.

İHTAR Ne Zaman Üretildi?

İHTAR'ın kamuya yansıyan ilk anlatımı 31 Ekim 2016 tarihlidir; Daily Sabah ve Yeni Şafak aynı gün sistemi "İHA'ları önleyen hava savunma sistemi" olarak duyurmuştur. Resmî fuar tanıtımı ise IDEF 2019'da (30 Nisan-3 Mayıs) yapılmış, 2024 ve 2026'da yeni modüllerle genişletilmiştir. Seri üretim başlangıcı açıklanmamıştır.

TarihGelişmeKaynak türü
31 Ekim 2016İlk basın anlatımı: radar, kamera, karıştırma, merkezî komutaUlusal haber siteleri
2-3 Mayıs 2019IDEF 2019'da modüler sistem olarak tanıtım; ACAR radarı ve elektro-optik kuleArmy Recognition, Janes
2022Cumhurbaşkanlığı koruması ve enerji tesisleri için yurt içi sözleşmeler; ihracat sözleşmeleriAnadolu Ajansı, Nisan 2023
30 Ekim 2024SAHA EXPO'da SEDA 100-cUAV akustik algılayıcının entegrasyonuShephard, Satnews
6 Haziran 2026DRONEDEF gösterisi: İHTAR, GÖKBERK ve EJDERHA birlikteÜretici gösterisi, basın
9 Haziran 2026Yenilenen İHTAR'ın yeni karıştırıcı ve sabit AESA radarla geldiği bildirildiTurDef (tek yayın)
16 Haziran 2026Paris'teki Eurosatory 2026'da DRONEDEF tanıtımıArmy Recognition

2016 haberleri ile 2019 fuar tanıtımı arasındaki fark, sistemin önce konsept olarak duyurulup sonradan donanımla gösterilmiş olabileceğini düşündürür; üretici bu sırayı açıklamamıştır.

Türkiye'de İHTAR Kullanılıyor mu?

Evet. Anadolu Ajansı'nın Nisan 2023 haberine göre bir önceki yıl iki sözleşme Cumhurbaşkanlığının korunması için, üç sözleşme ise enerji sektöründeki rafineri ve nükleer santral tesisleri için imzalanmıştır. Army Recognition da 2019'da sistemin Türk savunma ve güvenlik kuvvetlerince kullanıldığını yazmıştır.

Cumhurbaşkanlığı sözleşmelerinden biri araç üstü bir entegrasyonu, diğeri külliye içindeki kampüslerin korunmasını kapsar. Enerji tesisleri için teslimatların 2023'te tamamlanması beklendiği belirtilmişti; tamamlanıp tamamlanmadığına dair sonraki bir resmî açıklama bulunamadı.

Hangi askerî birliğin, hangi sayıda ve nerede İHTAR kullandığı açıklanmamıştır. Bu yazı da konuşlanma yerleriyle ilgili hiçbir ayrıntı vermez. Tesis adları ve sayıları, üretici ve ajans açıklamalarında geçen genel düzeyde bırakılmıştır.

İHTAR ile Fiziksel İmha Sistemleri Arasındaki Fark Nedir?

Fark, hedefe yapılan müdahalenin türündedir. İHTAR aracın radyo ve navigasyon bağlantısını bozar; lazer, top ya da güdümlü mühimmat gibi fiziksel imha sistemleri ise hedefi doğrudan hasara uğratır. İkisi birbirinin rakibi değil, görev paylaşan katmanlardır ve ASELSAN bunları aynı komuta merkezine bağlayarak kullanır.

ÖlçütİHTAR (yumuşak imha)GÖKBERK, KORKUT gibi fiziksel imha sistemleri
Etki biçimiBağlantıyı bozar; araç görevini sürdüremezAracı ısıl ya da mekanik olarak yok eder
Radyo bağlantısız hedefEtkisi sınırlıBağlantı türünden bağımsız
Yan etkiÇevredeki sivil radyo kullanımını etkileyebilirDüşen parça ve patlama riski
Mühimmat ihtiyacıYokMermi ya da enerji gerekir
KonuşlanmaHafif; sensör ve karıştırıcı kümesiAğır platform, güç kaynağı

Haziran 2026 gösterisinde bu iş bölümü açıkça sahnelenmiştir: bağlantıyla yönetilen araçlar için İHTAR öne çıkarılmış, fiber optikli araçlar için EJDERHA ve GÖKBERK devreye sokulmuştur (10. başlık). Rakamlar ve ayrıntılar bu iki sistemin kendi yazılarında yer alır.

İHTAR Dronları Nasıl Etkisiz Hale Getirir?

Zincir dört adımdır: radar bir iz yakalar, kamera hedefi doğrular, yazılım tehdit olup olmadığına karar verir ve karıştırıcı aracın bağlantısını bozar. Karıştırma yönlü ya da çok yönlü yapılabilir. Aracın akıbeti, kendi güvenlik programına bağlıdır; havada asılı kalabilir, alçalabilir ya da çıkış noktasına dönmeye çalışabilir.

Altın saatte düz bir test sahasında dört direk ve alçak konteynerler, uzakta havada asılı duran küçük bir dron (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Haziran 2026 gösterisini aktaran kaynaklar sırayı farklı anlatır. Türk basınındaki haberlere göre sürüdeki iki dron İHTAR'la imha edildi, kalan hedefler EJDERHA ve GÖKBERK'e verildi. Defence-Industry.eu'nun üç aşamalı anlatımında ise fiber optikli iki dron önce EJDERHA'ya atandı, kablosuz iki dron İHTAR'la etkisiz kılındı, son olarak fiber optikli bir araç GÖKBERK ile düşürüldü.

AnlatımİHTAR'ın payıDiğer sistemlerin payı
Türk basını (6 Haziran 2026)Sürüden iki İHA; "saniyeler içinde" ifadesiKalan hedefler GÖKBERK ve EJDERHA'ya
Defence-Industry.eu (6 Haziran 2026)Kablosuz iki araç, kritik menzile girmedenFiber optikli araçlar EJDERHA ve GÖKBERK'e

Veri notu: Tüm sonuçlar üretici gösterisine dayanır; bağımsız doğrulama yoktur. Denenen "sürü" iki araçtan ibarettir. Menzil, vurma oranı ve karıştırma süresi paylaşılmamıştır.

İHTAR Kaç Parçadan Oluşur?

İHTAR'ın sabit bir parça sayısı yoktur; modüler olduğu için kurulum sahaya göre değişir. Temel kümede radar, kamera, karıştırıcı ve komuta yazılımı bulunur. Akustik sensör ve yön bulucu gibi ek modüller isteğe bağlıdır. Üretici toplam ünite ya da kasa sayısını açıklamamıştır.

Bir direk başında yatay radar paneli, gündüz ve termal merceklerin bulunduğu küre biçimli kamera ve yan tarafta yönlü anten paneli (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Algılama kümesi

2019 anlatımında iki radar ve bir elektro-optik sensör bir mast üzerindedir. Radar ACAR adıyla geçer. 2026'da ise AURA 100-G ve AURA 200-G radarları anılır. Termal ve gündüz kameraları, hedefi doğrulayıp otomatik izlemeyi sürdürür. Akustik SEDA 100-cUAV 2024'te sisteme eklenmiştir.

Etkisizleştirme kümesi

Karıştırıcı, 2019'da GERGEDAN adlı RF sistemiyle anılmıştır. 2026'da yenilenen bir karıştırıcı tasarımı ve FPV tipi araçlara yönelik programlanabilir bir karıştırıcı özelliği haberlerde yer alır. Karıştırıcının güç ve frekans değerleri yayımlanmamıştır.

Komuta ve kontrol

Algoritmalar tehdidi değerlendirir ve efektör atar. DRONEDEF kapsamında bu iş, tüm alt sistemleri yöneten Dron Savunma Harekât Merkezi'ne devredilir. Merkezin yazılım ayrıntıları kamuya açık değildir.

ModülAnıldığı yılNot
ACAR radarı2019360 derece ya da sektörel tarama
AURA 100-G radarı2026Üretici metninde İHTAR'ın radarı
AURA 200-G radarı2026Haziran gösterisinde İHTAR'la anıldı; kaynaklar radar kadrosunda ayrışıyor
Elektro-optik kamera2016, 2019, 2026Gündüz ve termal
SEDA 100-cUAV2024Mikrofon tabanlı akustik algılama
GERGEDAN karıştırıcı2019Sonraki yıllarda ad açıkça geçmiyor

İHTAR Fiyatı Nedir?

İHTAR'ın birim fiyatı ya da tek bir sözleşme tutarı kamuya açık değildir. Anadolu Ajansı'nın 2023 haberi hem yurt içi hem ihracat sözleşmelerini sayar, ancak bedel ve adet vermez. Bu nedenle ne tahmini ne de hesaplanmış bir fiyat yazılmıştır.

ASELSAN'ın 2026'da KAP üzerinden duyurduğu büyük hava savunma sözleşmeleri seri üretim kalemleri olarak tanıtılmıştır; taranan duyurularda İHTAR adıyla geçmemektedir. Bu yüzden başka bir sözleşme tutarından İHTAR'a pay çıkarılmamıştır.

İHTAR Kaç Yılında Üretildi?

Kamuya yansıyan ilk İHTAR haberi 2016 yılına aittir. Fuarda donanımla ilk görünüşü 2019, sözleşme haberleri 2022-2023, son büyük güncelleme ise 2026'dır. Seri üretimin başladığı yıl açıklanmamıştır, bu yüzden tek bir "üretim yılı" yazmak doğru olmaz. Ayrıntılı tarih sırası 7. başlıktaki tabloda yer alır.

2016'dan öncesi için kesin bir iddia yazılmamıştır. Donanımhaber'in 2016 haberi, sistemin basına tanıtılmasından yaklaşık bir yıl önce ayrıntılarıyla gündeme geldiğini söyler; bu cümleyi destekleyen ikinci bir kaynak bulunamamıştır.

İHTAR Menzili Ne Kadar?

İHTAR için resmî ve tek bir menzil rakamı yoktur. Menzil radara, karıştırıcıya ve hedefin boyutuna göre değişir. ASELSAN'ın sponsorlu bir tanıtım metni, AURA 100-G radarının tanımlı hedeflere karşı 5 km'ye kadar algılama yaptığını yazar; 2026'da DRONEDEF paketi için 10 km'lik algılama menzili duyurulmuştur.

Bu rakamların kapsamı birbirinden farklıdır. 5 km bir radarın tanımlı hedefe yönelik değeridir ve üretici iddiasıdır. 10 km ise İHTAR'a değil, gösterideki bütünleşik paket için bildirilmiştir. Karıştırıcının etkili olduğu mesafe ise hiçbir kaynakta yoktur.

AURA 200-G radarı için 20 km üzerinde ve 25 km'ye varan değerler yazılmıştır; ancak bu radarın İHTAR'ın standart donanımı olduğu doğrulanmamıştır. Yalnızca Donanımhaber'in 2016 haberinde geçen "40 km azami menzil" ve "60 hedef" ifadeleri sonraki hiçbir yayında tekrar edilmediği için kullanılmamıştır.

Kaynak notu: Bu yazıdaki hiçbir menzil değeri bağımsız bir ölçüme dayanmaz. Rakamlar, üretici açıklaması ya da tek yayın olarak işaretlidir.

İHTAR'da Füze Var mı?

Hayır. İHTAR füze, mermi ya da lazer içermez; yalnızca algılama ve karıştırma yapar. Hedefin fiziksel olarak yok edilmesi gerektiğinde ASELSAN başka sistemleri, örneğin GÖKBERK lazerini, EJDERHA yüksek güçlü elektromanyetik silahını ya da KORKUT topunu komuta merkeziyle bağlayarak devreye alır.

2019 tarihli anlatımda "sert imha efektörleri ve yön bulucularla entegrasyon" planlı bir geliştirme olarak geçer. Bu, sistemin içine bir silah konulduğu anlamına gelmez; aynı komuta ağına dış efektör bağlanması demektir.

İHTAR Hangi Ülkelerde Var?

Anadolu Ajansı'na göre Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kırgızistan, Nijer ve Angola ile İHTAR tedariki için sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme tarihleri, adetler ve bedeller açıklanmamıştır; teslimatların gerçekleştiğini bağımsız olarak doğrulayan bir kaynak bulunamamıştır.

ÜlkeBilgiKaynak ve durum
TürkiyeCumhurbaşkanlığı koruması ve enerji tesisleri için sözleşmelerAnadolu Ajansı, Nisan 2023
Kuzey Kıbrıs Türk CumhuriyetiTedarik sözleşmesiAnadolu Ajansı; teslimat teyitsiz
KırgızistanSözleşme 2022'de imzalanmış olarak aktarılıyor24.kg, 10 Nisan 2023; adet ve bedel yok
NijerTedarik sözleşmesiAnadolu Ajansı; teslimat teyitsiz
AngolaTedarik sözleşmesiAnadolu Ajansı; teslimat teyitsiz

Army Recognition 2019'da "birkaç uluslararası müşteri"den söz eder, ülke adı vermez. İHASAVAR'ın kullanıcı ülkeleri ayrı bir sistemdir ve bu listeye karıştırılmamıştır.

İHTAR Hedefi Ne Kadar Sürede Tespit Eder?

Tespit süresi açıklanmamıştır. Üretici ve basın metinlerinde geçen "saniyeler içinde" ifadesi, algılama süresini değil, gösterideki imha aşamasını anlatır. Gerçek süre; hedefin boyutuna, hızına, arazinin radar görüşünü kısıtlamasına ve radarın tarama biçimine göre değişir.

Loş bir kontrol odasında arkadan görünen iki operatör siluet, duvarda eş merkezli halkalar ve noktalar içeren mavi radar ekranları (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Radarın hedefi bulması ile sistemin hedefi tehdit olarak sınıflandırması iki ayrı aşamadır. İz ilk aşamada saniyeler içinde belirebilir; ancak kameranın hedefi doğrulaması ve yazılımın karar vermesi ayrı bir süre alır. Bu ara sürenin kamuya açık bir ölçümü yoktur.

Üretici, radarın "tarama sırasında izleme" yaptığını, yani dönüş sırasında çoklu hedefi aynı anda izleyebildiğini söyler. Bu özellik, ardışık hedeflerde bekleme süresini kısaltır; ama sayısal bir kazanç yayımlanmamıştır.

İHTAR Ağırlığı Ne Kadar?

İHTAR'ın ağırlığı açıklanmamıştır. Sistem tek bir gövde olmadığı için tek bir ağırlık değeri de yoktur: mastlı sabit kurulum, araç üstü sürüm ve taşınabilir kullanım ayrı toplam kütleler verir. Üreticinin yayımladığı hiçbir belgede kütle, güç tüketimi ya da boyut değeri görülmemiştir.

2016 haberi dahili bataryayla mobil kullanımı anar. Bu cümle yalnızca bir yapılandırma seçeneğini gösterir, kütle konusunda bilgi vermez. Taşınabilir ASELSAN sistemlerinin ağırlıkları farklı yazılarda tartışılmıştır; İHTAR'a atfedilmesi doğru olmaz.

İHTAR Hangi Tür İHA'ları Tespit Eder?

İHTAR, mini ve mikro sınıftaki insansız hava araçlarını hedef alır. Bunlar küçük gövdeli, radara az iz bırakan ve düşük irtifada uçan araçlardır. Donanımhaber'in 2016 haberi sınıfı "İHA0 ve İHA1" diye verir (tek yayın). 2026 haberlerinde FPV tipi araçlara yönelik programlanabilir karıştırıcı özelliği öne çıkar.

Haziran 2026 gösterisinde hem kablosuz hem fiber optik kontrollü araçlar kullanılmıştır. Radar ve kameranın, aracın nasıl yönetildiğinden bağımsız olarak onu algılayabilmesi beklenir; fark, hedefi etkisiz kılma aşamasında ortaya çıkar. Radarın bu hedef tipleri hangi menzilde yakalayabildiği açıklanmamıştır.

Büyük gövdeli silahlı İHA'lar, seyir füzeleri ya da balistik hedefler bu sistemin kapsamında değildir; onlar için Hisar ve Siper gibi hava savunma katmanları kullanılır.

İHTAR Kullanıldığı Yerler

Üretici ve haberler İHTAR için dört kullanım alanı sayar: kritik tesis koruması, sınır güvenliği, yoğun etkinlik güvenliği ve araç ya da üs savunması. Tesis tarafında havalimanı, enerji santrali ve resmî bina anılır; askerî tarafta karargâh ve konvoy savunması öne çıkar.

Alacakaranlıkta bacaları ve depolama tankları olan bir enerji tesisi, üzerine çizilmiş saydam kubbe biçimli koruma alanı ve dışında uçan küçük dronlar (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Anadolu Ajansı'nın 2023 haberi, bunlardan iki gerçek örneği verir: cumhurbaşkanlığı korumasında araç üstü ve kampüs kurulumları ile enerji sektöründeki tesisler. Sınır güvenliği ve etkinlik koruması ise üretici metinlerinde olası görev olarak yazılır; belgelenmiş bir uygulama örneği bulunmamıştır.

İHTAR'ın hangi tesislerde hizmette olduğu bilgisi bilerek bu yazıdan dışarıda bırakılmıştır.

İHTAR Silah Atar mı?

İHTAR hiçbir şey ateşlemez. Sistemde namlu, mühimmat ya da lazer bulunmaz; etki yalnızca elektromanyetik karıştırmayla sağlanır. Bu nedenle "silah" sözcüğü, karıştırıcının antenini tarif etmek için bile yerinde değildir. Sistem bir sensör ve karıştırıcı kümesidir, mermi atan bir platform değildir.

Bu ayrım hukuki bakımdan da önemlidir. Karıştırma ve ateşli silah kullanımı farklı yetki rejimlerine tabidir; sivil alanlarda hangisinin kullanılabileceği ülkeden ülkeye değişir. İHTAR'ın kinetik bir eşleniği gerektiğinde, ayrı ve bağımsız sistemler aynı komuta yazılımına bağlanır (15. başlıkta anlatıldığı gibi).

İHTAR Kaç Km'lik Alanı Korur?

Korunan alanın yarıçapı açıklanmamıştır. Pratikte koruma alanı, zincirin en kısa halkası tarafından belirlenir: radar hedefi ne kadar uzaktan bulursa bulsun, karıştırıcı o mesafede etkili değilse müdahale gerçekleşmez. Karıştırıcının etkili menzili hiçbir kaynakta yayımlanmadığı için tek bir koruma yarıçapı vermek mümkün değildir.

Alanın biçimi de sistemin yapılandırmasına bağlıdır. 360 derece tarama yapan kurulum çevresinde bir daire, sektörel tarama ise belirli bir yönde bir dilim korur. Yönlü antenli karıştırıcılar, çok yönlü olanlara göre belli bir yöne daha fazla enerji verir; bu yüzden yönlü kullanım belirli bir yaklaşma koridorunu kapatmak için uygundur.

10 km'lik algılama değeri DRONEDEF'in bütününe aittir; İHTAR'ın karıştırma mesafesi olarak yorumlanmamalıdır (bkz. 14. başlık).

İHTAR Kurulumu Nasıl Olur?

İHTAR iki biçimde kurulur: sabit ya da araç üstü. Sabit düzende sensörler ve karıştırıcı bir mast ya da kule üzerine yerleştirilir, kablolar bir komuta birimine bağlanır. Araç üstü düzende mast aracın üstünde kaldırılır. 2016 haberi, dahili bataryayla mobil kullanımı da anar.

Gün doğumunda toprak yolda duran zeytin yeşili dört çeker bir araç ve çatısında yükseltilmiş, üzerinde küçük sensörler ve anten paneli taşıyan direk (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Genel akış şöyledir: korunacak varlığın çevresinde bir görüş hattı seçilir, sensörler ve karıştırıcı bu hatta bakacak biçimde yükseltilir, ardından güç ve ağ bağlantısı kurulur. Bir operatör ekranı, hedef listesini ve sistemin durumunu gösterir. Mastın yüksekliği arazi engellerini aşmak için önemlidir; etkin menzilin kuleye göre değiştiği 2016 haberinde belirtilmiştir.

Üretici kurulum süresini, ekip sayısını ya da gerekli güç değerini açıklamamıştır. Bu bölüm bir kurulum talimatı değil, sistemin hangi birimlerle ve hangi sırayla konuşlandığının genel tanımıdır.

İHTAR Nasıl Çalışır?

İHTAR sürekli bir gözetleme döngüsü işletir. Radar hava sahasını tarar, ses ve görüntü algılayıcıları radarın bulduğu izi destekler, yazılım izi bir tehdit sınıfına koyar ve karıştırıcıya hedef bilgisini yollar. Aynı döngü hedef kaybolana ya da bağlantı kopana kadar tekrarlanır.

Anlatımlara göre sistem büyük ölçüde otomatiktir. Daily Sabah, sistemin insansız hava araçlarını belirleyip otomatik izlediğini, tehdit olarak işaretlediğini ve karşı tedbir uyguladığını yazar; Donanımhaber'in 2016 haberi ise operatör müdahalesinin asgariye indiğini ve tam otonom kullanımın desteklendiğini ekler. İkincisi tek yayın olduğundan, güncel sürümlerde bu özelliğin nasıl işlediği doğrulanamamıştır.

Gerçek kullanımda son kararı bir operatör verir mi, yoksa sistem kendi başına mı hareket eder; bu bir ülkenin angajman kurallarına bağlıdır ve üretici kamuya yönelik bir ayrıntı vermemiştir.

İHTAR Yumuşak İmha Yöntemi Nedir?

Yumuşak imha (soft kill), hedefi fiziksel olarak yok etmeden etkisiz kılmaktır. İHTAR'da bu, aracın kumanda bağlantısını ve uydu navigasyonunu bastırmak anlamına gelir. Araç çoğu zaman yönlendirilemez hale gelir; ardından kendi güvenlik programı devreye girer ve alçalma, askıda kalma ya da geri dönüş gibi bir davranış sergiler.

Yöntemin üstünlüğü hasarsız olmasıdır; zayıflığı ise bağlantıya bağımlılığıdır. Radyo bağlantısı olmayan ya da fiber optikle yönetilen araçlarda bu yöntem işe yaramaz veya çok az yarar. Aynı nedenle ASELSAN, İHTAR'ı fiziksel imha sistemleriyle aynı komuta ağında kullanır.

2016 haberleri, sistemin aracın kontrolünü ele geçirip istenen komutu uygulayabileceğini de yazar. Bu iddia sonraki hiçbir yayında tekrarlanmamıştır ve doğrulanamamıştır. ASELSAN'ın aynı dönemde tanıttığı GNSS aldatma sistemi Bukalemun ayrı bir üründür; İHTAR'a bağlı olduğuna dair doğrulanmış bir bilgi yoktur.

İHTAR'ın Algılama Sensörleri Nelerdir?

İHTAR'ın algılama sensörleri radar, gündüz ve termal kamera ile isteğe bağlı akustik algılayıcıdır. Radar menzil ve yön verir, kamera hedefin ne olduğunu gösterir, mikrofonlar ise çevreyi dinleyerek yakın hedefleri yakalamaya çalışır. Yön bulucular ise operatörü bulmak için planlanan bir ek modül olarak 2019'da anıldı.

Radar tarafında dört isim görülür: 2019'da ACAR, ardından AURA 100-G ve AURA 200-G. Army Recognition'ın 2026 yazısı, İHTAR'ın kamuya açık tanımında Ku bant darbeli Doppler radarı ve tarama sırasında izleme işlevi bulunduğunu aktarır. Radarın doğru adı ya da sürümü her yayında aynı değildir; kaynaklar farklı yazıyor.

Kamera tarafı, üreticiye göre hedefin otomatik video takibine olanak verir. Haziran 2026 haberleri yapay zeka destekli görüntü işlemeyi öne çıkarır; hangi görevleri yaptığı açıklanmamıştır. Akustik SEDA 100-cUAV'ın ASELSAN'a göre rakiplerine göre daha uzak menzilde algılama yaptığı söylenir, rakam verilmez.

Yeni Şafak'ın 2016 haberi, kamerayı bozmaya yarayan bir "optik bozucu" da sayar. Başka bir kaynak bu bileşeni anmaz; tek yayın olarak not edilmiştir.

İHTAR'ı Kim Üretiyor?

İHTAR'ı ASELSAN üretiyor. Şirket Ankara merkezli bir Türk savunma elektroniği üreticisidir ve sistemin tasarımı SSB ile Türk Silahlı Kuvvetleri ile ortak yürütülmüştür. Aynı şirket, İHTAR'la birlikte çalışan GÖKBERK, EJDERHA, KORKUT ve GÖKALP sistemlerini de geliştirir.

ASELSAN'ın karşı-İHA portföyü İHTAR'dan ibaret değildir. FPV araçlarına karşı KANGAL karıştırıcısı ve GNSS aldatma sistemi Bukalemun, Ekim 2024'teki SAHA EXPO'da duyurulan ürünler arasındadır; taşınabilir İHASAVAR ise ayrı ve daha eski bir üründür. Bu ürünlerin İHTAR'a entegre olup olmadığı açıklanmamıştır; yalnızca SEDA 100-cUAV için entegrasyon bilgisi bulunmaktadır.

İHTAR Hangi Birliklerde Kullanılıyor?

Hangi birliğin İHTAR kullandığı açıklanmamıştır. Kamuya yansıyan tek somut kullanıcı türleri, cumhurbaşkanlığı koruması ve enerji sektöründeki tesislerdir (8. başlıkta ayrıntılı). Askerî tarafta ise Army Recognition yalnızca "Türk savunma ve güvenlik kuvvetleri" gibi genel bir ifade kullanır.

Savunma birimlerinin envanter bilgisi ülkenin kendi güvenliği için gizli tutulur, bu yüzden listeleme yapılmamıştır. Üretici, DRONEDEF'in Çelik Kubbe mimarisinin en alt katmanında olduğunu söyler; bu bir birlik adı değil, bir mimari tanımıdır.

İHTAR Sürü Dronlara Karşı Üçlü Kalkanda Nasıl Yer Alıyor?

Haziran 2026'da ASELSAN, İHTAR, GÖKBERK ve EJDERHA'yı sürü dronlara karşı "üçlü kalkan" olarak gösterdi. İHTAR bu zincirin ilk halkasıdır: tespit eder, sınıflandırır, karıştırır; geriye kalan hedefleri komuta merkezi lazer ve elektromanyetik sisteme devreder. Bu düzen DRONEDEF adını taşır.

Lacivert zeminde ortada küçük bir nokta çevresinde turkuaz, turuncu ve mor üç iç içe halka ve dış kenarda yaklaşan üç dron siluet (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
HalkaSistemGörevi
BirinciİHTARAlgılama, sınıflandırma, yumuşak imha
İkinciEJDERHAElektronik devrelere yönelik yüksek güçlü elektromanyetik etki
ÜçüncüGÖKBERKLazerle fiziksel imha

DRONEDEF paketinde bunların dışında KORKUT 25 topu, GÖKALP önleyici İHA'sı, ŞAHİN LITE ve ŞAHİN DUAL ile kendini koruma amaçlı MİĞFER de sayılır. Hepsinin tek bir Dron Savunma Harekât Merkezi'nden yönetildiği ASELSAN tarafından aktarılmıştır.

Veri notu: Gösteriye 19 ya da 20 ülkenin heyeti katıldığı yazılıyor; kaynaklar farklı sayı veriyor. Üretici, katmanın Çelik Kubbe'nin en altında yer aldığını belirtir. Bu tanım ASELSAN'a aittir ve bağımsız olarak doğrulanmamıştır.

İHTAR'ın Rakipleri Nelerdir?

İHTAR, algılama ve karıştırmayı birleştiren karşı-İHA sistemleri kategorisinde yer alır. Bu kategorideki yabancı örnekler arasında Rafael'in DRONE DOME'u, Hensoldt'un Xpeller ailesi ve DroneShield'ın DroneSentry düzeni sayılabilir. Bunlar doğrudan karşılaştırılabilir değildir; her birinin görev tanımı ve donanımı farklıdır.

Karşılaştırmayı sınırlayan ana nokta, hiçbirinin İHTAR gibi yalnızca kendi özelliklerinden ibaret olmamasıdır: her üretici sensör ve etkisizleştirme modüllerini müşteriye göre değiştirir. Aşağıdaki bilgiler üreticilerin kendi yayınlarından ve ticari savunma basınından alınmıştır; hangisinin "daha iyi" olduğu sorusuna yanıt verilmez.

Rafael DRONE DOME

İsrail yapımı DRONE DOME; radar, pasif radyo frekansı algılama ve yön bulma ile karıştırıcıdan oluşur. Üreticinin lazer seçeneği de basında yer almıştır. Radar menzili için kaynaklar farklı sayılar yazar; bu nedenle burada rakam verilmemiştir.

Hensoldt Xpeller

Alman Hensoldt'un Xpeller ailesi radar, kamera, radyo dedektörleri ve yön bulucular ile karıştırıcıyı modüler olarak birleştirir. Taşınabilir bir sürümü de duyurulmuştur. Mevcut yayınlar çoğunlukla 2016-2018 dönemine aittir, güncel yapılandırmayı yansıtmayabilir.

DroneShield DroneSentry

Avustralyalı DroneShield'ın DroneSentry düzeni; radar, radyo, akustik ve kamera sensörlerini bir komuta yazılımında birleştirir. Etkisizleştirme için karıştırıcı kullanır ve zamanla başka üreticilerin etkisizleştirme çözümleriyle entegre edilmiştir.

ÖlçütİHTARDRONE DOMEXpellerDroneSentry
ÜlkeTürkiyeİsrailAlmanyaAvustralya
AlgılamaRadar, kamera, isteğe bağlı akustikRadar, pasif RF yön bulucuRadar, kamera, RF dedektörüRadar, RF, akustik, kamera
EtkisizleştirmeKarıştırmaKarıştırma; lazer seçeneğiKarıştırmaKarıştırma; ek entegrasyonlar
MenzilAçıklanmadıKaynaklar çelişkiliEski yayınlarda değer varGüvenilir resmî değer bulunamadı

Aynı çatı altında İHTAR'a alternatif ya da tamamlayıcı olarak ASELSAN'ın taşınabilir İHASAVAR ve KANGAL karıştırıcıları da düşünülebilir. Bunlar algılama kümesi içermez, tek başına karıştırma yapar; kullanım amacı farklıdır.

İLGİLİ HABERLER