Dizel Fiyatları Yükseliyor
Kyiv, Ukrayna - Amerika Birleşik Devletleri'nde dizel yakıt fiyatları, Rusya'nın deniz yoluyla gerçekleştirdiği ham petrol ihracatının en yüksek seviyeye ulaşmasının ardından artmaya devam ediyor. U.S. Enerji Bilgi İdaresi verilerine göre, dizelin fiyatı geçtiğimiz haftalarda ortalama 6.35 dolar/gallon seviyesine yükseldi ve bu da son olarak Eylül ayında kaydedilen 6.53 dolarlık rekordan hemen aşağıda. Bu fiyat artışı, ABD Başkanı Donald Trump'ın Rus dizel yakıtı üzerindeki kısıtlamaları hafifletmesinin ardından yaşandı.
Ayrıca, yaklaşan ara seçimler öncesinde, ekonomi konusunun seçmenler için önemli bir mesele olduğu belirtiliyor. Pew Araştırma Merkezi'nin verilerine göre, kayıtlı seçmenlerin %84'ü ekonomiyi ve %54'ü enerji politikalarını oylarında "çok önemli" olarak değerlendirmekte.
Ukrayna'nın Tepkisi
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodymyr Zelenskyy, Trump'ın dizel fiyatlarındaki artışla ilgili suçlamalarını reddetti ve bunun doğru olmadığını vurguladı. Zelenskyy, dizel fiyatlarındaki artışın İran savaşının başlangıcı ile birlikte yükseldiğini, Ukrayna'nın Rus üretim altyapısına yönelik saldırılarının bu artışta etkili olmadığını belirtti.
Ukrayna'nın karşı saldırılarının, Rusya'nın dizel üretiminin %30 oranında azalmasına yol açtığını ifade eden uzmanlar, bu durumun gerçek fiyat artışlarının sebebi olduğunu kaydediyor. Zelenskyy, Rusya'nın küresel dizel arzının yalnızca %2.2'sini oluşturduğunu ve bu durumun fiyat üzerindeki etkisinin ihmal edilebilir olduğunu belirtti.
Anlaşmanın Eleştirisi
Bazı uzmanlar, ABD'nin Rus dizel yakıtına yönelik bu anlaşmasının, Rusya'ya ekonomik bir avantaj sağladığını iddia ediyor. Anlaşmanın, Moskova'nın Washington ile olan diplomatik ilişkilerini güçlendireceği ve Rusya'nın savaş masraflarının artmasına neden olabileceği belirtiliyor. Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nden Tatiana Stanovaya, bu anlaşmanın kamuoyunu yanıltabileceğine ve Ukrayna üzerindeki askeri baskının devam edeceğine dikkat çekti.
Washington'daki bazı senatörler de anlaşmanın olumsuz sonuçlarına değinerek, Rusya'ya finansal bir destek sağlanmasının yanlış olduğunu belirtiyor. 12 senatör, Trump'a yazdıkları bir mektupta bu durumun "mali açıdan düşmanlarımıza bir hediye ve müttefiklerimize bir ihanet" olduğunu ifade etti.
Beklentiler
Rusya'nın dizel ihracatının arttığı yıllar süren bir sıkıntının son bulması bekleniyor, ancak uzmanlar, gelen sevkiyatların toplam dizel talebinin yalnızca %2'sini karşılayacağını vurguluyor. Goldman Sachs, ilk iki ay içindeki teslimatların ABD'deki toptan fiyatları yalnızca 1 ila 2 dolar/barel düşürebileceğini öngörüyor.
Bu süreçte, Trump'ın Rusya ile yapılan anlaşmayı eleştirenler, Moskova'nın süregelen saldırılarını artırdığı ve bu anlaşmanın sonuçlarının savaşın bölgedeki etkilerini daha da derinleştireceğini ifade ediyor. Zelenskyy, bu durumun, Putin'in savaşını finanse etmesine katkıda bulunacağını belirtiyor.
