Silah İhracatı Üzerine Referandum
İsviçre, 29 Kasım tarihinde, silah ihracatını kolaylaştıracak bir tasarının engellenip engellenmeyeceğine dair önemli bir referandum gerçekleştirecek. Bu durum, ülkenin geleneksel tarafsızlık anlayışını sorguluyor. Silah sanayi, bu değişikliğe karşı olarak güçlü bir muhalefet oluşturmuş durumda.
Ülke, 1907 Lahey Sözleşmeleri çerçevesinde tarafsızlık ilkelerini benimsemiş ve doğrudan tehdit altında olmadıkça veya taraflara askeri destek vermemekte ısrar etmiştir. Ancak 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’ya yaptığı saldırı sonrası, İsviçre, Avrupa ortakları ve NATO ile savunma ilişkilerini güçlendirmeye başlamıştır.
Referandum, sosyal demokratlar ve yeşil partiler dâhil çeşitli sol eğilimli partilerin oluşturduğu bir koalisyon tarafından önerilmiştir. Anketler ise referandum sonucunun belirsiz olduğunu gösteriyor.
Silah İhracatının Değişimi
Referandumda önerilen yasa değişikliği, bazı durumlarda silah malzemelerinin savaşan devletlere gönderilmesine izin vermektedir. Ancak bu değişiklik, özellikle Ukrayna’yı kapsamamaktadır. Tasarı, 36 batı ülkesine, aktif çatışmalara katılmamaları şartıyla silah göndermeyi öngörmektedir.
Yasaya göre, ülkelerin silah alımında, yeniden ihraç taahhüdü imzalamaları gerekliliği de kaldırılmaktadır. Fakat İsviçre, daha önce satın alınmış olan mühimmat ve savaş araçlarını Ukrayna’ya göndermeyi reddetmiştir, bu nedenle Almanya, İsviçreli firmaları tedarik anlaşmalarından çıkarmıştır.
Öte yandan, merkez partiden bir vekil, yasanın daha tehlikeli bir uluslararası ortamla uyum sağlaması gerektiğini savunuyor ve İsviçre’nin kendi savunma sanayisine sahip olmasının önemi üzerinde duruyor.
İsviçre'de Silah Üretimi ve İstihdam
Son on yılda, İsviçre, dünya genelinde 17. en büyük silah ihracatçısı olmuştur. Savunma sanayi, ülkede yaklaşık 14,000 kişiye istihdam sağlarken, 2022 yılında ihracat değeri 1.15 milyar dolar olarak kaydedilmiştir. Ancak yasa değişikliği gerçekleşmezse, bu sektördeki işlerin kaybolma riski bulunmaktadır.
Silah üreticileri, mevcut piyasanın küçük olduğunu ve bu nedenle yurtdışında üretim yapma ihtimallerinin artabileceğini belirtmektedir. Eğer yasalar aşırı kısıtlayıcı hale gelirse, İsviçre’nin uluslararası silah pazarındaki konumu zayıflayabilir.
Yeşil Parti'den bir yetkili, silahların kontrolünün kaybedilmesinin tarafsızlık ilkesine aykırı olduğunu ifade ediyor ve ihracatların rekor seviyeye ulaştığını savunuyor. Sosyal Demokrat Parti’nin gençlik kolu lideri ise yasaların gevşetilmesinin İsviçre silahlarının iç savaşlar veya kötü niyetli hükümetler tarafından kullanılabileceği anlamına geleceğinden endişe duyuyor.
