Zastava Nedir? Zastava Modelleri, Fiyatları ve Özellikleri

Zastava nedir? Zastava M70, M21, CZ 999, EZ 9, LK M70 ve M91 modelleri, ABD fiyatları, Sırbistan fabrikası ve Türkiye'deki hukuki durum tek sayfada.

Zastava, Sırbistan'ın Kragujevac kentinde bulunan Zastava oružje AD şirketinin ve Yugoslavya döneminden gelen "Crvena Zastava" silah mirasının adıdır. Şirketin kökü 1853'te top namlusu döktüğü Kragujevac'taki devlet silah dökümhanesine uzanır; bugünkü ürün yelpazesi M70 ve M21 gibi AK türevi tüfeklerden CZ 999 tabancaya, Mauser sistemli av tüfeklerinden M91 ve M07 nişancı tüfeklerine kadar geniş bir alana yayılır. Aşağıda markanın modelleri, ABD'deki fiyatları, sahiplik yapısı ve Türkiye'deki hukuki durumu sırayla ele alınıyor. AK mimarisinin genel ilkeleri Kalaşnikof sayfasında ayrıntılı anlatıldığı için burada yalnızca değiniliyor.

Eski bir Balkan fabrika salonunda, tuğla duvarların ve büyük pencerelerin önünde ahşap tezgâh üzerinde duran, ceviz renkli ahşap dipçikli ve kavisli şarjörlü otomatik tüfek
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir Zastava modelini göstermez.

Zastava Nedir?

Zastava, günlük kullanımda aynı anda üç şeyi anlatır: Kragujevac'taki silah fabrikasını işleten Zastava oružje AD şirketini, bu şirketin ürün markasını ve Yugoslavya döneminde "Crvena Zastava" adıyla anılan sanayi kuruluşunun silah mirasını. Şirket resmî sayfasında kendini kapalı anonim şirket olarak tanıtır ve kuruluş tarihi olarak 27 Ekim 1853'ü verir.

BaşlıkBilgiKaynak niteliği
Resmî adZastava oružje ADÜretici sitesi, Vikipedi
Şirket türüKapalı anonim şirketÜretici sitesi "Hakkımızda" sayfası
Kuruluş tarihi27 Ekim 1853; bugünkü hukuki biçim için Vikipedi 31 Aralık 2000 tarihini yazarÜretici sitesi; 2000 tarihi tek kaynak (Vikipedi)
MerkezKosovska 4, Kragujevac, SırbistanÜretici sitesi
Çalışan sayısıÜretici sitesinde 2.315, Vikipedi'de 2023 verisi olarak 2.507İki kaynak birbirinden farklı yazıyor
Ürün programlarıSavunma (piyade tüfekleri, makineli tüfekler, nişancı tüfekleri, otomatik top, bombaatar) ve Av-Spor (av tüfekleri, yarı otomatik spor tüfekleri, küçük çaplı tüfekler, tabancalar)Üretici sitesi
ABD satış koluÜreticinin ABD'deki bağlı koluÜretici kolu sayfası, Vikipedi

Marka adı iki ayrı sanayi koluyla karıştırılabilir. Aynı fabrika kompleksinden 1953'ten sonra ayrılan otomobil kolu, Yugo markasıyla bilinen Zastava Automobiles'tir ve silah şirketinden ayrı bir işletmedir. Bu sayfa yalnızca silah tarafını ele alıyor.

Zastava'nın ABD'deki sivil ürün listesi büyük ölçüde AK tabanlı yarı otomatik tüfeklerle Mauser tipi sürgülü tüfeklerden oluşur. Türkiye'de ise markanın bir resmî ithalatçısı bulunamadı; ayrıntılar "Türkiye'de Zastava Var mı?" bölümünde.

Zastava Ne İşe Yarar?

Zastava ürünleri üç iş görür: orduların ve iç güvenlik birimlerinin kullandığı piyade, makineli ve nişancı silahları, avcılar ile atıcılar için sürgülü yivli tüfekler ve küçük çaplı tüfekler, kişisel savunma ile hizmet kullanımı için tabancalar. Şirket bunları iki ayrı katalogda, savunma ve av-spor olarak yayımlar.

Savunma programı, resmî kataloğa göre otomatik tüfek ailelerini, makineli tüfekleri, nişancı tüfeklerini, uzun menzilli tüfekleri, otomatik bombaatarı ve tabancaları içerir. Aynı katalogda 40 mm namlu altı bombaatar ve 30 mm otomatik top gibi kalemler de yer alır. Yani marka yalnızca tüfek değil, kara birliklerinin piyade seviyesindeki bütün hafif silah ihtiyacına uzanan bir ürün çatısıdır.

Av-spor programı ise farklı bir müşteriye hitap eder. Mauser 98 sistemli LK M70 ve LK M85 tüfekleri avcılar içindir, M07 M ve M12 M uzun menzilli atış sporunda kullanılır, MP22 ve MP17 eğitim ve küçük av için üretilmiştir. Kalaşnikof sistemli PAP G ve M2010 G gibi yarı otomatik karabinalar da bu katalogda "spor tüfeği" olarak geçer.

Bilgi notu: "Ne işe yarar" sorusunun yanıtı modele göre değişir. Askerî serilerin sivil ruhsatla satışı çoğu ülkede kapalıdır; sivil piyasaya yönelik sürümler ayrı model kodlarıyla ve yarı otomatik olarak üretilir.

Zastava Nerelerde Kullanılır?

Zastava silahları en çok Sırbistan'ın silahlı kuvvetlerinde ve iç güvenlik birimlerinde, eski Yugoslavya coğrafyasında ve ihracat pazarlarında kullanılır. Üretici, ürünlerinin 40'tan fazla ülkede bulunduğunu söyler. Sivil tarafta en büyük pazarlardan biri ABD'dir; Türkiye'de kamuya açık bir kullanım kaydı bulunamadı.

Sırbistan'da Vikipedi'nin model maddelerine göre M21 jandarmanın standart tüfeği, M19 ise Sırbistan Silahlı Kuvvetleri'nin standart hizmet tüfeği olarak anılır; M91 de M76'nın yerini alan nişancı tüfeğidir. CZ 99 tabancası Balkanlar'daki bazı ordu ve polis teşkilatlarında hizmet görmüştür. Bu kullanıcı listeleri çoğunlukla ikincil derlemelere dayanır ve resmî bir ülke listesi değildir.

Kullanım alanıÖrnek modelKaynak niteliği
Sırbistan Silahlı KuvvetleriM19 (standart tüfek), M91 ve M07 (nişancı tüfekleri)Vikipedi model maddeleri
Sırbistan jandarmasıM21Vikipedi M21 maddesi
Eski Yugoslavya bölgesiM70, M57, M72, CZ 99Vikipedi model maddeleri
ABD sivil piyasasıZPAP M70, ZPAP85, ZPAP92, LK M70, CZ 999, EZ 9Üreticinin ABD kolunun ürün sayfaları
İhracatAv-spor ve savunma ürünleri, 40'tan fazla ülkeÜretici sitesi

2025 haziranında Sırbistan'ın silah ve askerî teçhizat ihracatını durdurduğu açıklandı; Sırbistan Devlet Başkanı'nın açıklaması RFE/RL'de, Savunma Bakanlığı'nın bildirimi N1'de yer aldı. N1'in Temmuz 2026 haberinde fabrika sendikası, işçilerin sorunları ihracat kısıtlarına ve izin gecikmelerine bağladığını söylüyor. Kısıtın bugünkü durumu bu çalışmada doğrulanamadı. Konu burada yalnızca olgu olarak anılıyor.

Zastava Kullanım Alanları

Zastava'nın kullanım alanları altı başlıkta toplanır: askerî piyade görevi, polis ve jandarma, nişancılık, av, atış sporu ve koleksiyon. Hangi modelin hangi alana girdiğini ürünün kalibresi, kapasitesi ve üreticinin kendi sınıflandırması belirler; aynı model bazen iki alanda birden anılır.

AlanUygun model gruplarıNot
Piyade göreviM70, M21, M24, M05 serisi, M19 ve M20Ağırlık 3,4-4,5 kg arasında; kalibre 7,62x39 mm, 5,56x45 mm ve 6,5x39 mm
Makineli tüfek desteğiM72, M05 G1, M84, M86, M87, M02 CoyoteHafif, genel maksat ve ağır sınıf
NişancılıkM76, M91, M07, M93, M127,92x57 mm'den .50 BMG'ye uzanan kalibreler
Polis ve hizmet tabancasıCZ 999, EZ 9, M889x19 mm kalibre
AvLK M70, LK M85Mauser 98 sistemli sürgülü tüfekler
Atış sporu ve eğitimM07 M, M12 M, MP22, MP17Uzun menzil yarışı ve küçük çaplı atış
KoleksiyonLüks oyma seri, M57 gibi tarihî tabancalarEl işçiliği oyma yalnızca üretici kataloğundaki Lux serisinde geçer

Yazıdaki ayrım ruhsat durumunu değil, ürünün tasarım amacını gösterir. Türkiye'de bu silahlardan hangisinin sivil ruhsatla bulundurulabileceği ayrı bir hukuki sorudur ve ilgili bölümde ele alınıyor.

Zastava Fiyatları

Zastava ürünleri için Türkiye'de resmî ithalatçı, bayi listesi veya TL fiyat bulunamadı. Güncel veri ABD'den gelir: yarı otomatik AK tüfekleri çoğunlukla 1.000-1.900 dolar, CZ 999 gibi tabancalar 600 dolar civarında başlıyor, M91 ve M93 ise binlerce dolarlık sınıfta. Askerî serilerin sivil liste fiyatı yoktur.

Fiyat notu: Bu bölüm 15 Kasım 2026'da hazırlandı. Rakamların tamamı ABD dolarıdır ve TL'ye çevrilmemiştir; vergi, nakliye ve ithalat masrafı dahil değildir. "MSRP" üreticinin veya ithalatçının önerdiği perakende fiyatı, "bayi listesi" ise ABD'deki satıcıların sitelerinde görülen fiyattır. Aynı model renk ve aksesuara göre yüzlerce dolar farklı listelenebilir. Fiyatlar sık değişir; satıcılar anonim adlandırıldı. Bulunamayan fiyat için rakam uydurulmadı.

ModelFiyat bilgisi (ABD, dolar)Tür ve tarih
ZPAP M70 (7,62x39 mm)Yaklaşık 1.000-1.470 MSRP; tek bir kodda 1.337,99Bayi listeleri, 15 Kasım 2026 taraması
ZPAP85 (5,56 mm pistol)1.371,85 ve 1.561,99; bir derlemede 819-1.729 aralığıBayi listeleri, 15 Kasım 2026 taraması
ZPAP92 (7,62x39 mm pistol)1.223,99-1.749,99 (10 inç sürümleri)Bayi listeleri, 15 Kasım 2026 taraması
ZPAP M90 (5,56 mm)1.373,99-1.854,99Bayi listeleri, 15 Kasım 2026 taraması
PAP M77 (.308 Win)1.479 (yeniden ithalat MSRP'si), listelerde 1.479,99-1.865,99Silah basını ve bayi listeleri
ZPAP M72 RPK1.600 MSRPAmerican Rifleman, 22 Şubat 2025
M91 (7,62x54R)3.523,99-4.670,02 MSRP (dürbünsüz ve dürbünlü)Bayi listeleri, 15 Kasım 2026 taraması
M07-AS (.308 Win)3.205 MSRPDerleme sitesi, 15 Kasım 2026 taraması
M93 Black Arrow (.50 BMG)Yaklaşık 9.999-10.739 MSRP; fiili fiyatlar 8.700-10.400Bayi listeleri, 15 Kasım 2026 taraması
CZ 999 (9x19 mm)599,99'dan başlayan MSRPİthalatçı ürün sayfası, 15 Kasım 2026
EZ 9 Compact (9x19 mm)609,99'dan başlayan MSRPİthalatçı ürün sayfası, 15 Kasım 2026 taraması
M57 (7,62x25 mm, fabrika yenilemesi)409,99 (449,99'dan indirimli)İthalatçı mağazası, 15 Kasım 2026
LK M70 (sürgülü av tüfeği)799'dan başlayan MSRP; .375 H&H ve .458 Win Mag için 1.267,99İthalatçı sayfası (tarihsiz) ve bayi listesi

Doğrulama notu: Rakamlar ABD'deki ithalatçının sayfalarından ve bayi listelerinden derlendi; birkaçı arama motoru özetleri üzerinden görüldü, bu yüzden "yaklaşık" ifadesiyle verildi. M72 dışındaki tüfeklerin ithalatçı sayfaları fiyat yerine "bayinize sorun" der. Şirketin ihracat gelirlerine ilişkin rakamlar "Zastava'yı Kim Üretti?" bölümünde.

Zastava M70 Fiyatları

Askerî M70 tüfeği sivil piyasada satılmaz; üretici bu model için liste fiyatı yayımlamaz ve güncel fiyat bulunamadı. Sivil karşılığı ZPAP M70'tir, fiyatı ilgili başlıkta.

Zastava M92 Fiyatları

M92 karabinası askerî ve polis kullanımına yöneliktir; sivil liste fiyatı bulunamadı. ABD'de pistol olarak ithal edilen ZPAP92'nin fiyatı aşağıda.

Zastava M85 Fiyatları

M85 karabinasının askerî sürümü için liste fiyatı yok. ABD'deki sivil karşılığı ZPAP85'tir, fiyatı aşağıda.

Zastava M90 Fiyatları

M90 tüfeği hiç resmî hizmete girmemiş ve fiyat listesinde yer almamıştır. Sivil sürümü ZPAP M90'ın fiyatı aşağıda.

Zastava M21 Fiyatları

M21 yalnızca askerî ve iç güvenlik kataloğundadır; güncel liste fiyatı bulunamadı. Vikipedi'nin M21 bilgi kutusu, 2016 tarihli bir birim maliyet olarak 630 dolar yazar; bu rakam tek kaynaktır ve satış fiyatı sayılmamalıdır.

Zastava M24 Fiyatları

M24 üreticinin yeni tanıttığı modüler tüfektir; fiyat veya sivil satış bilgisi bulunamadı.

Zastava M05 Serisi Fiyatları

M05 E, M05 N, M05 C1 ve M05 G1 askerî tedarik ürünleridir; liste fiyatı yoktur. Av-spor kataloğundaki PAP M05 C1TF yarı otomatik sürümü için de fiyat bulunamadı.

Zastava M19 ve M20 Fiyatları

Modüler M19 ve M20 tüfeklerinin satış fiyatı yayımlanmamıştır; güncel fiyat bulunamadı.

Zastava M77 Fiyatları

Askerî 7,62x51 mm M77 için liste fiyatı yoktur. Sivil karşılığı PAP M77'nin fiyatı aşağıdaki başlıkta.

Zastava M72 Fiyatları

Askerî M72 hafif makineli tüfeğin fiyatı yayımlanmaz. ABD'de satılan yarı otomatik ZPAP M72 RPK için American Rifleman'ın 22 Şubat 2025 tarihli haberi 1.600 dolar MSRP bildirir; üretici sayfası fiyatı bayiye bırakır.

Zastava M76 Fiyatları

M76 askerî bir nişancı tüfeğidir; güncel liste fiyatı bulunamadı. Vikipedi, üreticinin .308 Winchester kalibreli LKP M76 adlı sivil sürümünü katalogda gösterdiğini yazar, ancak bu çalışmada fiyatı doğrulanamadı.

Zastava M91 Fiyatları

M91, ABD'de "yarı otomatik spor tüfeği" olarak satılıyor ve bayi listelerinde dürbünsüz 7,62x54R sürümü için 3.523,99-3.696,99 dolar MSRP görülüyor. Dürbünlü (POSP 4x24) sürümler 4.165,99-4.670,02 dolar aralığında listelenmiş; sokak fiyatları 3.375-3.430 dolar civarına inebiliyor (15 Kasım 2026 taraması).

Zastava M07 Fiyatları

Askerî M07 için fiyat yoktur. ABD'de M07-AS (.308 Win, 26 inç namlu) için bir derleme sitesinde 3.205 dolar MSRP görülür; M07 M için fiyat bulunamadı (15 Kasım 2026 taraması).

Zastava M93 Black Arrow Fiyatları

.50 BMG kalibreli M93 için bayi listelerinde yaklaşık 9.999-10.739 dolar MSRP yazılıyor. Fiili satış fiyatı 8.700-10.400 dolar arasında; bir listede 8.945,99 dolara inen asgari ilan fiyatı görüldü (15 Kasım 2026 taraması).

Zastava M12 ve M12 M Fiyatları

M12 serisi askerî ve yarışma amaçlı bir uzun menzilli tüfektir; ABD'deki ithalat sayfalarında ve bayi listelerinde fiyatı bulunamadı.

Zastava M84 ve M86 Fiyatları

M84 ve M86 askerî makineli tüfeklerdir; satış fiyatı yoktur. ABD silah basınında M84'ün PKM tipi yarı otomatik bir sürümünün planlandığı haberi çıktı; fiyat veya satış tarihi doğrulanamadı.

Zastava M87 ve M02 Coyote Fiyatları

12,7 mm ağır makineli tüfeklerin fiyatı kamu sözleşmelerine bağlıdır ve herkese açık değildir; güncel fiyat bulunamadı.

Zastava M59/66 Fiyatları

M59/66 1986'da üretimden kalktı; güncel liste fiyatı yoktur. Eski askerî fazlalık parçaları ABD'de koleksiyon malzemesi olarak dolaşır, ancak doğrulanmış bir fiyat bulunamadı.

Zastava M48 Fiyatları

M48 1965'te üretimi sona eren bir Mauser tipi hizmet tüfeğidir; yalnızca ikinci el ve koleksiyon piyasasında bulunur. Doğrulanmış güncel fiyat bulunamadı.

Zastava ZPAP M70 Fiyatları

ZPAP M70 7,62x39 mm tüfeğin ABD'deki MSRP'si dipçik ve aksesuara göre yaklaşık 1.000 ile 1.470 dolar arasındadır: ceviz ve akçaağaç donanımlı sürüm yaklaşık 999,99, siyah polimer 1.038,99, üçgen dipçikli 1.179,99, uzatılmış Magpul donanımlı 1.466,99 dolar (Bayi A listesi). Tek bir kod olan ZR7762SR için Bayi B 1.337,99 dolar MSRP gösteriyor. Aynı model için sokak fiyatı teklifleri 1.145-1.782 dolar aralığında (15 Kasım 2026 taraması).

Zastava ZPAP85 Fiyatları

5,56x45 mm ZPAP85 pistolün bayi listelerinde 1.371,85 ve 1.561,99 dolar MSRP'li sürümleri görülüyor. Bir derleme sitesi yapılandırmalara göre 819-1.729 dolar arasında çok geniş bir aralık gösteriyor; alt uç eski bir yapılandırmaya ait olabilir (15 Kasım 2026 taraması).

Zastava ZPAP92 Fiyatları

7,62x39 mm ZPAP92 pistolün 10 inç namlulu sürümleri bayi listelerinde 1.223,99 (blue-ahşap) ile 1.514,99 (blue, 30 mermilik) dolar MSRP arasında; SB3 payandalı sürüm 1.258 dolar, en yüksek yapılandırmalar 1.749,99 dolar. Altın kaplamalı özel bir sürüm 6.470,18 dolar MSRP ile listelenmiş (15 Kasım 2026 taraması).

Zastava ZPAP M90 Fiyatları

5,56 mm ZPAP M90 için bayi listeleri 1.373,99 (siyah) ile 1.854,99 (kar kamuflajı Cerakote) dolar arasında MSRP gösteriyor; Sırp kırmızısı ahşap sürümü 1.465,04, ceviz sürümü 1.466,99 dolar (15 Kasım 2026 taraması).

Zastava PAP M77 Fiyatları

.308 Win kalibreli PAP M77'nin ABD'ye yeniden ithalatında ilan edilen MSRP 1.479 dolardı (Gun Digest aktarımı). Güncel listelerde ahşap sürüm 1.590,99, siyah sürüm 1.479,99, mavi-siyah sürüm 1.865,99 dolar MSRP ile görülüyor; sokak fiyatları 1.370-1.590 dolar civarında (15 Kasım 2026 taraması).

Zastava M57 Fiyatları

İthalatçının mağazasında fabrika yenilemesi 7,62x25 mm M57 15 Kasım 2026 tarihinde 409,99 dolardan satışta görünüyordu (449,99 dolardan indirimli). Türkiye için fiyat bulunamadı.

Zastava M70 Tabanca Fiyatları

7,65 mm ve 9 mm Kratak kalibreli M70 tabancanın ABD veya Türkiye için güncel liste fiyatı bulunamadı. Model üretici kataloğunda yer alıyor, ancak ABD ithalat sayfalarında fiyatı görülmedi.

Zastava M88 Fiyatları

M88 ve M88 A tabancaları 2026 av-spor kataloğunda var; ancak ABD ithalatçı sayfalarında ve bayi listelerinde güncel fiyat bulunamadı.

Zastava CZ 99 Fiyatları

CZ 99 üretimden kalktı; yerine CZ 999 ve EZ 9 geçti. Yeni model fiyatı olmadığı için güncel fiyat bulunamadı; ikinci el ilanları doğrulanamadı.

Zastava CZ 999 Fiyatları

İthalatçı sayfasında CZ 999 için 599,99 dolardan başlayan MSRP yazılı; SC kodlu başka bir CZ 999 sürümü 920,99 dolardan başlıyor. Bayi listelerinde mavilenmiş 9x19 mm model 567,99-703,99 dolar arasında görüldü; el oymalı özel seri yaklaşık 2.545 dolar (15 Kasım 2026 taraması).

Zastava EZ 9 Fiyatları

İthalatçı EZ 9 Compact için 609,99 dolardan, EZ 9 başka bir koda göre (HEZ9CS) 659,99 dolardan başlayan MSRP gösteriyor. Bayi listelerinde EZ 9 yaklaşık 430-554 dolar bandında görüldü (15 Kasım 2026 taraması).

Zastava PPZ Fiyatları

PPZ pistol ticari ürün olarak katalogda yer almıyor; fiyat yoktur.

Zastava LK M70 Fiyatları

İthalatçı sayfası LK M70 için 799 dolardan başlayan MSRP gösterir (sayfa tarihsizdir ve güncel olmayabilir). Bayi listelerinde .375 H&H ve .458 Win Mag kalibreli sürümler 1.267,99 dolar MSRP ile yazılı. Türkiye için fiyat bulunamadı.

Zastava LK M85 Fiyatları

M85 Mini Mauser av tüfeği için ABD'de güncel fiyat bulunamadı. Üretici LK M85'i 2026 av-spor kataloğunda gösteriyor.

Zastava MP22 ve MP17 Fiyatları

MP22 ve MP17 küçük çaplı tüfekleri 2026 kataloğunda var; ABD ithalat sayfalarında ve bayi listelerinde fiyatı bulunamadı.

Zastava PAP G ve M2010 G Fiyatları

PAP G, M2010 G ve kompakt PAP sürümleri 2026 kataloğunda yeni ürün olarak geçiyor; fiyat bulunamadı. ABD'deki benzer Kalaşnikof sistemli ZPAP serilerinin fiyatı yukarıda.

Zastava M55 ve M12 Otomatik Topları Fiyatları

Otomatik toplar devletlere satılan sistemlerdir; birim fiyat yayımlanmaz ve güncel fiyat bulunamadı.

Zastava Bombaatar Sistemleri Fiyatları

AGL M93, BGP 40 mm ve GL M19 askerî ekipmandır; liste fiyatı yoktur ve fiyat bulunamadı.

Zastava'nın Özellikleri Nelerdir?

Zastava silahlarının ortak teknik imzası üç parçadan oluşur: sürgülü tüfeklerde Mauser 98 kilitlenmesi, otomatik tüfeklerde Kalaşnikof tipi gaz sistemi ve döner kilit, namlularda soğuk dövme çelik ile krom kaplı iç yüzey. Tabancalarda ise kısa geri tepmeli, namlu eğilmeli kilit sistemleri öne çıkar.

SistemModellerÖne çıkan teknik özellik
Mauser 98 sürgülüLK M70, LK M85, M07, M07 M, M12, M93Üretici, namluların krom-vanadyum çelikten soğuk dövme ile yapıldığını, tüfeklerin dürbün montajına hazır geldiğini belirtir
Kalaşnikof tipi gaz sistemiM70, M21, M05, M19, ZPAP serisiUzun strok pistonlu, döner kilitli; M21'in 1,5 mm sacdan pres gövdesi var (Vikipedi)
Uzatılmış AK gövdesiM76, M91Tam güçlü fişek için büyütülmüş frezelenmiş gövde ve sürgü; M91'de gaz ayarlayıcı
Kısa geri tepmeli tabancaM57, M88Tek tesirli, sabit mira, ceviz veya polimer kabze kaplaması
Namlu eğilmeli tabancaCZ 99, CZ 999, EZ 9Dikey namlu salınımı ile kilitlenme, çift tesirli ve tek tesirli çalışma, mermi yatağı göstergesi, iki taraflı kumanda
Modüler tüfekM19, M20, M24Namlu değişimiyle kalibre ve namlu boyu seçimi (M19/M20); STANAG şarjör (M24)

Sivil ZPAP M70 tüfeğinin ABD ithalatçısı sayfasında verilen değerler tipik bir örnektir: 7,62x39 mm kalibre, 16,3 inç soğuk dövme ve krom kaplı namlu, çift sıra sürgü, 1,5 mm gövde ve şişkin trunnion, 30 mermilik şarjör, yaklaşık 7,9 libre ağırlık ve 35 inç toplam uzunluk. Dipçik katlandığında boy 26,5 inçe iner.

Askerî tarafta gece nişan tüpü olarak trityum kullanılan nişangâh, çift taraflı kumanda kolu ve iki parçalı polimer koruyucu gibi ergonomik özellikler yeni nesil M21 ve M05 serilerinde standarttır. Boyut, ağırlık ve kalibre karşılaştırması "Zastava Kaç MM Çeşitlere Sahip?" ve "Zastava Menzili Nedir?" bölümlerinde ayrı tablolarla veriliyor.

Veri notu: Ağırlık, namlu boyu ve uzunluk değerleri üreticinin 2024 askerî ve 2026 av-spor kataloglarından alındı. Vikipedi değerleri farklı olduğunda katalog esas alındı.

Zastava'yı Kim Üretti?

Zastava'yı Sırbistan Prensliği'nin devlet silah dökümhanesi doğurdu; 1851'de Belgrad'dan Kragujevac'a taşınmasına karar verildi, 1853'te ilk top namluları döküldü. Bugün silahları Zastava oružje AD üretir ve Sırbistan Hükümeti şirkette önemli paya sahiptir. Tek bir kurucu mühendis yoktur; modeller ekiplerin işidir.

Fabrikanın tarihsel çekirdeği devlet dökümhanesidir. Üretici kaynaklarına göre dökümhane ilk buhar makinelerini, ilk elektrik ışığını, ilk teknik okulu ve ilk kalite sistemini Sırbistan'a getirdi, 1889 Paris Dünya Fuarı'nda madalya aldı. İkinci Dünya Savaşı öncesinde yaklaşık 12 bin çalışanı ve 10 bin tezgâhı vardı.

ModelTasarımcı veya ekipKaynak niteliği
Mauser-Milovanović M1880Kosta MilovanovićVikipedi Zastava Arms maddesi
M59 (SKS lisanslı)Milan ĆirićVikipedi M59/66 maddesi
M59/66Božidar Blagojević, Miloš Ostojić, Milan VasiljevićVikipedi M59/66 maddesi
M70 (AK türevi)Zastava mühendisleri, tersine mühendislikleVikipedi M70 maddesi
CZ 99Božidar BlagojevićTek kaynak (Vikipedi)
M21Marinko PetrovićTek kaynak (Vikipedi bilgi kutusu)

Şirketin sahiplik yapısı için kaynaklar tam örtüşmüyor. Vikipedi Sırbistan Hükümeti'ne yüzde 48 pay yazar; Radio Free Europe'un aktardığı ve N1'in yayımladığı bir haber ise Zastava ile Prvi Partizan için "çoğunluğu devlet mülkiyetinde" der. Resmî kayıt bu çalışmada okunamadı. Üretici sitesi, şirketin 2003'ten beri Sırbistan savunma sanayisinin parçası olduğunu ve 2005'ten beri Birleşmiş Milletler'in onaylı tedarikçi listesinde yer aldığını söyler.

Ekonomik büyüklük için iki veri var. N1'in aktardığı Zastava duyurusuna göre ilk ABD sözleşmesi 2018'de 572 bin dolardı; mayıs 2021'de ise av ve spor silahlarını kapsayan ve altı yıla yayılan 235 milyon dolarlık sözleşme duyuruldu. Vikipedi 2023 geliri için 41,78 milyon euro yazar (APR kaydına atıf; tek kaynak).

Zastava Hangi Ülkenin?

Zastava Sırbistan'ındır; markanın merkezi, tarihî dökümhanesi ve tüm üretimi Sırbistan topraklarında, Kragujevac'tadır. Fabrika Sırbistan'ın orta kesimindeki Kragujevac kentinde bulunur ve şirket Sırbistan'da kayıtlıdır. Yugoslavya döneminde üretilen modeller ise o dönemin devletine, yani Sosyalist Federal Yugoslavya'ya atfedilir; model maddelerinde menşei bazen "Yugoslavya", bazen "Sırbistan ve Karadağ" olarak yazılır.

DönemDevlet adıÖrnek model
1853 ve öncesiSırbistan Prensliği (devlet dökümhanesi)İlk toplar
1924-1941Yugoslavya KrallığıM24 sürgülü tüfekler (FN lisansıyla)
1945-1991Sosyalist Federal YugoslavyaM48, M59/66, M57, M70 tüfeği
1992-2003Federal Yugoslavya CumhuriyetiM92, M93 (seri üretim 1998)
2003-2006Sırbistan ve KaradağM91 (Vikipedi menşe alanı)
2006'dan beriSırbistan CumhuriyetiM19, M24

Bir ayrım önemlidir: Zastava'nın ABD'de satılan tüfekleri Sırbistan'dan ithal edilir. Eski ithalat düzenlemelerinde bazı modellere ABD yapımı parça eklenmişti; ayrıntıları "Zastava Nerenin?" bölümünde.

Türkiye'de Zastava Var mı?

Zastava ürünleri için Türkiye'de resmî ithalatçı, yetkili bayi veya TL liste fiyatı bulunamadı; üretici sitesi ihracat ağında Türkiye'yi ayrıca anmaz. Yivli silahların ülkeye sokulması 6136 sayılı Kanun'la genel olarak yasaktır, istisnalar kamu alımları ve kanunda sayılan özel hâllerdir.

Üretici Türkiye'nin dahil olduğu bir ülke listesi yayımlamıyor, bu yüzden "Türkiye'de hiç satılmaz" demek de doğru olmaz. Burada söylenebilecek olan, yapılan Türkçe ve İngilizce aramalarda kamuya açık bir ithalatçı kaydının çıkmadığıdır. Kamu kurumları adına yapılan alımlar herkese açık bilgi üretmez.

Silah grubuDayandığı kanunGenel çerçeve
Yarı otomatik AK türevi tüfekler, nişancı tüfekleri, tabancalar6136 sayılı KanunAteşli silahların ve ana parçalarının ülkeye sokulması, yapılması, satılması ve bulundurulması kanuna tabidir (m. 1); ülkeye sokulması yasaktır, kamu kurumu alımları ve sayılan istisnalar saklıdır (m. 2)
Yivsiz av tüfekleri ve hava-gaz basınçlı nişan silahları2521 sayılı KanunBunların yapımı, satımı, bulundurulması ve taşınması bu kanun kapsamındadır (m. 1-3)
Avda kullanım4915 sayılı KanunHaznesi iki fişekle sınırlandırılmamış otomatik, yarı otomatik ve pompalı yivsiz tüfekler ile havalı tüfek ve tabancalar avda kullanılamaz (m. 6)

Hukuki not: Bu tablo mevzuat.gov.tr'deki 6136, 2521 ve 4915 sayılı kanun metinlerinden derlenmiş genel bilgidir; hukuki tavsiye değildir. 6136 sayılı Kanun'un 1. maddesi 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanun'la ana ve balistik önemi haiz parçaları da kapsayacak biçimde genişletilmiştir. Kişisel durum için il emniyet müdürlüğüne veya bir avukata danışılmalıdır. Ses ve gaz fişeği atan silahlar 5729 sayılı Kanun'a tabidir; bu sayfada bu tür silahlar tanıtılmamaktadır.

Zastava'nın Avantajları Nelerdir?

Zastava'nın en sık anılan avantajları sağlam yapı, kalitesi kanıtlanmış mekanizmalar, krom kaplı soğuk dövme namlular ve benzer sınıfa göre düşük fiyattır. Üretici bu özellikleri kendisi vurgular; bağımsız doğrulama için atış yayınlarına ve kullanıcı incelemelerine bakmak gerekir. Aşağıdaki tablo hangi iddianın nereye dayandığını gösteriyor.

Sürgülü tüfeklerde Mauser 98 kilitlenmesi yüz yılı aşkın süredir kanıtlanmış bir mekanizmadır; LK M70 ve LK M85'te bu sistem soğuk dövme krom-vanadyum çelik namlu ve dürbün montajına hazır gövdeyle birleşir. ABD'deki ithalatçının SSS sayfası CZ 999 ve EZ 9 için "aynı özellikli tabancalara göre daha düşük maliyet" der.

Otomatik tüfeklerde avantaj güvenilirlik ve sadelik üzerinden anlatılır: AK mimarisi az parçalıdır ve kirli ortamlara toleranslıdır. Zastava yapımları bu mimaride kalın sacdan gövde, şişkin ön trunnion ve krom kaplı namlu gibi farklarla öne çıkar (ayrıntılar "Zastava'nın Özellikleri Nelerdir?" bölümünde). Üreticinin Hakkımızda sayfası ayrıca SRPS ISO 9001:2008 ve SORS 9000/14 standartlarını uyguladığını yazar.

AvantajDayanakKaynak niteliği
Mauser kilitlenmeli, soğuk dövme namlulu av tüfeğiLK M70 ve LK M85 katalog sayfalarıÜretici kataloğu
Kalın sacdan gövde ve krom kaplı namluZPAP M70 ürün sayfası, Vikipedi PAP maddesiİthalatçı sayfası, ikincil kaynak
İki taraflı kumanda ve mermi yatağı göstergeli tabancaCZ 999 ve EZ 9 katalog sayfalarıÜretici kataloğu
Rekabetçi fiyatABD'de AK sınıfı tüfeklerin fiyat aralığı ve CZ 999'un 600 dolar civarı MSRP'siİthalatçı ve bayi listeleri
Uzun üretim geçmişiM70 tüfeği 1970'ten, CZ 99 ailesi 1990'dan beri üretimdeVikipedi

Zastava'nın Dezavantajları Nelerdir?

Zastava'nın dezavantajları ağırlık, bazı eski ithalat sürümlerindeki güvenilirlik sorunları, ABD dışında dağıtım ve parça ağının zayıflığı, nişancı serilerinin yüksek fiyatı ve 2025'ten beri süren ihracat izin belirsizliğidir. Hiçbiri markanın bütün ürünlerine yayılan bir kusur sayılmaz; modele, nesle ve ithalat dönemine bağlıdır.

Ağırlık, özellikle sürgülü tüfeklerde tartışılır. Bir av tüfeği inceleme sitesi LK M70'in benzer fiyatlı rakiplerden yaklaşık yarım libre daha ağır olduğunu yazar. ZPAP M70 de 7,9 libre ile AK sınıfının ağır tarafındadır; bu, gövdenin kalın saçından gelir.

İlk dönem PAP ithalatlarında güvenilirlik sorunları kayıtlıdır. Vikipedi'nin PAP maddesine göre ilk nesilde ABD'ye uyum için tek sıra sürgü ile çift sıra şarjör birleştirilince bazı tüfeklerde arıza çıktı; sonraki nesillerde çift sıra sürgü getirildi. M76'nın şarjöründe de sürgü tutucu ve yükseltici ile ilgili bir sorun anılır (Vikipedi, tek kaynak).

BaşlıkAyrıntıKaynak niteliği
AğırlıkLK M70 rakiplerinden yaklaşık yarım libre ağır; ZPAP M70 yaklaşık 7,9 libreİnceleme sitesi, ithalatçı sayfası
İlk nesil PAP arızalarıTek sıra sürgü ile çift sıra şarjör uyumsuzluğuVikipedi (tek kaynak)
FiyatM91 3.500-4.700 dolar, M93 yaklaşık 9.999-10.739 dolar MSRPBayi listeleri
Türkiye'de erişimResmî ithalatçı ve yetkili servis bulunamadıBu çalışmadaki aramalar
İhracat izni2025'te ihracat durdurma açıklandı, 2026'da sendika izin gecikmelerini anıyorRFE/RL, N1

İflas, geri çağırma veya soruşturma gibi olumsuz iddialar için iki bağımsız kaynak bulunamadığından bunlar yazılmadı.

Zastava Modelleri Nelerdir?

Zastava modelleri beş ailede toplanır: AK türevi otomatik tüfekler (M70, M21, M05, M19), makineli ve nişancı tüfekler (M72, M84, M91, M07, M93), tabancalar (M57, M88, CZ 999, EZ 9), Mauser sistemli av ve spor tüfekleri (LK M70, LK M85, MP22) ve ABD'ye özel yarı otomatik sivil sürümler (ZPAP serisi). Her önemli model aşağıda ayrı başlıkta.

ModelTürKalibreDönem ve durum
M70Otomatik tüfek7,62x39 mm1970'te JNA'ya girdi; ihracat için sürüyor
M21, M24Otomatik tüfek5,56x45 mm2000'lerden beri; M24 yeni
M05 serisiOtomatik tüfek, karabina, hafif makineli7,62x39 ve 7,62x51 mmResmî katalogda güncel
M19, M20Modüler tüfek7,62x39 ve 6,5x39 mm2019 tasarım, Sırbistan hizmeti
M76, M91Yarı otomatik nişancı tüfeği7,92x57 mm; 7,62x54RM76 1976'dan, M91 1990'larda
M07, M07 MSürgülü nişancı tüfeği7,62x51, 7,62x54R, .338 Lapua2007'den
M93, M12Ağır uzun menzilli tüfek12,7x108 mm, .50 BMGM93 1998'den, M12 güncel
CZ 999, EZ 9Tabanca9x19 mmGüncel
LK M70, LK M85Sürgülü av tüfeği.22-250'den .458 Win Mag'eGüncel

Zastava M70

M70, Zastava'nın ilk seri üretim AK türevi tüfeğidir ve 1970'te Yugoslav Halk Ordusu'na girdi. Vikipedi'ye göre Yugoslavya Sovyet lisansı alamadığı için AK'yı ele geçirilen örneklerden tersine mühendislikle çözdü. İlk deneme tüfekleri M64 adını taşıdı; seri üretim "AP M70" (Automatska Puška Model 1970) oldu.

7,62x39 mm kalibreli tüfeğin namlusu 415 mm, ağırlığı yaklaşık 3,7 kg, uzunluğu 890 mm'dir; seçici kolda "U" emniyet, "R" otomatik, "J" tek atış anlamına gelir. 1970'lerin ortasında frezelenmiş gövdenin yerini presle şekillendirilmiş gövde aldı (M70B1, katlanır dipçikli M70AB2); namlu altı bombaatarlı M70B3 ve M70AB3 de var. Ayrıntılı AK mimarisi Kalaşnikof sayfasında.

Zastava M92

M92, M70'in kısa namlulu karabina sürümüdür ve 1992'den beri seri üretimdedir. 7,62x39 mm kalibre, 254 mm namlu, yaklaşık 3,57 kg ağırlık ve dipçik açıkken 795 mm uzunluk değerleri Vikipedi'de yazılıdır; dakikada yaklaşık 620 atış hızı verilir.

Ayırt edici özellikleri üç havalandırma deliği olan uzun ahşap koruyucu, katlanır dipçik ve namlu ucundaki susturucuya benzeyen parçadır; Vikipedi bu parçanın amacının yanma artığını azaltmak olduğunu yazar. Askerî M92'nin modern halefi M05 C1'dir.

Zastava M85

M85, 5,56x45 mm kalibreli kısa karabinadır. M80 tüfeğinin kısaltılmış sürümü olarak 1985'te tasarlandı; M92 ile aynı gövdeyi paylaşır, tek fark kalibre ve şarjör biçimidir. Ağırlığı yaklaşık 3,5 kg, şarjörü 30 mermilik, uzunluğu dipçik katlıyken yaklaşık 540 mm'dir.

Yugoslavya'nın dağılması M85'in orduya geçişini aksattı; Vikipedi bu modelin ağırlıkla ticari satış ve ihracat için üretildiğini yazar. ABD'de pistol olarak ithal edilen ZPAP85'in ayrıntıları ilgili başlıkta.

Zastava M90

M90, M80'in geliştirilmiş hâlidir ve 1990'da tasarlanan 5,56x45 mm tüfektir. M16 tipi alev gizleyicisi, STANAG'a benzer şarjörü ve ahşap koruyucusuyla ayrılır; ağırlığı yaklaşık 4,9 kg, uzunluğu 985 mm, hızı dakikada 650 atıştır.

Vikipedi, M90'ın hiçbir zaman resmî hizmete girmediğini ve nadir kaldığını yazar (tek kaynak). Katlanır dipçikli M90A, kısa karabina M85 ve ABD'ye uyarlanmış PAPM90NP ile ZPAPM90 türevleri vardır.

Zastava M21

M21, Zastava'nın 5,56x45 mm kalibreli güncel otomatik tüfek ailesidir ve 2004'ten beri üretilir. Üretici ailenin Sırbistan'da kabul edildiğini yazar. Namlu uzunlukları 290 mm (hafif makineli sınıf M21 BS), 375 mm (M21 SBS) ve 460 mm (M21 ABS) olup ağırlıklar 4,0-4,3 kg arasındadır.

Katalog, krom kaplı soğuk dövme namlu, iki parçalı polimer koruyucu, gövde kapağında ve koruyucuda Picatinny rayları, sağdan katlanan polimer dipçik ve dakikada 600±50 atış hızını sıralar. Vikipedi'ye göre Sırbistan jandarması standart olarak M21 kullanır; çok köşeli (poligonal) namlulu M21B sürümü de anılır.

Zastava M24

M24, üreticinin sitesinde yeni ürün olarak duyurulan modüler 5,56x45 mm tüfektir. Kısa (290 mm) ve uzun (375 mm) namlu seçenekleri vardır; STANAG 4179 şarjör kullanır, 30 mermilik kapasiteye sahiptir ve dakikada 600±50 atış verir.

Boyutlar uzun namlulu sürümde 813 mm (dipçik katlı 630 mm) ve 3,94 kg, kısa namlulu sürümde 728 mm (katlı 545 mm) ve 3,85 kg'dır. Hatve 177,8 mm, yiv sayısı altıdır. Seri üretim hacmi veya kullanıcı listesi bu çalışmada doğrulanamadı.

Zastava M05 Serisi

M05 serisi, M70'in nitelikleri korunarak modern ihtiyaçlara göre yenilenmiş bir ailedir. M05 E1, E2 ve E3 7,62x39 mm tüfekler olup 415 mm namlu ve yaklaşık 4,05-4,25 kg ağırlık taşır; E1 optik tabanı olmayan temel sürüm, E2 sol yanda kızak raylı, E3 gövde kapağının tamamında Picatinny raylıdır.

M05 C1, M92'nin yükseltilmiş hâli olan 254 mm namlulu karabina (3,95 kg), M05 G1 ise M72'ye dayanan, katlanır bipodlu ve oluklu (soğutma kanallı) ağır namlulu hafif makineli tüfektir (5,30 kg, 542 mm namlu). 7,62x51 mm kalibreli M05 N1 ve N2 20 mermilik sac şarjörle çalışır, 500 mm namlu ve yaklaşık 4,45 kg ağırlığa sahiptir; N2 iki taraflı seçici kola sahiptir. N serisi, eski M77'nin halefi olarak sunulur.

Zastava M19 ve M20

M19 ve M20, namlu ve şarjör değişimiyle 7,62x39 mm ile 6,5x39 mm arasında kalibre değiştirebilen modüler sistemin tüfek ve kısa karabina sürümleridir. Üretici, kalibre değişiminin tüfek sökülmeden yapıldığını söyler; Vikipedi 6,5 mm fişeği 6,5 mm Grendel olarak yazar.

M19 415 mm namlulu ve 3,85 kg, M20 254 mm namlulu ve 3,40 kg'dır; şarjör 7,62 mm için 30, 6,5 mm için 25 mermiliktir (Vikipedi 20 mermilik şarjörü de anar). Gövde kapağında tam boy Picatinny rayı, iki taraflı seçici ve kaldıraçlı ateşleme kolu vardır. Vikipedi'ye göre M19 2022'den beri Sırbistan Silahlı Kuvvetleri'nin standart tüfeğidir.

Zastava M77

M77, 7,62x51 mm NATO fişeği atan Kalaşnikof tipi muharebe tüfeği ve hafif makineli tüfek sürümüdür ve 1977'den beri hizmette olarak anılır. İlk örneklerde frezelenmiş gövde vardı; sonrakilerde 1,5 mm presle şekillendirilmiş gövde ve gaz ayarlayıcı kullanıldı. Ağırlığı yaklaşık 4,8 kg, namlusu 500 mm'dir.

Vikipedi, M77'nin 20 mermilik şarjörle çalıştığını yazar. Üretici bugün aynı sınıfta M05 N serisini sunar. Sivil karşılığı PAP M77'dir ve ayrı başlıkta.

Zastava M72

M72, Sovyet RPK'ya benzeyen 7,62x39 mm hafif makineli tüfektir ve 1973'ten beri üretilir. Ağır namlusu 542 mm, ağırlığı yaklaşık 5,5 kg'dır; 30 veya 40 mermilik kutu şarjör ya da 75 mermilik kutu şarjör kullanır. M72B1 presli gövdeli, M72AB1 katlanır dipçikli ve bipodludur.

Resmî kataloglarda M72'nin modern karşılığı M05 G1'dir. ABD'de yarı otomatik ZPAP M72 satılır; American Rifleman'ın 22 Şubat 2025 tarihli haberine göre bu tüfek 21 inç namlulu, 1,5 mm presli gövdeli ve bipodludur.

Zastava M76

M76, 7,92x57 mm Mauser fişeği atan yarı otomatik bir nişancı tüfeğidir ve 1970'lerin ortasında tanıtıldı. Dragunov'a eş görevli olmakla birlikte yapısı uzatılmış bir AK'ya daha yakındır: ayrı dipçik ve kabze, frezelenmiş uzun gövde, 550 mm namlu, 10 mermilik şarjör ve yaklaşık 4,6 kg ağırlık.

Vikipedi, dürbünle etkili menzilin 800 m olduğunu ve atıcılığın 1,5-2 MOA civarında seyrettiğini yazar. Standart nişangâhı ZRAK ON-M76 4x'tir. Sırbistan'da M91, M76'nın yerini almaya başlamıştır. Üreticinin .308 Winchester kalibreli LKP M76 adlı sivil sürümü Vikipedi'de anılır; bu çalışmada doğrulanamadı.

Zastava M91

M91, 7,62x54R fişeğine odalanan yarı otomatik nişancı tüfeğidir ve Dragunov'a dış görünümde daha çok benzer. Katalog 7,62x51 mm seçeneğini de gösterir. 620 mm namlu, 10 mermilik şarjör, yaklaşık 5,49 kg (dürbünle) ağırlık ve 1.000 m etkili menzil üretici değeridir.

Polimer delikli dipçiği, gaz ayarlayıcısı, yan rayı ve kromlu namlusu vardır; standart dürbün ZRAK ON 6x42'dir (Vikipedi). ABD'de "yarı otomatik spor tüfeği" olarak satılır ve ithalatçı dürbünün pakette geldiğini belirtir. Ayrıntılı AK kökeni Kalaşnikof sayfasında.

Zastava M07

M07, Mauser 98 sistemli sürgülü nişancı tüfeğidir ve 2006-2007'de tasarlandı. Üretici ailenin M07 AF, M07 AS ve M07 M üyelerini sıralar: M07 AF/AS 7,62x54R veya 7,62x51 mm, M07 M ise .338 Lapua Magnum kalibrelidir; magnum sürümde namlu 690 mm, ağırlık yaklaşık 6,7 kg ve etkili menzil 1.300 m'dir.

Tam ayarlanabilir katlanır dipçik, gövdede ve namluda Picatinny rayı, namlu freni, ayarlı tek tetik ve üç konumlu emniyet bulunur (emniyetin üçüncü konumunda kilit açılır ama ateş edilemez). Av-spor kataloğundaki M07 M yarışma tüfeği olarak sunulur. ABD'de M07-AS .308 Win, 26 inç namlulu ve 18x1 sağ yivli dişli namlu ucuyla satılır.

Zastava M93 Black Arrow

M93 Black Arrow, 12,7x108 mm veya .50 BMG kalibreli sürgülü ağır tüfektir. 1993'te tasarlanıp 1998'de üretime geçtiği Vikipedi'de yazılıdır. Mauser 98 sisteminin büyütülmüş hâli olan tüfek yaklaşık 16 kg gelir, 5 veya 10 mermilik şarjör kullanır, etkili menzili 1.800 m olarak verilir.

Namlu 1.000 mm (ABD listelerinde 33 inç); çok bölmeli namlu freni ve katlanır nişangâh bulunur. ABD'de satılan sürümlerde dürbün yerine Picatinny rayı vardır.

Zastava M12 ve M12 M

M12, M93'ün devamı olarak geliştirilen, "Black Spear" adıyla da anılan 12,7x108 mm ve .50 Browning kalibreli sürgülü tüfektir. Resmî kataloğa göre M12 5 mermilik şarjörle çalışır, 12,95-13,46 kg gelir, namlusu 840-1.007 mm'dir ve etkili menzili 1.800 m (12,7x108) ve 1.600 m (.50) olarak verilir.

M12 M ise av-spor kataloğunda uzun menzilli yarışma tüfeği olarak geçer: 860 mm veya 840 mm namlu, yaklaşık 13 kg, katlanır ve ayarlanabilir alüminyum dipçik, yerleşik darbe sönümleyici, katlanan yükseklik ayarlı tek ayak, tam boy Picatinny rayı ve namlu freni. Tek atışlı döner kilitli yapıdadır.

Zastava M84 ve M86

M84, Sovyet PKM'nin lisanslı kopyası olan 7,62x54R genel maksat makineli tüfektir ve Vikipedi'ye göre 1984'ten beri üretilir. Biraz daha uzun ve ağır bir namlu ile farklı dipçik biçimi dışında PKM'ye çok yakındır.

Resmî kataloğa göre M84M hafif makineli tüfek yaklaşık 8,8 kg, 1.190 mm ve 603 mm namlulu; dakikada 700-800 atış, etkili menzil 1.000 m'dir. M86 ise araç ve sabit montaja yönelik tetik düzenlemeli sürümdür (11,6 kg, 1.100 mm).

Zastava M87 ve M02 Coyote

M87, Sovyet NSV'ye dayanan 12,7x108 mm ağır makineli tüfektir; katalog .50 Browning seçeneğini de gösterir. 24,8 kg ağırlık, 1.560 mm uzunluk, 1.100 mm namlu ve dakikada 700 atış hızına sahiptir. Hava ve yer hedeflerine karşı kullanılacak şekilde tasarlanmıştır.

M02 Coyote, M87'ye tabanca kabzalı tetik ve tampon yaylı dipçik takılmasıyla oluşur. Katalog Coyote'u 48,8 kg ve 1.970 mm olarak verir (montaj 24 kg). Etkili menzil katalogda 1.500, Vikipedi'de yere karşı 2.000 m olarak geçer; kaynaklar farklı yazıyor.

Zastava M59/66

M59/66, Sovyet SKS'nin lisanslı Yugoslav türevidir ve 1961-1986 arasında üretildi. Vikipedi, Yugoslavya'nın 1957'de üretim hakkını aldığını yazar. Yarı otomatik tüfek 7,62x39 mm kalibrelidir, 10 mermilik sabit şarjörü tarak mermiyle doldurulur, namlusu 550 mm ve ağırlığı yaklaşık 4,1 kg'dır.

Namlu ucunda hem alev düşürücü hem bombaatar tapası görevi gören sabit bir parça bulunur. Halk arasında "papovka" olarak anılır (PAP, "poluautomatska puška" yani yarı otomatik tüfek). M59/66 hizmette M48'in yerini aldı; M70 ise onu önce tamamladı, sonra yerine geçti.

Zastava M48

M48, İkinci Dünya Savaşı sonrası Yugoslavya'nın 7,92x57 mm kalibreli sürgülü hizmet tüfeğidir. FN kökenli M24 serisine dayanır ve Alman Karabiner 98k'dan etkilenmiştir; 1950-1965 arasında üretildi ve 1950-1964 arasında standart hizmet tüfeğiydi. Ağırlığı yaklaşık 3,9 kg, namlusu 597 mm, şarjörü tarakla dolan 5 mermiliktir.

M48, M48A, M48B ve işaretsiz M48BO gibi üretim dönemleri vardır; sonraki sürümlerde daha çok preslenmiş parça kullanıldı. Vikipedi'ye göre 1956'dan itibaren üretim yalnızca ihracata yönelikti. Üretim 1950'lerden kalma bu tüfek bugün koleksiyon malı sayılır.

Zastava ZPAP M70

ZPAP M70, M70'in ABD pazarı için üretilmiş yarı otomatik sivil sürümüdür ve bu hatta "Z-PAP", yani üreticinin kendi ABD kolu eliyle ithal edilen dördüncü nesil denir. Önceki nesiller PAP M70 (1. nesil), N-PAP ve O-PAP adlarını taşır. Nisan 2020'de Zastava, Z-PAP M70'lerin bundan sonra 1,5 mm gövde ve şişkin RPK tipi trunnion ile geleceğini ve namluların ilk kez 7,62x39 mm tüfeklerde krom kaplanacağını duyurdu (Vikipedi).

İthalatçı sayfasına göre tüfek 16,3 inç soğuk dövme krom kaplı namlulu, 30 mermilik şarjörlü, ahşap veya polimer donanımlıdır; kod ailesinde sabit dipçikli, katlanır dipçikli (ZPAPM70UF), M-LOK korumalı ve renkli (Sırp kırmızısı, savaş yıpranmış, kar kamuflajı) sürümler bulunur.

Zastava ZPAP85

ZPAP85, M85 karabinasının ABD'de pistol olarak sınıflandırılan yarı otomatik sürümüdür; namlu 10 inç, kalibre 5,56x45 mm (.223), şarjör 30+1'dir. Önceki PAP M85 PV ve AR şarjörü için adaptörlü PAP M85 NP modellerinin devamı olarak anılır.

İthalatçı sayfasında fabrikadan "tüfek" yapılandırmasında satılan, 16,5 inç sabitlenmiş ve kaynaklı namlu uzantılı, dörtlü ray koruyuculu ve katlanır dipçikli kodlar da vardır. Namlu krom kaplıdır. ATF sınıflandırması bayi sayfalarında anılır; resmî ATF kararı için üreticiye veya ATF'ye bakmak gerekir.

Zastava ZPAP92

ZPAP92, 7,62x39 mm kalibreli M92 karabinasının ABD'deki yarı otomatik pistol sürümüdür. 10 inç namlu ve 30+1 şarjör kapasitesi tipik yapılandırmadır; katlanır dipçikli (ZP92762UF) ve namlu uzantısı sabitlenmiş "tüfek" sürümleri ithalatçı sayfasında listelenir.

Aynı seri altın kaplamalı (24 ayar) özel sürümleri de içerir.

Zastava ZPAP M90

ZPAP M90, 5,56x45 mm kalibreli M90'ın ABD'ye uyarlanmış sürümüdür. Vikipedi'ye göre ayarlanabilir gaz bloğu, yandan katlanır dipçik ve yeni polimer şarjörler taşır; namlu 18,25 inç, boş ağırlık 8,65 libre (yaklaşık 3,92 kg) olarak yazılır.

İthalatçı sayfası, bu serinin M70 çalışma ilkesine dayandığını, gaz sisteminin zorlu koşullara göre ayarlanabildiğini ve 30 mermilik polimer şarjör kullandığını belirtir. Ahşap ve polimer donanımlı, renkli sürümleri vardır.

Zastava PAP M77

PAP M77, .308 Winchester (7,62x51 mm NATO uyumlu) kalibreli, M77'nin yarı otomatik sivil sürümüdür. 2014-2015'te polimer delikli dipçik ve 10 mermilik şarjörle M77PS adıyla ithal edildi; 2022'de standart sabit dipçik ve 20 mermilik şarjörle yeniden pazara girdi (Vikipedi).

Namlu 19,7 inç (soğuk dövme, dişli), ayarlanabilir gaz sistemi ve TD tipi kabze standarttır; kodlardan biri dürbün raylı "optik hazır" sürümdür. Gun Digest, yeniden ithalatta 1.479 dolar MSRP duyurulduğunu aktarır.

Zastava M57

M57, Sovyet Tokarev TT'nin izinsiz türevi olan, 7,62x25 mm kalibreli tek tesirli tabancadır. Yugoslav Halk Ordusu'nun 1961'den 1990'lara kadar standart tabancası olan model 1957'de tasarlandı, 1963-1982 arasında seri üretildi ve CZ 99 ile yer değiştirdi (Vikipedi).

Orijinal TT'den farkı sekiz yerine dokuz mermilik şarjör, şarjör emniyeti, rüzgâra göre ayarlanabilen kızaklı arpacık ve sökmeyi kolaylaştıran yakalamalı geri tepme yayıdır. Namlu 116 mm, ağırlık yaklaşık 854 g'dır. M57 A sürgüde dış emniyetli ticari sürümdür; 9x19 mm ihracat sürümü M70 A 1970'te çıktı. 2026 av-spor kataloğunda M57 / M57 A ve M70 A / M70 AA hâlâ listeli.

Zastava M70 Tabanca

M70 tabanca, eski adıyla CZ M70, Yugoslav polisi ve bazı subaylar için üretilen küçük gövdeli tabancadır ve tüfek M70 ile karıştırılmamalıdır. M57'den küçültülmüş tasarımda 7,65 mm (.32 ACP) ve 9 mm Kratak (.380 ACP) fişek kullanır; kilit yoktur, basit geri tepmeli çalışır.

Katalog 7,65 mm için 8 mermilik şarjör, 0,63 kg ağırlık, 94 mm namlu ve 115 mm boy verir. Vikipedi, Sırbistan'da halk arasında "Pčelica" (küçük arı) adıyla anıldığını yazar. Sol yanda kaldıraç biçiminde dış emniyet vardır.

Zastava M88

M88, M57'nin küçültülmüş, 9x19 mm Parabellum kalibreli tek tesirli kompakt tabancasıdır ve 1987-1988'de geliştirildi. M57'yi değiştirmesi ve daha kolay gizlenebilir olması amaçlandı; namlu 96 mm, ağırlık 0,85 kg, şarjör 8 mermiliktir.

Vikipedi, M88'in askerî ve polis hizmetinde çok kısa kaldığını, ardından CZ 99'un onun yerini aldığını yazar. 2000'lerde ticari ihracat için sınırlı üretime dönüldü. Dış emniyetli M88 A sürümü 1990'ların başında ortaya çıktı; ikisi de 2026 katalogunda listeli.

Zastava CZ 99

CZ 99, Zastava'nın 9x19 mm çift tesirli ilk modern tabancasıdır ve 1989'da geliştirmesine başlanıp 1990'da üretime geçti. "CZ" adı Çek CZ ile değil, "Crvena Zastava" ile ilgilidir. Vikipedi'ye göre tasarım Božidar Blagojević'e aittir (tek kaynak).

Tabanca, işlenmiş çelik sürgü, iki taraflı birleşik emniyet-indirici kolu ve mermi yatağı göstergesi taşır; 9 mm'de 15, .40 S&W'de 10 mermilik şarjör, 970 g ağırlık ve 108 mm namlu değerleri yazılıdır. Dış görünüşü SIG P226'ya benzetilir; üretici ise tasarımın bir kopya olmadığını, emniyet-indirici kolunun Walther tarzı birleşik olduğunu söyler. Vikipedi CZ 99'un üretimden kalktığını yazar; CZ 999 ve EZ 9 türevi sürüyor.

Zastava CZ 999

CZ 999, CZ 99'un daha ergonomik, daha ince kabzalı ve güncelleştirilmiş sürümüdür. 9x19 mm kalibre, 15 mermilik şarjör, 108 mm namlu, 0,92 kg ağırlık ve 198 mm toplam uzunluk katalog değerleridir. Kısa namlulu CZ 999 Compact 98 mm namlu, 0,90 kg ve 188 mm boydadır.

Katalog kabzanın arka bölümünün uzatıldığını, kumandaların iki taraflı olduğunu ve mermi yatağı göstergesi bulunduğunu yazar; ithalatçı SSS sayfası namluların soğuk dövme çelikten yapıldığını söyler. Katalog tabancanın bazı polis ve askerî birimlerde hizmet silahı olarak kullanıldığını yazar. Vikipedi'de 3 noktalı mira ve kavisli tetik de anılır.

Zastava EZ 9

EZ 9, CZ 999'un çerçevesinde alt ray bulunan, açık horozlu ve alüminyum çerçeveli sürümüdür. İki sıralı, 10 veya 15 mermilik şarjörle çalışır; sürgü çelikten işlenir, çerçeve hafif alüminyum alaşımdır, kabza yüksek darbe dayanımlı polimerdir. 108 mm namlu ve 0,95 kg ağırlık verilir; EZ 9 Compact 98 mm namlu ve 0,90 kg'dır.

"EZ 40" adı .40 S&W kalibreli sürüme işaret eder; katalog tablosunda ise yalnızca 9 mm PARA kalibre yazılıdır. Yüksek görünürlüklü kare nişangâh ve iki taraflı kumanda standarttır. ABD ithalatçısı EZ 9 Compact için 609,99 dolardan başlayan MSRP gösterir.

Zastava PPZ

PPZ, CZ 99 serisinin yeni nesli olarak 2007'de "CZ M-07", 2010'da "Rashomon" ve 2012'de IWA fuarında PPZ adıyla tanıtılan polimer çerçeveli tabanca projesidir. Yassı sürgü, tam boy ray ve 17+1 şarjör hedeflenmişti; kalibre olarak .45 ACP, 9x19, .40 S&W ve 7,62x25 anılır.

Vikipedi maddesi kaynaksızdır ve 2013'te güvenilirlik testlerinin sürdüğünü söyler. Üreticinin güncel kataloglarında PPZ yoktur; seri üretime geçtiği doğrulanamadı.

Zastava LK M70

LK M70, Mauser 98 kilitlenmesine dayanan, soğuk dövme krom-vanadyum çelik namlulu sürgülü av tüfeğidir ve Vikipedi'ye göre 1970'ten beri üretilir. 2026 kataloğuna göre standart model ceviz dipçikli (Pig Back veya Monte Carlo), 600/560 mm namlulu, 3,6 kg ağırlıklı ve 1.140/1.100 mm uzunluktadır; kalibreler .22-250 Rem'den .458 Win Mag'e kadar uzanır.

Tek tetik, tek ayarlı (DAT) tetik ve çift tetik seçenekleri; sol elli, tam gövde (510 mm namlu), "Battue" kaburgalı ve polimer dipçikli PS sürümleri; üç dipçik biçimi ve dört renkte lamine dipçikli seri; ayrıca yalnızca gövde veya namlulu gövde satışı vardır. Oyma lüks M70 Exclusive serisi el işçiliği içerir. Detaylı kalibre listesi "Zastava Kaç MM Çeşitlere Sahip?" bölümünde.

Zastava LK M85

LK M85, "Mini Mauser" sistemli, küçük kalibreli sürgülü av tüfeğidir. Katalogda .222 Rem, .223 Rem, .222 Rem Mag, .22-250 Rem ve 7,62x39 mm seçenekleri, 5 mermilik şarjör, 2,8 kg ağırlık, 510 mm namlu ve 1.010 mm boy yazılıdır; tam gövde sürümde namlu 460 mm'dir.

M85 Hornet adlı sürüm .22 Hornet kalibrelidir ve çıkarılabilir şarjörle beslenir (2,7-2,9 kg). Mauser tipi kilitlenme, tek, DAT veya çift tetik ve dürbüne hazır gövde ana özelliklerdir. Ceviz dipçik Pig Back veya Monte Carlo biçimindedir.

Zastava MP22 ve MP17

MP22 ve MP17, sürgülü küçük çaplı tüfeklerdir; MP22 .22 LR ve .22 WMR, MP17 .17 HMR kullanır. 5 mermilik şarjör, 2,8 kg ağırlık, 560 mm namlu ve 1.040 mm toplam uzunluk değerleri 2026 katalogunda yazılıdır.

N sürümleri namlu ucu dişli ve koruma halkalıdır; tam gövde sürümde namlu 460 mm, ağırlık 2,7 kg, boy 940 mm'dir. Ceviz dipçik, kaldıraç tipi emniyet ve dürbün hazırlığı standarttır. Eğitim, atış sporu ve küçük av içindir.

Zastava PAP G ve M2010 G

PAP G ve M2010 G, 2026 av-spor kataloğunda "yarı otomatik spor tüfeği" başlığı altında yer alan, Kalaşnikof sistemli karabinalardır. PAP G'nin ağırlığı 3,6 kg, namlusu 415 mm; M2010 G'nin 3,9 kg ve 460 mm'dir; şarjör 10 mermiliktir ve Picatinny rayı veya optik tabanı vardır.

Katalogda kalibre seçenekleri arasında 7,62x39 mm, .223 Rem, .222 Rem ile .308 Win ve .243 yer alır; tablo sütunları kaydığı için hangi kalibrenin hangi modele ait olduğu net okunamadı. Aynı bölümde PAP M21 BSF (.223 Rem, 500 mm namlu, sabit dipçik) ve PAP M05 C1TF (kısa namlu, sabit teleskopik dipçik) kompakt modelleri de listelenir.

Zastava M55 ve M12 Otomatik Topları

Zastava'nın top üretimi 1853'teki dökümhaneden gelen bir gelenektir. Vikipedi M55'i 1978'den beri üretilen üç namlulu 20 mm hava savunma topu olarak, Bofors 40 mm L/60-70 topunu ise 1978'den beri lisansla üretilen sistem olarak sıralar.

Üreticinin sitesi 30x173 mm kalibreli yeni "M12" otomatik topu da yeni ürün olarak duyurur. Bu sistemler devletlere yönelik olup bu çalışmada boyut ve performans verisi doğrulanamadı.

Zastava Bombaatar Sistemleri

Savunma kataloğunun son bölümlerinde 30 mm AGL M93 otomatik bombaatar, 40 mm BGP namlu altı bombaatar ve 40x46 mm GL M19 bombaatar yer alır. M70 tüfeğinin tarihsel olarak tüfek bombası atabilmesi için ayrı bir mira ve tapa taşıdığı Vikipedi'de anılır.

Bu ekipmanlar yalnızca askerî ve kamu alıcılarına yöneliktir; sivil sürümü yoktur. Teknik ayrıntılar ve fiyat bu sayfada verilmiyor.

Zastava Nasıl Yapılır?

Zastava silahları bilgisayar destekli tasarım, alaşımlı çelikten işleme veya sac şekillendirme, soğuk dövme namlu, krom kaplama, yüzey koruma ve ahşap ya da polimer donanım üretimi aşamalarından geçer. Burada yalnızca üreticinin kamuya açık anlattığı genel süreç özetleniyor; yapım veya dönüştürme talimatı verilmez.

Soğutma sıvısı altında çelik bir bloğu işleyen CNC freze tezgâhı ve yanında rafta duran uzun çelik silindirler; arkada geniş pencerelerden görünen tepeler
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir Zastava modelini göstermez.
AşamaYöntemKaynak niteliği
TasarımCAD yazılımıyla tasarım; Entegre Yönetim Sistemi ve kalite standartlarıÜretici kataloğu ve Hakkımızda sayfası
NamluSoğuk dövme; krom-vanadyum çelik; iç yüzeyin sert krom kaplanması; M21'de isteğe bağlı çok köşeli (poligonal) yivÜretici kataloğu, Vikipedi M21 maddesi
Gövde (AK türevleri)1,5 mm preslenmiş sac gövde, şişkin trunnionİthalatçı sayfası, Vikipedi
Gövde (nişancı ve sürgülü)Frezelenmiş ve işlenmiş gövde; M07 M'de gövde ve ray tek bloktanÜretici kataloğu, Vikipedi M76 maddesi
Tabanca sürgüsüCZ 99'da işlenmiş çelik sürgü; EZ 9'da çelik sürgü, alüminyum çerçeveVikipedi, üretici kataloğu
Yüzey korumaMavileme, alüminyum parçalarda fosfatlama ve boyaÜretici kataloğu
DonanımCeviz, lamine ahşap, fiberglas takviyeli polimerÜretici kataloğu
El işçiliğiLüks seride ustalarca elle oymaÜretici kataloğu

Tarihsel olarak üretim yöntemleri teknoloji alışverişine dayandı. M70, AK örneklerinin tersine mühendisliğiyle; M59/66 ve M84 sırasıyla SKS ve PKM lisanslarıyla geliştirildi, 1936'da hafif makineli tüfek ZB vz. 26 için lisans alındı (Vikipedi). Üretici, uzun yılların bilgi birikiminin başka ülkelere teknoloji aktarımına zemin hazırladığını yazar.

Askerî ürünlerde gece nişangâhı için trityum tüp kullanılır (M21, M05 ve M19 kataloglarında geçer); bu nişangâhlar üretimde ayrı bir bileşen grubudur.

Zastava Maliyeti Nedir?

Zastava'yı edinmenin maliyeti dört kalemden oluşur: silahın satın alma bedeli, mühimmat, dürbün ve aksesuarlar ile ruhsat ve yasal giderler. Türkiye için bu kalemlerin hiçbirinde doğrulanmış resmî fiyat bulunamadı. Aşağıda ABD verilerinden derlenen kalemler var; silahların satın alma fiyatları ise ayrıntılı olarak "Zastava Fiyatları" bölümünde.

Maliyet kalemiBulguKaynak niteliği
Silah bedeliABD'de AK sınıfı tüfekler yaklaşık 1.000-1.900 dolar, CZ 999 gibi tabancalar 600 dolar civarından başlarİthalatçı ve bayi listeleri, 15 Kasım 2026
Fabrika donanımıFabrikadan çıkma yıpranmış (blem) ahşap donanım seti 149,99 dolarİthalatçı mağazası, 15 Kasım 2026
Dürbün ve bipodM91 dürbünle birlikte gelir; M07-AS bipodu 94,99 dolardan indirimli 76,00 dolarİthalatçı mağazası
KılıfCZ 999 ve EZ 9 için kılıflar 19,99-59,99 dolar aralığında (kemer, omuz, bacak, bel içi)İthalatçı mağazası
Mühimmat7,62x39 mm, 5,56x45 mm ve 9x19 mm yaygın kalibrelerdir; .338 Lapua ve .50 BMG daha pahalı sınıftadır. Fişek fiyatı bu çalışmada taranmadıGenel bilgi
Ruhsat ve harçTutarlar yönetmeliklerle belirlenir; bu çalışmada rakam doğrulanmadı—

Bir tüfeğin gerçek yıllık maliyeti atış sıklığına ve kalibreye bağlıdır. Yaygın kalibrelerdeki bir otomatik tüfek ile .50 BMG kalibreli bir sürgülü tüfeğin işletme gideri birbirinden çok farklıdır; M93'ün 10 bin dolar civarındaki satın alma bedeline mermi ve yedek parça eklenir.

Fiyat notu: Rakamlar ABD içindir, dolar cinsinden verilmiş ve TL'ye çevrilmemiştir. Türkiye'de vergi, gümrük ve ruhsat giderleri ayrıca hesaplanmalıdır.

Zastava Menzili Nedir?

Zastava'nın menzili modele göre 50 metrelik tabanca mesafesinden 1.800 metreyi aşan ağır tüfeğe kadar geniş bir aralıkta değişir: AK türevi tüfekler 350-600 m, M91 1.000 m, M07 M 1.300 m, M93 ve M12 1.800 m civarında "etkili menzil" gösterir. Bu değerler üretici ve ikincil kaynak tanımıdır, güvenli atış mesafesi değildir.

ModelKalibreEtkili menzilKaynak niteliği
CZ 99 (tabanca)9x19 mmYaklaşık 50 mVikipedi
M92 (karabina)7,62x39 mm200-400 mVikipedi
M707,62x39 mmYaklaşık 350 mVikipedi
M215,56x45 mm450 m (açık nişan), 600 m (optik)Vikipedi
M777,62x51 mmYaklaşık 600 mVikipedi
M767,92x57 mm800 m (optikle)Vikipedi
M917,62x54R1.000 mÜretici kataloğu
M84 hafif makineli7,62x54R1.000 mÜretici kataloğu
M07 M.338 Lapua Magnum1.300 mÜretici kataloğu
M93 ve M1212,7x108 mm1.800 m (M12 .50'de 1.600 m)Vikipedi, üretici kataloğu
Sabah ışığında tepelerle çevrili açık hava atış poligonu; ahşap bankların uzağında toprak set önünde boş kâğıt hedefler
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir Zastava modelini göstermez.

M76'nın dürbünle 800 m, M91'in demir mira ile 1.000 m'e kadar nişan alabildiği üretici verisidir; ancak M91 için en iyi sonuçların 800 m'e kadar alındığı da aynı katalogda yazar. Vikipedi, M91'de insan kafası boyundaki hedef için etkili mesafenin yaklaşık 320 m, göğüs boyu hedef için 450 m, hareketli boy hedef için 650 m olduğunu yazar.

Güvenlik uyarısı: Mermi, etkili menzilin çok ötesine uçabilir. Atış yalnızca yetkili ve onaylı poligonlarda, uygun set ve yönlendirme ile yapılmalıdır. Bu tablo atış planlaması için değil, bilgi için verilmiştir.

Zastava Nerenin?

Zastava Sırp yapımıdır ve Sırbistan devletinin en büyük hissedar olduğu bir şirkettir; fabrikası Kragujevac'tadır. Adı ise sık karıştırılır: Çek CZ ile, Yugo otomobilleriyle, Rus Kalaşnikof'uyla ve ABD'deki satış koluyla. "Nerenin" sorusunun cevabı bu karışıklıkların tek tek ayrılmasından geçer ve tabloda her biri kaynağıyla özetleniyor.

KarışıklıkGerçek durumKaynak niteliği
CZ tabancaları Çek mi?Zastava CZ 99'daki "CZ" Çek Česká zbrojovka değil, "Crvena Zastava" kısaltmasıdırVikipedi CZ 99 maddesi
Yugo otomobilleriAynı fabrika kompleksinin 1953'ten sonra ayrılan otomobil kolu; silah şirketinden ayrıVikipedi Zastava Automobiles maddesi
Üreticinin ABD koluÜretici firmanın ABD'deki satış ve dağıtım kolu, üretici değilÜretici kolu sayfası, Vikipedi
Rus Kalaşnikof'uZastava'nın AK türevleri lisanssız olarak Yugoslavya'da geliştirildiVikipedi M70 maddesi
ZRAK dürbünüM76'nın ZRAK dürbünü ilk olarak Saraybosna'daki ZRAK fabrikasında üretildiVikipedi M76 maddesi

ABD tarafında marka yıllar içinde farklı ithalat düzenlemeleriyle çalıştı. Vikipedi'ye göre eski PAP modelleri üçüncü taraf firmalarca ithal edildi ve bazıları ABD yapımı parçalarla ithalat kurallarına uyduracak biçimde değiştirildi; Zastava ise 2005'te bir ABD'li üreticiyle av ve spor silahlarının ABD, Kanada ve Meksika'ya ihracatı için mutabakat imzaladı. 2019'dan sonra üreticinin kendi ABD kolu "münhasır ithalatçı ve dağıtıcı" oldu. Bu kolun kendi sayfası kuruluşu 2018 olarak anlatır, Vikipedi ise 2019'da duyurulduğunu yazar; tarih kaynaklarda farklıdır.

En İyi Zastava Modeli Hangisi?

En iyi Zastava modeli tek değildir; kullanım amacına göre değişir. Avcı için LK M70, hizmet tabancası arayan için CZ 999 veya EZ 9, yarı otomatik AK tüfeği arayan için ZPAP M70, uzun menzil için M91, M07 M ve M12 M öne çıkar. Seçimde kalibre, ağırlık, bulunabilirlik ve yasal durum belirleyicidir.

AmaçUygun adayÖlçüt
Orta ve büyük avLK M70Mauser 98 sistemi, geniş kalibre seçeneği (.243'ten .458'e)
Küçük av ve eğitimLK M85, MP22Hafiflik (2,7-2,9 kg) ve düşük tepme
Hizmet ve savunma tabancasıCZ 999, EZ 915 mermi, iki taraflı kumanda, mermi yatağı göstergesi, düşük MSRP
Yarı otomatik AK tüfeğiZPAP M701,5 mm gövde, krom kaplı namlu, 30 mermilik şarjör
Orta ve uzun mesafe atışM91, M07 MDürbünle birlikte, 1.000-1.300 m etkili menzil
Çok uzun mesafe yarışmaM12 MTek ayak, darbe sönümleyici dipçik, .50 BMG
KoleksiyonM57, lüks oyma seriTarihî değer

"En iyi" hükmü vermek için bu çalışmada bağımsız atıcılık testi ve kullanıcı puanı toplanmadı; yalnızca üretici verisi ve birkaç ikincil kaynak kullanıldı. Dolayısıyla tablo bir sıralama değil, ölçütlerin dökümüdür. Atıcılık yayınlarında M91 için American Rifleman gibi dergilerde incelemeler bulunur; bu çalışmada okunmadı.

Zastava Kaç MM Çeşitlere Sahip?

Zastava ürünleri otuzdan fazla kalibrede sunulur: tabancalarda 7,65 mm'den 9x19 mm'ye, tüfeklerde .17 HMR'den .458 Win Mag'e, ağır sistemlerde 12,7x108 mm ve .50 BMG'ye, toplarda 20 ile 40 mm'ye kadar. En yaygın kalibreler 7,62x39 mm, 5,56x45 mm, 7,62x51 mm ve 9x19 mm'dir.

GrupKalibrelerÖrnek model
Küçük çaplı.22 LR, .22 WMR, .17 HMR, .22 HornetMP22, MP17, LK M85 Hornet
Küçük şişe boyunlu.222 Rem, .222 Rem Mag, .223 Rem, 5,56x45 mm, .22-250 Rem, 6 mm RemLK M85, M21, ZPAP85
Orta ve büyük av kalibreleri.243, 6,5x55 SE, 6,5x57, .25-06, .264 Win Mag, .270, 7x57, 7x64, 7 mm-08, 7 mm Rem Mag, .308, .30-06, .300 Win Mag, 8x57 JS, 9,3x62LK M70
Büyük av.375 H&H, .458 Win MagLK M70
Ara fişek7,62x39 mm, 6,5x39 mmM70, M92, M19
Tam güçlü tüfek7,62x51 mm, 7,62x54R, 7,92x57 mm, .338 Lapua MagnumM77, M91, M76, M07 M
Ağır12,7x108 mm, .50 BMGM93, M12, M87
Tabanca7,62x25 mm, 7,65 mm (.32 ACP), 9 mm Kratak (.380 ACP), 9x19 mm, .40 S&WM57, M70, M88, CZ 99, EZ 9
Top20 mm, 30x173 mm, 40 mmM55, M12 top, Bofors

Kalibre listesi üretici kataloglarına, M70 ve M85 av tüfeği sayfalarına ve Vikipedi model maddelerine dayanır. Tüm kalibreler her pazarda satılmaz; ABD ithalatçısının listesi daha dar olup 7,62x39 mm, 5,56x45 mm, .308 Win, 7,62x54R, .50 BMG ve 9x19 mm ağırlıklıdır.

En Popüler Zastava Modelleri?

En popüler Zastava modeli, AK sistemli M70'in ABD'de yarı otomatik sivil sürümüdür. Radio Free Europe'un aktardığı habere göre ABD pazarının önde gelen Zastava ürünü M70 varyantıdır. Onu ZPAP85, ZPAP92, PAP M77, LK M70 ve CZ 999 ile EZ 9 tabancaları izler.

Popülerlik için resmî satış sayısı yayımlanmıyor. Elde edilebilen göstergeler üreticinin ABD ürün listesi, ithalatçı sayfasındaki AK serisi ürün sayısı ve basın haberleridir. RFE'nin aktardığına göre Zastava ABD'de sivil spor ve av programını satar.

ModelPopülerlik göstergesiKaynak niteliği
M70 (ZPAP M70)ABD pazarında önde gelen ürün; ithalatçı sayfasında onlarca renk ve donanım koduRFE/N1, ithalatçı ürün listesi
ZPAP85 ve ZPAP92İthalatçının AK ürün listesinde ayrı sayfalar; kısa pistollerİthalatçı ürün listesi
PAP M772022'de yeniden ithalatVikipedi
CZ 999, EZ 9İthalatçının tabanca listesindeİthalatçı ürün listesi
M57Tarihî hizmet tabancası; fabrika yenilemeleri satıştaİthalatçı mağazası, Vikipedi
LK M70Av tüfeği; ithalatçıda ve bayilerde çoklu kalibreİthalatçı sayfası, bayi listeleri

Kendi ülkesinde ise askerî olarak M70 ailesi uzun yıllar Yugoslav ordusunun standart tüfeği oldu; M57 1961'den, CZ 99 1990'lardan itibaren hizmet tabancasıydı. Bu bilgi popülerlik değil, hizmet süresi göstergesidir.

Zastava Fabrikası Nerede?

Zastava fabrikası Sırbistan'ın Kragujevac kentinde, Kosovska 4 adresindedir. Şirketin ihracat ve ithalat ofisi Belgrad'da, Terazije 27'dedir. Kragujevac'ta ayrıca şirketin tarihî "Eski Silah Dökümhanesi" binasında bir müze vardır. Tabloda birimlerin adresleri ve kaynak niteliği ayrı ayrı veriliyor; ABD kolunun adresi kaynaklarda tutarsızdır.

BirimKonumKaynak niteliği
Fabrika ve merkezKosovska 4, 34000 Kragujevac, Sırbistan (koordinatlar yaklaşık 44,008 K, 20,914 D)Üretici sitesi, Vikipedi
İhracat-ithalat ofisiTerazije 27, üçüncü kat, BelgradÜretici sitesi
Müze"Old Gun Foundry" (Eski Silah Dökümhanesi), KragujevacÜretici sitesi
ABD koluÜreticinin ABD kolu; ABD'deki depo ve yedek parça bölümüÜretici kolu sayfası

Üreticinin sitesi, müze çatısı onarımı için müzenin bir süre ziyarete kapalı kaldığını ve sonradan yeniden açıldığını duyurmuştur. ABD kolunun posta adresi için kaynaklar farklı şehirler gösterdiği için burada yazılmadı.

Zastava'nın Anlamı Nedir?

"Zastava", Sırpça ve Hırvatçada "bayrak" demektir. Şirketin Yugoslavya dönemindeki adı Zavodi Crvena Zastava, yani "Kırmızı Bayrak Fabrikaları"ydı. Bugünkü Zastava oružje AD adındaki "oružje" ise "silah" anlamına gelir. Model adlarındaki kısaltmaların bir bölümü de Sırpça sözcüklerin baş harfleridir; hepsinin anlamı kaynaklarda verilmiyor.

Ad veya kısaltmaAnlamıKaynak niteliği
ZastavaBayrakSözlük anlamı
Zavodi Crvena ZastavaKırmızı Bayrak Fabrikaları (savaş sonrası ad)Vikipedi Zastava Automobiles maddesi
CZCrvena Zastava (Kırmızı Bayrak)Vikipedi CZ 99 maddesi
oružjeSilahSözlük anlamı
PAPPoluautomatska puška, yani yarı otomatik tüfekVikipedi M59/66 maddesi
AP M70Automatska puška Model 1970Vikipedi M70 maddesi
CZ M70Crvena Zastava Model 1970Vikipedi M70 tabanca maddesi
Pčelica"Küçük arı", M70 tabancasının halk arasındaki adıVikipedi M70 tabanca maddesi

Model adlarındaki rakamlar çoğu kez kabul yılını gösterir (M57, M70, M88). Her rakamın yıl olduğunu söylemek doğru değildir; örneğin M21 ve M05 için bu çalışmada açıklayıcı bir kaynak bulunamadı.

Zastava Hangi Yıl Üretildi?

Zastava'nın kuruluşu 27 Ekim 1853'tür; o gün dört topun ve iki kısa obüsün üretimi başarıyla tamamlandı. İlk modern tüfekler 1880'lerde, ilk Yugoslav AK türevi M70 ise 1970'te seri üretime girdi. Günümüzdeki M21, M19 ve M07 gibi ürünler 2000'lerde ve sonrasında tanıtıldı; ayrıntılı çizelge aşağıda.

Buzlu pencere ışığında, eski bir torna tezgâhının yanında teknik çizimlerin ve el aletlerinin serili olduğu ahşap masa
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir Zastava modelini göstermez.
YılOlayKaynak niteliği
1851Silah dökümhanesinin Belgrad'dan Kragujevac'a taşınmasına kararÜretici sitesi
1853İlk top namluları döküldü; kuruluş tarihi 27 EkimÜretici sitesi, Vikipedi
1880Mauser-Milovanović M1880 tüfeğiVikipedi
1924-1925FN ile sözleşme; M24 sürgülü tüfeklerVikipedi
1936Zbrojovka Brno'dan hafif makineli tüfek lisansıVikipedi
1948-1950M48 tüfeği tasarımı ve üretimiVikipedi
1953Otomobil kolu ayrıldı; çalışanların referandumuVikipedi Zastava Automobiles
1961-1964M57 tabanca hizmete girdi; PAP M59 seri üretimiVikipedi
1970M70 tüfeği JNA'daVikipedi
1984-1988M84, M87 makineli tüfekler; M88 tabancaVikipedi
1990-1992CZ 99 üretimi; M92 karabinaVikipedi
1991BM Güvenlik Konseyi'nin 713 sayılı silah ambargosu kararıBM kayıtları, Vikipedi
1998M93 Black Arrow seri üretimVikipedi
2004-2007M21 (2004), M07 (2007)Vikipedi
2005BM onaylı tedarikçi listesine giriş; Remington ile mutabakatÜretici sitesi, Vikipedi
2018-2019Üreticinin ABD kolunun kuruluşu ve duyurusuÜretici kolu sayfası, Vikipedi
2019-2022M19 tasarlandı (2019), hizmete girdi (2022)Vikipedi
2021235 milyon dolarlık ABD sözleşmesi duyurusuN1 (Beta aktarımı)
2025Sırbistan'ın silah ihracatını durdurduğu açıklandıRFE/RL, N1

Vikipedi, 1991-1995 arasında BM yaptırımlarının üretimi yavaşlattığını ve 1999'da kompleksin hasar gördüğünü yazar; ikisi de yorum katılmadan olgu olarak burada anılıyor. 713 sayılı karar BM Güvenlik Konseyi'nin 25 Eylül 1991 tarihli, Yugoslavya'ya silah sevkiyatını yasaklayan kararıdır.

Zastava'nın Tüfeği Var mı?

Evet, Zastava'nın tüfek ürünleri çok geniştir: Kalaşnikof sistemli otomatik ve yarı otomatik tüfekler (M70, M21, M05, M19), nişancı tüfekleri (M91, M07), ağır uzun menzilli tüfekler (M93, M12), Mauser sistemli av tüfekleri (LK M70, LK M85) ve küçük çaplı tüfekler (MP22, MP17). Yivsiz av tüfeği güncel kataloglarda yoktur.

Yeşil keçe bir serginin üzerinde duran, dürbünlü ve cilalı ceviz dipçikli sürgülü bir av tüfeği; arkada düz gri fon
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir Zastava modelini göstermez.
Tüfek grubuModellerSistem
Otomatik ve yarı otomatik piyadeM70, M92, M85, M90, M21, M24, M05, M19, M20, M77Kalaşnikof tipi gaz sistemi
Hafif makineliM72, M05 G1Kalaşnikof tipi, ağır namlulu
Yarı otomatik nişancıM76, M91Uzatılmış AK sistemi
Sürgülü nişancı ve ağırM07, M07 M, M93, M12, M12 MMauser 98
Sürgülü avLK M70, LK M85Mauser 98 ve Mini Mauser
Küçük çaplıMP22, MP17Sürgülü
Tarihî hizmet tüfeğiM48, M59/66Sürgülü Mauser; SKS lisanslı yarı otomatik
ABD sivilZPAP M70, ZPAP85, ZPAP92, ZPAP M90, PAP M77, ZPAP M72Yarı otomatik AK

Zastava'nın tarihinde yivsiz av tüfeği üretimi de vardı: Vikipedi, fabrikanın 1954'te av tüfeği ve küçük çaplı tüfek üretimine başladığını yazar. 2026 av-spor kataloğunda ise çifte veya pompalı yivsiz av tüfeği yer almıyor.

Kaç Çeşit Zastava Var?

Zastava'nın çeşit sayısı sayım yöntemine bağlıdır: resmî kataloglar iki ayrı program olarak yaklaşık 60 model ve yapılandırma başlığı sayar; ailelere göre toplarsak 10-12 ana aile çıkar. Kesin tek bir sayı yayımlanmaz, bu yüzden tabloya dayanak olan sayım biçimi açıkça yazıldı.

ProgramAileKatalogdaki başlıklar
SavunmaModüler tüfeklerM19, M20 (M24 sitede ayrıca)
SavunmaM21 grubuHafif makineli M21 BS, M21 SBS, M21 ABS
SavunmaM05 grubuE1, E2, E3, C1, G1, N1, N2 (S sürümleriyle)
SavunmaNişancı tüfekleriM91, M07 AF, M07 AS, M07 M, SRX 20 (dizinde)
SavunmaUzun menzilliM12, M12 M, M12 Black Spear
SavunmaMakineli tüfeklerM84, M84M, M86, M87, M02 Coyote
SavunmaBombaatar ve ekipmanAGL M93, BGP 40 mm, GL M19
SavunmaTabancaCZ 999, EZ 9, EZ 9 Compact
Av-sporSürgülü tüfeklerM70 (Standard, Fullstock, Left hand, Battue, PS, lamine), M85 (Standard, Fullstock, Hornet, Hornet Fullstock), M07 M, M12 M
Av-sporKüçük çaplıMP22 ve MP17 (temel, N, Fullstock)
Av-sporYarı otomatikPAP G, M2010 G, PAP M21 BSF, PAP M05 C1TF
Av-sporTabancaM70, M57 / M57 A, M70 A / M70 AA, M88, M88 A, CZ 999, CZ 999 Compact, EZ 9 / EZ 40, EZ 9 Compact

Bunlara ABD için ayrı kodlanan onlarca ZPAP renk ve donanım sürümü, eski askerî ve eski ihracat modelleri eklenmez. Sayım "yaklaşık"tır; üreticinin katalog dizinleri her aileyi tek başlık altında gösterebilir.

Zastava Ne Kadar Mermi Alır?

Zastava şarjör kapasiteleri modele göre 3-5 mermilik av tüfeklerinden 30 mermilik otomatik tüfeklere ve kayışla beslenen makineli tüfeklere uzanır. En yaygın değerler: AK türevlerinde 30, CZ 999 ve EZ 9'da 15, M91'de 10, M07'de 5, M57'de 9 mermi.

ModelKapasiteKaynak niteliği
M70, M92, M05 (7,62x39)30 mermilik şarjörÜretici kataloğu, Vikipedi
M21, M2430 mermilik şarjörÜretici kataloğu ve sitesi
M19 ve M207,62 mm için 30, 6,5 mm için 25 mermi (Vikipedi 20 mermilik şarjörü de anar)Üretici kataloğu, Vikipedi
M05 N, M77 (7,62x51)20 mermilik şarjörÜretici kataloğu, Vikipedi
M7230 ve 40 mermilik kutu şarjör, 75 mermilik kutu şarjörVikipedi
M76, M9110 mermilik şarjörVikipedi, üretici kataloğu
M07, M12, LK M85, MP225 mermilik şarjörÜretici kataloğu
M935 veya 10 mermilik şarjörVikipedi
LK M70Kaliberlere göre 3, 4 veya 5 mermiÜretici kataloğu
PAP G, M2010 G, PAP M21 BSF10 mermilik şarjörÜretici kataloğu
M59/6610 mermilik sabit şarjör, tarakla dolarVikipedi
M579 mermiÜretici kataloğu
M70 tabanca, M888 mermi (7,65 mm); 8 mermi (9x19 mm)Üretici kataloğu
CZ 999, EZ 915 mermi; EZ 9 için 10 veya 15 mermiÜretici kataloğu
M87, M02 CoyoteKayışla; kayış 60 mermilik kutulardaVikipedi

Kapasite ürünün tasarımını gösterir; ülkelere göre ruhsat veya ithalat koşulları kapasiteyi sınırlayabilir. ABD'ye ithal edilen bazı sivil sürümler ithalat kuralları nedeniyle 10 mermilik şarjörle gelmişti (örneğin 2014-2015 M77PS); Türkiye'de ise böyle bir ithalat bulunamadı.

Zastava Nasıl Sökülür?

Zastava silahlarının sökülmesi, modele göre değişen ve yalnızca kullanım kılavuzundaki sırayla yapılması gereken bir iştir. Günlük temizlik için yapılan "sahada sökme" ile uzman müdahalesi gerektiren ileri sökme farklı seviyelerdir. Bu sayfa adım adım talimat vermez; kılavuz, üretici veya yetkili tamirci esastır.

Sıcak lamba ışığında ahşap bir tezgâhta duran kapalı ahşap saklama kutusu, temizlik çubuğu, fırçalar, katlanmış bez ve etiketsiz küçük yağ şişesi
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir Zastava modelini göstermez.
SeviyeKim yaparBaşvuru kaynağı
Temizlik için sahada sökmeSilahın sahibi, silah boşaltılıp kontrol edildikten sonraModel kullanım kılavuzu (ABD ithalatçısı kılavuzları sitesinde yayımlar)
Dipçik ve koruyucu değişimiSahibi veya tamirciİthalatçının "donanım takma talimatları" sayfası
Gövde, namlu, tetik grubu ve sabit parçalarYalnızca yetkili tamirci veya üreticiÜretici veya yetkili servis

Kalaşnikof sistemli Zastava tüfekleri için Vikipedi, sökme ve çalıştırmanın genel olarak AK-47 ailesine benzediğini, M76'da yalnızca gaz ayarlayıcıda küçük bir fark olduğunu yazar. Yine de her modelin sökme sırası ve parça uyumu farklıdır; yanlış sökme veya eski sürüm parçasıyla birleştirme güvenlik riski doğurur. ABD ithalatçısı sitesinde sahip kılavuzları, kayıt, yedek parça ve garanti sayfaları bulunur.

Güvenlik uyarısı: Silah sökülmeden önce şarjör çıkarılmalı ve yatağın boş olduğu gözle ve elle doğrulanmalıdır. Kalıcı parça (gövde, namlu, tetik grubu) müdahalesi hem güvenliği bozar hem de ülkeye göre suç olabilir. Türkiye'de ateşli silahın ana parçalarının yapılması, değiştirilmesi veya bulundurulması 6136 sayılı Kanun kapsamındadır; bu bilgi genel çerçevedir, hukuki tavsiye değildir.

Zastava'nın En İyi Modeli Hangisidir?

Zastava'nın "en iyi" modeli için ölçülebilir tek bir ölçüt yoktur; ancak somut kanıt iki yöne işaret eder: hizmet süresi (M70, M57, CZ ailesi) ve resmî kabul (M21, M19, M91, M07). Bu bölüm bir hüküm değil, bu kanıtların dökümüdür.

ÖlçütÖne çıkan modelKanıt
Uzun hizmet süresi (tüfek)M70 ailesi1970'te JNA'ya girdi, 1982'den beri standart tüfek olarak anılır, bugün de üretimde
Uzun hizmet süresi (tabanca)M571961'den 1990'lara kadar JNA tabancası
Tabanca evrimiCZ 99, CZ 999, EZ 9Aynı tasarımın üç nesli; CZ 99 M57'nin yerini aldı
Güncel resmî hizmetM21, M19Jandarma ve silahlı kuvvetlerde kullanım (Vikipedi)
NişancılıkM91, M07M91 M76'nın yerini aldı; M07 2007'den hizmette
AvLK M701970'ten beri üretim; 19 kalibre seçeneği
Ağır tüfekM93, M121998'den beri üretim; 1.800 m etkili menzil

"En iyi" demek kullanıcı ihtiyacına bağlıdır; bu çalışmada bağımsız atıcılık testleri, kullanıcı puanları veya arıza istatistikleri toplanmadı. Dolayısıyla bir model diğerlerinden "üstündür" demek için yeterli kanıt yoktur. Seçim için önceki bölümdeki "amaç" tablosu daha yararlıdır.

Zastava 9 mm Kaç Para?

9x19 mm kalibreli Zastava tabancalarının ABD'deki başlangıç MSRP'si 600 dolar civarındadır: CZ 999 599,99 dolardan, EZ 9 Compact 609,99 dolardan başlar (15 Kasım 2026). Türkiye'de bu tabancaların resmî ithalatçısı veya TL fiyatı bulunamadı; tablo model bazında dökümü verir.

ModelKalibre ve kapasiteABD fiyatı (dolar)
CZ 9999x19 mm, 15 mermi599,99'dan başlayan MSRP (ithalatçı sayfası); bayi listelerinde 567,99-703,99
CZ 999 Compact9x19 mm, 15 mermiGüncel fiyat bulunamadı
EZ 99x19 mm, 10 veya 15 mermiBayi listelerinde yaklaşık 430-554; ithalatçı bir kodda 659,99'dan
EZ 9 Compact9x19 mm, 15 mermi609,99'dan başlayan MSRP
M88 ve M88 A9x19 mm, 8 mermiGüncel fiyat bulunamadı
M70 A / M70 AA (M57'nin 9 mm ihracat sürümü)9x19 mm, 8 mermiGüncel fiyat bulunamadı
CZ 999x19 mm, 15 mermiÜretimden kalktı; güncel fiyat yok

Yazıdaki fiyatlar 15 Kasım 2026 taramasıdır, vergi ve nakliye dışıdır. M70 tabancanın 9 mm Kratak (.380 ACP) sürümü 9x19 mm ile aynı kalibre değildir; bu tabloya girmedi. Model bazlı ayrıntı "Zastava Fiyatları" bölümündedir.

Zastava Havalı Tabanca Modelleri

Zastava'nın güncel av-spor kataloğunda havalı tabanca yoktur. Üreticinin "Hakkımızda" sayfası ürün gruplarını sayarken hava tüfeğinden söz eder; Vikipedi ise 1953'te M48 tabanlı hava tüfeği ve spor tüfeği üretimine başlandığını yazar. Havalı tabanca modeli ise bu çalışmada doğrulanamadı; ürün gamında bu alan yok sayılmalıdır.

Üreticinin 2026 av-spor kataloğu sürgülü tüfekleri, küçük çaplı tüfekleri, yarı otomatik tüfekleri ve ateşli tabancaları kapsar; hava veya gaz basınçlı bir ürün içermez. Başka bir markanın Zastava lisanslı havalı replikası da bulunamadı. Vikipedi'nin Zastava şablonunda "GP45" adlı bir hava tabancası geçer, ancak yapılan aramada bu adı taşıyan bir Zastava ürünü doğrulanamadı.

Hukuki not: Hava ve gaz basınçlı nişan tüfek ve tabancaları Türkiye'de 2521 sayılı Kanun kapsamındadır; kanun bunların yapımı, satımı, bulundurulması ve taşınmasını belgeye bağlar. Bu bilgi genel çerçevedir, hukuki tavsiye değildir. Bu sayfa hava silahı satışını veya kampanyasını içermez; yalnızca Zastava'nın ürün gamında bu alanın bulunmadığını belirtir.

En İyi Zastava Av Tüfeği Hangisi?

Zastava'nın av tüfeği olarak sunduğu başlıca ürünler Mauser sistemli LK M70 ve Mini Mauser LK M85'tir. LK M70 geniş kalibre aralığı (.243'ten .458 Win Mag'e) ve birçok donanım seçeneğiyle genel av tüfeği olarak öne çıkar; LK M85 ise daha küçük kalibreler içindir. Yivsiz av tüfeği güncel katalogda yok.

Sonbahar sisli bir çayır kenarında tahta çite dayalı duran, ceviz dipçikli çifte av tüfeği; arkada meşe ağaçları
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir Zastava modelini göstermez.
ModelKalibre aralığıAğırlık ve namluNot
LK M70 Standard.22-250'den .458 Win Mag'e3,6 kg (.375 H&H ve .458 Win Mag için 3,9 kg); 600/560 mmPig Back veya Monte Carlo ceviz dipçik, tek/DAT/çift tetik
LK M70 FullstockAynı3,6 kg; 510 mmTam boy ceviz dipçik
LK M70 BattueAynı3,6 kg; 600/560 mmSürek avı için kaburgalı mira
LK M70 PSAynı3,6 kgFiberglas takviyeli polimer dipçik
LK M70 lamine dipçikliAynı4,03 kgAyarlanabilir yanak ve çekme boyu; üç dipçik biçimi, dört renk
LK M85.222, .223, .222 Mag, .22-250, 7,62x392,8 kg; 510 mmMini Mauser; Hornet sürümü .22 Hornet

"En iyi" seçimi avlanacak türe, mesafeye ve yasal duruma bağlıdır. Türkiye'de avda hangi silahın kullanılabileceği 4915 sayılı Kanun ve ilgili yıllık av düzenlemelerinde belirlenir; 4915'in 6. maddesi haznesi iki fişekle sınırlandırılmamış otomatik, yarı otomatik ve pompalı yivsiz tüfekleri avda yasaklar. Yivli sürgülü tüfeklerin ülkeye sokulması ise 6136 sayılı Kanun'un kapsamındadır ve Türkiye'de resmî ithalatçısı bulunamadı.

ABD'de LK M70 için ithalatçı sayfası MSRP olarak 799 dolardan başlayan bir değer, .375 H&H ve .458 Win Mag sürümleri için bayi listeleri 1.267,99 dolar gösterir (ayrıntılar fiyat bölümünde). Kullanıcı görüşleri dağınıktır: bir inceleme sitesi tüfeği benzerlerinden biraz ağır bulur, bir bayi yorumu fiyatına göre kaliteli bulur; bu çalışmada bağımsız atış testi okunmadı.

Hukuki not: Bu bölüm genel bilgidir, hukuki tavsiye değildir. Kişisel durum için il emniyet müdürlüğüne veya bir avukata danışılmalıdır.

İLGİLİ HABERLER