AN/FPS-132, Amerikan Raytheon (RTX) şirketinin geliştirdiği, ultra yüksek frekansta (UHF) çalışan, sabit konumlu ve katı hal teknolojisine dayalı büyük bir faz dizili erken uyarı radarıdır. Resmî adı Upgraded Early Warning Radar, yani UEWR'dir. Radar silah taşımaz; binlerce kilometre öteden balistik füze ve yörüngedeki cisimleri izleyerek verisini ilgili komuta ve savunma sistemlerine aktarır.
Aşağıdaki bölümler 20 Kasım 2026'ya kadar ulaşılabilen ABD Uzay Kuvvetleri ve Hava Kuvvetleri belgelerine, ABD Savunma Güvenliği İşbirliği Ajansı'nın (DSCA) satış bildirimlerine, CSIS Füze Tehdidi sayfasına, üretici duyurularına ve haber kuruluşlarına dayanır. Bu radar hakkında kamuya açık bilgi sınırlıdır; sayı bilinmiyorsa yazının içinde açıkça "açıklanmadı" denir.

Veri notu: Radarın ağırlığı, tam çıkış gücü, anten eleman sayısı ve hedef algılama süresi gibi değerleri resmî kaynaklar yayımlamamıştır. Elde edilebilen birkaç rakam yalnızca tek bir ikincil kaynakta geçtiği için metinde ayrıca işaretlenmiştir.
AN/FPS-132 Nedir?
AN/FPS-132, ABD'nin ve müttefiklerinin balistik füze fırlatmalarını erkenden fark etmek için kullandığı sabit, çok büyük bir UHF faz dizili radardır. Raytheon yapımıdır; "Yükseltilmiş Erken Uyarı Radarı" anlamına gelen UEWR adıyla da anılır. Görevi vurmak değil, görmek ve gördüğü bilgiyi komuta ve savunma birimleriyle paylaşmaktır.
Bu radar sıfırdan çizilmiş bir model gibi düşünülmemelidir. Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisinin teknik özetine göre UEWR, daha önceki nesil Balistik Füze Erken Uyarı Sistemi (BMEWS) ile PAVE PAWS radarlarının yükseltilmiş halidir. CSIS ise bu radarların eski erken uyarı radarlarına çok benzediğini, farkın alıcı-uyarıcı ünitesi ile frekans zaman standardında bulunduğunu belirtir.
Ağ, tek bir cihaz değil beş ayrı sahadan oluşur. Her sahadaki radar kendi başına bir bölgeyi tarar, ancak hepsi aynı komuta zincirine veri sağlar. Katar'a satılan bir altıncı örnek bu beşli ağın dışındadır ve ayrı başlıklarda anlatılıyor.
AN/FPS-132 Ne İşe Yarar?
Radar üç iş yapar: füze fırlatıldığında uyarı üretir, savunma sistemlerine hedefin yolunu bildirir ve yakın uzaydaki cisimleri izler. ABD Uzay Kuvvetleri bu üçlüyü füze uyarısı, füze savunması ve uzay alanı farkındalığı olarak adlandırır. Radar günün yirmi dört saati, haftanın yedi günü çalışacak biçimde görevlendirilmiştir.
Beale Hava Üssü'ndeki 7. Uzay Uyarı Filosu'nun resmî sayfası, radarın füze tehdidi bilgisini "saniyeler içinde" algılayıp sınıflandırarak ilettiğini yazar. Aynı sayfa, Beale radarının Karadan Fırlatılan Orta Seyir Savunması (GMD) sisteminin parçası olduğunu ve önleyici füzelere ek kılavuzluk ile imha teyidi sağladığını belirtir. Bu ifade filonun kendi tanımıdır; bağımsız bir ölçüm değildir.
İkincil görev, alçak yer yörüngesindeki cisimlerin izlenmesidir. Uzay Kuvvetleri belgeleri bu işi özellikle rakip uyduların manevralarını fark etmek ve yabancı uzay varlıklarını takipte tutmak şeklinde tanımlar.
AN/FPS-132 Hangi Ülkenin?
AN/FPS-132 Amerikan yapımıdır. Tasarlayan ve üreten Raytheon, ABD merkezli RTX çatısı altındaki bir iştir. Ağdaki radarların dördü ABD Uzay Kuvvetleri tarafından işletilir; beşincisi İngiltere'deki RAF Fylingdales üssündedir ve Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne aittir. Katar'daki radar ise Katar'ın satın aldığı bir sistemdir.
Mülkiyet ile işletme her sahada aynı değildir. Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi Fylingdales'i "RAF tarafından işletilen, Uzay Kuvvetleri irtibat subayı bulunan" bir tesis olarak listeler. Grönland'daki Pituffik Uzay Üssü ise ABD Uzay Kuvvetleri'nin 12. Uzay Uyarı Filosu tarafından yönetilir; Grönland ise Danimarka Krallığı içinde özerk bir bölgedir.
Katar örneğinde radar, ABD hükûmetinin yabancı ülkelere silah satışı yöntemi olan Foreign Military Sales (FMS) kapsamında alınmıştır. The Aviationist, bu nedenle sahipliğin teknik olarak Katar'a, üretimin ABD'ye ait olduğunu hatırlatır ve sahada her iki ülkenin personelinin bulunmasının makul olduğunu söyler; bu bir yorumdur, resmî açıklama değildir.
AN/FPS-132 Özellikleri Nelerdir?
Radar, UHF bandında çalışan, mekanik hareket gerektirmeyen ve hareket ettirilemeyen büyük sabit anten yüzlerine sahiptir. Her yüz 120 derecelik bir yatay sektörü kapsar. Sahaya göre iki ya da üç yüz bulunur; böylece 240 ile 360 derece arasında kapsama elde edilir. Aşağıdaki tablo açık kaynaklarda doğrulanabilen değerleri toplar.
| Özellik | Açık kaynaktaki bilgi | Kaynak türü |
|---|---|---|
| Tür | Sabit, katı hal, faz dizili erken uyarı radarı | MDA verisi (CSIS aktarımı) |
| Frekans bandı | UHF (ultra yüksek frekans) | CSIS, Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi |
| Anten yüzü sayısı | Beale ve Pituffik'te iki; Fylingdales'te üç | CSIS |
| Bir yüzün yatay kapsaması | 120 derece | CSIS |
| Etkin anten çapı | Beale yaklaşık 22 m (73 ft); Pituffik ve Fylingdales yaklaşık 26 m (84 ft) | CSIS |
| Fylingdales'te yüz başına modül ve ortalama güç | Yaklaşık 2.560 modül; yaklaşık 2,5 MW ortalama güç | Tek ikincil kaynak (Vikipedi), resmî doğrulama yok |
| Ortadaki seyirde ayırt etme | Yapamaz; daha yüksek çözünürlüklü radara iş bırakır | CSIS, Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi |
| Katar sürümü (Block 15) | Üç yüz, 360 derece, balistik füzeyi en çok 5.000 km menzilden algılama | DSCA bildirimi (Federal Register, 8 Ocak 2016) |
| Ağırlık | Açıklanmadı | Resmî kaynakta yok |
Radarın tam çıkış gücü, darbe yapısı ve tarama düzeni kamuya açık değildir; bu başlıkta bilerek eklenmemiştir.
AN/FPS-132'nin Avantajları Nelerdir?
Radarın en belirgin üstünlükleri çok uzak mesafeden izleme yapabilmesi, çok sayıda hedefi aynı anda takip edebilmesi ve antenini mekanik olarak döndürmesine gerek kalmamasıdır. Üç görev tek donanımdan yürütülür. Sistem yirmi dört saat açık kaldığı için gözetim kesintiye uğramadan sürer ve yükseltmelerle yenilenebilir.
Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi elektronik ışın yönlendirmenin birden çok hedefin aynı anda izlenmesine imkân verdiğini ve geniş alanın taranmasını sürdürdüğünü yazar. UHF bandı da geniş bir bölgeyi kaplamayı kolaylaştırır; CSIS bu özelliği ayrıca vurgular.
İkinci üstünlük, yazılım ve işlemci yenilemesiyle yaşını uzatabilmesidir. Hava Kuvvetleri'nin 2019 tarihli haberine göre bilgisayar yükseltmesi 14 sunucu rafını üç sunucuya indirdi ve işlem hızını belirgin biçimde artırdı. Bu iddia program yetkilisinin açıklamasına dayanır.
Üçüncü olarak ağ halinde çalışması sayılabilir: aynı Kuzey Yarımküre kuşağındaki radarlar birbirini tamamlar. Bu bir avantaj olarak sunulur, ancak ağın başarım ölçümü kamuya açık değildir.
AN/FPS-132'nin Dezavantajları Nelerdir?
Radarın başlıca sınırları ortadaki seyirde sahte hedefi gerçek başlıktan ayıramaması, sabit konumda olması, büyük ve görünür bir tesis gerektirmesi ve eski elektroniğin bakım güçlüğüdür. Bu nedenle tek başına çalışmaz; daha ince çözünürlüklü radarlar, uydular ve diğer algılayıcılarla birlikte bir ağın parçası olarak kullanılır.
CSIS ve Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi, UEWR'nin ortadaki seyirde ayırt etme (midcourse discrimination) yapamadığını yazar. Radar, bir füzeyi izleyebilir ve nesne sayısını daraltabilir; ancak yakından bakıp başlığı yem gibi nesnelerden ayırma işi başka radarlara kalır. CSIS bu işin örneği olarak Deniz Üstü X Bandı Radarı'nı (SBX) anar.
Genel radar ilkesine göre UHF gibi alçak frekanslar geniş alan taramada iyidir, X bandı ise daha ince ayrıntı verir. İki bandın farkı ilerleyen bölümlerdeki karşılaştırmada ele alınıyor.
Hava Kuvvetleri'nin 2019 haberi, eski işlem donanımı için parça bulmanın zorlaştığını ve program yöneticisinin yükseltmenin asıl nedenini eskime ile sürdürülebilirlik olarak tanımladığını yazar. Sabit tesislerin saldırı altında nasıl durduğuna dair Katar örneği de aşağıda "Kullanıldığı Yerler" bölümünde anlatılıyor.
AN/FPS-132 Ne Zaman Üretildi?
UEWR sürümü 2000'lerin ortasında hizmete girdi: ilk yükseltilmiş radar Beale'de 2005'te, ikincisi Fylingdales'te 2007'de, üçüncüsü Pituffik'te 2009'da tamamlandı. Bu radarlar yeni bir arazide değil, daha eski sahalarda yükseltildi; sahaların kökü 1960'lara ve 1970'lere uzanır. Aşağıdaki tablo tarihleri kaynak türüyle birlikte verir.
Aşağıdaki tablo, kaynaklarda tarihi bulunan adımları sıralar. Kaynaklar bazı yıllarda farklı yazdığı için tarihlerin yanında dayandığı kaynak türü belirtilmiştir.
| Tarih | Gelişme | Kaynak |
|---|---|---|
| 17 Eylül 1963 | RAF Fylingdales, BMEWS'in üçüncü sahası olarak devreye girdi | Vikipedi aktarımı (tesisteki anma plaketine dayanıyor) |
| Ekim 1979 / Ağustos 1980 | Beale'deki PAVE PAWS sahası tamamlandı; ilk işletme kabiliyeti 1980 | Beale Hava Üssü bilgi sayfası (arama özetinden, sayfa doğrudan açılmadı) |
| 1980'lerin sonu ve 1990'ların başı | Fylingdales'in eski kubbe radarları katı hal radarlarla değiştirildi | CSIS |
| 2005 | Beale, yükseltmesini tamamlayan ilk UEWR oldu | CSIS, Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi |
| 2007 | Fylingdales ikinci işletmedeki UEWR oldu | CSIS |
| 2009 | Pituffik (Thule) füze savunma ağına katıldı | CSIS |
| 29 Temmuz 2013 | Katar için bir AN/FPS-132 Block 5 satışı Kongre'ye bildirildi | DSCA |
| 8 Aralık 2015 | Katar radarının Block 15 sürümüyle değiştirilmesi bildirildi | DSCA (Federal Register) |
| 6 Haziran 2019 | Beale'deki bilgisayar yükseltmesi işletmeye kabul edildi | Hava Kuvvetleri Malzeme Komutanlığı |
| Eylül 2022 | Raytheon, beş radarın tamamında ikinci nesil bilgisayar, siber ve yazılım yükseltmesini tamamladığını duyurdu | Üretici duyurusu (Al Defaiya yayını) |
| 15 Ekim 2026 | Dijital alıcı yükseltme programı (GBRD) için Raytheon seçildi | Tek ikincil kaynak (Army Recognition) |
Kaynak notu: Vikipedi, Clear ve Cape Cod sahalarının UEWR dönüşümünün 2012-2013'te başladığını, diğer üç sahanın ise 2014'te füze savunma ağına bağlandığını yazar. CSIS'in MDA kaynaklı sayfası ise Beale 2005, Fylingdales 2007 ve Pituffik 2009 der. Bu farkı kesin çözemedik; yazıda CSIS ve Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi esas alındı.
Türkiye'de AN/FPS-132 Radarı Var mı?
Hayır. Açık kaynaklarda Türkiye'de AN/FPS-132 bulunduğunu gösteren bir kayıt yok. Bilinen kullanıcılar ABD, Birleşik Krallık (Fylingdales), Grönland'daki ABD üssü ve Katar'dır. Türkiye'nin Malatya'daki bilinen balistik füze uyarı radarı ise farklı bir modeldir: AN/TPY-2, yani taşınabilir bir X bandı radarı ve ABD'ye ait bir sistem.
Bu iki radar sık karıştırılır, çünkü ikisi de Raytheon yapımıdır ve balistik füze uyarısıyla ilgilidir. AN/TPY-2 tek yüzlü, taşınabilir, X bandı bir radardır ve ayrı bir yazıda anlatılan Kürecik tesisinde bulunur. Karşılaştırması bir sonraki başlıkta yapılıyor.
Türkiye'nin kendi radar ailesi ayrı bir kategoridir. ASELSAN'ın taşınabilir, S bandı ALP 300-G erken ihbar radarı hava hedeflerini ve balistik füzeleri izlemek için tasarlanmıştır; üretici yöneticisinin açıklamasına dayanan ve bağımsız doğrulanmamış menzil bilgisi yüzlerce kilometre düzeyindedir (Janes, Haziran 2024). Bu sistem sabit, UHF ve kıtalararası uyarı odaklı AN/FPS-132 ile aynı sınıfta değildir. AN/FPS-132 sınıfında bir sistemin Türkiye'de işletildiğine dair kamuya açık belge bulunmuyor.
AN/FPS-132 ile Kürecik Radarı Arasındaki Fark Nedir?
Kürecik'teki radar AN/TPY-2'dir: tek yüzlü, taşınabilir ve X bandında çalışır, görevi ise ileri konuşlu bölgede füzeyi izleyip ayırt etmektir. AN/FPS-132 ise sabit, UHF bandında ve çok daha geniş alan tarayan bir uyarı radarıdır. İki sistem birbirinin yerine geçmez, katmanlı ağda farklı işler görür.
| Ölçüt | AN/FPS-132 (UEWR) | AN/TPY-2 (Kürecik tipi) |
|---|---|---|
| Konuşlanma | Sabit tesis | Taşınabilir; dört ayrı birim |
| Frekans bandı | UHF | X bandı |
| Anten yüzü | İki veya üç | Tek |
| Bildirilen menzil | Resmî rakam yok; 3.000 mil ve 5.000 km (Katar sürümü) rakamları geçiyor | Hedefe ve moda göre 870-3.000 km (CSIS derlemesi) |
| Hedef ayırt etme | Orta seyirde yapamaz | Başlık ile yemi ayırt eder (CSIS) |
| Ana rol | Uyarı, takip, uzay gözetimi | İleri konuşlu takip ve ayırt etme; terminal modda THAAD yanında |
Ölçütler farklı rollere işaret ettiği için "hangisi daha iyi" sorusu anlamlı değildir. Biri geniş alanı erken görmek, öteki dar bir sektörde ayrıntı çıkarmak için tasarlandı. Kürecik radarının ayrıntıları, işletme hakları ve siyasi tartışmalar Sözlük'teki Kürecik Radarı yazısında kaynaklarıyla anlatılıyor.
AN/FPS-132 Balistik Füze Tespit Edebilir mi?
Evet. Radar kıtalararası balistik füzeleri (ICBM) ve denizaltıdan fırlatılan balistik füzeleri (SLBM) algılayıp izlemek üzere tasarlanmıştır. Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi bu iki hedef türünü açıkça sayar. Katar sürümü için DSCA, balistik füzelerin en çok 5.000 km menzilden tespit edilebildiğini yazar.
Tespit ile imha farklı işlerdir. Radar füzenin yolunu ölçer ve savunma sistemine bildirir; önlemeyi başka sistemler yapar. Beale'in 2006'daki ilk UEWR füze savunma testinde bir hedefi izleyip bilgiyi GMD parçalarına aktarabildiği, CSIS tarafından anlatılır.
Başarım iddialarında dikkat gerekir. Radarın gerçek tespit mesafesi hedefin boyutuna, rotasına ve görüş geometrisine göre değişir ve bu değerler kamuya açık değildir. Üretici Raytheon'un "en gelişmiş tehditler için artan tespit yeteneği" söylemi bağımsız bir ölçüme dayanmaz; bu bir üretici açıklamasıdır.
AN/FPS-132 Kaç Parçadan Oluşur?
Resmî bir parça sayısı yayımlanmamıştır. Radar tek bir cihaz değil, iki veya üç büyük anten yüzü, binlerce alıcı-verici modül, işlemci ve görüntüleme altyapısı ile bunları barındıran sabit bir yapıdan oluşur. Katar için DSCA da bu ana donanımı "Prime Mission Equipment" paketi olarak tanımlar.
| Bölüm | Açık kaynaktaki bilgi |
|---|---|
| Anten yüzleri | İki (Beale, Pituffik) veya üç (Fylingdales, Katar Block 15) |
| Alıcı-verici modüller | Fylingdales'te yüz başına yaklaşık 2.560 (tek ikincil kaynak); diğer sahalar için sayı yok |
| Bilgisayar ve işlemci | 2019 yükseltmesinde 14 sunucu rafı yerine üç sunucu (Hava Kuvvetleri Malzeme Komutanlığı) |
| Tesis | Beale'de 10 dönümlük (acre) alan; filo sayfası tesise 780 milyon dolar der |
| Katar paketi | Ana donanım, teknik ve destek tesisleri, haberleşme ve şifreleme cihazları, yedek parça, test ekipmanı, eğitim (DSCA) |
Ağın her sahası aynı donanım ve yazılım düzeyinde olmak zorunda değildir; Hava Kuvvetleri 2019'da dört sahada yükseltmenin farklı aşamalarda sürdüğünü bildirmişti. Güncel ortak yapılandırma Eylül 2022'deki üretici duyurusuyla bildirilen ikinci nesil yükseltmeyle ilgilidir.
AN/FPS-132 Fiyatı Nedir?
Tek bir radarın resmî satış fiyatı yayımlanmamıştır. Elde yalnızca bir tesisin maliyeti, Kongre'ye bildirilen ihracat tavanları ve yükseltme sözleşmesi tutarları vardır. Bunlar birim fiyat değildir; birbirine bölünüp çarpılarak bir radarın bedeli çıkarılamaz, bu yüzden aşağıdaki tutarlar ayrı ayrı ve kendi bağlamlarıyla okunmalıdır.
| Kalem | Tutar | Kaynak türü |
|---|---|---|
| Beale UEWR tesisi ve ekipmanı | 780 milyon dolar | 7. Uzay Uyarı Filosu bilgi sayfası (Uzay Kuvvetleri) |
| Katar, tek Block 5 radar (Temmuz 2013 bildirimi) | Tahmini 1,1 milyar dolar | DSCA; sonraki Federal Register notu aynı vakayı 1,2 milyar dolar olarak yazıyor |
| Katar, Block 15 değişikliği sonrası toplam değer (Aralık 2015) | 2 milyar dolar; ana ekipman kısmı 1,6 milyar dolar | DSCA (Federal Register, 8 Ocak 2016) |
| Beş radarın bilgisayar yükseltmesi | 329 milyon dolarlık sözleşme | Hava Kuvvetleri Malzeme Komutanlığı, 2 Ekim 2019 |
| GBRD dijital alıcı programı (sekiz radar) | 300-309,5 milyon dolar Raytheon payı | Tek ikincil kaynak (Army Recognition, 19 Ekim 2026) |
DSCA rakamları Kongre'ye bildirilen olası satış tavanlarıdır; nihai sözleşme bedeli olmak zorunda değildir. Katar için 1,1 milyar ile 1,2 milyar dolar arasındaki fark, aynı vakanın iki farklı resmî yayında farklı yazılmış olmasından gelir ve nedeni açıklanmamıştır.
AN/FPS-132 Kaç Yılında Üretildi?
Tek bir üretim yılı yoktur; radar seri üretilen bir ürün gibi çıkmaz, sahaya özel kurulur ve yükseltilir. UEWR dönüşümü 2005'te Beale'de başladı, 2007'de Fylingdales, 2009'da Pituffik izledi. Katar için satış 2013'te bildirildi; ayrıntılı kronoloji "Ne Zaman Üretildi" başlığındaki tabloda verilmiştir.
Soru bazen "radar hangi yıl geliştirildi" diye de sorulur. Bu durumda iki kat vardır: ilk katman 1960'ların BMEWS'i ve 1970'lerin sonundaki PAVE PAWS'tır, ikincisi bunların UEWR adıyla yükseltilmiş sürümüdür. Sürümler aynı sahada üst üste biner; bu yüzden tek bir tarih vermek yanıltıcı olur.
Fylingdales örneği bunu gösterir. Tesis 1963'te işletmeye girdi, 1980'lerin sonu ile 1990'ların başında radarları değiştirildi ve 2007'de UEWR olarak ağa bağlandı. Saha aynı kalsa da üç ayrı nesil radar görmüştür.
AN/FPS-132 Menzili Ne Kadar?
Resmî ve genel bir menzil rakamı yoktur; kaynaklar farklı yazıyor. Bir kayıt 4.800 km (3.000 mil), bir diğeri 5.600 km (3.000 deniz mili) verir. Katar sürümü için ise DSCA balistik füzeyi en çok 5.000 km mesafeden algılama kabiliyetinden söz eder.
Kaynak notu: 3.000 mil ve 4.800 km rakamı Vikipedi'nin SSPARS sayfasında MDA'nın 2014 tarihli bilgi sayfasına dayandırılır; biz bu bilgi sayfasının kendisine ulaşamadık. 3.000 deniz mili (5.600 km) rakamı Vikipedi'nin Fylingdales sayfasında geçer. 5.000 km, DSCA'nın Katar bildirimindeki Block 15 değeridir ve en sağlam kaynaktır.
Menzil tek sayıya sığmaz. Bir radar küçük bir hedefi büyük bir hedefe göre daha yakında yakalar; hedefin yüksekliği ve radar ufku da belirleyicidir. Katar bildirimi, Block 15'in Block 5'e göre "artmış azami menzile" sahip olduğunu belirtir, ancak Block 5 için rakam vermez.
İki farklı değer birbirine karıştırılmamalıdır: tespit mesafesi ile bir hedefin güvenilir biçimde izlenebildiği mesafe aynı şey değildir. Açık kaynaklar bu ayrımı yapmıyor; bu yüzden hiçbir rakam performans taahhüdü gibi okunmamalıdır.

AN/FPS-132'de Füze Var mı?
Hayır. AN/FPS-132 bir radardır; füze, rampa veya başka bir silah taşımaz. Hedefi algılar ve izler, imha görevini başka sistemler yerine getirir. Bu ayrım önemlidir, çünkü radar çoğu zaman "füze kalkanı" ifadesiyle birlikte anıldığı için kendisinin de bir füze sistemi olduğu sanılabilir.
Radarın veri verdiği önleyici sistemler ayrı donanımlardır. Beale için bu sistem, filonun anlatımına göre Karadan Fırlatılan Orta Seyir Savunması'dır (GMD). Katar'da ise DSCA, radarın THAAD ve Patriot sistemlerini içeren planlanmış hava ve füze savunmasının bir bileşeni olacağını yazar.
Radar bu sistemlere hedef bilgisi besler; ateş kararını vermez ve füzeyi kendisi yönlendirmez. Yönlendirme ve ateşleme, her sistemin kendi komuta ve ateş kontrol birimlerinde yapılır. Bu birimlerin bağlantı ayrıntıları kamuya açık değildir.
AN/FPS-132 Hangi Ülkelerde Var?
Radar dört ülkede işletilir: ABD, Birleşik Krallık, Grönland üzerinden ABD'nin Danimarka Krallığı'ndaki üssü ve Katar. Ağdaki beş sahanın ikisi ABD kıtasında, biri Alaska'da, biri Grönland'da, biri İngiltere'dedir; Katar bunun dışında satılmış tek yabancı sürümdür. Saha ayrıntıları "Hangi Üslerde Bulunur" başlığındadır.
ABD ve Grönland
ABD'nin dört sahası Cape Cod (Massachusetts), Beale (Kaliforniya), Clear (Alaska) ve Pituffik'tir. Bu sahalar Uzay Kuvvetleri'nin Delta 4 birliği altında toplanır.
Birleşik Krallık
RAF Fylingdales, ağdaki tek 360 derece kapsamalı sahadır ve İngiliz tesisidir; verisinin ABD ile paylaşıldığı Vikipedi'de ve Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisinde belirtilir.
Katar
Katar, radarı 2013 sonrasında FMS yoluyla satın almıştır. Başlangıçta Block 5 istenmiş, Aralık 2015'te Block 15 ile değiştirilmiştir.
Benzer büyüklükte ancak UEWR olmayan bir örnek Tayvan'dadır: Vikipedi'ye göre Tayvan, AN/FPS-115 PAVE PAWS tabanlı ayrı bir radar kullanır ve bu bilgi tek ikincil kaynağa dayanır. Rusya ve Çin gibi ülkelerin kendi uyarı ağları vardır; bunlar bu radarın kullanıcıları değildir.
AN/FPS-132 Hedefi Ne Kadar Sürede Tespit Eder?
Resmî bir tespit süresi açıklanmamıştır. Elde yalnızca Beale filosunun tanımı vardır: radar tehdit bilgisini "saniyeler içinde" algılayıp, karakterize edip yayabilir. Bu cümle bilginin işlenme ve iletilme hızını anlatır; bir füze fırlatıldıktan sonra radarın onu kaç saniyede göreceğini söylemez ve bu süre açık kaynaklarda yoktur.
Gerçek süre fırlatma yerinin radara göre konumuna bağlıdır. Bir radar yalnızca görüş hattındaki hedefi görür. Füze fırlatıldığında radarın ufkunun altında kalıyorsa, yükselip görüş alanına girene kadar algılanamaz. Bu yüzden uyarı ağında birden çok saha ve uydu bulunur.

Algılama ile karar arasında da süre vardır. Radar veriyi komuta merkezine iletir, insanlar ve sistemler bu veriyi değerlendirir. Süreçteki bu adımların süresi açık kaynaklarda yok.
AN/FPS-132 Ağırlığı Ne Kadar?
Ağırlık açıklanmamıştır. AN/FPS-132 taşınabilir bir araç değil, binaya entegre sabit bir tesistir; bu yüzden ağırlığı AN/TPY-2 gibi taşınabilir radarlarda olduğu gibi bir ürün özelliği olarak yayımlanmaz. Açık kaynakta ne bir anten ünitesi ne de tüm tesis için kütle rakamı bulundu.
Verilen boyutlar ağırlık yerine alandır. CSIS'e göre Beale'deki etkin anten çapı yaklaşık 22 metre, Pituffik ve Fylingdales'te ise yaklaşık 26 metredir. Beale tesisi 10 dönümlük bir alana kuruludur. Bu ölçüler yapının ölçeğini gösterir.
Taşınabilirlik burada hedef değildir. Radarın büyüklüğü, uzun menzil ve geniş kapsama için bilinçli bir seçimdir. Bu seçimin bedeli, tesisin yerinin değiştirilemez olması ve konumunun kamuya açık kaynaklarda bilinmesidir.
AN/FPS-132 Neleri Tespit Edebilir?
Radar balistik füzeleri, yani kıtalararası ve denizaltından fırlatılan füzeleri, ayrıca alçak yer yörüngesindeki uyduları ve uzay enkazını izleyebilir. Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi bu hedef türlerini sayar. Katar'daki Block 15 sürümü, bunlara ek olarak havadaki hedeflerin iz bilgisini de raporlayabildiği belirtilen farklı bir yapılandırmadır.
Katar bildirimi, Block 15'in "airborne tracks", yani havadaki hedeflere ait iz bilgisi raporlayabildiğini yazar. Bu ifade ABD'deki beş radar için kullanılmamıştır; o sahalar balistik füze ve uzay nesnelerine odaklanır.
Uzay gözetimi tarafında Uzay Kuvvetleri, Beale radarının alçak yer yörüngesindeki cisimleri izlediğini ve rakip uydu manevralarını fark etmeye odaklandığını yazar. Bir uydunun neye hizmet ettiği ya da rakip olup olmadığı radardan değil, başka istihbarat kaynaklarından anlaşılır; radar yalnızca konum ve hareket ölçer.
Seyir füzesi, uçak veya insansız hava aracı bu radarın tanımlanmış görevi değildir; bu alanlarda kullanıldığına dair açık kaynak bulunmadı.
AN/FPS-132 Kullanıldığı Yerler
Radar bugüne kadar ABD ve müttefiklerinin füze uyarı ağında, Karadan Fırlatılan Orta Seyir Savunması testlerinde ve uzay gözetiminde kullanıldı. Beale sahası, Vandenberg'deki önleyici füze alanına yakınlığı nedeniyle menzili içindeki her GMD testinde görev almış ve uzaktaki UEWR'ler için örnek platform olmuştur (CSIS).
Fylingdales'in verisi İngiltere ile ABD arasında paylaşılır ve Colorado'daki Kuzey Amerika Hava ve Uzay Savunma Komutanlığı'na (NORAD) ulaşır; bu bilgi Vikipedi'ye dayanır. Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi de sahayı RAF tarafından işletilen, Uzay Kuvvetleri irtibat subayı bulunan bir tesis olarak listeler.
Radarın gerçek bir çatışma ortamıyla karşılaştığı bilinen en önemli olay Katar'dadır. ABC News, 2026'daki ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışma sırasında Katar'daki AN/FPS-132'nin hasar gördüğünü, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Çalışmaları Merkezi araştırmacısı Sam Lair'in 3 Mart 2026 uydu görüntülerinde kuzeydoğu yüzünde enkaz ve itfaiye suyu izi gördüğünü yazdı.
Kaynak notu: Hasarın kapsamı bağımsız olarak doğrulanmadı. ABC News, "olası savaş hasar değerlendirmelerini konuşmadığını" bir ABD yetkilisinin söylediğini aktarır. The Aviationist (11 Nisan 2026), Al Jazeera'nın yayımladığı fotoğrafların hasarın uydu görüntüsünden daha geniş görünebileceğini, ancak radarın onarılabilir olup olmadığının ve işletme durumunun bilinmediğini yazar. Resmî bir açıklama yayımlanmamıştır.

AN/FPS-132 Silah Atar mı?
Hayır. Radar bir silah sistemi değildir; ateş etmez, mühimmat taşımaz, bir hedefe kendi başına zarar vermez. Yaptığı iş, hedefi ölçüp konumunu ve yolunu bildirmektir. Silah etkisi, bu bilgiyi kullanan ve ayrı donanımdan oluşan önleyici sistemlerden gelir; radar bu zincirde yalnızca gözlem halkasıdır.
Aradaki sınırı Beale filosunun ifadesi iyi gösterir: radar "önleyicilere ek kılavuzluk ve imha teyidi" sağlar. Yani önleyici füzeyi ateşleyen ve yönlendiren sistem başkadır; radar yol bilgisi sunar ve sonucun gerçekleşip gerçekleşmediğine dair gözlem aktarır.
Hava Kuvvetleri'nin 2019 haberinde bir MITRE mühendisi, yükseltmelerle operatörlerin füzeleri daha doğru izleyip "potansiyel olarak savunma yapabileceğini" söyler. Burada savunma, yine radardan gelen verinin bir silah sistemince kullanılması anlamına gelir.
AN/FPS-132 Kaç Km'lik Alanı Görür?
Kapsadığı alan tek bir kilometre rakamıyla verilmez; yatay açı ve menzil birlikte düşünülür. Her yüz 120 derece yatay sektörü tarar. İki yüzlü sahalar 240 dereceyi, Fylingdales gibi üç yüzlü sahalar 360 dereceyi kapsar. Menzil rakamları bu yüzden ayrı bir başlıkta, farklı kaynaklarıyla verilmiştir.
Kapsama alanının yüzölçümü açıklanmamıştır ve bu yazıda hesaplanmamıştır; çünkü yükseklik açısı ve hedefe göre değişen menzil resmî olarak bilinmez. Açık kaynaklarda yalnızca yatay sektör ve azami menzil sözleri geçer.
Bir ayrıntı, kapsamanın tüm yönlere eşit olmamasıdır. Beale gibi iki yüzlü radarlar, arkalarında bırakılan yönü görmez; bu eksiklik ağdaki diğer radarlar, uydular ve gemi tabanlı algılayıcılarla kapatılır. Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi görüş alanını "240 ile 360 derece" olarak verir.
AN/FPS-132 Kurulumu Nasıl Olur?
Radar, taşınabilir bir sistem gibi kısa sürede sahaya sürülüp açılmaz; kalıcı bir tesis olarak inşa edilir. Süreç genel olarak yapının ve anten yüzlerinin kurulması, güç ve soğutma altyapısı, işlem ve haberleşme donanımının yerleştirilmesi ve ardından testlerle devreye alınmasından oluşur. Bu anlatım ansiklopedik düzeydedir.
Katar için DSCA'nın paket tanımı bu mantığı yansıtır: ana donanım, teknik ve destek tesisleri, haberleşme ve şifreleme cihazları, yedek parça, test ekipmanı, belgeler, personel eğitimi ve mühendislik ile lojistik desteği. Yani satış, radarın yanında binasını ve işletme becerisini de kapsar.
Yükseltmeler de kurulum kadar özenli yapılır, çünkü radarlar kesintisiz görev yapar. Hava Kuvvetleri'nin 2019 haberine göre yüklenici, eski ve yeni sistemler arasında hızlı geçiş sağlamak için bir anahtarlama sistemi kurmak zorunda kaldı; amaç, sistemin kapalı kaldığı süreyi en aza indirmekti.
Sahaların güvenlik ayrıntıları, yer seçimi ölçütleri ve bölgesel işletme prosedürleri kamuya açık değildir; burada anlatılmamıştır.
AN/FPS-132 Nasıl Çalışır?
Radar, anten yüzündeki çok sayıda modülden UHF dalgaları gönderir, hedeflerden yansıyanları aynı yüzle toplar ve bu yansımalardan hedefin konum ile hız bilgisini çıkarır. Sonra izlenen nesnenin füze mi uzay cismi mi olduğunu sınıflandırmaya çalışır ve veriyi komuta yapısına gönderir; bu üç adım kesintisiz tekrarlanır.
Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisinin tanımıyla ışın, antenin mekanik olarak hareket ettirilmesine gerek kalmadan elektronik olarak yönlendirilir. Aynı anda geniş bir alan taranır ve birden çok hedef izlenir. Çalışmanın üç basamağı vardır: tarama, takip ve sınıflandırma.
Takip basamağında radar, bir cisim görüş alanına girince onu izlemeye başlar ve yörüngesini hesaplamak için ölçümleri biriktirir. Sınıflandırmada ise nesnenin türü ve tehdit olup olmadığı belirlenmeye çalışılır. MDA'ya göre bu radarın asıl işi bu sınıflandırma ve füze takibidir; diğer algılayıcılara ve önleyicilere yön verir.
Ayrıntılı dalga formu, tarama sıklığı ve işlem algoritmaları gizlidir; bunlar yazıda yer almaz.
AN/FPS-132 UEWR Kısaltması Ne Anlama Gelir?
UEWR, "Upgraded Early Warning Radar" ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede "Yükseltilmiş Erken Uyarı Radarı" anlamına gelir. AN/FPS-132 ise ABD ordusunun resmî ekipman adlandırma kodudur. İkisi aynı radarı anlatır; biri görev tanımını, diğeri tip numarasını verir ve kaynaklarda çoğu zaman yan yana yazılır.
Adlandırma sisteminde (JETDS) "AN" Army-Navy ortak kullanımını, "F" sabit kara tesisini, "P" radar tipini, "S" ise arama işlevini gösterir; 132 de bu sınıftaki tasarım sırasıdır. Bu açıklama Vikipedi'nin, ABD Donanması el kitabına dayandırdığı anlatımına aittir.
Etrafında dönen diğer kısaltmalar karışıklık yaratabilir. BMEWS Balistik Füze Erken Uyarı Sistemi'dir; PAVE PAWS ve SSPARS ise katı hal faz dizili radar ailesinin önceki adlarıdır. Katar'daki "Block 5" ve "Block 15" ise aynı tipin bu müşteri için üretilmiş farklı yapılandırma düzeyleridir.
AN/FPS-132 Hangi Üslerde Bulunur?
Radar, ABD'de Cape Cod ve Beale'de, Alaska'daki Clear'da, Grönland'daki Pituffik'te, İngiltere'deki RAF Fylingdales'te ve Katar'da bulunur. Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi beş ağ sahasını ve işleten birlikleri listeler. Aşağıdaki tablo bu sahaları, işleten birimleri ve kaynaklarda bilinen yapı özelliklerini özetler.
| Saha | İşleten birim | Yüz sayısı ve anten |
|---|---|---|
| Cape Cod Uzay Kuvvetleri İstasyonu, Massachusetts | 6. Uzay Uyarı Filosu | Kaynaklarımda doğrulanmadı |
| Beale Hava Kuvvetleri Üssü, Kaliforniya | 7. Uzay Uyarı Filosu | İki yüz; yaklaşık 22 m |
| Pituffik Uzay Üssü (Thule), Grönland | 12. Uzay Uyarı Filosu | İki yüz; yaklaşık 26 m |
| Clear Uzay Kuvvetleri İstasyonu, Alaska | 13. Uzay Uyarı Filosu | Kaynaklarımda doğrulanmadı |
| RAF Fylingdales, Birleşik Krallık | RAF; Uzay Kuvvetleri irtibatıyla | Üç yüz; yaklaşık 26 m; 360 derece |
| Katar | Katar tarafından satın alındı | Block 15: üç yüz, 360 derece (DSCA) |
Katar için tesisin yeri konusunda kaynaklar farklı adlar veriyor; bu yüzden burada konum yazılmamıştır. Filo bilgileri Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisinin teknik tablosundan, yüz sayıları ve anten çapları CSIS'ten alınmıştır.
AN/FPS-132 Faz Dizili Anten Nasıl Çalışır?
Faz dizili anten, tek büyük bir tabak yerine çok sayıda küçük alıcı-verici elemandan oluşur. Her elemanın gönderdiği dalganın zamanlaması ayrı ayrı ayarlanarak ışın istenen yöne elektronik olarak çevrilir. Böylece anten fiziksel olarak dönmeden, çok kısa sürede başka bir noktaya bakabilir ve birden çok hedefi sırayla izleyebilir.

Çalışma ilkesi şudur: elemanlar arasındaki zaman farkı dalga cephesini eğer. Zaman farkı değiştikçe ışının yönü değişir. Işın genişliği anten alanı büyüdükçe daralır, bu yüzden çapı onlarca metreyi bulan bir yüz, çok uzak mesafede dar bir bölgeye yoğun enerji verebilir.
Katı hal modüller, eski vakum tüplü vericilere göre dağıtılmış bir yapı sunar; bir elemanın bozulması tüm sistemi durdurmaz. Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi bu radarlar için "hızlı elektronik ışın yönlendirme" ifadesini kullanır.
Her yüzün 120 derece ile sınırlı olması da fizikten gelir: düz bir yüz kenarlara doğru etkinliğini yitirir. Bu yüzden 360 derece kapsama için birden çok yüz birleştirilir. Fylingdales'in üçgen piramit biçimi bu amaca hizmet eder.

AN/FPS-132'yi Kim Üretiyor?
Radarı Raytheon üretir; Raytheon, RTX şirketler grubunun savunma kolu olarak çalışır. Hava ve Uzay Kuvvetleri dergisi UEWR'nin ana yüklenicisini Raytheon olarak gösterir. Katar satışında DSCA da ana yüklenici olarak Massachusetts'in Woburn kentindeki Raytheon'u yazar; yani üretici hem ABD hem ihracat belgelerinde aynı şirkettir.
Şirketin bu alandaki izi eskidir. CSIS, UEWR'nin 2006'daki ilk füze savunma testini "Raytheon'un Yükseltilmiş Erken Uyarı Radarı" başlıklı bir haberle anar. Vikipedi'ye göre Raytheon ayrıca Fylingdales'in kubbe radarlarını 1989 ile 13 Kasım 1992 arasında yeni yapıyla değiştirmiştir; bu tarih tek ikincil kaynağa dayanır.
Eylül 2022'de Raytheon, beş radarın tamamında ikinci nesil bilgisayar, siber güvenlik, yazılım ve radar yükseltmelerini tamamladığını duyurdu. Bu bir üretici açıklamasıdır. 2026 Ekim'inde Raytheon'un GBRD programı için seçildiği tek bir ikincil kaynakta (Army Recognition) yer alır.
Radarın bakım ve işletme desteği ayrı bir yükleniciye aittir; farklı kaynaklar farklı şirket adı verdiği için burada isim yazılmamıştır.
AN/FPS-132 Balistik Füze Savunma Sistemine Nasıl Bağlanır?
Radar, balistik füze savunma ağına UEWR yükseltmeleriyle bağlanır. CSIS'e göre bu yükseltmeler radarların Karadan Fırlatılan Orta Seyir Savunması (GMD) sistemiyle haberleşmesini mümkün kıldı. Bağlantının teknik ayrıntıları, haberleşme protokolleri ve komuta zincirinin işleyişi ise kamuya açık değildir; bu yüzden bu yazıda anlatılmamıştır.

Beale bunun en iyi anlatılmış örneğidir. 2006'daki testte radar bir hedefi izleyip bilgiyi diğer GMD parçalarına iletebildi. Uzay Kuvvetleri'nin filo sayfası da radarın GMD'nin bir parçası olarak çalıştığını yazar.
Daha yakından bakan başka sensörlerle işbölümü de bu bağlantının parçasıdır. UEWR, yakın incelemeye muhtaç nesne sayısını daraltarak Deniz Üstü X Bandı Radarı gibi yüksek çözünürlüklü radarın işini kolaylaştırır; çünkü kendisi orta seyirde ayırt etme yapamaz.
Katar'da bağ, ülkenin THAAD ve Patriot sistemlerini içeren hava ve füze savunmasına veri sağlamaya dayanır; DSCA, Block 15 yazılımının ve radarın ürettiği verinin "SECRET REL QATAR" olarak sınıflandırıldığını yazar. Yani veri gizlidir ve yalnızca Katar'a açılabilir. İngiltere'deki Fylingdales verisi ise ABD ile paylaşılır.
AN/FPS-132'nin Rakipleri Nelerdir?
Doğrudan bir rakip yoktur; rolleri benzeşen sistemler farklı ülkelerin uyarı ağlarında yer alır: Rusya'nın Voronej ailesi, İsrail'in Green Pine radarı ve ABD'nin AN/TPY-2'si. Bunlar farklı bantlarda, farklı menzillerde ve farklı konuşlanma biçimleriyle çalıştığı için birebir kıyas yanıltıcı olur; aşağıda her biri kısaca anlatılıyor.
Voronej (Rusya)
Vikipedi'ye göre Voronej radarlarının bir sürümü VHF, diğeri UHF bandında çalışır; 2009'dan itibaren hizmete girdiği yazılır. Rus basınına dayanan 6.000 km'ye varan menzil iddiası bağımsız doğrulanmamıştır.
Green Pine (İsrail)
Green Pine, İsrail'in Arrow sistemiyle birlikte kullandığı taşınabilir bir füze savunma radarıdır; Vikipedi'ye göre 500-2.000 MHz arasında çalışır ve 500-900 km menzil bildirilir. Sınıfı AN/FPS-132'den farklıdır, bir kuşağın uyarı radarı değil, bölgesel savunma radarıdır.
AN/TPY-2 (ABD)
X bandı, taşınabilir ve ince çözünürlüklü bir radardır; CSIS 870-3.000 km menzil bildirir. UEWR ile aynı ağda tamamlayıcıdır.
| Sistem | Bant | Konuşlanma | Bildirilen menzil | Kaynak türü |
|---|---|---|---|---|
| AN/FPS-132 | UHF | Sabit | Resmî değer yok; Block 15 için 5.000 km | DSCA, CSIS |
| Voronej | VHF ve UHF sürümleri | Sabit | Rus basını: 6.000 km; doğrulama yok | Vikipedi (ikincil) |
| Green Pine | UHF ve L | Taşınabilir | 500-900 km | Vikipedi (ikincil) |
| AN/TPY-2 | X | Taşınabilir | 870-3.000 km | CSIS |
Ölçüt olarak bant, menzil ve konuşlanma biçimi seçildi; hangisinin üstün olduğu konusunda hüküm verilmedi, çünkü radarlar farklı görevler için tasarlandı. Ayrıca Amerikan Cobra Dane radarı da L bandında ve Pasifik yönünde konumlandığı için bazen karşılaştırılır; fakat o da UEWR'nin rakibi değil, ABD'nin kendi ağındaki ayrı bir sensördür.