Lübnan'daki Birleşmiş Milletler Ara Gücü UNIFIL, halihazırda İsrail işgali altında bulunan bölgelerde faaliyetlerini sürdürürken görev süresinin son aylarına girdi. Görev süresi yıl sonunda resmi olarak tamamlanacak olsa da güney Lübnan'daki güvenlik düzenlemelerinin geleceği konusunda hâlâ net bir yol haritası bulunmuyor.
2 Mart tarihinde yeniden alevlenen çatışmaların tırmanması sırasında UNIFIL'in uluslararası sivil personelinin bir kısmı bölgeden tahliye edilirken, askeri personel sahada kalmaya ve operasyonlarını sürdürmeye devam etti. UNIFIL Sözcüsü Kandice Ardiel, gücün 31 Aralık 2026'ya kadar mandat sahibi olduğunu ve o tarihe kadar görevine devam edeceğini belirtti.
Güvenlik Konseyi'nde Üç Farklı Senaryo Masada
BM Genel Sekreteri António Guterres, 2 Haziran'da Güvenlik Konseyi'ne güney Lübnan'daki barış gücü sayısını önemli ölçüde azaltacak üç farklı seçenek sundu. Bu senaryolar hafif, orta ve daha kapsamlı varlık düzeylerini kapsıyor; asker sayısının 900 ile 1.500 ya da 3.000 arasında değişebileceği, buna ek olarak farklı sayılarda askeri gözlemci ve yedek kuvvet bulunabileceği öngörülüyor.
Ancak Güvenlik Konseyi henüz bu üç seçenekten hangisinin uygulanacağına dair bir karara ulaşmadı. Konseyin önerilen alternatiflerden tamamen farklı bir yöntem seçmesi de olasılıklar dahilinde tutuluyor. UNIFIL Sözcüsü Ardiel, konseyin süreci değerlendirdiğini ve önceliğin görevin sorunsuz bir şekilde devredilmesi için gerekli koşulların yaratılması olduğunu ifade etti.
Şu ana kadar kesin bir zaman çizelgesi belirlenmedi. Görev süresinin sona ereceği tarih yaklaştıkça, güney Lübnan'da ciddi bir güvenlik boşluğu oluşması riski giderek artıyor.
Avrupa Ülkelerinden Alternatif Güç Önerileri
BM'nin önerdiği üç seçenek dışında, son aylarda birçok ülke güney Lübnan'da uluslararası bir varlığın sürdürülmesine ilgi gösterdi. İtalya ve Fransa, Haziran ayı sonunda Antibes'te düzenlenen ikili zirvede UNIFIL sonrası çok uluslu bir koalisyon kurulmasını önerdi. Bu çağrıya en son katılan AB ülkesi ise Almanya oldu; Almanya, sınır bölgesinde BM barış gücünün yerini alacak bir AB gücü kurulması çağrısına destek verdi.
Avrupa Dış Eylem Servisi de farklı bir öneri gündeme getirdi. Bu öneriye göre, UNIFIL'in yerine geçmek amacıyla değil, Lübnan makamlarını ve Lübnan Ordusu'nu (LAF) bölgesel kontrol ve sınır güvenliği konularında güçlendirmek için üç yıllık sivil ve askeri bir misyon oluşturulması planlanıyor.
Ancak tüm bu senaryolar, İsrail'in Lübnan topraklarındaki varlığını sürdürmesi ve ateşkese rağmen sınır köylerinde askeri operasyonlarına devam etmesi nedeniyle daha karmaşık bir hale geliyor.
1701 Sayılı Karar ve Washington Çerçeve Anlaşması
2006'daki İsrail-Hizbullah savaşını sona erdiren 1701 sayılı BM kararı ile UNIFIL, hem şu anda geçersiz hale gelen ABD-İran anlaşmasında hem de Lübnan ile İsrail arasında Washington'da imzalanan çerçeve anlaşmasındaki güvenlik düzenlemelerinde büyük ölçüde göz ardı edildi.
Çerçeve anlaşması, İsrail'in geri çekilmesinden önce Lübnan Ordusu'nun kontrolüne verilecek ve Hizbullah'ın varlığından ve silahlarından temizlenecek
