Türkiye, kuantum teknolojileri alanındaki hedeflerini büyüten önemli adımlara bir yenisini ekledi. Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından düzenlenen tanıtım programında kuantum hesaplama, haberleşme ve algılama teknolojilerine yönelik yeni projeler kamuoyuna tanıtılırken, stratejik iş birlikleri ve kritik projeler için de imzalar atıldı. Program, savunma sanayiinde teknolojik bağımsızlığı güçlendirecek yeni dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
Kuantum Teknolojileri İçin Yeni Yol Haritası Açıklandı
Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen SSB Kuantum Programı Tanıtımı'nda Türkiye'nin kuantum teknolojileri alanındaki uzun vadeli hedefleri ve geliştirilmesi planlanan projeler paylaşıldı. Programa kamu kurumları, savunma sanayii şirketleri, üniversiteler ve araştırma merkezlerinden çok sayıda temsilci katıldı.
Toplantıda kuantum hesaplama, kuantum haberleşme ve kuantum algılama alanlarında yürütülen çalışmalar ayrıntılı şekilde ele alınırken, bu alanlarda geliştirilecek yeni teknolojilerin hem savunma sanayiine hem de sivil uygulamalara önemli katkılar sunacağı ifade edildi.
Etkinlik kapsamında birçok stratejik proje için resmi imzalar atılırken, Türkiye'nin geleceğin kritik teknolojilerinde daha güçlü bir konuma ulaşmasını sağlayacak yeni iş birlikleri de kamuoyuna tanıtıldı.
Hedef Teknolojik Bağımsızlığı Güçlendirmek
Programda konuşan Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, kuantum teknolojilerinin yalnızca bilimsel bir araştırma alanı olmadığını, aynı zamanda ülkeler arasında stratejik üstünlük sağlayacak önemli rekabet başlıklarından biri haline geldiğini vurguladı.
Kuantum teknolojilerinin kriptografi, yapay zekâ, büyük veri analizi, optimizasyon, hassas sensör sistemleri ve sinyal bağımsız navigasyon gibi birçok kritik alanda yeni imkanlar sunduğunu belirten Görgün, Türkiye'nin bu yarışta kendi teknolojilerini geliştirmesi gerektiğinin altını çizdi.
Türkiye'nin savunma sanayiinde son yıllarda önemli başarılar elde ettiğini ifade eden Görgün, küresel rekabette öne çıkabilmek için klasik yöntemlerin yeterli olmayacağını, yenilikçi Ar-Ge anlayışı ve özgün çözümlerle hareket edilmesi gerektiğini söyledi. Mevcut ihracat başarısının önemli olduğunu ancak teknolojik gelişimin hızına ayak uydurabilmek adına daha fazla yatırım ve daha hızlı üretim süreçlerinin zorunlu hale geldiğini dile getirdi.
Üniversiteler ile Savunma Sanayii Arasında Yeni İş Birlikleri
Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar da program kapsamında yaptığı değerlendirmede, üniversiteler ile savunma sanayii kuruluşları arasındaki iş birliklerinin daha da genişletileceğini açıkladı.
Daha önce farklı savunma şirketleriyle başlatılan ortak çalışmaların kapsamının genişletileceğini belirten Özvar, önümüzdeki süreçte yeni kurumların da bu iş birliklerine dahil edilmesinin planlandığını ifade etti.
Savunma sanayiinin ihtiyaç duyduğu nitelikli insan kaynağını yetiştirmek amacıyla yeni eğitim programlarının devreye alınacağı da açıklandı. Bu kapsamda bazı üniversitelerde yeni ön lisans programları öğrenci kabulüne başlayacak, ayrıca savunma sanayiine yönelik meslek yüksekokullarının da faaliyet alanı genişletilecek.
KERTERİZ Projesiyle Kuantum Manyometre Teknolojisi Geliştirilecek
Programın dikkat çeken başlıklarından biri de KERTERİZ adı verilen Navigasyon ve Denizaltı Tespiti Amaçlı Kuantum Manyometre Projesi oldu.
Bu proje kapsamında geliştirilecek kuantum manyometre teknolojileri sayesinde son derece küçük manyetik alan değişimleri hassas şekilde ölçülebilecek. Böylece GPS sinyallerine ihtiyaç duymadan yön tayini yapılabilmesi ve denizaltıların oluşturduğu manyetik izlerin daha etkin şekilde tespit edilmesi hedefleniyor.
Savunma uzmanları, kuantum tabanlı algılama sistemlerinin gelecekte özellikle elektronik harp ortamlarında önemli avantajlar sağlayacağını değerlendiriyor. Bu teknolojilerin hem deniz hem de kara platformlarında farklı görevlerde kullanılabilmesi bekleniyor.
Yerli Kuantum İşlemcisi İçin Kritik Proje Başlatıldı
Etkinlik kapsamında imzalanan en önemli projelerden biri de Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (QPU) Geliştirilmesi Projesi oldu.
ASELSAN'ın ana yükleniciliğinde yürütülecek projede TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü, Koç Üniversitesi ve Sabancı Üniversitesi de çözüm ortağı olarak görev alacak.
Projenin temel hedefi, Türkiye'nin tamamen yerli imkanlarla süper iletken tabanlı kuantum işlemci geliştirebilmesi olarak açıklandı. Yetkililer, bugüne kadar kuantum hesaplama, haberleşme ve algılama alanlarında toplam 16 farklı projenin başlatıldığını belirterek bu çalışmaların birbirini tamamlayan bir ekosistem oluşturduğunu ifade etti.
Türkiye Kuantum Platformu Faaliyete Geçti
Program kapsamında tanıtılan Türkiye Kuantum Platformu da dikkat çeken projeler arasında yer aldı.
STM koordinasyonunda geliştirilen platformun; akademi, kamu kurumları, özel sektör ve araştırma merkezlerini ortak hedeflerde buluşturacak dijital bir ekosistem oluşturması amaçlanıyor.
Platformun geliştirilmesi sırasında dünyanın önde gelen kuantum yapılanmaları incelenirken, güvenlik testlerinin tamamlandığı ve sistemin kurumsal kullanıma hazır hale getirildiği açıklandı. Böylece Türkiye'de kuantum alanında faaliyet gösteren kurumlar arasındaki koordinasyonun daha güçlü hale getirilmesi hedefleniyor.
YÖK ile Stratejik İş Birliği Protokolü İmzalandı
Program kapsamında Savunma Sanayii Başkanlığı ile YÖK arasında Kuantum Teknolojileri Stratejik Yetkinlik Geliştirme İş Birliği Protokolü de imzalandı.
Protokol doğrultusunda kuantum hesaplama, kuantum algılama ve kuantum haberleşme alanlarında ihtiyaç duyulan uzman insan kaynağının yetiştirilmesi hedefleniyor.
Ön lisanstan doktora seviyesine kadar yeni eğitim programlarının hazırlanması, mevcut müfredatların güncellenmesi, sertifika programlarının oluşturulması ve laboratuvar altyapılarının güçlendirilmesi planlanıyor. Aynı zamanda disiplinler arası eğitim anlayışının yaygınlaştırılması da hedefler arasında yer alıyor.
Kuantum Algoritma Yarışması Düzenlenecek
Tanıtım programında ayrıca SSB Kuantum Algoritma Yarışması'nın da duyurusu yapıldı.
Yarışmada bankacılık, finans ve haberleşme sektörlerinden gerçek problemlerin kuantum algoritmalarıyla çözüme kavuşturulması amaçlanıyor. Böylece hem genç araştırmacılar hem de teknoloji girişimleri kuantum alanındaki yeteneklerini uygulamalı olarak ortaya koyabilecek.
Yarışmaya savunma sanayii şirketlerinin yanı sıra telekomünikasyon, finans ve teknoloji sektöründen çok sayıda kurum destek verecek. Bu iş birliklerinin Türkiye'nin kuantum ekosistemini daha güçlü hale getirmesi bekleniyor.
Türkiye Kuantumda Küresel Rekabete Hazırlanıyor
Hayata geçirilen projelerle birlikte Türkiye'nin kuantum teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltması, kritik savunma sistemlerinde milli çözümler geliştirmesi ve küresel teknoloji yarışında daha güçlü bir konuma ulaşması hedefleniyor.
Program kapsamında geliştirilecek projelerde üniversiteler, araştırma merkezleri, savunma sanayii şirketleri, KOBİ'ler, teknopark firmaları ve genç araştırmacılar ortak çalışma yürütecek. Böylece yalnızca yeni teknolojiler geliştirilmesi değil, aynı zamanda sürdürülebilir ve güçlü bir kuantum ekosistemi oluşturulması amaçlanıyor.
Yetkililer, kuantum teknolojilerinin önümüzdeki yıllarda savunma sanayiinin yanı sıra finans, haberleşme, sağlık, yapay zekâ ve siber güvenlik gibi pek çok alanda stratejik önem kazanacağını belirterek, atılan adımların Türkiye'nin uzun vadeli teknoloji vizyonunun önemli bir parçasını oluşturduğunu ifade ediyor.
