Çin'in Arctic Suvarındaki Faaliyetleri
Bir ABD Arctic askeri yetkilisi, Çin’in Arctic alanındaki varlığını "çok dikkatle" izlediklerini duyurdu. Bu endişenin temel nedeni, ABD topraklarının güvenliği ile ilgili riskler olarak öne çıkıyor. 2026 yılında, beş Çinli araştırma gemisinin ABD Arctic bölgesinde çalışmalar gerçekleştirdiği bildirilirken, 2025'te bu rakamın beş olduğu belirtildi.
Gemiler, Alaska eyaletinin açıklarında, Aleutian Adaları’nda, Bering Boğazı’nda ve Kuzey Kutbu’na kadar uzanan deniz alanlarında dolaştı. Bu durum, ABD Sahil Güvenlik Teşkilatı’nın Arctic Bölge Komutanı Tümamiral Bob Little tarafından Oslo’da düzenlenen bir Arctic güvenlik konferansında ifade edildi
Little, "Benim sorumluluğum altındaki alanlarda, Çin güçlerinin ABD'nin egemen alanından uzak durmalarını bekliyoruz" dedi. Özellikle, ABD’nin özel ekonomik bölgeleri ve genişletilmiş kıta sahanlığında bu tür faaliyetlerin çok daha dikkatle bir gözlemlenmesi gerektiğine vurgu yaptı.
Uluslararası Sular ve İletişim Eksiklikleri
Çin’in araştırma gemileri, uluslararası sularda kalmasına rağmen ABD'ye önceden bildirimde bulunmaksızın bu bölgelere girdi. Normal diplomatik uygulama gereği, böyle durumların bildirilmesi beklenirken, Çin tarafından yapılan açıklamalarda, gemilerin ya "uluslararası sularda faaliyet gösterdikleri" ya da "bilimsel araştırma yaptıkları" yönünde olduğuna dikkat çekildi.
ABD, bu yaklaşımında güvenlik kaygılarını korurken, aynı zamanda söz konusu gemilerin mineral keşfi gibi faaliyetlere katılabileceğinden kaygı duyulduğunu da dile getiriyor. Bu durum, Kuzey Kutbu’nda stratejik bir avantaj elde etme riski doğuruyor.
Little, uluslararası işbirliklerinin önemine vurgu yaparak, sadece Çin’le değil, benzer sorunlara karşı Rus araştırma gemileri ile de etkili bir şekilde mücadele etmenin gerekliliğini ifade etti.
Çin ve Rusya'nın Kuzey Kutbu’ndaki İşbirlikleri
Çin, "yakın Arctic" devleti olarak kendini tanımlamakta ve Kuzey Kutbu'nda bir "Kutuplar İpek Yolu" oluşturma hedefi taşımaktadır. Son yıllarda, bu bölgede hem Rusya ile ortaklaşa, hem de bağımsız operasyonda bulunarak varlığını artırmıştır. Little, Norveç ziyareti sırasında, bu tür faaliyetleri Rusya ile işbirliği içinde olan diğer ülkelerin nasıl izlediklerini gündeme getirdi.
Bölgede yaşanan hibrit tehditlerden dolayı dikkatli bir şekilde gözlem yapmanın önemine de vurgu yapan Little,"Barents Denizi veya Baltık Denizi gibi alanlarda benzer tehditler görmek mümkün" dedi. Rusya'nın araştırma gemilerinin yasadışı bir faaliyet yürütmediğini iddia etmesi ise dikkat çekici bir durum olarak kaydedildi.
ABD, Arctic bölgesindeki bu gelişmeleri yakından takip etmeye ve güvenliği sağlamak için gerekli önlemleri almaya devam edecek. Bu durumun ABD'nin uluslararası ilişkilerini de etkilemesi bekleniyor.
