SavunmaSanayiTR | Sözlük | SUNGUR Füzesi Nedir? Özellikleri, Menzili ve Kullanım Alanları

SUNGUR Füzesi Nedir? Özellikleri, Menzili ve Kullanım Alanları

SUNGUR, Roketsan'ın görüntüleyici kızılötesi arayıcılı omuzdan atılan hava savunma füzesidir. Menzili, versiyonları, BURÇ ve Akıncı atışları, Türkiye'de durumu.

SUNGUR, Roketsan'ın görüntüleyici kızılötesi arayıcılı omuzdan atılan hava savunma füzesidir. Menzili, versiyonları, BURÇ ve Akıncı atışları, Türkiye'de durumu.

SUNGUR Füzesi Nedir? Özellikleri, Menzili ve Kullanım Alanları
KAYNAK: Zeki Ersin Yıldırım

SUNGUR, Roketsan'ın Türk Silahlı Kuvvetleri için geliştirdiği, görüntüleyici kızılötesi arayıcıya sahip bir alçak irtifa hava savunma füzesidir. Aynı füze bir askerin omzundan, zırhlı bir aracın kulesinden ya da insansız bir hava aracının altından atılabilecek biçimde tasarlandı. Proje 2013'te sözleşmeye bağlandı; omuz tipinin ilk partisi 2022'de teslim edildi; Eylül 2026'da ise hem BURÇ adlı mobil sistemden hem de bir Akıncı insansız hava aracından yapılan atışlar duyuruldu.

Aşağıdaki bölümler 17 Kasım 2026'ya kadar yayımlanan resmî açıklamalara, üretici ve sanayi basınına dayanır. Kaynakların birbirini tutmadığı yerde bu açıkça yazılmıştır; üreticinin kendi beyanı ile bağımsız olarak doğrulanmış bilgi ayrı tutulur. Atış, hedefleme ya da sistemi etkisizleştirme konusunda uygulamaya dönük hiçbir ayrıntı yer almaz.

Veri notu: SUNGUR'un menzil, irtifa ve ağırlık değerleri tek bir güncel resmî tabloda yayımlanmıyor. Roketsan'ın eski ürün sayfası ile broşürü bugün açılmıyor; bu yüzden onlara dayandığı bildirilen rakamlar ikincil kaynaklardan aktarıldı ve yanlarında kaynak türü yazıldı. Resmî olarak açıklanmamış her değer "açıklanmadı" diye bırakıldı.

Dönebilen kulesinde iki füze kutusu taşıyan 4x4 zırhlı araç ve turuncu gün batımı (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

SUNGUR Füzesi Nedir?

SUNGUR, Roketsan'ın geliştirdiği kısa menzilli, kızılötesi güdümlü, yüzeyden havaya füzedir. Hedefe atıştan önce kilitlenir ve fırladıktan sonra yönlendirme gerektirmez. Taşınabilir (MANPADS) biçimi tek bir askerce kullanılır; aynı füze zırhlı araç kulesine, mobil sistemlere ve diğer platformlara da bağlanabilir. Bu esneklik, füzeyi tek bir silahtan çok bir füze ailesine dönüştürür.

Ad, Türkçede avcı bir kuşun adı olan "sungur" sözcüğünden gelir. Mühendislik tarafında ise füze kaynaklarda sıklıkla PORSAV adıyla da geçer; Army Technology'nin ürün sayfası araç kulesindeki iki fırlatma kutusuna bu adı verir. Hangi ismin füzeyi, hangisinin bütün sistemi kapsadığı kaynaktan kaynağa değişir.

Programın hukuki başlangıcı, Millî Savunma Bakanlığı ile Roketsan arasında 10 Eylül 2013'te imzalanan taşınabilir hava savunma füze sistemi sözleşmesidir. Sorumluluğun Kasım 2016'da Savunma Sanayii Başkanlığı'na geçtiği, 2022 tarihli bir Defence Turkey yazısında belirtiliyor.

Füzenin iki ayırt edici yanı vardır: görüntü işleyen kızılötesi arayıcı ve ateşle-unut mantığı. Bunların nasıl işlediği 24. ve 26. başlıkta, sürümleri ise 25. başlıkta anlatılıyor.

SUNGUR Ne İşe Yarar?

SUNGUR, yere yakın uçan helikopter, uçak, insansız hava aracı ve seyir füzesi gibi tehditlere karşı birlikleri ve tesisleri korumak için geliştirildi. Roketsan ve Savunma Sanayii Başkanlığı onu muharebe sahasındaki ve gerideki hareketli ya da sabit unsurların kısa menzilli hava savunmasında görevli bir sistem olarak tanımlıyor.

Temmuz 2026'daki başarılı atışı duyuran Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün da aynı çerçeveyi kullandı. Yani füze, tek bir cephe hattı silahından çok, çeşitli taşıyıcılara uyarlanabilen bir alt kat korumadır.

Sistemin bir diğer amacı dışa bağımlılığı azaltmaktır. Almanya'da 2020'de yayımlanan bir haber, Sungur'un ABD kökenli parçalardan arınmış, yani ihracatta ABD izni gerektirmeyen bir sistem olarak anıldığını yazıyor. Türkiye'de uzun yıllar kullanılan Stinger'ın yerini alması hedefi de Army Technology'de geçiyor.

Yapamadıkları da bellidir: balistik füzeleri ya da yüksek irtifada uçan uçakları kapsamaz. Bu görevler uzun menzilli ve orta menzilli bataryalara aittir; katmanlı yapının ayrıntısı 22. başlıkta.

SUNGUR Hangi Ülkenin?

SUNGUR bir Türk füzesidir. Tasarım, geliştirme ve üretim sorumluluğu Ankara merkezli Roketsan'dadır; program Millî Savunma Bakanlığı ihtiyacıyla başladı, 2016 sonrasında Savunma Sanayii Başkanlığı çatısında yürüdü ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na teslim edilmektedir. Savunma Sanayii Başkanlığı, Temmuz 2022'de füzenin millî imkânlarla geliştirildiğini duyurdu.

Alt sistem düzeyinde birden çok yerli kuruluş yer alıyor. Army Technology'ye göre arayıcı başlık Aselsan'ın soğutmalı görüntüleyici kızılötesi ürünüdür; bu bilgi tek bir sanayi yayınına dayanıyor, Roketsan ya da Aselsan'ın güncel bir açıklamasında teyit edemedik. Araç üstü sürümün taşıyıcısı BMC'nin Vuran aracı, BURÇ için ise FNSS'in Pars Scout platformudur (25. başlık).

Füzenin yerliliğini sorgulayan kullanıcılar için dikkat edilecek bir ayrıntı vardır. Sungur'un hangi alt parçasının yurt içinde, hangisinin ithal olduğu açık kaynaklarda listelenmiyor. Araç üzerindeki elektro-optik gözlem cihazı için Army Technology, FLIR markalı bir ürünün adını veriyor (tek kaynak); yani sistemin tamamı için "yüzde yüz yerli" demek kanıtlanabilir bir bilgi değildir.

Üretici firmanın kimliği ve ortaklar 27. başlıkta ayrıca toplanıyor.

SUNGUR Özellikleri Nelerdir?

SUNGUR bir görüntüleyici kızılötesi arayıcı, iki kademeli katı yakıtlı motor ve yaklaşık üç kilogramlık yüksek patlayıcılı harp başlığı taşır. Üreticiye göre menzil 8 km, azami irtifa 4 km civarıdır. Boy, çap ve füze ağırlığı değerleri Roketsan kataloğuna dayandırılarak aktarılıyor. Tablo, rakamların hangi kaynaktan geldiğini gösterir.

ÖzellikAktarılan değerKaynak notu
Füze türüKısa menzilli yüzeyden havaya, ateşle-unutÜretici ve resmî açıklamalar
GüdümSoğutmalı görüntüleyici kızılötesi arayıcı, atış öncesi kilitlenmeArmy Technology; arayıcı üreticisi tek kaynak
Boy1,68 m (bir kaynakta 1,7 m)Wikipedia'nın Roketsan kataloğuna atfı; Defence Turkey 2022
Çap82 mm (bir kaynakta 80 mm)Aynı kaynaklar
Füze ağırlığı14,5 kgKataloğa atfen aktarılıyor; resmî tabloda doğrulanamadı
MenzilÜst sınır 8 km; 2026 haberlerinde 8,5 kmÜretici beyanı; ayrıntı 14. başlıkta
Asgari menzilYaklaşık 500 mArmy Technology
İrtifa4 km (denizden); bir kataloğa atfen 6 kmKaynaklar çelişiyor
HızAçıklanmadıAyrıntı 17. başlıkta
Harp başlığıYaklaşık 3 kg, yüksek patlayıcılı, yarı zırh deliciArmy Technology; Esut (2020)
SigortaProgramlanabilir darbe tapasıArmy Technology
MotorFırlatma motoru ve iki kademeli katı yakıtlı uçuş motoruArmy Technology

Tablodaki rakamların hepsi üretici ve savunma basını kaynaklıdır; bağımsız bir laboratuvar ya da kullanıcı ordu ölçümü yayımlanmadı. Harp başlığındaki dolgu malzemesini kaynaklar farklı anlatıyor (21. başlık).

SUNGUR'un Avantajları Nelerdir?

SUNGUR'un öne çıkan yönleri görüntü işleyen arayıcısı, ateşle-unut çalışma biçimi, birden çok platforma bağlanabilmesi ve yurt içinde üretilmesidir. Bunların çoğu üretici ve resmî açıklamalara dayanır, yani tanıtım dilinin süzgecinden geçmiştir; sahada ölçülmüş ve bağımsız biçimde yayımlanmış bir performans verisi ise kamuya açık değil.

Arayıcı, hedefin yalnızca sıcak noktasını değil görüntüsünü de izliyor. Üreticiler bu yapının yanıltmaya karşı dayanıklılık sağladığını söylüyor; bu iddianın bağımsız bir doğrulaması yok. Defence Turkey'in 2022 tarihli yazısı da arayıcıyı çok bantlı ve argon gazıyla soğutmalı olarak tanımlıyor.

İkinci avantaj menzil sınıfıdır. 8 km'lik değer omuzdan atılan benzer silahlar arasında üst sıralarda yer alıyor; Yeni Şafak'ın AA'ya dayanan 2025 haberi sistemi sınıfının en uzun menzillisi olarak niteliyor; bu bir tanıtım ifadesidir. Ancak rakip sistemlerin kendi değerleri de sürüme göre değiştiği için sıralama yapılmıyor (9. ve 30. başlık).

Üçüncüsü esnekliktir. Aynı füzenin tek er, araç, mobil sistem, insansız hava aracı ve gemi uyarlamalarına taşınabilmesi, ordunun eğitim ve ikmal zincirini sadeleştirebilir. Son olarak yerli üretim, yedek parça ve güncelleme kararlarının Türkiye'de alınmasını sağlar; bu yarar bir performans değil tedarik güvenliği ölçütüdür.

SUNGUR'un Dezavantajları Nelerdir?

SUNGUR'un sınırları, bu sınıftaki bütün omuz silahlarının ortak sınırlarıyla ve programın göreli gençliğiyle ilgilidir. Menzili ve irtifası yüksek irtifa hedeflerine yetmez, kızılötesi güdüm atmosfer koşullarından etkilenebilir ve açık kaynakta bağımsız bir performans kaydı henüz yoktur. Bu sınırlar sistemin değerini azaltmaz, yalnızca doğru göreve atanmasını gerektirir.

İlk sınır fiziksel kapsamdır. Füze 500 m'den yakındaki ve 8 km'den uzaktaki hedeflere yönelik değildir; üst irtifa da birkaç kilometreyle sınırlıdır. Bu nedenle tek başına bir şehri ya da hava üssünü koruyamaz, daha üst katmanlı sistemlerle birlikte düşünülür.

İkincisi ağırlıktır. Kaynakların aktardığı 14,5 kg'lık füze ağırlığı, Stinger'ın yaklaşık 10 kg'lık füzesinden fazladır; atışa hazır bütün sistemin kaç kilo geldiği açıklanmadı. Taşınabilirlikte bunun etkisi kullanıcı tarafından değerlendirilir, kamuya açık bir ölçüm yok.

Üçüncüsü kanıt eksikliğidir. Kaynaklarda doğrulanmış bir harp kullanımı bulunmuyor ve yayımlanan atışların tamamı başarılı sonuç olarak duyuruldu. Dördüncüsü maliyettir: fiyat açıklanmadığı için ucuz insansız araçlara karşı füze başına maliyet tartışması kamuoyunda sayıya bağlanamıyor. Son olarak üretim hızı ve envanterdeki adet bilinmiyor (8. başlık).

SUNGUR Ne Zaman Üretildi?

SUNGUR'un geliştirme sözleşmesi 10 Eylül 2013'te imzalandı, Temmuz 2020'de Savunma Sanayii Başkanlığı sistemin hizmete girmeye hazır olduğunu açıkladı ve omuz tipinin ilk partisi Temmuz 2022'de teslim edildi. Seri üretim sözleşmesi ise Şubat 2024'te imzalandı; yani proje, ilk sözleşmeden seri üretim aşamasına yaklaşık on yılda ulaştı.

Süreç, atış testleri, araç üstü sürümün tanıtımı ve ihracat girişimleri boyunca parça parça ilerledi. Tablo yalnızca gelişim basamaklarını verir; atışların ayrıntısı 29. başlıkta.

TarihGelişmeKaynak türü
10 Eylül 2013MSB ile Roketsan arasında taşınabilir hava savunma füze sistemi sözleşmesiSavunma basını (Army Technology, Defence Turkey)
2018 ve 2019İlk atış testleriArmy Technology
Temmuz 2020SSB Başkanı Ismail Demir sistemin kullanıma hazır olduğunu açıkladıEsut, 14 Temmuz 2020
Ağustos 2021IDEF'te araç üstü sürümün sergilenmesiArmy Technology
2021 ikinci yarısıAraç üstü sürümün ilk partisiWikipedia'nın Defence Turkey atfı; teyit edilemedi
25 Temmuz 2022Omuz tipinin ilk partisinin tesliminin duyurulmasıSSB duyurusu (Shephard Media)
Ekim 2022Baykar ile insansız araca entegrasyon sözleşmesiTek kaynak; ayrıntı 25. başlıkta
2 ve 3 Şubat 2024Seri üretim sözleşmesi töreniTurDef, CNN Türk (DHA)
Şubat 2024MSB'nin "muhtelif miktarda" teslimi bildirmesiMSB haftalık brifingi (haber aktarımı)
27 Ağustos 2024Endonezya ile anlaşmalarArmy Recognition, TurDef (16. başlık)
Temmuz 2025IDEF 2025'te TSK teslimatı için sözleşmeAA'ya dayanan haber
Eylül 2026BURÇ ve Akıncı atışlarının duyurulmasıRoketsan ve Baykar duyuruları

Tarihler arasında küçük çelişkiler vardır. Wikipedia 2020'yi "ilk operasyonel yetenek" olarak yazarken aynı yazıdaki başka bir kayıt aracın ilk teslimini 2021'e, hizmet girişini 2022'ye koyuyor. Bu yüzden "hizmete girdi" ifadesi bu yazıda tek bir tarihe bağlanmadı.

Türkiye'nin Kaç Tane SUNGUR'u Var?

Türkiye'nin envanterindeki SUNGUR adedi açıklanmadı. Millî Savunma Bakanlığı teslimatları "muhtelif miktarda" diye bildiriyor; seri üretim ve sonraki sözleşme haberlerinde de ne füze ne fırlatıcı sayısı verildi. Kaynaklardaki hiçbir rakam doğrulanabilir bir stok anlamına gelmiyor; bu yüzden yazıda tahmini bir adet verilmedi.

DuyuruAdet bilgisiNot
Temmuz 2022 ilk partiVerilmediSSB paylaşımı yalnızca "ilk parti" diyor
Şubat 2024 seri üretim sözleşmesiVerilmediTutar da açıklanmadı
Şubat 2024 MSB teslimi"Muhtelif miktarda"Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na
Temmuz 2025 IDEF sözleşmesiVerilmediTutar yok

Bu sessizlik alışılmış bir uygulamadır. Birçok ordu, hava savunma stokunu güvenlik gerekçesiyle yayımlamaz. Bu yüzden herhangi bir adet rakamı resmî bir dayanağa bağlanamıyor.

Örneğin Defence Turkey'in 2022 tarihli yazısı 70 Atılgan ve 88 Zıpkın adını anıyor; bunlar Stinger tabanlı eski sistemlerdir, Sungur sayısı değildir. Aynı yazının yazarı Sungur'un ileride bu kule sistemlerine bağlanmasını bekliyor; böyle bir entegrasyon resmen açıklanmadı.

SUNGUR mu Daha İyi, Stinger mı?

Kesin bir "daha iyi" hükmü yoktur. İki füze farklı çağların ürünüdür ve ortak, bağımsız bir test karşılaştırması yayımlanmadı. Sungur'un kâğıt üzerindeki farkları görüntü işleyen arayıcı ve üretici beyanına göre daha uzun menzildir; Stinger ise onlarca ülkede ve savaşlarda kullanılmış, kanıtlanmış bir sistemdir.

ÖlçütSUNGURStinger (FIM-92 ailesi)
Ülke ve üreticiTürkiye, RoketsanABD, Raytheon
ArayıcıGörüntüleyici kızılötesi, soğutmalıPasif kızılötesi ve morötesi (sürüme göre değişir)
Menzil8 km'ye kadar (üretici); en az 500 mEtkin menzil yaklaşık 4,8 km; bazı tablolarda 8 km
Hedef irtifası4 km civarı (üretici)Yaklaşık 3,8 km
Füze ağırlığı14,5 kg (kataloğa atfen)Yaklaşık 10 kg
HızAçıklanmadıMach 2 ve üzeri (ABD Ordusu)
Hizmet geçmişiOmuz tipi 2022'den beri teslimatta1980'lerden beri
Harp kullanımıDoğrulanmış kayıt yokGeniş kayıt, farklı güvenilirlikte
GelecekSeri üretim, yeni platformlarABD Ordusu'nun halefi NGSRI planı

Karşılaştırmanın gerçek anlamı Türkiye'ye özeldir. Army Technology'ye göre Sungur, Türk Silahlı Kuvvetleri'ndeki Stinger POST ve RMP'nin yerini almak için geliştirildi. Yani bu iki füze rakipten çok, birbirinin yerine geçen kuşaklar gibi okunmalıdır. Stinger'ın tarihi ve sürümleri için ayrı bir yazı bulunuyor; buradaki Stinger rakamları da kaynaklara göre değiştiği için yaklaşıktır.

SUNGUR Helikopter Vurabilir mi?

Evet, helikopter SUNGUR'un resmî hedef sınıflarından biridir. Roketsan'ın tanıtım dilinde sabit kanatlı uçaklar, helikopterler ve insansız hava araçları birlikte sayılıyor. Buna karşılık açık kaynaklarda helikopter hedefine karşı yapılmış bir atış duyurusu bulamadık; yayımlanan testlerde hedefler uçak benzeri ya da insansız hava aracı sınıfındaydı.

Defence Turkey'in 2022 tarihli yazısına göre en kısa vuruş mesafesi, atış öncesi kilitlenme kipinde helikopterlere karşı 500 m'dir. Bu bilgi bir yazarın aktarımıdır, Roketsan'ın bir belgesi olarak doğrulanamadı. Aynı şekilde, kaynaklarda helikopterin hangi koşulda ve kaç füzeyle vurulacağına dair bir veri yok.

Sinop'ta 2022'de paylaşılan atışta hedef, ısıyı artıran "sıcak burun" aygıtı taşıyan Banshee Jet 80 adlı yüksek hızlı bir hedef uçaktı.

Hangi hedeflerin vurulabildiği ve hangi testlerin yapıldığı 19. ve 29. başlıkta toplandı.

SUNGUR Kaç Parçadan Oluşur?

SUNGUR'un omuz tipi, füzenin kendisi, atış ve nişan tertibatı ile dost-düşman tanıma donanımından oluşur; araç üstü sürümde bunlara kule, fırlatma kutuları, gözlem sensörü ve komuta bağlantısı eklenir. Üretici resmî bir "parça listesi" yayımlamadığı için aşağıdaki ayrım açık kaynaklara dayanan genel bir çerçevedir.

Gün batımında kayalık bir tepede omzunda uzun bir fırlatma tüpü taşıyan asker silüeti (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Füze

PORSAV adıyla da anılan füze; ön tarafta arayıcı başlık, ortada harp başlığı ve sigorta, arkada fırlatma motoru ile iki kademeli uçuş motoru ve kontrol yüzeylerinden oluşur. Army Technology, fırlatma ve uçuş motorlarının "duyarsız mühimmat" gereklerini karşıladığını, yani kurşun darbesine ve yakıt yangınına karşı sağlam tasarlandığını yazıyor.

Nişan ve tetik tertibatı

Taşınabilir sürümde bir nişangâh ve tetik tertibatı bulunur. Temmuz 2026 tarihli bir haber, nişangâhın atıştan önce hedefin uzak mesafeden fark edilmesine imkân verdiğini yazıyor. MSB'nin bir haftalık brifinginde "SUNGUR füzesi ve tetik tertibatı" ifadesi geçtiği haber aktarımlarına yansıdı; brifingin tarihi doğrulanamadı.

Dost-düşman tanıma ve komuta bağlantısı

Sistemin dost-düşman tanıma donanımı taşıdığı ve Kara Kuvvetleri'nin HERIKKS erken uyarı ve komuta kontrol sistemine bağlanabildiği, Army Technology ve Esut'ta belirtiliyor. Böylece nişancı kendi görüşü dışındaki bir hedef bilgisini dışarıdan alabilir.

Araç üstü kule

BMC Vuran 4x4 üzerindeki sürümde, elektrikle kontrol edilen ve jiroskopla dengelenen 360 derecelik bir kule vardır. Üstünde her biri iki füzelik iki PORSAV kutusu bulunur, yani toplam dört füze. Gündüz ve gece görüş sağlayan elektro-optik cihaz lazer mesafe ölçer içerir. Ayrıntılar 25. başlıkta.

ParçaRolüHangi sürümde
Füze (PORSAV)Hedefe uçan ve patlayan bölümHepsi
Nişan ve tetik tertibatıAtışı başlatan taşınabilir birimOmuz tipi
Dost-düşman tanımaHedefin dost olup olmadığını denetlerHepsi (kaynaklara göre)
Kule ve fırlatma kutularıFüzeleri taşır ve yönlendirirAraç üstü
Elektro-optik sensörGündüz ve gece gözlem, mesafe ölçmeAraç üstü
Komuta kontrol bağlantısıDış hedef bilgisi almaAraç üstü ve BURÇ

SUNGUR Fiyatı Nedir?

SUNGUR'un fiyatı açıklanmadı. Ne bir füzenin ne bir fırlatıcının ne de bir sistemin birim bedeli resmî kaynaklarda yer alıyor. Seri üretim sözleşmesi, IDEF 2025 sözleşmesi ve Endonezya ile yapılan anlaşma haberlerinin hiçbirinde tutar yok; resmî bir bedel yayımlanmadığı için tahmini rakam da verilmiyor.

Bu yüzden bu yazıda bir sözleşme bedelinden birim fiyat hesaplanmadı. Aynı sözleşme paketinde birden çok füze sistemi bulunduğu için (Şubat 2024'te Tayfun, TRG-230, Sungur ve Karaok birlikte anıldı), toplam tutar açıklanmış olsaydı bile bunu Sungur'a bölmek mümkün olmazdı.

Sınıfın başka sistemlerinin fiyatları ülkeler arasında farklı kalemleri kapsıyor: füze, fırlatıcı, eğitim, yedek parça ve lojistik destek. Bu yüzden benzer ürünlerin sözleşme tutarlarını Sungur'a uyarlamak yanıltıcı olur.

Fiyat bilgisi ancak SSB'nin ya da Roketsan'ın resmî bir bildirisiyle ortaya çıkabilir; bugüne kadar böyle bir bildiri yayımlanmadı.

SUNGUR Kaç Yılında Üretildi?

"Üretim yılı" sorusunun cevabı hangi aşamanın kastedildiğine bağlıdır. Proje 2013'te başladı, ilk test atışları 2018-2019'da yapıldı, hizmete hazır açıklaması 2020'de geldi, omuz tipinin ilk partisi 2022'de teslim edildi ve seri üretim sözleşmesi 2024'te imzalandı. Aşamaların ayrıntılı tarih tablosu 7. başlıktadır; burada yalnızca yıl sorusunun neden tek bir cevabı olmadığı açıklanıyor.

Dolayısıyla füzeyi "2022'de üretildi" demek, araç üstü ilk partiyi 2021 olarak kaydeden kaynakla çelişir; "2013" demek ise proje yılını üretim yılıyla karıştırır. Doğru olanı, kullanıcının neyi sorduğuna göre seçmektir: tasarımın başladığı yıl 2013, resmî hizmet bildirimi 2020 ve 2022, seri üretim sözleşmesi 2024.

Türevler daha geç tarihlidir. BURÇ ilk kez Temmuz 2023'te sergilendi; ilk Sungur atışını Eylül 2026'da yaptı. Akıncı'dan atış Eylül 2026'da duyuruldu. Bütün tarihler 7. başlıktaki tabloda toplandı.

SUNGUR Menzili Ne Kadar?

Roketsan SUNGUR'un azami menzilini 8 km olarak veriyor; katalogda "8 km ve üzeri" ifadesi bulunduğu aktarılıyor. 2026 haberlerinde ise 8,5 km yazılıyor. En kısa etkili mesafe yaklaşık 500 m'dir; irtifa değerleri 4 km ve 6 km olarak iki farklı biçimde geçiyor.

DeğerKaynakTür
500 m ile 8 kmArmy TechnologySanayi yayını
8 km ve üzeriRoketsan kataloğuna atfenÜretici, ikincil aktarım
8,5 kmTemmuz 2026 haberi; Şubat 2024 teslim haberiBasın; resmî rakam olarak doğrulanamadı
6 km ve üzeri (eski beyan)Defence Turkey 2022Önceki açıklamanın aktarımı
Azami irtifa 4 kmArmy TechnologySanayi yayını
Azami irtifa 6 kmKataloğa atfenİkincil aktarım

8 ile 8,5 km arasındaki fark, ölçüm tanımından ya da füzenin sonraki iyileştirmelerinden doğuyor olabilir; kaynaklar bunu açıklamıyor. Kaynaklarda iki değeri açıklayan resmî bir not bulunmuyor.

Şubat 2021'de Savunma Sanayii Başkanlığı, hareketli bir hedefe karşı "azami menzil ve irtifada" bir atış yapıldığını duyurdu. Hangi mesafe ve yüksekliğe ulaşıldığı açıklanmadı (TurDef, 26 Şubat 2021). Yani yayımlanan bir atışın menzil kanıtı olarak sayısal bir değeri yok.

Bu sınıftaki füzelerde etkin menzil hedefin irtifasına ve geliş yönüne göre değiştiğinden yayımlanan rakamlar azami değerler olarak okunmalıdır.

SUNGUR Bir Fırlatıcıda Kaç Füze Taşır?

Taşınabilir SUNGUR'da bir fırlatıcıda tek füze bulunur. BMC Vuran üzerindeki araç sürümünde iki fırlatma kutusunda toplam dört füze vardır. BURÇ'ta Roketsan iki dörtlü kutuda sekiz Sungur sayıyor; yani aynı füze farklı taşıyıcılarda farklı sayıda bulunur. Her sürümde füzenin kendisi aynıdır; değişen yalnızca taşıyıcı ve kutu düzenidir.

SürümFüze sayısıDüzenKaynak
Taşınabilir (tek er)1Tek füze, bir askerceMSB ve savunma basını
BMC Vuran üstü4Kutu başına 2 füze, 2 kutuArmy Technology, Esut
BURÇ82 dörtlü kutuRoketsan (IDEF 2023 tanıtımı)

Bataryada kaç araç olacağı, her araca kaç yedek füzenin eşlik edeceği ve yeniden dolum süresi açıklanmadı. Bu bilgiler Kara Kuvvetleri'nin ihtiyaç belgelerine dayandığından kamuya açık değil.

Levent adlı gemi sistemi Sungur'dan türetildiği için bu başlıkta anılabilir; kaynaklarda 11 füze ve 21 hücre ifadeleri geçiyor ve rakamlar 2021-2022 haberleriyle sonraki haberler arasında farklı yazılıyor. Sayı konusunda Roketsan'ın güncel teknik verisine ulaşılamadı.

SUNGUR Hangi Ülkelerde Var?

SUNGUR'un teyitli kullanıcısı Türkiye'dir. İhracat tarafında, 27 Ağustos 2024'te Roketsan ile Aselsan'ın Endonezya ile anlaşmalar imzaladığı ve Roketsan paketinde Sungur'un yer aldığı Army Recognition ile TurDef'te yazıyor; teslimat, adet ve tutar ise açıklanmadı. Başka hiçbir alıcı ülke bağımsız olarak doğrulanamadı; ayrıntı aşağıda.

Türkiye

Kara Kuvvetleri Komutanlığı 2022'den bu yana omuz tipi teslimat alıyor; araç üstü sürüm 2021'den itibaren Vuran üzerinde anıldı. Seri üretim sözleşmesi Şubat 2024'te imzalandı.

Endonezya

Ağustos 2024'te Jakarta'da, Savunma Sanayii Başkanlığı öncülüğünde imzalanan anlaşmalar Çakır seyir füzesi, MAM-L akıllı mikro mühimmat ve Sungur'u kapsıyor. TurDef bu anlaşmayı füzenin ilk resmen teyit edilen ihracatı olarak yazıyor. Army Recognition sayfası iki farklı tarih gösteriyor (2024 ve 2025); metin 2024'ü yazdığı için o tarih kullanıldı. Teslimat ve miktar için kamuya açık kaynak yok.

Doğrulanamayan iddialar

Savunma Sanayist'in "Türkiye'den bir ilk: SUNGUR MANPADS ihracatı" başlıklı yazısı, füze için yurt dışından talepler geldiğini anlatıyor; aynı yayında çıkan bir başka yazı ise en az iki ülkeyle sözleşme imzalandığını belirtiyor, ülkeleri belirtmeden. İkisinin tarihi doğrulanamadı. TurDef, Kasım 2022'de Nijerya'ya ihracat hazırlığı olduğunu "savunma kulis kaynaklarına" dayanarak yazmıştı; sonradan teyit edilmedi. Bir ansiklopedi kaydı Ukrayna'yı da listeliyor, ama dayanak kaynağı bu iddiayı net doğrulamıyor.

ÜlkeDurumDayanak
TürkiyeKullanıcıMSB ve SSB açıklamaları
EndonezyaAnlaşma 27 Ağustos 2024; teslimat belirsizArmy Recognition, TurDef
NijeryaHazırlık haberi (2022), teyit yokTek kaynak (TurDef)
UkraynaAnsiklopedi kaydı, dayanak zayıfDoğrulanamadı

SUNGUR Maksimum Hızı Ne Kadar?

SUNGUR'un azami hızı resmî olarak açıklanmadı. Defence Turkey'de bir yazar 2022'de füzenin Mach 2,5 üzerinde seyredeceğini tahmin etti; başka bir haber Stinger gibi 2,2 Mach'ın üzerinde yazıyor. İkisi de üretici doğrulaması olmayan değerlendirmelerdir; bu yüzden tabloya ya da özellik listesine bir hız rakamı yazılmadı.

Mach, sesin hızına göre ifade edilen birimdir; deniz seviyesinde yaklaşık saatte 1.225 km eder, ancak sıcaklığa ve irtifaya göre değişir. Dolayısıyla "Mach 2,5" gibi bir değer, saatte yaklaşık 3.000 km'ye karşılık gelir, ama bunu Sungur için kesin bir rakam gibi okumak doğru olmaz.

Ayrıca bir karışıklığı önlemek gerekir: 2021 tarihli bir yazıda geçen "saatte 180-648 km" aralığı füzeye değil, atış testinde kullanılan hedef insansız hava aracının hız kabiliyetine aittir (TurDef, 26 Şubat 2021).

Stinger için ABD Ordusu "Mach 2" diyor; iki füzenin hız karşılaştırması bu yüzden kamuya açık verilerle yapılamıyor (9. başlık).

SUNGUR Ağırlığı Ne Kadar?

Kaynakların aktardığı SUNGUR füze ağırlığı 14,5 kg'dır. Bu değer Wikipedia'da Roketsan kataloğuna dayandırılıyor; Roketsan'ın güncel bir belgesinde doğrulayamadık. Atışa hazır bütün taşınabilir sistemin, yani nişan ve tetik tertibatı dahil toplam ağırlığı ise açıklanmadı. Bu eksiklik, sistemin bir askerin taşıma yükünü belirleyen en önemli bilgidir.

Defence Turkey'in 2022 tarihli yazısı füzenin ağırlığını vermiyor; aynı yazı boyu 1,7 m ve çapı 80 mm yazıyor, Wikipedia ise 1,68 m ve 82 mm. İki değer ölçüm yuvarlamasından kaynaklanıyor olabilir, ancak kaynaklar bunu belirtmiyor. Ayrıca yaklaşık 15 kg diyen bir Türkçe kaynak var; bunun füzeyi mi sistemi mi kastettiği anlaşılmıyor.

Harp başlığı yaklaşık 3 kg olarak tanımlanıyor (Esut 2020, Army Technology). Bu, patlayıcı kütlesini mi yoksa başlığın tamamını mı kastettiği bakımından belirsizdir; Stinger için de benzer bir ayrım kaynaklarda görülür.

Araç üstü sürümün ağırlığı taşıyıcı araca bağlıdır; BMC Vuran ve BURÇ'un ağırlık değerleri açıkça yazılmadı.

SUNGUR Neleri Vurabilir?

SUNGUR'un tanımlı hedefleri sabit kanatlı uçaklar, helikopterler, insansız hava araçları ve Army Technology'nin eklediği seyir füzeleridir. Wikipedia düşük gözlenebilirlikli hedefleri de sayıyor; yani radara zor yakalanan ama ısı yayan küçük araçlar da listede. Balistik füzeler, yüksek irtifada uçan uçaklar ve yer hedefleri ise sistemin görev tanımında hiç yer almıyor.

Yayımlanan atışlardaki hedeflere bakılırsa, bunlar uçak benzeri ve insansız hava aracı sınıfındaydı. Tablo, açık kaynaklardaki atışların hedeflerini gösterir.

DönemHedef türüPlatformKaynak notu
Yaz 2020Yerden yaklaşık 20 m yükseltilmiş sabit hedefBelirtilmediTurDef (2021)
Şubat 2021Hareketli hedef insansız araçAraç üstü (haber aktarımı)SSB bildirimi
2022Banshee Jet 80 yüksek hızlı hedef uçakOmuz tipiSSB Başkanı'nın paylaştığı görüntü
Temmuz 2026BelirtilmediBelirtilmediGörgün duyurusu
Eylül 2026Hareketli hava hedefiBURÇRoketsan duyurusu
Eylül 2026Yüksek hızlı hedef İHAAkıncıBaykar duyurusu

Seyir füzesi hedefine karşı yapılmış bir atış duyurusu bulunamadı; bu sınıf yalnızca tasarım hedefi olarak anılıyor. Testlerin ayrıntısı ve iddiaların niteliği 29. başlıkta.

SUNGUR Kullanıldığı Yerler

SUNGUR bugün kamuya açık kaynaklara göre Türk Kara Kuvvetleri'nde kullanılıyor; araç üstü sürümü Vuran'la, taşınabilir sürümü askerce, BURÇ ve Akıncı uyarlamaları ise deneme aşamasında anılıyor. Doğrulanmış bir harp kullanımı açık kaynaklarda yer almıyor; bugünkü kullanım eğitim, teslimat ve atış denemeleri düzeyinde belgelenmiştir.

Temmuz 2025'te IDEF'te Roketsan'ın TSK teslimatı için sözleşme imzaladığını bildiren haber (Yeni Şafak, AA'ya dayanarak), Sungur'un Çelik Kubbe adı verilen çok katmanlı millî hava savunma yapısının bir parçası olacağını yazıyor. Çelik Kubbe'nin içinde Sungur'un tam yeri resmen ayrıntılandırılmadı.

Kullanım alanları üç gruba ayrılabilir: birliklerin yanında hareket eden savunma, sabit tesislerin ve üslerin korunması ve insansız hava araçlarına karşı alçak irtifa savunması. İkinci grup için AA'daki bir analiz Sungur'un hava üslerini ve kritik tesisleri koruyabileceğini yazıyor; bu yazarın yorumudur, resmî bir görevlendirme değil.

Harp kullanımına dair resmî ya da bağımsız olarak doğrulanmış bir kayıt bulunmuyor; video izlenimine dayanan tek kaynaklı yorumlar bu yazıya alınmadı.

SUNGUR Ne Tip Füze Atıyor?

SUNGUR kısa menzilli, kızılötesi güdümlü, katı yakıtlı motorlu ve ateşle-unut tipinde bir yüzeyden havaya füze atar. Başlığı patlayıcı yüklü ve darbe sigortalıdır; yani hedefe çarparak etki edecek biçimde tasarlandı. Radar komutuyla uçan bir füze değil, kendi arayıcısıyla hedefi izleyen bir füzedir.

Sınıflandırma açısından üç etiket kullanılır: taşınabilir biçimiyle MANPADS, araç üstü biçimiyle çok kısa menzilli hava savunma ve genel olarak kısa menzilli hava savunma. Bir kaynak füzeyi "beşinci kuşak" omuz füzesi olarak adlandırırken başka bir Türk savunma yayını "dördüncü kuşak" diyor; kuşak adlandırması standart bir ölçüte dayanmadığı için bu başlıkta bir kuşak hükmü verilmedi.

Harp başlığı konusunda kaynaklar farklı yazıyor. Army Technology başlığın yaklaşık 3 kg ağırlığında, yüksek patlayıcılı, yarı zırh delici olduğunu ve tungsten bilyelerle yüklendiğini belirtiyor. Defence Turkey'in 2022 yazısı titanyum bir gövde ve olası bir sürekli titanyum çubuk tekniğinden söz ediyor. Temmuz 2026'daki haberin özellik listesi ise "kısmi delici titanyum parçacıklı" başlık diyor. Hangi tanımın güncel sürüme ait olduğu belli değil.

Sigorta programlanabilir darbe tapasıdır. Motor tarafında bir fırlatma motoru füzeyi çıkış noktasından ayırır, ardından iki kademeli uçuş motoru devreye girer. Kaynaklara göre iki motor da duyarsız mühimmat koşullarını karşılıyor.

SUNGUR Kaç Km'lik Alanı Korur?

SUNGUR'un koruduğu alana dair resmî bir rakam yoktur. Bilinen, bir hedefi hangi mesafe ve irtifada karşılayabileceğidir: yaklaşık 500 m ile 8 km arası yatayda, 4 km civarı yükseklikte. Gerçek koruma alanı ise hedefin yönüne, arazi ve yerleşim düzenine ve bölgedeki fırlatıcı sayısına göre çok daha dar olur.

Basit bir geometriyle, tek bir fırlatıcıdan 8 km yarıçaplı dairenin alanı yaklaşık 200 km² eder. Bu yalnızca teorik bir üst sınırdır. Pratikte hedefin geliş yönü, zemin engelleri ve füzenin hedefe ulaşma süresi korunan bölgeyi küçültür; hiçbir kaynak bu hesabı resmen yapmıyor.

SUNGUR tek başına bir bölgeyi korumak için değil, birlik ve tesislerin hemen üzerindeki alçak irtifa boşluğunu kapatmak için kullanılıyor. Bunun üstünde orta ve uzun menzilli sistemler, onların da üstünde yüksek irtifa ve balistik füze savunması yer alır. Türkiye'de bu çok katmanlı yapı Çelik Kubbe adıyla anılıyor; hangi sistemin tam hangi katmanda olduğu resmen ayrıntılandırılmadı.

Renkli eş merkezli kubbelerin altında insansız araç silüetleri, bir zırhlı araç ve bir asker silüeti bulunan katmanlı savunma illüstrasyonu (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Dolayısıyla "Kaç km'yi korur?" sorusuna dürüst yanıt, "tek bir fırlatıcı için sınırlı bir çap, bir batarya veya birlik için ise düzene bağlı bir bölge" olmasıdır.

SUNGUR Nasıl Kullanılır?

SUNGUR'u eğitimli bir hava savunma askeri kullanır. Taşınabilir sürümde tek er füzeyi omzunda taşır; araç sürümünde bir nişancı kuleyi yönetir; BURÇ'ta ise operatör sensör verilerinin yardımıyla karar verir. Bu bölüm sistemin genel kullanım şeklini ansiklopedik düzeyde anlatır; bir atış ya da hedefleme talimatı değildir ve içermez.

Temel çalışma biçimi şudur: füze atıştan önce hedefe kilitlenir ve fırlatıldıktan sonra kendi başına ilerler. Bu özellik "ateşle ve unut" diye anılır; kullanıcının atış sonrasında hedefi yeniden işaretlemesi gerekmez. Defence Turkey bu duruma "atış öncesi kilitlenme" kipi adını veriyor.

Araç sürümünde nişancı hedefi elektro-optik cihaz üzerinden izler. Dışarıdan gelen hava hedefi bilgisi komuta kontrol bağlantısı üzerinden sisteme ulaşabilir. Dost-düşman tanıma donanımı hedefin dost olup olmadığını denetlemek için kullanılır.

BURÇ'ta Roketsan sensör verilerinin birleştirilerek hedef sınıflandırmasına ve operatör karar desteğine verildiğini söylüyor; sistem tek başına ya da daha geniş bir komuta ağı içinde çalışabiliyor. Hareket halinde atış kabiliyeti de üretici beyanıdır.

Operatör eğitimi, seçim ve atış kuralları Kara Kuvvetleri'ne aittir ve kamuya açık değildir.

SUNGUR Nasıl Çalışır?

SUNGUR çalışmaya atıştan önce başlar: arayıcı hedefin kızılötesi görüntüsünü yakalayıp kilitlenir, fırlatma motoru füzeyi kutudan ya da tüpten çıkarır, ardından uçuş motoru füzeyi hızlandırır ve füze arayıcısının izlediği görüntüye göre yönünü kendisi düzeltir. Harp başlığı çarpmada ya da çok yakınında patlar.

Fırlatma motorunun işi füzeyi atıcıdan güvenli uzaklığa taşımaktır. Defence Turkey bu mesafeyi yaklaşık 9 m olarak aktarıyor; bu değer bir yazarın verisidir. Ardından iki kademeli katı yakıtlı uçuş motoru füzeyi hızlandırır. Aynı yazı, füzenin yönlendirilmesinde itki vektör kontrolü ve ön-arka kanatçıklar kullanıldığını söylüyor; üreticinin resmî bir belgesinde bu ayrıntıyı bulamadık.

Uçuşun yönlendirilmesini arayıcı yapar. Arayıcı hedefi izledikçe füzenin bilgisayarı hedefin görüntüsündeki konum değişimini hesaplar ve kontrol yüzeylerine buna göre komut verir. Füze hedefe doğrudan yaklaşan bir yol izlemek üzere tasarlandı; Army Technology bunu "uçuş süresini kısaltmak" olarak anlatıyor.

Sigorta, programlanabilir darbe tapası olduğundan başlık çarpma anında çalışır. Hedefin yanında patlama için ayrı bir yakınlık sigortası bulunup bulunmadığı kaynaklarda yazılmıyor.

SUNGUR'un Araç Üstü Versiyonları Nelerdir?

SUNGUR'un araç üstü ve diğer platform sürümleri dört grupta toplanıyor: BMC Vuran üzerindeki dört füzelik kule, FNSS Pars Scout üzerindeki BURÇ, Akıncı ve Bayraktar TB2 gibi insansız hava araçlarına entegrasyon ve gemiler için Sungur'dan türetilen Levent. Bunların her birinin durumu farklıdır.

SürümTaşıyıcıFüze sayısıDurum
Araç üstüBMC Vuran 4x44Teslimatta anılıyor
BURÇFNSS Pars Scout 8x88İlk Sungur atışı Eylül 2026
İnsansız hava aracıAkıncı, TB2BelirtilmediAkıncı atışı Eylül 2026; TB2 çalışması sürüyor
LeventGemi11 füze ya da 21 hücre (kaynaklar farklı)Ayrı bir sistem, Sungur'dan türetildi

BMC Vuran üstü kule

Kule elektrikle kontrol edilir, jiroskopla dengelenir ve 360 derece dönebilir. İki PORSAV kutusunda toplam dört füze bulunur. Roketsan bu sürüm için hareket halinde atış kabiliyeti beyan ediyor. Araç üstü ilk partinin 2021 ikinci yarısında teslim edildiği Wikipedia'da yazıyor; resmî bir teyit bulamadık.

BURÇ

BURÇ, Roketsan tarafından Temmuz 2023'te IDEF öncesinde İstanbul'da tanıtılan mobil hava savunma sistemidir. TurDef FNSS'in 8x8 Pars Scout aracını veriyor; Roketsan sekiz Sungur ve TR Mekatronik'in 20 mm'lik üç namlulu topunu sayıyor. Radar sayısı konusunda kaynaklar ayrılıyor: TurDef ve EDR iki AESA radar yazarken TRT Haber dört radar belirtiyor. Roketsan 14 Eylül 2026'da BURÇ'tan ilk Sungur atışını yaptığını ve hareketli bir hava hedefini vurduğunu duyurdu (Janes, AA).

Dönebilen kulesinde iki dörtlü füze kutusu ve çok namlulu bir top taşıyan sekiz tekerlekli zırhlı araç (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

İnsansız hava araçları

Bir yayın, Ekim 2022'de SAHA Expo'da Roketsan ile Baykar arasında Sungur'un insansız araçlara entegrasyonu için sözleşme imzalandığını yazdı; bu bilgi tek kaynaklı. Baykar'ın 16 Eylül 2026 tarihli duyurusuna göre bir Akıncı, Sinop açıkları üzerinde yüksek hızlı bir hedef insansız hava aracını Sungur ile vurdu. Uçak Çorlu'dan kalktı ve oraya döndü. Janes bunu hava-hava atışı olarak niteliyor. SSB kaynaklı bir haber ise TB2 ve Akıncı entegrasyonunun sürdüğünü aktarıyor.

Denizin üzerinde kanadının altından füze bırakan büyük bir insansız savaş uçağı (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Levent

Levent, Roketsan'ın Sungur'un görüntüleyici kızılötesi füzesinden türettiği gemi yakın hava savunma sistemidir. Hücre ve füze sayısı kaynaklarda farklı yazılıyor ve bu sistem Sungur'un bir sürümü değil ayrı bir üründür. TurDef, ileride BURÇ'un envanterine de Levent füzesinin ekleneceğini yazıyor.

SUNGUR Arayıcı Başlığı Nasıl Çalışır?

SUNGUR'un arayıcısı, hedefin kızılötesi görüntüsünü bir ısı kamerası gibi oluşturup izleyen görüntüleyici (IIR) bir başlıktır. Army Technology'ye göre Aselsan yapımı, soğutmalı ve ±40 derece görüş açılıdır; hedefi otomatik izler ve üretici beyanına göre yanıltmaya karşı dayanıklıdır. Atıştan önce kilitlenmeye de izin verir.

Füze burnundaki turuncu kızılötesi arayıcı kubbesinin yakın çekim illüstrasyonu (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.
ÖzellikAktarılan bilgiKaynak niteliği
TürSoğutmalı görüntüleyici kızılötesiArmy Technology (tek kaynak)
Görüş açısı±40 dereceArmy Technology, Wikipedia
BantÇok bantlı; üç ile beş mikron tahminDefence Turkey; tahmin, resmî teyit yok
SoğutmaAtıştan önce argon gazıylaDefence Turkey 2022
Yanıltmaya dayanımBeyan edilmişÜretici beyanı; bağımsız doğrulama yok

Eski kızılötesi arayıcılar hedefin yalnızca en sıcak noktasına odaklanıyordu. Görüntüleyici arayıcı ise çok sayıda algılayıcı elemandan oluşan bir yüzey kullanıp hedefin biçimini de görüntüler; bu sayede yazılım hedefin biçimini de dikkate alabilir. Üreticiler bu yapıyı Sungur'un avantajı olarak sunuyor.

Temmuz 2026 haberindeki özellik listesi de görüntüleyici arayıcının "hedef vuruş hassasiyetini artırdığını" yazıyor. Arayıcının gerçek performans verileri, yani algılama mesafesi ve çözünürlüğü, açıklanmadı. Sağlamlık ve çevresel koşullarda performans konusunda da kamuya açık bir sınama verisi yok.

SUNGUR'u Kim Üretiyor?

SUNGUR'u Ankara merkezli Roketsan üretiyor. Şirket 1988'de kuruldu ve Türkiye'nin başlıca füze üreticilerinden biridir. Programın sahibi ve alıcısı Savunma Sanayii Başkanlığı ile Millî Savunma Bakanlığı, kullanıcı ise Kara Kuvvetleri Komutanlığı'dır. Sistemin çatısını Roketsan kurar, alt sistemleri ise başka firmalar sağlar.

Alt sistemlerde farklı kuruluşlar anılıyor. Army Technology arayıcı için Aselsan'ı, elektro-optik cihaz için FLIR'in STAR SAFIRE ürününü, komuta kontrol bağlantısı için HERIKKS sistemini veriyor. BMC, Vuran aracının, FNSS ise Pars Scout aracının üreticisidir; BURÇ'un topu TR Mekatronik'e atfediliyor. Baykar insansız hava aracı entegrasyonunda yer alıyor.

Roketsan'ın genel müdürü Murat İkinci, Şubat 2024'teki seri üretim sözleşmesi töreninde Sungur'un dünyadaki emsallerinin ötesinde teknolojiler kullandığını söyledi (TurDef). Bu bir üretici beyanıdır ve bağımsız olarak doğrulanmamıştır.

Üretici dışındaki hiçbir bayi ya da aracı kurum bu yazıda anılmıyor; satış yönlendirmesi de yoktur.

SUNGUR Hangi Birliklerde Kullanılıyor?

SUNGUR'un resmî alıcısı Kara Kuvvetleri Komutanlığı'dır. MSB, Şubat 2024'te haftalık basın brifinginde füzenin muayene ve kabul işlemlerinin tamamlandığını ve "muhtelif miktarda" teslim edildiğini duyurdu. Hangi tugay, tabur ya da bölgede kullanıldığı ise açıklanmadı; yalnızca alıcı kuvvet ve teslim edilen sistemin adı biliniyor.

Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri için Sungur'un teslimatıyla ilgili açık bir duyuru bulunmuyor. Deniz tarafında Sungur'dan türetilen Levent gemi sistemi anılıyor, ancak bunun hangi gemilere gireceği kaynaklarda net değil.

Önceki nesil Stinger'ın Türkiye'deki kullanıcıları da Kara Kuvvetleri'ydi ve Sungur bu sistemlerin yerini almak üzere geliştirildi (Army Technology). Birlik düzeyindeki dağıtım, askerî gizlilik gereği kamuya açık yayımlanmaz; bu yüzden bu başlıkta tahmin yürütülmedi.

BURÇ ve Akıncı uyarlamalarının hangi birliklere gireceği de açıklanmadı; ikisi de Eylül 2026'da gösterim ve deneme aşamasında anıldı.

SUNGUR'un Test Atışları Nasıl Yapıldı?

Açık kaynaklarda SUNGUR için 2020'den 2026'ya kadar altı atış duyurusu var; hepsi başarılı sonuç olarak bildirildi. Duyurular genellikle üretici, Savunma Sanayii Başkanlığı ya da Baykar'dan geliyor ve bağımsız bir gözlemci raporu yok. Açık kaynaklarda başarısız bir denemenin bulunmaması, böyle bir denemenin yapılmadığı anlamına gelmez; yalnızca yayımlanmadığını gösterir.

DönemAtışBildirilen sonuçKaynak
Yaz 2020Sabit hedefe en az iki füzeBaşarılıTurDef (2021)
Şubat 2021Hareketli hedef, azami menzil ve irtifaBaşarılı; ulaşılan değer açıklanmadıSSB bildirimi
Temmuz 2022Sinop poligonunda canlı başlıklı atış, Banshee Jet 80Doğrudan isabetSSB Başkanı'nın paylaştığı görüntü
3 Temmuz 2026Hedef türü ve platform belirtilmedi"Tam isabetle imha"Görgün duyurusu
14 Eylül 2026BURÇ'tan ilk Sungur atışıHareketli hava hedefi vurulduRoketsan (Janes, AA)
16 Eylül 2026Akıncı'dan atış, Sinop açıklarıYüksek hızlı hedef İHA vurulduBaykar (Janes)
Deniz kıyısında bir test sahasının üzerinde beyaz iz bırakan hızlı bir hedef uçak (temsili görsel)
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Janes'in sayfası BURÇ duyurusunu 14 Eylül olarak, sayfa başlığında ise 27 Eylül olarak gösteriyor; Roketsan'ın duyuru tarihi olan 14 Eylül kullanıldı. Akıncı testinin tam atış tarihi açıklanmadı, yalnızca Baykar'ın 16 Eylül'deki duyurusu biliniyor.

Atışların hedefleri çoğunlukla insansız ya da uçak benzeri sınıftadır; helikopter ya da seyir füzesi hedefi duyurulmadı (10. ve 19. başlık). Tüm sonuçlar "üretici ya da resmî kurum açıklaması; bağımsız doğrulama yok" olarak okunmalıdır.

SUNGUR ile Aynı Sınıftaki Füzeler Nelerdir?

SUNGUR ile aynı sınıfta omuzdan atılan hava savunma füzeleri bulunur: ABD'nin Stinger'ı, Rusya'nın Igla ailesi, Fransa'nın Mistral'ı, Polonya'nın Piorun'u, Birleşik Krallık'ın Starstreak'i ve İsveç'in RBS 70'i. Bunlar benzer görevleri farklı güdüm yöntemleri ve menzillerle üstlenir; bu yazıda performans sıralaması yapılmaz, yalnızca ülke, güdüm türü ve aktarılan menzil gösterilir.

SistemÜlkeGüdümKaynaklarda aktarılan menzil
SUNGURTürkiyeGörüntüleyici kızılötesi8 km (üretici)
StingerABDPasif kızılötesi ve morötesiYaklaşık 4,8 km
Igla-SRusyaKızılötesi6 km (tek kaynak)
Mistral 3FransaGörüntüleyici kızılötesi (bir kaynakta)Yaklaşık 8 km
PiorunPolonyaSoğutmalı kızılötesi6,5 km (Janes)
StarstreakBirleşik KrallıkLazer ışınına binen oklarYaklaşık 7 km
RBS 70 NGİsveçLazer ışın sürücü9 km (üretici)

Menzil rakamları sürüme, ölçüt tanımına ve kaynağa göre değişir; üreticiler genellikle azami değeri verir. Ortak ve bağımsız bir test tablosu bulunmadığı için bu tablo performans sıralaması yapmaz.

Stinger

Amerikan Stinger'ı bu sınıfın en yaygın bilinen örneğidir ve Türkiye'de de kullanıldı. Sungur'un önceki nesli olarak görülür (9. başlık).

Igla ailesi

Rus yapımı Igla ve Igla-S kızılötesi güdümlü, ateşle-unut mantığıyla çalışır. Kaynaklarda aktarılan menzil değerleri sürüme göre değişiyor.

Mistral

Fransa'nın MBDA tarafından üretilen Mistral'ı hem omuzdan hem araç üstünden kullanılır. Yeni sürümü için bir kaynak görüntüleyici arayıcıdan söz ediyor.

Piorun

Polonya'nın Piorun'u soğutmalı arayıcılı hafif bir füzedir. Janes 6,5 km menzil ve 6 km irtifa yazıyor; geliştirilmiş sürümü için daha uzun menzil hedefi anılıyor ama resmî rakam yok.

Starstreak ve RBS 70

Bu ikisi kızılötesi değil lazer ışınına dayanan güdüm kullanır; nişancı hedefi görüş hattında tutmayı sürdürür. Bu güdüm biçimi ateşle-unut mantığından farklı bir kullanım gerektirir; ayrıntıları ayrı sistem yazılarında bulunur.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız