Radom, Polonya'nın Mazovya bölgesindeki aynı adlı şehirde bulunan Fabryka Broni „Łucznik" – Radom Sp. z o.o. şirketinin, yani kısa adıyla FB Radom'un, ve onun miras aldığı savaş öncesi silah fabrikasının adıdır. Fabrikanın 1930'larda ürettiği Vis wz. 35 tabancası koleksiyoncular arasında bugün de yalnızca "Radom" diye anılır; güncel ürün listesinde ise MSBS Grot karabinaları, Beryl ailesi, VIS 100 ve MPS tabancaları yer alır. Bu sayfa tarihi ve güncel ürünleri birbirinden ayırır, fiyatları Polonya zlotisi ve ABD doları üzerinden tarihleriyle verir, Türkiye durumunu ve mevzuat çerçevesini de açıklar.

Radom Nedir?
Radom, Polonya'nın devlete bağlı silah üreticisi Fabryka Broni „Łucznik" – Radom'un günlük adıdır. Şirket, Polska Grupa Zbrojeniowa (PGZ) çatısı altındadır; merkezi Radom şehrindedir. Askerî birlikler, kolluk kuvvetleri ve sivil atıcılar için karabina, tabanca, eğitim sistemi ve rusznikarz (silah ustalığı) hizmetleri üretir. Aynı ad, tarihte Vis tabancasının takma adı olarak da kullanılmıştır.
"Radom" kelimesi bu yüzden üç farklı şeyi karşılayabilir: şehri, bugünkü şirketi ve 1930'lardan kalma Vis wz. 35 tabancasını. Arama yapanların büyük bölümü ya eski Vis'i ya da yeni Grot karabinasını kastediyor. Sayfadaki bölümler bu üç anlamı ayrı tutarak ilerliyor.
Şirketin ticari unvanındaki "Łucznik" Lehçede "okçu" demektir ve okçu figürlü amblem, 1929 tarihli karara göre fabrikanın bisikletlerine verilmiştir. İlerleyen on yıllarda aynı ad dikiş makinelerine, daktilolara ve kilitlere de verildi. Bugün dikiş makinesi markası silah şirketinden ayrıdır: üretici sitesine göre eski makine üreticisi sona erdi ve "Łucznik" ticari adı özel bir yatırımcıya satıldı.
| Başlık | Bilgi | Not |
|---|---|---|
| Ticari unvan | Fabryka Broni „Łucznik" – Radom Sp. z o.o. | Kısaca FB Radom ya da yalnızca Łucznik |
| Hukuki kuruluş | 2000 (şirket olarak) | Üretici sitesi bir sayfada 30 Haziran, bir başka sayfada 14 Temmuz 2000 tarihini veriyor |
| Fabrika geleneği | 1922 plan, 1920'lerin ikinci yarısında üretim | Ayrıntı tarihçe ve zaman çizelgesi bölümlerinde |
| Merkez | Radom, Polonya | Yeni tesis 2014'te açıldı |
| Mülkiyet | PGZ grubu üyesi | Polonya devletine bağlı savunma sanayii holdingi |
| Çalışan sayısı | 500'ün üzerinde | Üretici sitesinin "Hakkımızda" sayfası; sayfa güncelleme tarihi belirtmiyor, bu yüzden güncel kabul edilmemeli |
| Ürün grupları | Karabina, tabanca, eğitim sistemleri, endüstriyel hizmet | Sivil katalog ve askerî katalog ayrı sayfalarda |
Ad uyarısı: Aynı "Łucznik" adını taşıyan dikiş makineleri Radom silah fabrikasının bugünkü ürünü değildir. Bu sayfada yalnızca silah şirketi ve onun tarihî öncülleri ele alınıyor.
Radom Ne İşe Yarar?
Radom ürünleri üç iş görür: Polonya ordusu ve kolluk kuvvetleri için standart silah sağlamak, sivil atıcılara spor ve koleksiyon amaçlı yarı otomatik karabina ile tabanca sunmak ve eğitim sistemleri ile silah ustalığı hizmeti vermek. Tarihî Vis ise bugün koleksiyon ve müze nesnesi olarak değer taşır.
Üretici sitesinin "Hakkımızda" sayfası şirketin faaliyet alanını Grot ailesinden Beryl ve Mini-Beryl karabinalarına, VIS 100, VIS 100 M1 ve MPS tabancalarına, spor silahlarına ve eğitim setlerine kadar sıralıyor. Dış firmalar için sipariş üzerine yapılan işler de bu listede yer alıyor. Yani yalnızca "silah satan" bir marka değil, tezgâh parkı ve mühendisliği başka işlerde de kullanılan bir sanayi kuruluşu söz konusu.
| Alan | Radom'un sunduğu | Kullanıcı |
|---|---|---|
| Askerî silah | MSBS Grot, Beryl wz. 96, Mini-Beryl, VIS 100, MPS ARMY, Grot 762N | Silahlı kuvvetler, kolluk, korumalı kurumlar |
| Sivil spor ve koleksiyon | Grot S serisi, Grot .308, Beryl S223, VIS 100 M1, MPS | Ruhsatlı atıcılar ve koleksiyoncular |
| Eğitim | Eğitim ve spor seti BRS 00 FX, eğitim sistemleri sayfası | Birlikler ve atış kulüpleri |
| Sanayi hizmeti | Dış firmalara iş yapma, silah ustalığı hizmetleri | Kurumsal müşteriler |
| Koleksiyon ürünü | Sınırlı Vis wz. 35 serileri, UrVIS bıçağı (tükenmiş görünüyor) | Koleksiyoncular |
Radom Nerelerde Kullanılır?
Radom silahlarının en büyük kullanıcısı Polonya Silahlı Kuvvetleridir; Grot, Beryl ve VIS 100 ordu envanterindedir. Polis, Sınır Muhafızları, Cezaevi Hizmeti ve devlet ormancılığı da üretici sitesinde "kilit alıcılar" arasında geçer. İhracat ve sivil satışlar ise daha küçük bir paya sahiptir.
Üretici sitesi şu kurumları anahtar müşteri olarak listeliyor: Milli Savunma Bakanlığı, Polis Genel Komutanlığı, Sınır Muhafızları, Devlet Ormanları, Cezaevi Hizmeti, İç Güvenlik Ajansı, Karayolu Ulaştırma Denetimi ve Ulusal Maliye İdaresi. Polis tarafında yıllarca ana hizmet tabancası Walther P99 olmuştur; Radom bu tabancayı lisansla önce montaj, sonra üretim olarak yapmıştır.
İhracat kayıtları dağınıktır. Üretici sitesindeki tarih yazısına göre Litvanya silahlı kuvvetleri az sayıda Beryl kullanıyor ve Nijerya 2015'te 1.000 adetlik bir Beryl partisi aldı. Vikipedi, Ukrayna'ya 10.000 Grot C16A2 gönderildiğini ve 2022'de adı açıklanmayan bir Doğu Afrika ülkesiyle sözleşme yapıldığını yazıyor; bu iki bilgi tek kaynaktan geliyor ve burada tek kaynaklı olarak belirtiliyor.
| Kullanıcı | Ürün | Kaynak notu |
|---|---|---|
| Polonya Silahlı Kuvvetleri | Beryl wz. 96, Mini-Beryl, MSBS Grot, VIS 100 | Üretici sitesi ve haber sayfası; 2026'da yaklaşık 46.000 Grot C14 A3 için sözleşme |
| Polonya Polisi | Walther P99 (lisanslı üretim) | Üretici sitesi tarihçesi |
| Litvanya | Beryl (az sayıda) | Üretici sitesi tarihçesi |
| Nijerya | 1.000 adet Beryl, 2015 | Üretici sitesi tarihçesi |
| Ukrayna | 10.000 Grot C16A2 | Tek kaynak: Vikipedi |
| ABD sivil pazarı | VIS 100 M1, Grot ve diğer sivil modeller | Üretici sitesinde iki ABD dağıtıcısı listeli; adları burada yazılmıyor |
Radom Kullanım Alanları
Radom silahları piyade muharebesi, kolluk görevi, tören hizmeti, spor atışı, uzun menzil müsabakası ve koleksiyonculuk alanlarında kullanılır. Her model aynı işe uygun değildir: Beryl ve Grot piyade silahıdır, VIS 100 ve MPS kısa mesafe tabancasıdır, Grot 762N hem destek silahı hem müsabaka karabinasıdır.
Törensel kullanım ilginç bir örnektir. Üretici, MSBS-R adını verdiği bir temsil sürümünü askerî kataloğunda ayrı bir ürün olarak listeliyor; tarihçe sayfasında ise 2014'te Polonya Silahlı Kuvvetleri Temsil Taburu askerleri için süngülü, uzatılmış bir Grot serisi hazırlandığı yazıyor. Bu sürüm yalnızca resmî tören birimlerine yöneliktir ve sivil piyasa ürünü değildir.
Spor tarafında üretici, Grot 762N'in sivil kullanıcılar için "dinamik uzun mesafe müsabakalarında" kullanılabileceğini yazıyor. .308 S16 ve S20 ise 900 ila 1.100 m etkili menzil değerleriyle uzun mesafe atıcılığına yöneliktir. Koleksiyon alanında sınırlı sayıdaki Vis wz. 35 yeniden üretimleri ve artık tükenmiş görünen UrVIS bıçağı öne çıkıyor.
| Kullanım alanı | Uygun Radom ürünleri | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Piyade | Grot, Beryl, Mini-Beryl | Seçmeli atışlı askerî sürümler sivil satışta bulunmaz |
| Kolluk ve koruma | VIS 100, MPS ARMY, Walther P99 (lisanslı) | Kurumsal ihale şartlarına bağlıdır |
| Tören | MSBS-R temsil sürümü | Yalnızca resmî birlikler |
| Spor atışı | Grot S serisi, VIS 100 M1, MPS | Sivil sürümler yalnızca tek atışlıdır |
| Uzun mesafe | Grot .308 S16/S20, Grot 762N | Menzil rakamları üretici beyanıdır |
| Koleksiyon | Vis wz. 35 serileri, tarihî Radom tabancaları | Seri numarası, dönem ve orijinallik fiyatı belirler |
Radom Fiyatları
Radom fiyatlarının tamamı yurt dışı kaynaklıdır: Polonya'da KDV dahil zloti fiyatı, ABD'de dolar bazlı tavsiye edilen satış fiyatı var. Türkiye için resmî ithalatçı, fiyat listesi ya da yetkili bayi bilgisi bulunamadı. Aşağıdaki tablo ve alt başlıklar yalnızca doğrulanabilen rakamları, tarihleriyle birlikte gösterir.
Fiyat notu: Rakamlar Kasım 2026 itibarıyla ulaşılabilen kaynaklardan alınmıştır ve çoğu 2022-2025 tarihlidir. Zloti ve dolar fiyatları TL'ye çevrilmemiştir; kur, vergi, ithalat izni ve nakliye eklenince Türkiye'deki tutar tamamen farklı olur. Bulunamayan fiyat için rakam verilmemiştir. Askerî ürünler (Grot C, Beryl, VIS 100 askerî, PM serileri) sivil piyasada satılmaz; bunların altında "satışta değil" yazar.
| Model | Fiyat | Para birimi ve kapsam | Tarih / kaynak türü |
|---|---|---|---|
| Grot S16 FB-M1 (Geissele tetikli) | 8.700 | PLN, KDV dahil, Polonya | Mart 2025, üretici duyurusu |
| Grot S16 FB-M1 (OD Green, Coyote) | 8.970 | PLN, KDV dahil, Polonya | Mart 2025, üretici duyurusu |
| Grot .308 S20 | 17.770 | PLN, Polonya | 10 Mart (2025) duyurusu, Ekim 2025 haber yazısı |
| VIS 100 M1 (siyah) | 939 | USD, ABD tavsiye fiyatı | 2022 inceleme yazısı |
| VIS 100 M1 (Cobalt / Inox) | 1.049 / 1.149 | USD, ABD tavsiye fiyatı | 2022 inceleme yazısı |
| MPS | 3.300-3.500 (doğrulanmamış) | PLN, kulaktan duyma | Mayıs 2025, üretici onaylamadı |
| Vis wz. 35 sınırlı seri | 8.000-10.100 | PLN, açık artırma | 2016 |
Radom Vis wz. 35 Fiyatları
Güncel Vis wz. 35 fiyatı bulunamadı. Üretici sitesinde ürün sayfası var ancak "geçici olarak mevcut değil" olarak işaretli ve fiyatsız. Tarihli referanslar şunlardır: 2016'da üretilen 20 adetlik 90. yıl serisinin açık artırmasında başlangıç fiyatı 8.000 zł, ulaşılan en yüksek fiyat 10.100 zł oldu; 32 kişi teklif verdi.
Orijinal savaş dönemi tabancaların piyasası ayrıdır. Bir 2013 tarihli ABD dergi yazısı, III. tip Alman üretimi bir Radom'u "çok iyi" durum için 550-625 dolar aralığında değerlendirmişti. Bu rakam 13 yıl eskidir; koleksiyon piyasası o tarihten beri değişmiş olabilir, bu yüzden güncel fiyat yerine tarihî veri noktası sayılmalıdır. 2018 yüzüncü yıl serisinin (50 adet) fiyatı ulaşılan kaynakta yazmıyor.
Radom P-64 Fiyatları
P-64 "Czak" için güncel yeni üretim fiyatı yoktur; üretim sona ermiştir. Tabanca Polonya'da bir süre daha ordu ve polis envanterinde kalmıştır. İkinci el ilan fiyatı doğrulanamadığı için bu sayfada yazılmıyor. Güncel fiyat bulunamadı.
Radom P-83 Wanad Fiyatları
P-83 Wanad'ın bugün yeni satış fiyatı yoktur; Vikipedi üretimi 1983-2000 arası olarak veriyor. Vikipedi'ye göre sivil sürümlerin çerçevesinde ithalatçı firmanın adı damgalıydı; ancak güncel bir ilan fiyatı doğrulanamadı. Bu nedenle rakam verilmiyor: güncel fiyat bulunamadı.
Radom MAG-95 ve MAG-98 Fiyatları
MAG serisi 2000'de üretimden kalktı. Vikipedi'ye göre sivil piyasada küçük seriler halinde satılmış, ABD için de 100 adede kadar 10 atımlık şarjörlü bir seri yapılmıştır. Ulaşılabilen kaynaklarda güvenilir bir güncel fiyat veya ilan yok; rakam yazılmıyor.
Radom VIS 100 M1 Fiyatları
VIS 100 M1'in Türkiye fiyatı yoktur. ABD'de 2022 yazında ithalatçı tarafından açıklanan tavsiye edilen satış fiyatı aralığı 939-1.149 dolardır: siyah oksit kaplı sürüm 939, Cobalt kaplamalı sürüm 1.049, Inox sürüm 1.149 dolar. Duyuru öncesi 739 dolarlık bir ön liste de görülmüştü; Gun Digest bunu kayda geçirmiş, bir inceleme yazısı da yükseltilmiş fiyatları vermişti.
Bu fiyatlar 2022 tarihlidir. Polonya'daki güncel zloti fiyatı bulunamadı. Bir arama özetinde 2.599 zł rakamı geçse de bu tutar açılan kaynak sayfalarında doğrulanamadı ve yazıya alınmadı.
| Sürüm | ABD tavsiye fiyatı (USD) | Tarih |
|---|---|---|
| VIS 100 M1 siyah | 939 | Temmuz-Ekim 2022 |
| VIS 100 M1 Cobalt | 1.049 | Ekim 2022 |
| VIS 100 M1 Inox | 1.149 | Ekim 2022 |
Radom MPS Fiyatları
MPS 25 Ağustos 2025'te Polonya'da satışa çıktı. Üretici haberlerinde fiyat yok. Defence24, Mayıs 2025'te resmî olmayan bilgiye dayanarak 3.300-3.500 zł aralığını yazdı; şirket bu rakamı doğrulamadı. Bu aralık kulaktan duyma kabul edilmeli; resmî fiyat bulunamadı. ABD fiyatı da bulunamadı.
Radom Walther P99 ve PPS Fiyatları
Radom'da lisansla üretilen P99 ve PPS tabancaları polis, diğer üniformalı hizmetler ve kişisel koruma görevlileri için tanıtılmıştır. Üretici sivil kataloğunda bu iki modelin satış sayfası yok. Güncel fiyat bulunamadı; Walther markasının kendi fiyatları bu sayfanın konusu değildir.
Radom PM-63 RAK Fiyatları
PM-63 RAK seçmeli ateşli bir makineli tabancadır; Vikipedi üretimi 1965-1977 arası olarak veriyor. Üretici sivil kataloğunda yer almaz; güncel fiyat bulunamadı.
Radom Glauberyt Fiyatları
PM-84 Glauberyt ve türevleri PM-98 ile PM-06 seçmeli ateşli silahlardır; askerî ve kolluk ürünüdür. Sivil satış fiyatı yoktur, güncel fiyat bulunamadı.
Radom Mauser wz. 98a ve wz. 29 Fiyatları
Radom'un savaş öncesi Mauser karabinalarının güncel bir liste fiyatı yoktur. Bunlar savaş öncesi ve işgal döneminde üretildi; bugün yalnızca koleksiyon piyasasında dolaşırlar. Doğrulanmış bir ilan fiyatı bulunamadığından rakam yazılmıyor.
Radom AKM ve Radom Hunter Fiyatları
AKM askerî üretimdi ve satışta değildir. Sivil sürüm Radom Hunter'ın güncel fiyatı doğrulanamadı; model artık üretilmiyor ve bitiş tarihi kaynaklarda net değil. Güncel fiyat bulunamadı.
Radom Tantal ve Onyks Fiyatları
Tantal ve Onyks seçmeli ateşli askerî tasarımlardır; sivil fiyatı yoktur. Onyks Vikipedi'ye göre hiçbir zaman tam hizmete girmemiş, yalnızca prototip seviyesinde kalmıştır. Güncel fiyat bulunamadı.
Radom Beryl wz. 96 Fiyatları
Beryl wz. 96 askerî silahtır ve sivil piyasada serbest satılmaz. 2015'te Nijerya'ya satılan 1.000 adetlik partinin birim fiyatı açıklanmamıştır. Vikipedi bir kaynakta birim maliyeti 1.570 dolar olarak veriyor; bu rakam tek kaynaklı ve tarihsizdir, bu yüzden fiyat yerine yalnızca bilgi notu olarak anılıyor.
Radom Mini-Beryl Fiyatları
Askerî Mini-Beryl satışta değildir. Sivil karşılığı Mini-Beryl S223 için üretici kataloğunda fiyat yazmıyor; güncel fiyat bulunamadı.
Radom Beryl S223 ve Mini-Beryl S223 Fiyatları
Beryl S223 ve Mini-Beryl S223 sivil kataloğun ikinci sayfasında listeli yarı otomatik .223 Remington karabinalarıdır. Katalogda fiyat yoktur ve ulaşılan bağımsız kaynaklarda doğrulanmış bir rakam bulunamadı. Fiyat uydurulmuyor.
Radom MSBS Grot Fiyatları
Seçmeli ateşli askerî MSBS Grot sivil satışta bulunmaz. Askerî sözleşme değeri bilinmektedir: Silah Ajansı ile 24 Haziran 2026'da imzalanan, yaklaşık 46.000 Grot C14 A3 için yaklaşık 600 milyon zł değerindeki sözleşme 2026-2027 teslimatlarını kapsıyor. Bu rakam teçhizat ve destek kalemleri içerebilir; tek tabanca başına fiyat olarak yorumlanmamalıdır.
Radom Grot S10 ve S16 FB-M1 Fiyatları
Polonya'da Grot S16 FB-M1 için üretici duyurusunda (5 Mart 2025) Geissele tetikli sürüm 8.700 zł, OD Green ve Coyote renkli sürümler 8.970 zł olarak, KDV dahil verildi. Sayfada temel modelin fiyatı yok. Üretici haberi karabinaların fabrikadan ve dağıtıcılardan alınabildiğini söylüyor.
S10 FB-M1 için fiyat bulunamadı. ABD ve diğer ülke fiyatları da doğrulanamadı; Yeni Zelanda'daki bir bayi listesi görülse de para birimi belirsiz olduğundan alınmadı.
| Sürüm | Fiyat (PLN, KDV dahil) | Tarih |
|---|---|---|
| S16 FB-M1, Geissele tetik | 8.700 | 5 Mart 2025 |
| S16 FB-M1, OD Green | 8.970 | 5 Mart 2025 |
| S16 FB-M1, Coyote | 8.970 | 5 Mart 2025 |
| S10 FB-M1 | Fiyat bulunamadı | - |
Radom Grot BS10 ve BS16 Bullpup Fiyatları
Üretici kataloğunda BS10 ve BS16 FB-M1 bullpup karabinalarının fiyatı yoktur. Polonya'da ve yurt dışında bağımsız bir liste fiyatı doğrulanamadı; güncel fiyat bulunamadı.
Radom Grot .308 S16 ve S20 Fiyatları
Milmag'ın 9 Ekim 2025 tarihli haberine göre S20 için 10 Mart'ta (yıl metinde yazmıyor, haber tarihine göre 2025) 17.770 zł fiyat açıklanmıştı. S16 için fiyat verilmemiş. Her iki tüfek Ekim 2025'te dağıtıcılar üzerinden satışa sunuldu. Bu tek kaynaklı bir rakamdır; vergi durumu da belirtilmemiştir.
Radom Grot 762N Fiyatları
Grot 762N ağırlıklı olarak askerî ve müsabaka silahıdır. Sivil satış fiyatı bulunamadı. 2023'te 250 takım için yapılan askerî alımın değeri bir haber sitesinde yaklaşık 11 milyon zł olarak geçiyor; ancak sözleşme sayfası açılamadığı için bu tutar yazıya birim fiyat olarak alınmıyor.
Radom'un Özellikleri Nelerdir?
Radom silahlarının ortak özellikleri modüler yapı, sağ ve solak kullanıcıya uygun kontroller, standart ray ve aksesuar sistemleri ve kullanım amacına göre farklılaşan çalışma mekanizmalarıdır. Tabancalar kısa geri tepmeli, karabinalar gaz işleyişli ve döner kilitlidir; tarihî ürünlerde ise dönemin klasik tasarımları görülür.
Güncel ürünlerde iki ayrı mühendislik çizgisi seçilebilir. Birincisi Beryl'den Grot'a uzanan karabina ailesidir: gaz pistonu ve dönen sürgü, yan delikten gaz alan namlu, Picatinny rayları ve yarı saydam polimer şarjörler bu ailenin ortak noktasıdır. İkincisi VIS 100'den MPS'e giden tabanca çizgisidir: kısa geri tepme, namlunun eğilerek kilitlenmesi ve optik hazır kayar kapak.
Eski ürünler farklı bir mantıkla tasarlanmıştı. P-64 ve P-83 geri tepmeli, kilitsiz ve sac parçalı Makarov tabancalarıdır; PM-63 RAK ise tabanca benzeri kullanım sunan, ateş hızını düşüren dış kapaklı bir makineli tabancadır. Vis wz. 35, Colt M1911 ilhamıyla tasarlanmış, kilitli ve kısa geri tepmeli bir subay tabancasıdır.
| Özellik | Örnek model | Dayanak |
|---|---|---|
| Gaz pistonu ve dönen sürgü | Beryl, Mini-Beryl, Grot | Üretici sayfaları, Vikipedi |
| Kısa geri tepme, eğilen namlu | VIS 100, MPS | Üretici sayfaları |
| Sağ ve solak kullanım | Grot, VIS 100, MPS | Üretici sayfaları |
| Dahili Picatinny (STANAG 4694) rayı ve M-LOK kundak | Grot S ve .308 serisi | Üretici sayfaları |
| Modüler gövde ve kabza | Grot (namlu, gövde, sürgü modülleri), MPS (üç boy yan plaka) | Üretici sayfaları |
| Optik hazır kayar kapak | MPS; VIS 100 M1 (ABD incelemesi) | Üretici, TFB |
| Trityum ve lifli nişangâh | Beryl, VIS 100, VIS 100 M1 | Üretici sayfaları, TFB |
| Yarı saydam polimer şarjör | Beryl S223, Mini-Beryl, Grot M2 | Üretici, Vikipedi |
| Çift tesirli tetik, çekiç düşürücü | VIS 100 / M1 | Üretici sayfası |
Radom'u Kim Üretti?
Radom'u bugün Fabryka Broni „Łucznik" – Radom şirketi üretiyor; kökleri ise Polonya Askerî İşler Bakanlığı'nın 1922'de başlattığı silah fabrikası projesine uzanıyor. Tasarımlar kurum mühendislerinden çıktı: Vis'i Piotr Wilniewczyc ile Jan Skrzypiński, P-83'ü Ryszard Chełmicki ile Marian Gryszkiewicz, Grot'u ise Radom ve Askerî Teknoloji Üniversitesi (WAT) ekipleri geliştirdi.
Fabrikanın kuruluş hikâyesi üretici sitesinin tarihçe bölümünde ayrıntılı anlatılıyor. 1922'de Merkezî Askerî Üretim İdaresi, silah fabrikalarını Dęblin-Radom-Kielce hattının doğusundaki "güvenlik üçgeni" içine toplamaya karar verdi ve Mayıs 1922'de bir komisyon Radom'u gezdi. Seçilen arsa şehrin güneybatısındaki, yaklaşık 6 hektarlık, demiryoluna bitişik Mariackie çiftliğiydi. İnşaat Mart 1923'te başladı; santral, su kulesi, demirhane, marangozhane ve atış poligonu kısa sürede yükseldi.
Tezgâhların büyük bölümü, Gdańsk'ta Alman Mauser wz. 98 karabinası üretmiş bir fabrikadan devralındı. 1926'da fabrikada 900 makine ve 800 çalışan vardı. Yönetici Kazimierz Ołdakowski'nin göreve başladığı 1 Nisan 1927 tarihi çoğu kaynakta üretimin oturduğu an olarak anılıyor; Vikipedi ise fabrikanın 31 Aralık 1927'de belediyeden devralındığını yazıyor. Yani kuruluş yılı için 1922 (karar), 1925 (binaların tamamlanması, Amerikan bir dergi 1925 diyor) ve 1927 (üretim) tarihleri birlikte dolaşıyor; kaynaklar farklı yazıyor.

| Kişi / kurum | Rolü | Eseri ya da katkısı |
|---|---|---|
| Andrzej Dowkontt, Jan (Stanisław) Siczek | İlk kurucu yöneticiler (1922-1927) | Fabrikanın inşası; Siczek'in adı kaynaklarda Jan ve Stanisław olarak iki farklı yazılıyor |
| Kazimierz Ołdakowski | Genel müdür (1927-1939) | Vis'in geliştirildiği dönemde fabrikayı yönetti |
| Piotr Wilniewczyc, Jan Skrzypiński | Tasarımcılar | Vis wz. 35; Wilniewczyc ayrıca PM-63 RAK ekibini yönetti |
| Zielonka'daki silah araştırma ekibi | Tasarımcı kurum | P-64 "Czak" |
| Ryszard Chełmicki, Marian Gryszkiewicz | Mühendisler | P-83 Wanad; Chełmicki ayrıca Glauberyt ekibinde; Gryszkiewicz MAG ailesinin ve VIS 100 ekibinin de üyesi |
| Chełmicki, Chętkiewicz, Brix | Mühendisler | PM-84 Glauberyt |
| FB Radom ve WAT Silah Teknolojisi Enstitüsü | Ortak geliştirme | MSBS (Grot) |
| Piotr Dygas | Baş tasarımcı | VIS 100; yalnızca Vikipedi'de geçiyor, tek kaynak |
Radom Hangi Ülkenin?
Radom Polonya'nındır. Şirket Polonya Cumhuriyeti'ne bağlı PGZ holdingi içinde, Radom şehrinde faaliyet gösterir. Şehir ise Varşova'nın yaklaşık 100 km güneyinde, Mazovya Voyvodalığı'nda yer alır ve 2024 ortası itibarıyla yaklaşık 207 bin nüfusa sahiptir. Marka adı, fabrikanın kurulduğu şehirden gelir.
Savaş dönemi bu kimliği karmaşıklaştırır. Eylül 1939'da Almanlar şehri işgal edince fabrika "Waffenfabrik in Radom" adıyla Steyr-Daimler-Puch yönetimine verildi ve Vis ile Mauser parçaları Alman ordusu için üretildi. Savaştan sonra fabrikanın adı birkaç kez değişti, ancak üretim yeri hep aynı şehirde kaldı.
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Ülke | Polonya |
| Bölge | Mazovya Voyvodalığı, Varşova'nın yaklaşık 100 km güneyi |
| Şehir nüfusu | 206.946 (30 Haziran 2024, Vikipedi'nin GUS kaynaklı verisi) |
| Şehrin ilk anıldığı yıl | 1155 (tek kaynak: Vikipedi) |
| Şirket sahibi | PGZ grubu |
| Fabrika kodu (savaş sonrası) | 11 (Vikipedi, tek kaynak) |
Türkiye'de Radom Var mı?
Radom'un Türkiye'de resmî ithalatçısı, yayımlanmış bir fiyat listesi ya da yetkili servisi bu çalışmada bulunamadı. Üretici sitesindeki resmî dağıtıcı sayfası yalnızca Polonya ve ABD için firmalar listeliyor; Türkiye'den söz edilmiyor. Dolayısıyla markanın Türkiye'de yasal yoldan satıldığı doğrulanamadı.
Tek doğrulanabilir tarihî bağ silah değil, dikiş makinesidir. Üretici sitesindeki tarih yazısına göre 1969'a kadar yaklaşık 2 milyon "Łucznik" dikiş makinesi üretildi ve bunların yaklaşık yarısı ihraç edildi; ihracat ülkeleri arasında Türkiye de sayılıyor. Aynı yazı, kilit ve asma kilitlerin de Türkiye'ye satıldığını belirtiyor. Silah ihracatına dair Türkiye'yi içeren bir kayıt bulunamadı.
Hukuki çerçeve ürün türüne göre değişir. Tabancalar ve yivli karabinalar 6136 sayılı Kanun kapsamındadır; yivsiz av tüfekleri ve hava ile gaz basınçlı silahlar 2521 sayılı Kanun'a bağlıdır. Avda silah kullanımı 4915 sayılı Kanun'la düzenlenir. Radom'un hangi ürününün Türkiye'de edinilebileceği ise ruhsat ve ithalat izni konusudur ve kaynaklardan doğrulanamamıştır.
| Radom ürün türü | Ana mevzuat | Genel not |
|---|---|---|
| Tabancalar (VIS 100 M1, MPS, tarihî Vis) | 6136 sayılı Kanun | Edinme ve taşıma ayrı izin koşullarına bağlıdır |
| Yivli karabinalar (Grot S, Beryl S223, Grot .308) | 6136 sayılı Kanun | Yarı otomatik sivil sürümler; ruhsat kapsamındadır |
| Yivsiz av tüfeği | 2521 sayılı Kanun | Radom'un bu türde ürünü bulunmuyor |
| Avda kullanım | 4915 sayılı Kanun | Av silahı ve avlanma koşulları ayrıca düzenlenir |
Hukuki not: Bu bölüm 6136, 2521 ve 4915 sayılı kanunların genel çerçevesine dayanan bilgi notudur; hukuki tavsiye değildir. Kişisel durum ve güncel uygulama için il emniyet müdürlüğüne veya bir avukata danışılmalıdır. Ses ve gaz fişeği atan silahlar 5729 sayılı Kanun'a tabidir; bu sayfada bu tür silahlar tanıtılmamaktadır.
Radom'un Avantajları Nelerdir?
Radom'un güçlü yanları uzun bir tasarım geçmişi, hem askerî hem sivil katalog, modüler ve çift elle kullanıma uygun yeni tasarımlar ve ABD'de kurulu dağıtım ağıdır. Aşağıdaki maddeler yalnızca üretici beyanı ya da bağımsız inceleme kaynaklarıyla desteklenen noktalardır; öznel üstünlük iddiası taşımaz.
Üretici, Grot'u sivil sürümde de askerî kalite standartlarında ürettiğini söylüyor. Grot, VIS 100 ve MPS'nin kontrol kolları ve şarjör mandalları sağ ve solak kullanıcıya göre düzenlenmiştir. Karabinalarda Picatinny rayı, M-LOK uyumlu kundak ve AR uyumlu şarjör, tabancalarda ise optik hazır kızak seçeneği yer alıyor. İkinci bir avantaj savunma sanayii içindeki konumdur: şirket ordu siparişleriyle ayakta kalıyor ve ürünleri kendi test poligonunda deneniyor.
| Avantaj | Dayanak |
|---|---|
| Askerî standartta sivil üretim | Üretici sivil katalog metinleri (Grot S, .308 serisi) |
| Sağ ve solak kullanıma uygun kontroller | Üretici: Grot, VIS 100, MPS ürün sayfaları |
| Standart raylar ve aksesuar uyumu | Picatinny (STANAG 4694), M-LOK, AR şarjörleri |
| Kıyaslamalı testlerde iyi sonuç iddiası | Vikipedi: WAT testlerinde HK416 ile aşırı ısınma kıyası; tek kaynak |
| Koleksiyon değeri | Vis wz. 35'in kendi başına bir koleksiyon ürünü olması |
| Ödüller | Üretici haberleri: MSPO 2025 DEFENDER Ödülü (Grot); MSPO 2026'da MPS ARMY için ödül |
Radom'un Dezavantajları Nelerdir?
Radom'un belirgin zayıf noktası Türkiye'de resmî dağıtım bilgisinin bulunmamasıdır. Öte yandan bazı modellerde şarjörün özel olması, yeni ürünlerin henüz geniş saha geçmişi olmaması ve eski ürünlerin eskimiş mühendisliği de dikkate alınmalıdır. Aşağıdakiler kaynaklara dayanan dengeli bir listedir.
VIS 100 M1'in 2022 tarihli bir ABD incelemesi, şarjörlerin özel yapıda olduğunu, ön tarafında şarjör mandalını yakalayan bir çıkıntı bulunduğunu ve o tarihte şarjör arzının sınırlı olduğunu yazıyor. Aynı inceleme tabancanın ABD'de az sayıda bulunduğunu belirtiyor. Eski ürünlerde ise sorunlar tarihîdir: Radom Hunter üretici tarihçesine göre tetik mekanizması ve atış hızı nedeniyle iyi karşılanmadı; savaş dönemi Vis'ler Vikipedi'ye göre savaş öncesi seriden daha düşük kaliteydi.
Grot için Vikipedi, Ukrayna'daki kullanıma dayanarak optik ve aksesuarlarla ağırlığın artması ile ilk seri bazı parçaların dayanıklılığının geliştirme konusu olduğunu yazıyor. A3 sürümünün gaz sistemi ve gövde parçalarında yapılan değişiklikler bu geri bildirimlerle ilişkilendiriliyor. Bu bilgi tek kaynaktan geldiği için kesin hüküm olarak değil, tek kaynaklı not olarak okunmalıdır.
| Dezavantaj | Kapsam | Kaynak notu |
|---|---|---|
| Türkiye'de resmî dağıtım ve fiyat bilgisi yok | Tüm ürünler | Üretici dağıtıcı sayfası yalnızca Polonya ve ABD'yi listeliyor |
| Özel şarjör ve sınırlı şarjör arzı | VIS 100 M1 | 2022 ABD incelemesi; güncel durum doğrulanmadı |
| Şarjör uyumunda sınırlama | Grot sivil sürümler | Üretici: AR uyumlu, P-Mag 3 Gen hariç |
| Tarihî ürünlerde sınırlı mevcudiyet | Vis wz. 35 yeniden üretimleri | 25-50 adetlik hatıra serileri |
| Eski tasarımların eskimesi | P-64, P-83, PM-63 | Yerlerini VIS 100 ve MPS gibi yeni tasarımlar alıyor |
Radom Modelleri Nelerdir?
Radom'un modelleri iki ayrı dönemi kapsar. Tarihî ürünler Vis, Mauser karabinaları, P-64, P-83, PM-63 ve AK türevleridir; güncel ürünler Grot ailesi, Beryl, Mini-Beryl, VIS 100 ile MPS'tir. Sivil kataloğun bir bölümü yalnızca yarı otomatik, tek atışlı sürümlerden oluşur. Aşağıda yirmi model ya da aile ayrı ayrı anlatılıyor.
Üretici katalogları sayfada "Rynek mundurowy" (askerî pazar, 8 ürün kaydı) ve "Rynek cywilny" (sivil pazar, 15 kayıt; bıçak, takım ve aksesuarlar dahil) olarak ayrılıyor. Aşağıdaki özet tablo bu iki katalog ile tarihçe sayfasındaki bilgileri birleştirir; durum sütunu üretici sitesindeki ve kaynaklardaki ifadeleri yansıtır.
| Model | Tür | Kalibre | Dönem | Durum |
|---|---|---|---|---|
| Vis wz. 35 | Tabanca | 9x19 mm | 1935/36-1945; yeniden üretim 1997'den sonra | Sınırlı hatıra serileri |
| P-64 Czak | Tabanca | 9x18 mm Makarov | 1964/65-1977 | Üretimden kalktı |
| P-83 Wanad | Tabanca | 9x18 mm Makarov | 1983-2000 | Üretimden kalktı |
| MAG-95/98 | Tabanca | 9x19 mm | 1995-2000 | Üretimden kalktı |
| VIS 100 / VIS 100 M1 | Tabanca | 9x19 mm | 2018'den beri | Üretimde |
| MPS / MPS ARMY | Tabanca | 9x19 mm | Sivil satış Ağustos 2025 | Üretimde |
| Walther P99 / PPS (lisanslı) | Tabanca | 9x19 mm (P99) | 2000'lerden beri | Lisanslı |
| PM-63 RAK | Makineli tabanca | 9x18 mm | 1965-1977 | Üretimden kalktı |
| Glauberyt (PM-84/98/06) | Makineli tabanca | 9x18 / 9x19 mm | 1984'ten beri | Askerî ve kolluk |
| Mauser wz. 98a / wz. 29 | Karabina | 7,92 mm | 1928-1939 ve işgal dönemi | Tarihî |
| AKM ve Radom Hunter | Karabina | 7,62x39 mm | 1957-1992; 1997-2000 | Üretimden kalktı |
| Tantal ve Onyks | Karabina | 5,45x39 mm | 1989-1994 (Tantal) | Üretimden kalktı |
| Beryl wz. 96 | Karabina | 5,56x45 mm | 1997'den beri | Askerî |
| Mini-Beryl | Karabina | 5,56x45 mm | 1997'den beri | Askerî |
| Radom-Sport, Beryl S223, Mini-Beryl S223 | Sivil karabina | .223 Remington | 2000'ler | Sivil katalogda |
| MSBS Grot | Karabina | 5,56x45 / 7,62x39 mm | 2018'den beri | Askerî |
| Grot S10 / S16 FB-M1 | Sivil karabina | .223 Rem. / 5,56 mm | 2018'den beri | Sivil |
| Grot BS10 / BS16 | Sivil bullpup | .223 Remington | 2020'ler | Sivil |
| Grot .308 S16 / S20 | Sivil karabina | .308 Winchester | Ekim 2025 | Sivil |
| Grot 762N | Nişancı karabinası | 7,62x51 mm | 2015'ten beri geliştirme | Askerî ve müsabaka |
Radom Vis wz. 35
Vis wz. 35, Radom'un en tanınmış ürünüdür: 9x19 mm kalibreli, tek tesirli, geri tepmeyle çalışan yarı otomatik bir subay tabancası. Tasarımcıları Piotr Wilniewczyc ve Jan Skrzypiński'dir; seri üretim 1935'in sonunda başladı ve tabanca 1936'dan itibaren Polonya ordusunda standart silah oldu.
İlk prototip 1930 dolaylarında yapıldı; patent 1932'ye dayanır. Prototipin hangi fabrikada yapıldığı kaynaklarda farklı yazılıyor: Vikipedi Radom diyor, bir Polonya tarih sitesi Varşova'daki karabina fabrikasını anıyor. İlk adı tasarımcıların baş harflerinden "WiS" idi; orduyla yazışmada Latince "güç" anlamına gelen Vis'e dönüştü. Şekli bakımından ayırt edici yanı yukarıdan aşağıya genişleyen yamuk kabzadır; üretici sitesi tasarımın Amerikan Colt M1911'e dayandığını belirtiyor, bazı yazarlar ise Browning Hi-Power ile ortak çizgilere dikkat çekiyor.

Üretim rakamları tutarsızdır. Üretici sitesinin tarih yazısı, savaşlar arası dönemde 30 binin üzerinde Vis üretildiğini yazıyor; Vikipedi ve Milmag savaş öncesinde yaklaşık 49.400 adedin orduya teslim edildiğini, 90 bin adedin sipariş edildiğini aktarıyor. Alman işgalinde tabanca "Pistole 35(p)" adıyla dört seri halinde üretildi, namlular ve son montaj zamanla Avusturya'daki Steyr fabrikasına taşındı ve üretim Nisan 1945'e kadar sürdü. Toplam rakam Milmag'a göre yaklaşık 312.000-380.000 adet arasındadır. Vikipedi'ye göre yer altı örgütü de fabrikadan kaçırılan parçalarla yüzlerce tabanca monte etti ve Varşova Ayaklanması'nda kullandı.
Savaş sonrasında Vis üretilmedi; Polonya Halk Cumhuriyeti ordusu Sovyet TT-33 tabancasını kullandı ve bu tabanca da Radom'da üretildi. 1990'lardan itibaren fabrika koleksiyonculara dönük küçük seriler yaptı:
| Yıl | Seri | Adet | Not |
|---|---|---|---|
| 1997 | Koleksiyon serisi | 25 (Milmag) / 27 (Vikipedi) | Seri numarası A00001'den başlıyor; kaynaklar adet konusunda farklı yazıyor |
| 2010 | Kısa seri | Belirtilmemiş | Vikipedi; tek kaynak |
| 2015 | 90. yıl serisi | 50 | K0001-K0050; 2016'da K0031-K0050 internet açık artırmasıyla satıldı |
| 2018 | Bağımsızlığın 100. yılı | 50 | Seri numaraları 201801-201850; 1939 süvari flaması ve yüzüncü yıl yazısı |
Vis wz. 35 üretici sitesinin sivil kataloğunda hâlâ görünür; ancak ürün sayfasında "geçici olarak mevcut değil" notu bulunuyor. Boyutlar için Vikipedi 205 mm boy, 120 mm namlu, yüksüz yaklaşık 950 g ve 8 atımlık şarjör veriyor.
Radom P-64
P-64, savaştan sonra Polonya'da seri üretilen ilk yerli tabancadır ve halk arasındaki adı "Czak"tır. Zielonka'daki Merkezî Topçu Araştırma Poligonu'nun silah ekibi tasarladı; 9x18 mm Makarov kalibrelidir, çift tesirlidir ve geri tepmeyle (blowback) çalışır. Şarjörü 6 atımlıktır.
Tasarım 1958'de açılan bir yarışmadan çıktı. Test aşamasında "M" (polis) ve "W" (askerî) olmak üzere iki sürüm vardı; 1961 değerlendirmesinde M sürümü seçildi, Makarov fişeğine uyarlandı ve dışarıdan görünen mandal düğmesi kaldırıldı. Radom'da seri üretim üretici sitesine göre 1964'te, Vikipedi'ye göre 1965'te başladı; tabanca 1965'te "9 mm pistolet wz. 1964" adıyla orduda, polis ve güvenlik teşkilatlarında görev aldı ve TT tabancasının yerini aldı. Kaynaklar üretimin başlangıcı için bir yıl farklı yazıyor.
Küçük boyutu belirgindir: Vikipedi'ye göre boy 160 mm, namlu 84,6 mm, ağırlık yaklaşık 620 g. Hedef cihazları sabittir ve 50 m'ye ayarlıdır. P-70, P-75 ve P-78 adlı türevleri vardır; bunların ayrıntıları bu sayfada ele alınmıyor. Üretim sona ermiştir ve P-64 yerini VIS 100 gibi yeni tasarımlara bırakmaktadır.
Radom P-83 Wanad
P-83 Wanad, P-64'ün yerini almak üzere Radom'un araştırma-geliştirme merkezinde tasarlanan 9x18 mm Makarov kalibreli tabancadır. Adı "vanadyum" anlamına gelir. Tasarımcıları Ryszard Chełmicki ve Marian Gryszkiewicz'dir; üretici sitesi 1980'lerde ordu ve diğer üniformalı hizmetlerin yaygın silahı haline getirildiğini yazıyor.
Vikipedi tasarım tarihini 1978, üretimi 1983-2000 olarak veriyor. Çift ve tek tesirli tetik mekanizması, düz geri tepmeli çalışma ve 8 atımlık şarjör temel özelliklerdir; gövde ağırlıklı olarak preslenmiş sac parçalardan oluşur ve oksitlenerek mavileştirilir. Ağırlık yaklaşık 730 g, boy 165 mm'dir. Mandal, çekici düşürerek emniyete alır ve ayrıca bir çekiç bloke emniyeti vardır.
Tabancanın sivil sürümünde farklı hedef cihazları, yuvarlatılmış çekiç ve slayt üzerinde "RADOM wz. P-83 9x18 POLAND" damgası olduğu Vikipedi'de belirtiliyor. Polis hizmetinde yerini Walther P99'a bıraktı; bazı askerî birimlerde bugün de görev yapıyor. Gazlı atış sürümleri bu sayfada anlatılmıyor.
Radom MAG-95 ve MAG-98
MAG serisi, Radom'un Doğu Bloku Makarov tabancalarından Batı tarzı 9x19 mm Parabellum tasarımına geçtiği ilk girişimdi. Baş tasarımcı Marian Gryszkiewicz'dir; çalışma 1993'te ordunun teknik şartları henüz yokken fabrikanın kendi inisiyatifiyle başladı, 1994'te prototipler denendi.
1995'te orduda değerlendirilen MAG-95, rakibi WIST-94'e göre daha güvenilir ve düşürme emniyeti bakımından daha iyi bulundu; buna rağmen ağırlık (800 g sınırı) ve boyut ölçütlerini aştığı için reddedildi. 1996'da hafifletilmiş alüminyum gövdeli MAG-98 geliştirildi ama yine 75 g fazlaydı ve WIST-94 1999'da kabul edildi. Üretici sitesinin tarih yazısı da MAG'ın (95, 98 ve 98c sürümleri) standart tabanca yarışmasını kaybettiğini doğruluyor.
MAG sonraki yıllarda Sınır Muhafızları ile Cezaevi Hizmeti için ve sivil piyasada küçük seriler halinde üretildi; spor amaçlı MAG-98C'nin 20 atımlık şarjörü ve ayarlı hedef cihazı vardı. Üretim 2000'de sona erdi. Tek tek rakamlar Vikipedi'ye dayanıyor; şarjör kapasitesi 15 atım, 9x19 mm kalibre ve kısa geri tepmeli, kilitli mekanizma olarak aktarılıyor.
Radom VIS 100 ve VIS 100 M1
VIS 100, Polonya ordusunun yeni nesil standart tabancasıdır; sivil karşılığı VIS 100 M1'dir. İkisi de 9x19 mm kalibrelidir, kısa geri tepmeli ve namlunun eğilmesiyle kilitlenen bir sisteme, alüminyum alaşımlı gövdeye ve dış çekiçli, tek ve çift tesirli (SA/DA) tetik mekanizmasına sahiptir. İlk adı PR-15 "Ragun"du.
Geliştirme Vikipedi'ye göre 2009'da başladı, ordunun teknik şartları 2014'te yayımlandı, yeterlilik testleri 2016'da başlayıp 2017 sonunda tamamlandı. Aralık 2018'de ilk sözleşme imzalandı ve ad "VIS 100" oldu. Ad hem savaş öncesi Vis'e, hem de Polonya'nın bağımsızlığının yüzüncü yılına gönderme yapar. 2019'da sözleşme toplam 19.900 adede çıkarıldı (tek kaynak: Vikipedi).
Üretici verileri şöyledir: boy 197 mm, yükseklik 142 mm (şarjörlü), genişlik 32 mm, namlu 110 mm, şarjörsüz ağırlık 695 g; tetik kuvveti SA/DA 25 N ve 50 N; şarjör 15 atım (sivil sürümde 17 atımlık seçenek, alt tabla ile 15'e indirilebilir); hedef cihazları açık, kontrastlı ve trityumlu. Picatinny rayı kabzanın ön kısmındadır. M1 sürümü için üretici, Cerakote seramik boyayla birçok renk sunduğunu yazıyor; boya ASTM testlerinde 3.500 saatin üzerinde tuz püskürtme dayanımı gösteriyor. Bir ABD incelemesi M1'in optik montajına hazır olduğunu belirtiyor.
| Özellik | VIS 100 | VIS 100 M1 |
|---|---|---|
| Kullanıcı | Ordu ve kolluk | Sivil atıcı (üretici ve ABD ithalatçısı) |
| Kalibre | 9x19 mm | 9x19 mm |
| Şarjör | 15 atım | 15 / 17 atım |
| Ağırlık (şarjörsüz) | 695 g | Üretici yazmıyor |
| Mekanizma | Kısa geri tepme, eğik namlu kilidi, SA/DA | Aynı; emniyet ve çekiç düşürücü var |
| Yüzey | Tenifer (Vikipedi) | Siyah oksit veya Cerakote |
Radom MPS ve MPS ARMY
MPS, "Modüler Yarı Otomatik Tabanca" anlamına gelir ve Radom'un 9x19 mm kalibreli, modüler çerçeveli, yeni kuşak tabancasıdır. Kısa geri tepmeli çalışır, namlu dikey düzlemde eğilerek kilitlenir. Tetik sistemi çekicisiz, iğne ön gerilimli "semi-DAO" türündedir. MSPO 2023'te tanıtıldı ve sivil satışa 25 Ağustos 2025'te çıktı.
Üretici verileri: şarjörsüz ağırlık yaklaşık 595 g, boyutlar 184x141x33 mm, namlu yaklaşık 102 mm (4 inç), şarjör 15 atım (isteğe bağlı 17), tetik kuvveti yaklaşık 25 N, 25 m'de saçılma 14 cm'den az. Kabza üç boyutlu yedek yan plakalarla ayarlanır; üretici kabzanın ruhsata konu bir parça olmadığını ve kullanıcı tarafından başka renk ya da yapıyla değiştirilebileceğini yazıyor. Sabit metal hedef cihazlarının SIG Sauer P320 standardıyla uyumlu olanlarla değiştirilebildiği yazılıyor. Slayt, mikro kırmızı nokta nişangâhları için optik hazırdır.
MPS ARMY ise askerî görünümlü sürümdür ve üreticinin sivil kataloğunda da ayrı sayfası vardır; verilere göre 17 atımlık şarjörle çalışır, şarjörsüz ağırlığı yaklaşık 600 g'dır. Kuruluş, MSPO 2026 değerlendirmesinde MPS ARMY'nin ödül aldığını duyurdu. Bir Milmag yazısı sivil sürümün tipik kutu içeriğini iki şarjör, taşıma kutusu, M boy sırt plakası ve kılavuz olarak tarif ediyor; adaptör plakaları test setinde yer almıştı.
Radom Walther P99 ve PPS
Radom, Alman Walther firmasının P99 ve PPS tabancalarını lisansla üretiyor. Bu iki model Radom tasarımı değildir; fabrikanın üretici sitesindeki tarihçe bölümüne göre lisans satın alındı, tabancalar önce Radom'da monte edildi, sonra üretildi ve P99'un yerelde değiştirilmiş "Rad" adlı bir sürümü de yapıldı.
Üretici sitesi P99'un Polonya polisinin standart hizmet tabancası olduğunu, bunun yanında diğer üniformalı hizmetlerin ve kişisel koruma görevlilerinin de kullandığını yazıyor. Övülen yönler yüksek emniyet düzeyi, ilk atışa hızlı hazırlık ve büyük şarjör kapasitesidir; PPS için de benzer özellikler sayılıyor. Teknik ayrıntılar bu sayfada Walther'in tasarımı olduğu için verilmiyor.
Üretici sivil kataloğunda bu iki modelin satış sayfası bulunmuyor. Bu yüzden Radom'un sivil modeli saymak yanlış olur; kolluk ihalelerinin ürünü olarak değerlendirilmelidir.
Radom PM-63 RAK
PM-63 RAK, 9x18 mm Makarov kalibreli, seçmeli ateşli bir makineli tabancadır. Adı "Ręczny Automat Komandosów" (komandoların el otomatiği) ifadesinden gelir. Mimarı Piotr Wilniewczyc'tir; Varşova Teknik Üniversitesi'nde başlayan çalışma, 1960'taki ölümünden sonra Radom'da tamamlandı.
Üretici sitesi serinin Radom'da büyük olasılıkla 1965'te başladığını, Vikipedi 1965-1977 arasında yaklaşık 80.000 adet üretildiğini yazıyor. Silah tabanca ile makineli tabanca özelliklerini birleştirir: açık kapaktan ateş eder, ancak çoğu makineli tabancadan farklı olarak ileri geri hareket eden dış bir kapak (slayt) kullanır ve bu parça ateş hızını düşüren düzeneğin bir bölümüdür. Ağırlık 1,6 kg, dipçik açıkken 583 mm, kapalıyken 333 mm; şarjör 15 veya 25 atım; atış hızı yaklaşık dakikada 650'dir (Vikipedi).
Küçük sayıda Arap ülkelerine, Vietnam'a ve Doğu Almanya'ya ihraç edildiği ve Çin'in izinsiz bir türev ürettiği Vikipedi'de yer alıyor; bu bilgiler tek kaynaklıdır. Silah polis ve ordu hizmetinde Glauberyt tarafından değiştirildi.
Radom Glauberyt (PM-84, PM-98, PM-06)
Glauberyt, PM-63 RAK'ın yerini almak üzere Radom mühendislerinin geliştirdiği makineli tabanca ailesidir. Adı bir mineral olan glauberitten gelir. Üretici sitesine göre 1970'lerde üç bağımsız ekip yarıştı; Ryszard Chełmicki, Janusz Chętkiewicz ve Stanisław Brix'in ekibi, Zielonka'daki askerî enstitüyü de geride bırakarak kazandı.
Büyük yenilik, silahın ısıl işlemden geçirilmiş sac parçalardan yapılmasıydı. Hedef kullanıcılar zırhlı araç mürettebatı, keşif birlikleri, özel kuvvetler ve polistir. Vikipedi'ye göre PM-84 9x18 mm Makarov, PM-84P ve sonraki PM-98 ile PM-06 9x19 mm Parabellum kullanır; kapalı çekiçli, düz geri tepmeli çalışır, 15 ve 25 atımlık şarjörleri vardır. PM-06'nın üstünde optik ray ve üç konumlu dipçik bulunur.
Üretici sitesinin tarih yazısı PM-98 ve PM-06'yı hâlâ teklif listesinde sayıyor; bugünkü "Hakkımızda" sayfasındaki ürün listesinde ise makineli tabanca anılmıyor. Bu fark nedeniyle güncel üretim durumu belirsizdir.
Radom Mauser wz. 98a ve wz. 29
Radom'un ilk büyük ürünü Mauser sistemli karabinalardı. Fabrikanın savaşlar arası döneminde Mauser wz. 98 karabinasıyla işe başlandı ve 1928'de 54,6 bin adet üretildi. 1931'de Askerî İşler Bakanlığı, wz. 98 yerine değiştirilmiş sürüm wz. 29'u seçti ve Radom, Polonya ordusu için tek karabina üreticisi oldu. Askerler bu karabinalara "radomiaki" derdi.
Yıllık üretim 1933'te 35 bin, rekor yıl olan 1937'de 65,2 bin adede çıktı. Ortada wz. 98a olarak yeniden üretilen ve daha uzun menzil sağlayan ek bir sürüm de vardı: 1936'da 15,5 bin, 1937'de 19 bin adet. Kalibre üretici sayfasında yazmıyor; bu Mauser tipi karabinaların 7,92 mm kullandığı genel bilgidir. Tarihçi Wojciech Nalberski'nin hesabına göre savaş öncesi dönemde Radom'dan yaklaşık 470 bin Mauser karabina ve 30 binin üzerinde Vis çıktı.
Bu bölümdeki rakamlar üretici sitesinin tarihçe yazısından alınmıştır ve tek kaynaklıdır. Savaş sırasında aynı karabinaların parçaları Alman denetiminde üretildi; namlu ve kundak Almanya'dan geliyor, nihai montaj Avusturya'da yapılıyordu.
Radom AKM ve Radom Hunter
Radom, Sovyet Kalaşnikof karabinasını lisansla uzun yıllar üretti. Üretici sitesi ilk AK karabinalarının fabrikadan 1957'de çıktığını yazıyor; plan 1958'de yaklaşık 120 bin, 1960'ta 200 bin adetti. Vikipedi lisanslı üretim dönemini 1957-1992 ve 1997-2000 olarak veriyor. 1970'ler ve 1980'lerde fabrika özellikle AKM ve katlanır dipçikli AKMS üzerinde yoğunlaştı; Radom'daki değişiklikler tetik mekanizması ile 6H4 süngüsünü kapsıyordu.
Radom Hunter, AKM'nin sivil pazara dönük avcı sürümüdür. Üretici tarihçesi bunun tetik sistemi ve atış hızı yüzünden kötü karşılandığını söylüyor. IMFDB 7,62x39 mm kalibre ve yaklaşık 1987-2000 üretim aralığını veriyor; bu iki bilgi tek kaynaklıdır ve burada yalnızca not olarak yer alıyor.
Bu iki ürün bugün üretilmiyor. AK ailesi bugünkü üretici kataloğunda yer almıyor; yerini Beryl ve Grot aldı.
Radom Tantal ve Onyks
Tantal, Radom'un 5,45x39 mm kalibreli deneme tüfeğidir. Üretici tarihçesine göre AKM'nin Polonya'ya özgü gelişmiş bir sürümü olarak düşünüldü; 1981'de çalışmaya geri dönülmesine rağmen ilk sürüm fazla büyük olduğu için olumsuz değerlendirildi. Gövde kısaltılıp AKM şarjörleri kullanılabilir hale getirilince seri üretime girdi. Vikipedi'ye göre üretim 1989-1994 arasında yaklaşık 25.000 adetti.
Onyks, Tantal'ın kısa namlulu karabina türevidir. Vikipedi'ye göre yalnızca yaklaşık 200 adet yapıldı ve hiç tam olarak hizmete girmedi; çalışma 1989'da başladı. Bu iki tasarım Beryl'e giden yolda ara adımlardır: Mini-Beryl'in namlu profili Onyks'inkine yakındır.
Bu bilgilerin büyük bölümü tek kaynaklıdır. Tantal bugün üretici sitesinin güncel ürün listesinde yer almıyor.
Radom Beryl wz. 96
Beryl wz. 96, Polonya ordusunun 1990'ların sonundan itibaren standart piyade tüfeği olan 5,56x45 mm NATO kalibreli, gaz pistonlu karabinadır. Tasarım Tantal çizgisinden çıktı; hizmet tarihi Vikipedi'ye göre 1997, seri üretim 1999'dur. Üretici sayfasına göre sivil ve askerî teklifin temelini bugün de oluşturur.
Üretici teknik verileri: SS109 mermisiyle namlu çıkış hızı 920 m/s, enerji 1.690 J; atış biçimi tek, üçlü seri ve sürekli; teorik atış hızı dakikada 700; etkili menzil 600 m; arpacık ayarı 100-1.000 m; 30 atımlık şarjör; 6 setli namlu, 228 mm hatve; boy dipçik açıkken 980 mm, kapalıyken 910 mm; namlu 457 mm; şarjörsüz yaklaşık 3.650 g. Vikipedi aynı silah için 3,35 kg yazıyor; kaynaklar bu noktada farklı.
2004 ve 2009'da modernize sürümler çıktı: ayarlanabilir dipçik, yarı saydam plastik şarjör, ergonomik kabza ve ön tutamak, Picatinny rayları. Beryl M762 aynı silahın 7,62x39 mm sürümüdür; 600 m'ye kadar atış ve 40 mm Pallad tüfek altı bombaatarla çalışabilir. Litvanya az sayıda, Nijerya 2015'te 1.000 adet Beryl aldı. Üretici bu silahı ayrıca nişangâh ve gece görüş cihazlarıyla donanımlı sürümlerde sunuyor.
Radom Mini-Beryl
Mini-Beryl, Beryl'in kısaltılmış alt-karabina sürümüdür. Aynı 5,56x45 mm NATO kalibresini kullanır ve "benzer atış gücü, daha küçük ölçü" ihtiyacına yöneliktir. Şehir içi çatışma, araç mürettebatı ve özel birlikler için uygun görülür. Birlikte geliştirildiği için Beryl'in çalışma mantığını aynen taşır.
Vikipedi'ye göre karabina 1997'de hizmete girdi; namlu 235 mm, şarjörsüz ağırlık yaklaşık 3,0 kg, dipçik açıkken 730 mm ve kapalıyken 525 mm uzunluktadır. Standart şarjörü 20 atımlıktır; Beryl'in 30 atımlık şarjörleri de kullanılabilir. Üretici sayfası sabit mekanik hedef cihazlarında trityumlu ışık kaynağı kullanıldığını, sabit teleskopik veya katlanabilir dipçik seçeneklerini ve dört Picatinny rayı bulunduran kundağı anlatıyor.
Üretici, Mini-Beryl'in namlu ucuna takılan tüfek bombalarını gerçek fişekle fırlatabildiğini de yazıyor. Silah, Polonya ordusunun standart donanımındadır.
Radom-Sport, Beryl S223 ve Mini-Beryl S223
Bu üç ad, Radom'un yalnızca sivil pazara ayırdığı, tek atışlı karabinalardır. Üretici sitesinin tarih yazısı "Radom-Sport" adını anıyor: iki sürümlü, yüksek isabetli ve uzun menzilli bir sivil karabina. Güncel katalogda ise Beryl S223 ve Mini-Beryl S223 listeleniyor; bunların Radom-Sport'un doğrudan devamı olup olmadığı üretici metinlerinde açıkça yazılmıyor. Güncel iki modelin kalibresi .223 Remington'dır.
Beryl S223, soğuk dövme, krom kaplı namlusuyla 600 m'ye kadar isabetli atış için tarif ediliyor; AK sistemi standart nişan cihazlarına sahiptir ve isteğe bağlı bir Picatinny kızağı takılabilir. Yarı saydam 30 atımlık şarjör, ABD pazarındaki AK uyumlu .223 şarjörlerin çoğuyla çalışır. Mini-Beryl S223'te uzatılmış şarjör mandalı, büyütülmüş emniyet kolu, kısa nişan rayı, 1 ve 3 ayarlı katlanır arka nişangâh, RIS kundak ve sabit teleskopik plastik dipçik bulunur.
Bunlar bilinçli olarak sivil pazar için tasarlanmış yarı otomatik silahlardır; askerî Beryl gibi üçlü seri ya da sürekli ateş sunmaz. Katalogda fiyat verilmiyor.
Radom MSBS Grot
MSBS Grot ("Modüler Küçük Silah Sistemi"), Radom'un şu anki amiral gemisidir ve Polonya ordusunun Beryl'in yerine geçmesi planlanan 5,56x45 mm NATO kalibreli standart karabinasıdır. Dipçikli klasik (C) ve bullpup (B) düzeninde olmak üzere iki ana yapıda sunulur. İlk prototipler "Radon" adını taşıyordu; Grot adı Ev Ordusu komutanı General Stefan "Grot" Rowecki'ye saygı olarak eklendi (Vikipedi).
Üretici verileri: çıkış hızı 890 m/s, enerji 1.600 J, seçmeli atış (tek, sürekli), teorik atış hızı 700-900/dk, etkili menzil yaklaşık 500 m; klasik sürümde boy 900/843 mm, bullpup sürümünde 675 mm; namlu 406 mm, 6 set, hatve 178 mm; şarjörsüz ağırlık 3.650 g (klasik) ve 3.750 g (bullpup); şarjör 30 veya 60 atım. Modülerlik namlu, gövde ve sürgü grubu gibi temel unsurların kullanıcı tarafından değiştirilmesiyle farklı konfigürasyonlara (tüfek bombalı, alt-karabina, nişancı, hafif makineli) geçişe izin verir.
Gelişim aşamaları A0'dan A3'e gider. Silah Ajansı'nın başkanı Haziran 2026'da A3 sürümünün teknik belgelerini onayladı; 24 Haziran 2026'da yaklaşık 46.000 Grot C14 A3 için yaklaşık 600 milyon zł değerinde, 2026-2027 teslimatlı sözleşme imzalandı. Vikipedi, Polonya savunma bakanlığının daha önce toplam 53.000 MSBS sipariş ettiğini yazıyor; TFB bir başlığında 2023 sonunda 100.000 adetlik üretim eşiğinden söz ediyor (ayrıntısı doğrulanamadı). Grot sistemi MSPO 2025'te DEFENDER Ödülü aldı.
| Ad parçası | Anlamı (Vikipedi'ye göre) |
|---|---|
| C, B, R, S | Klasik, bullpup, temsil (tören) ve sivil spor sürümü |
| 10, 14, 16, 20 | Yaklaşık namlu uzunluğu (inç) |
| FB-M1 | Fabryka Broni, ilk model (M1) yapılandırması |
| A0-A3 | Ardışık geliştirme düzeyleri; 2026 askerî sürüm C14 FB-M1 A3 |
Radom Grot S10 ve S16 FB-M1
Grot S10 ve S16 FB-M1, MSBS Grot'un sivil, yalnızca tek atışlı yarı otomatik sürümleridir. Üretici bunları askerî ürünlerle aynı kalite standartlarında ürettiğini söylüyor. "S" spor anlamındadır; sayı yaklaşık namlu uzunluğunu verir. S10'da namlu 10,5 inçtir; S16 setinde 10,5 ve 16 inçlik iki namlu listeleniyor.
Kalibre konusunda kaynaklar farklı ifadeler kullanıyor: üretici katalog metni yalnızca "merkezî ateşlemeli karabina" diyor, bullpup sayfaları .223 Remington yazıyor, ikincil kaynaklar S16 için 5,56x45 mm NATO veriyor. Bu iki ölçü benzer ama aynı değildir; hangisinin kullanılacağını üreticinin kılavuzu belirler. Silah dahili STANAG 4694 (Picatinny) rayına, M-LOK uyumlu kundağa, 4 kademeli teleskopik katlanır dipçiğe, ½-28 dişli alev tutucuya ve AR uyumlu şarjörlere sahiptir (P-Mag 3. nesil hariç). Kontroller simetriktir: sağ ve solak kullanıcı için kilit mandalı, şarjör mandalı ve kurma kolu iki yandadır. Kovan atış yönü, kutudaki aletlerle sağ-sol değiştirilebilir. S10 setinde 10 atımlık şarjör, PVC taşıma kutusu ve kılavuz bulunur.
Fiyatlar: S16 FB-M1 için 5 Mart 2025'te Geissele tetikli sürüm 8.700 zł, OD Green ve Coyote renkli sürümler 8.970 zł olarak duyuruldu. Üretici ayrıca 11 Aralık 2025'te "MSBS GROT Pistol"in ABD ATF onayını aldığını açıkladı (üç namlu seçeneği); bu ürün ABD pazarına yöneliktir ve ayrıntısı doğrulanmamıştır.
Radom Grot BS10 ve BS16 Bullpup
BS10 ve BS16 FB-M1, Grot'un bullpup (şarjörün tetiğin arkasında olduğu) düzenindeki sivil sürümleridir. BS10 10,5 inçlik kısa namlusuyla "ölçüleri makineli tabancaya yakın, ancak tüfek fişeği kullanan" tek ürün olarak tanıtılıyor; üretici 300 m'ye kadar mesafede eğitim ve taktik çalışma için uygun olduğunu yazıyor. BS16 ise tam boyda 16 inçlik namluyu daha kısa gövdeyle birleştirir.
Üretici verileri: BS10 .223 Remington, namlu 267 mm (10,5 inç), boy 549 mm, şarjörsüz ağırlık 3.244 g, çıkış hızı 810 m/s. BS16 .223 Remington, namlu 406 mm, boy 688 mm, ağırlık 3.533 g, hız 920 m/s, enerji 1.600 J. Her ikisi de 6 setlidir ve gaz sistemi yan delikten gaz alır. Modüler yapı sayesinde standart kolçaklı düzene FB modülleriyle dönüştürülebilir.
Bullpup düzenin gerekçesi kompakt boyutta dengeli ağırlık ve ağırlık merkezinin omuza yakın olmasıdır; üretici bunu dar mekânlar ve araç içi için avantaj olarak sunuyor. İki sürümün de katalogda fiyatı yok.
Radom Grot .308 S16 ve S20
Grot .308 S16 ve S20, Radom'un sivil kataloğundaki .308 Winchester kalibreli yarı otomatik karabinalardır; uzun mesafe atıcılığına yöneliktir. Milmag, iki modelin 9 Ekim 2025'te dağıtıcılar aracılığıyla satışa sunulduğunu bildirdi. Tek atışlı, SA tetikli çalışırlar ve 10 atımlık şarjörle gelirler.
S16'da 406 mm (16 inç), S20'de 508 mm (20 inç) yivli namlu bulunur; yiv sayısı 4, hatve 254 mm'dir. Üretici verilerine göre S16 şarjörsüz yaklaşık 4,5 kg, etkili menzil yaklaşık 900 m; S20 yaklaşık 5,40 kg, toplam boy 1.073-1.100 mm, 12 g mermi için yaklaşık 750 m/s ilk hız ve yaklaşık 1.100 m etkili menzildir. Her ikisinde de namlu ömrü 10.000 atış olarak veriliyor. Namlu ağzında M18x1 dişli alev tutucu/ağız freni, hassas teleskopik dipçik ve M-LOK kundak bulunur.
Üretici bunları av tüfeği olarak konumlandırmıyor; hedef kitle ruhsatlı sivil atıcılar ve uzun mesafe müsabakalarıdır. S20 için fiyat bilgisi tek kaynaklıdır (17.770 zł); S16 için bulunamadı.
Radom Grot 762N
Grot 762N, MSBS ailesinin 7,62x51 mm (.308 Win.) kalibreli nişancı karabinasıdır. Üretici, silahın askerî kullanıcılar için destek silahı, sivil kullanıcılar için dinamik uzun mesafe müsabakası silahı olarak tasarlandığını yazıyor. Vikipedi proje çalışmasının 2015'in sonlarında başladığını söylüyor.
Üretici verileri: yalnızca tek atış; 20 inçlik namluda etkili menzil 1.200 m, 16 inçlikte 900 m; ağırlık sırasıyla yaklaşık 5,1 kg ve 4,5 kg; 4 sağa dönüşlü yiv, hatve 254 mm (1:10). Namlu uzunlukları 508 mm ve 406 mm'dir. Bu rakamlar etkili menzil olarak verilmiş üretici beyanlarıdır, atış koşullarına göre değişir.
Askerî alımlar 2023'te yaklaşık 250 takımla anılıyor; bu alımın tutarı bir haber sitesinde 11 milyon zł dolayında yazıyor ancak sözleşme belgesine ulaşılamadı. Silah Ajansı'nın tam sipariş sayısı bu sayfada doğrulanmış kabul edilmiyor.
Radom Nasıl Yapılır?
Radom silahları, kendi fabrikasında tezgâhta işlenen çelik ve alüminyum parçaların montajıyla üretilir; yüzey kaplaması, deneme atışı ve kalite kontrolü aynı tesiste yapılır. Üretici, 2014'te açılan yeni tesisin üretim salonları, laboratuvarları ve atış poligonu içerdiğini bildiriyor. Bu bölüm genel üretim bilgisidir, imalat veya dönüştürme talimatı değildir.
Üreticinin açıklamalarından çıkan tablo şöyledir: VIS 100 ve VIS 100 M1'in çerçevesi hafif alüminyum alaşımındandır, kayar kapak çeliktir. Vikipedi'ye göre metal parçalar Tenifer ile kaplanır ve bazı parçalar metal enjeksiyon kalıplamayla yapılır. M1 sürümünde isteğe bağlı Cerakote seramik boya uygulanır; üretici bu boyanın darbe, korozyon ve kimyasal dayanıklılık testlerini ASTM standartlarına göre geçtiğini yazıyor. Beryl S223'ün namlusu soğuk dövme ve krom kaplamadır. Eski Glauberyt ise ısıl işlemli sac parçalardan yapıldığı için yenilikçi sayılmıştı.
Savaş öncesi Mauser karabinasında fabrika, yaklaşık 60 metal parçanın neredeyse tamamını kendi üretiyordu; işgal döneminde namlular ve kundaklar Almanya'da yapılıyor, nihai montaj Avusturya'daki Steyr tesisinde gerçekleşiyordu. Üretici sitesine göre bu düzenin nedeni, tam silahların fabrikada üretilmesi halinde parçaların yer altı örgütlerinin montaj atölyelerine ulaşması korkusuydu.
| Model | Ana malzeme ve yöntem | Dayanak |
|---|---|---|
| VIS 100 / VIS 100 M1 | Alüminyum alaşımlı çerçeve, çelik kayar kapak, Tenifer, MIM parçalar; M1'de Cerakote | Üretici sayfası; Tenifer ve MIM için Vikipedi |
| MPS | Modüler çerçeve, değiştirilebilir kabza plakaları | Üretici sayfası |
| Beryl S223 | Soğuk dövme, krom kaplı namlu | Üretici sayfası |
| Grot | Modüler gövde, yarı saydam polimer şarjör (M2 ile) | Üretici ve Vikipedi |
| Glauberyt | Isıl işlemli sac gövde | Üretici tarih yazısı |
| P-83 Wanad | Preslenmiş, oksitlenmiş sac parçalar | Vikipedi |
| Mauser wz. 98a / 29 | Yaklaşık 60 çelik parça, ahşap kundak | Üretici tarih yazısı |
Radom Maliyeti Nedir?
Radom'un maliyeti yalnızca silah bedelinden oluşmaz: şarjör, optik, fişek, ruhsat işlemleri ve izin harçları da eklenir. Doğrulanabilen rakamlar Polonya'da Grot S16 için 8.700-8.970 zł, ABD'de VIS 100 M1 için 939-1.149 dolardır. Askerî alımlarda ise yaklaşık 46.000 karabina 600 milyon zł'lik sözleşmeyle alınıyor.
Askerî sözleşmeyi bölmek yanıltıcı olabilir. 600 milyon zł yaklaşık 46.000'e bölününce birim başına 13.000 zł civarında bir değer çıkar; bu bizim yaptığımız kaba bir hesaptır, sözleşmenin yedek parça, aksesuar ve destek kalemlerini içerip içermediği belli değildir. Sivil fiyatla doğrudan kıyaslanmamalıdır. Vikipedi'nin Beryl için verdiği 1.570 dolarlık birim maliyeti de tek kaynaklı ve tarihsizdir.
Fişek, ruhsat harcı ve izin ücretleri gibi kalemler bu çalışmada rakamla verilmiyor: ilgili güncel tutarlar mevzuat ve kurum duyurularından kontrol edilmelidir. Şarjör fiyatı da ürünün ülkesine ve arzına göre değişir; VIS 100 M1'de özel şarjör arzının sınırlı olduğu 2022'de belirtilmişti.
| Maliyet kalemi | Bilinen değer | Not |
|---|---|---|
| Grot S16 FB-M1 (Polonya) | 8.700-8.970 zł | KDV dahil, Mart 2025 |
| Grot .308 S20 (Polonya) | 17.770 zł | Duyuru Mart 2025; tek kaynak |
| VIS 100 M1 (ABD) | 939-1.149 USD | Tavsiye fiyatı, 2022 |
| MPS (Polonya) | 3.300-3.500 zł (resmî değil) | Mayıs 2025, doğrulanmadı |
| Askerî Grot C14 A3 | Yaklaşık 600 milyon zł / yaklaşık 46.000 adet | Sözleşme tutarı; birim fiyat değil |
| Fişek, ruhsat, harç | Rakam verilmedi | Güncel mevzuattan kontrol edilmeli |
Radom Menzili Nedir?
Radom silahlarının menzili modele göre çok farklıdır: tabancalar yaklaşık 50 m'ye kadar isabetli atış için tasarlanmıştır, 5,56 mm karabinalar 500-600 m, .308 karabinalar ise 900-1.200 m etkili menzil beyan eder. Bunlar üretici rakamlarıdır; gerçek isabet nişancıya, fişeğe ve hava koşuluna bağlıdır.

Etkili menzil ile tehlike menzili aynı şey değildir. VIS 100'ün üretici sayfası taktik etki menzilini yaklaşık 150 m, mermi tehlike menzilini ise yaklaşık 2.000 m olarak veriyor. Başka bir deyişle, isabet beklenen mesafe ile merminin hâlâ zarar verebileceği uzaklık çok farklıdır; atış poligonlarında güvenlik hep ikinci rakama göre planlanır.
| Model | Kalibre | Üretici menzil beyanı |
|---|---|---|
| VIS 100 / MPS / MPS ARMY | 9x19 mm | Yaklaşık 50 m etkili (VIS 100 için taktik etki yaklaşık 150 m, tehlike yaklaşık 2.000 m) |
| Glauberyt | 9x18 / 9x19 mm | Vikipedi: 150 m'ye kadar kişisel savunma; nişangâh 75-200 m |
| Beryl wz. 96 | 5,56x45 mm | Etkili 600 m, nişangâh ayarı 100-1.000 m |
| Beryl M762 | 7,62x39 mm | Yaklaşık 600 m; 40 mm bombaatarla 400 m'ye kadar grup hedefler |
| Beryl S223 | .223 Remington | Namlu kalitesi sayesinde 600 m'ye kadar isabetli atış |
| MSBS Grot (5,56) | 5,56x45 mm | Yaklaşık 500 m |
| Grot BS10 | .223 Remington | Eğitim ve taktik çalışma için 300 m'ye kadar |
| Grot .308 S16 / S20 | .308 Winchester | Yaklaşık 900 m / yaklaşık 1.100 m |
| Grot 762N (16 / 20 inç) | 7,62x51 mm | 900 m / 1.200 m |
Güvenlik uyarısı: Menzil rakamları atışın güvenli olduğu anlamına gelmez. Atış yalnızca onaylı poligonlarda, arkasında yeterli güvenlik alanı ve kovan yatağı bulunan yerlerde yapılmalıdır.
Radom Nerenin?
Radom, Polonya devletine bağlı PGZ holdinginin üyesi olan Fabryka Broni „Łucznik" – Radom şirketine aittir. "Radom" aynı zamanda eski Vis tabancasının lakabıdır; bu tabanca savaş yıllarında hem Polonya hem Alman denetiminde üretilmiştir. "Łucznik" adı ise dikiş makineleri için özel bir yatırımcıya geçmiştir.
Şirketin sahiplik zincirini üretici sitesinden izlemek mümkündür. 2000 yılının yazında Zakłady Metalowe "Łucznik" ile Sanayi Geliştirme Ajansı birlikte Fabryka Broni „Łucznik" – Radom şirketini kurdu. 2002'de şirket, Bakanlar Kurulu'nun oluşturduğu Bumar Grubu'na girdi. Ağustos 2012'de Ajans ile Bumar Grubu yeni tesis için yatırım anlaşması imzaladı. Bugünkü sahibi PGZ'dir; üretici sitesi şirketin PGZ'nin parçası olduğunu yazıyor, ancak geçiş tarihini vermiyor.
| Dönem | Sahip / yapı | Not |
|---|---|---|
| 1920'ler-1939 | Devlet fabrikası, Państwowe Wytwórnie Uzbrojenia holdingi | 1926'daki yeniden yapılanmadan sonra |
| 1940-1945 | Alman denetimi, Steyr-Daimler-Puch | "Waffenfabrik in Radom" |
| 31 Aralık 1951 | Zakłady Metalowe im. Gen. Waltera | Savaş sonrası devlet işletmesi |
| 1972 | Predom-Łucznik adı | Mekanik ev aletleri birliğine bağlandı |
| Kasım 1990 | Zakłady Metalowe "Łucznik" | Walter adı bırakıldı |
| 2000 | Fabryka Broni "Łucznik" – Radom | Eski şirketin iflası aynı yıl ilan edildi |
| 2002 | Bumar Grubu | Savunma sanayii holdingi |
| Sonraki yıllar | PGZ grubu | Geçiş tarihi üretici sitesinde belirtilmiyor |
Eski şirketin iflası ayrı bir konudur: üretici sitesi borcun 168 milyon zł'ye ulaştığını ve 13 Kasım 2000'de iflasın ilan edildiğini yazıyor; Vikipedi de aynı tarihi veriyor. Silah üretimi bu iflastan önce, 30 Haziran 2000'de kurulan yeni şirkete geçmişti.
En İyi Radom Modeli Hangisi?
En iyi Radom modeli kullanım amacına bağlıdır: koleksiyon için Vis wz. 35 yeniden üretimleri, sivil spor tabancası için VIS 100 M1 ya da MPS, yarı otomatik karabina için Grot S16, uzun mesafe için Grot .308 ya da 762N öne çıkar. Tek bir "en iyi" ilan etmek için bağımsız karşılaştırma verisi yeterli değildir.
Seçimde bakılabilecek ölçütler şunlardır: kalibre ve mühimmat bulunabilirliği, mevzuat uygunluğu, ergonomi, şarjör arzı, servis ve yedek parça erişimi, fiyat ve ürünün üretimde olup olmadığı. Radom'un üretici ödülleri (MSPO 2025 DEFENDER Ödülü, MSPO 2026'da MPS ARMY ödülü) ürünlerin sektörde ilgi gördüğünü gösterir; ancak bunlar kullanıcı başarımı hakkında kesin bilgi vermez.
| Amaç | Değerlendirilebilecek model | Ölçüt |
|---|---|---|
| Koleksiyon | Vis wz. 35 yeniden üretimleri; savaş dönemi Radom'lar | Seri numarası, orijinallik, hatıra serisi sayısı |
| Sivil 9 mm tabanca | VIS 100 M1, MPS | Şarjör arzı, optik hazırlık, ergonomi, mevzuat |
| Yarı otomatik orta menzil karabina | Grot S10 / S16, BS10 / BS16, Beryl S223 | Boyut, AR uyumlu şarjör, fiyat, ABD ve Polonya dışı bulunabilirlik |
| Uzun mesafe atıcılığı | Grot .308 S16 / S20, Grot 762N | Namlu uzunluğu, menzil beyanı, ağırlık |
| Tarihî ilgi | P-64, P-83, PM-63 | Dönem değeri; yeni satışları yok |
Radom Kaç MM Çeşitlere Sahip?
Radom ürünleri sekiz farklı fişek ailesi kullanır: tabancalarda 9x19 mm Parabellum ve 9x18 mm Makarov, karabinalarda 5,56x45 mm NATO, .223 Remington, 7,62x39 mm, 5,45x39 mm, 7,62x51 mm (.308 Win.) ve eski Mauser karabinalarında 7,92 mm. Güncel sivil katalogda 9x19 mm, .223 Remington ve .308 öne çıkar.
"Kaç mm" sorusu çoğu zaman kalibre ile fişek boyunu karıştırır. 9x19 mm'de ilk sayı mermi çapını, ikincisi kovan uzunluğunu gösterir. Aynı 9 mm çaplı 9x18 mm Makarov ile 9x19 mm Parabellum fişekleri birbirinin yerine kullanılamaz; bu nedenle P-64 ve P-83 gibi Makarov tabancaları ile VIS 100 gibi Parabellum tabancaları arasında mühimmat uyumu yoktur.
| Kalibre | Radom modelleri | Durum |
|---|---|---|
| 9x19 mm Parabellum | Vis wz. 35, MAG, VIS 100 / M1, MPS, Walther P99, Glauberyt PM-84P/98/06 | Güncel ve tarihî |
| 9x18 mm Makarov | P-64, P-83, PM-63, Glauberyt PM-84 | Tarihî |
| 5,56x45 mm NATO | Beryl, Mini-Beryl, MSBS Grot | Güncel (askerî) |
| .223 Remington | Beryl S223, Mini-Beryl S223, Grot BS10 / BS16, Grot S serisi (kaynak farkı) | Güncel (sivil) |
| 7,62x39 mm | AKM, Radom Hunter (tek kaynak), Beryl M762, Grot (isteğe bağlı kalibre) | Karışık |
| 5,45x39 mm | Tantal, Onyks | Tarihî |
| 7,62x51 mm (.308 Win.) | Grot 762N, Grot .308 S16 / S20 | Güncel |
| 7,92 mm Mauser | Mauser wz. 98a ve wz. 29 | Tarihî (genel bilgi) |
En Popüler Radom Modelleri?
Popülerlik ölçütüne göre liste değişir: üretim adedine göre Mauser karabinaları, AK ailesi ve Vis öne çıkar; güncel görünürlüğe göre MSBS Grot, VIS 100 ve MPS konuşulur. Doğrudan satış ya da arama hacmi verisine ulaşılamadığı için sıralama kaynaklı üretim ve sözleşme rakamlarına dayanır.
Savaş öncesinde Radom'dan yaklaşık 470 bin Mauser karabina ve 30 binin üzerinde Vis çıktığı hesaplanıyor. Fabrika 1960 civarında AK karabinası için yılda 200 bin adetlik bir plan yapmıştı. Güncel tarafta Silah Ajansı'nın 2026 sözleşmesi yaklaşık 46.000 Grot için yapıldı ve TFB bir başlıkta 2023 sonunda 100.000 adetlik Grot üretim eşiğini duyurdu. VIS 100 için sözleşme sayısı Vikipedi'ye göre 19.900 adettir. Kaynakların ölçütleri farklı olduğu için bu rakamlar sıralama yapmaya yetmez.
| Ölçüt | Model | Rakam ve kaynak |
|---|---|---|
| Savaşlar arası üretim | Mauser karabinaları | Yaklaşık 470.000 (üretici tarih yazısı, Nalberski hesabı) |
| AK ailesi planı | AK / AKM | 1960 civarı yılda 200.000 planlanmıştı (üretici tarih yazısı) |
| Vis (toplam, savaş dönemi) | Vis wz. 35 / P35(p) | 312.000-380.000 (Milmag); kaynaklar farklı |
| PM-63 | RAK | Yaklaşık 80.000 (Vikipedi, tek kaynak) |
| Güncel askerî sipariş | Grot C14 A3 | Yaklaşık 46.000, 2026-2027 (üretici haberi) |
| Güncel tabanca | VIS 100 | 19.900 sözleşme (Vikipedi, tek kaynak) |
Radom Fabrikası Nerede?
Radom fabrikası Polonya'nın Radom şehrinde, ul. Aleksego Grobickiego 23 adresinde bulunur. Bu yeni tesis 1 Temmuz 2014'te açıldı ve Tarnobrzeg Özel Ekonomik Bölgesi'nin Radom alt bölgesindeki Euro-Park Wisłosan sahasında yer alır. Eski fabrika alanı ise şehrin güneybatısındaki Mariackie çiftliğiydi.

Üretici sitesine göre yeni tesis 100 milyon zł'yi aşan yatırımla kuruldu; üretim salonları, laboratuvarlar ve atış poligonu içeriyor. Yapı, açıklamada Avrupa'nın en modern benzer tesislerinden biri olarak tanıtılıyor. Eski tarihî alanı 2004 sonbaharında iflas yönetiminden satın aldı ancak koruma sorunları yüzünden yeni tesise taşınma kararı verildi. Yatırım anlaşması Ağustos 2012'de yapıldı, inşaat Kasım 2012'de başladı.
Savaş döneminde fabrikanın yanındaki alan zorla çalıştırılan Yahudi mahkûmlar için bir çalışma kampına dönüştü ve bu kamp Ocak 1944'te Majdanek kampının alt kampı oldu; bu bilgi üretici sitesinin tarih yazısında yer alıyor.
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Bugünkü adres | ul. Aleksego Grobickiego 23, 26-617 Radom, Polonya |
| Açılış | 1 Temmuz 2014 |
| Bölge | Tarnobrzeg Özel Ekonomik Bölgesi, Radom alt bölgesi (Euro-Park Wisłosan) |
| Yatırım | 100 milyon zł üzeri |
| Tesisler | Üretim salonları, laboratuvarlar, atış poligonu |
| Eski alan | Mariackie çiftliği, yaklaşık 6 hektar; Młodzianowska ve Mariacka sokakları ile demiryolu arasında |
Radom'un Anlamı Nedir?
Radom, Polonya'da bir şehrin adıdır; silah dünyasında ise fabrikanın, şirketin ve Vis wz. 35 tabancasının kısa adı olarak kullanılır. Marka ve model adlarının çoğu Lehçe sözcüklerden ya da kısaltmalardan oluşur; "Łucznik" okçu, "Vis" Latince güç, "Grot" ok ucu anlamına gelir.
Şehir adının kökenine dair bu çalışmada doğrulanmış bir açıklamaya ulaşılamadı. Aşağıdaki tabloda yalnızca üretici sitesi, Vikipedi ya da tarih yazılarında açıkça açıklanan adlar yer alıyor.
| Ad | Anlamı | Dayanak |
|---|---|---|
| Radom | Polonya'da şehir; Vis'in takma adı | Vikipedi şehir maddesi |
| Łucznik | Okçu; 1929'da bisiklet markası olarak belirlendi | Üretici tarih yazısı |
| FB | Fabryka Broni, "silah fabrikası" | Üretici tarih yazısı ve Vikipedi |
| Vis | Latince "güç, kuvvet"; ilk adı WiS (tasarımcıların baş harfleri) | Vikipedi, bir Polonya tarih sitesi |
| wz. | wzór, "model" | Vikipedi |
| Czak (P-64) | Tasarımcıların soyadlarının baş harfleri | Vikipedi |
| Wanad (P-83) | Vanadyum | Vikipedi |
| RAK (PM-63) | Ręczny Automat Komandosów | Vikipedi; Lehçe "rak" kanser veya kerevit demektir |
| Glauberyt | Bir mineralin adı | Vikipedi |
| Beryl | Berilyum | Vikipedi |
| Onyks | Oniks taşı | Vikipedi |
| MSBS | Modułowy System Broni Strzeleckiej, "modüler küçük silah sistemi" | Üretici sitesi |
| Grot | Ok ucu; General Stefan "Grot" Rowecki'ye gönderme | Vikipedi |
| Radon | Grot'un ilk halk adı; bir silah dergisinin yarışmasında seçildi | Üretici tarih yazısı |
| Ragun | Radom ve "gun" sözcüklerinin birleşimi (VIS 100'ün eski adı PR-15) | Vikipedi, tek kaynak |
| MPS | Modułowy Pistolet Samopowtarzalny, "modüler yarı otomatik tabanca" | Üretici sitesi |
Radom Hangi Yıl Üretildi?
Radom'un yıl tarihi tek bir tarih değildir: fabrika projesi 1922'de başladı, üretim 1920'lerin sonunda oturdu, Vis 1935-1936'da hizmete girdi, bugünkü şirket 2000'de kuruldu, yeni tesis 2014'te açıldı ve bugünkü ana ürünler 2018'den sonra geldi. Hangi yılın kastedildiği "Radom" kelimesinin hangi anlamıyla kullanıldığına bağlıdır.
| Yıl | Olay | Not |
|---|---|---|
| 1922 | Fabrika projesi ve arsa seçimi | Mayıs 1922 komisyon; Aralık 1922'de memurlar Radom'da |
| 1923 | İnşaat başladı | Mart 1923, Mariackie çiftliği |
| 1926 | 900 makine, 800 çalışan | Üretici tarih yazısı |
| 1927 | Üretim ve yeni yönetici | 1 Nisan: Ołdakowski; Vikipedi 31 Aralık'ı veriyor |
| 1928 | Mauser wz. 98: 54,6 bin adet | Üretici tarih yazısı |
| 1929 | Łucznik adı bisikletlere veriliyor | Üretici tarih yazısı |
| 1930-1932 | Vis prototipi ve patent | Kaynaklar yerini farklı yazıyor |
| 1931 | Mauser wz. 29; Radom tek karabina üreticisi | Üretici tarih yazısı |
| 1935-1936 | Vis seri üretimi ve ordu kabulü | Üretici sitesi 1936 yazıyor; Vikipedi 1935 sonu |
| 1939 | Alman işgali | 8 Eylül 1939 Radom'a girildi |
| 1940 | Fabrika Alman yönetiminde üretime döndü | "Waffenfabrik in Radom" |
| 1945 | Vis üretiminin sonu | Nisan 1945 (Vikipedi) |
| 1951 | Zakłady Metalowe im. Gen. Waltera | 31 Aralık 1951 |
| 1957 | AK karabinasının ilk çıkışı | Üretici tarih yazısı |
| 1964-1965 | P-64 ve PM-63 RAK seri üretimi | Kaynaklar bir yıl farklı yazıyor |
| 1983-1984 | P-83 Wanad ve Glauberyt | Vikipedi |
| 1989-1994 | Tantal üretimi | Vikipedi |
| 1997-1999 | Beryl hizmete girer, seri üretim | Vikipedi |
| 2000 | FB "Łucznik" – Radom kuruldu | Eski şirketin iflası 13 Kasım 2000 |
| 2014 | Yeni fabrika | 1 Temmuz 2014 |
| 2018 | VIS 100 sözleşmesi, Grot üretimi, Vis hatıra serisi | Vikipedi ve Milmag |
| 2022 | VIS 100 M1 ABD ihracatı | Gun Digest, Temmuz 2022 |
| 2025 | MPS satışı (25 Ağustos), Grot .308 satışı (Ekim) | Üretici haberi, Milmag |
| 2026 | Grot C14 A3 sözleşmesi | 24 Haziran 2026 |
Radom'un Tüfeği Var mı?
Evet, Radom'un tüfek sınıfı yivli karabinaları vardır; ancak yivsiz av tüfeği yoktur. Askerî tarafta Beryl, Mini-Beryl, MSBS Grot ve Grot 762N, sivil tarafta Grot S, BS ve .308 serisi ile Beryl S223 bulunur. Üretici kataloglarında bu silahlara "karabinek" (karabina) denir.

Türkçede "tüfek" kelimesi çoğu zaman karabina ve av tüfeğini birlikte anar; mevzuat açısından ise yivli ve yivsiz ayrımı önemlidir. Radom'un sivil karabinaları yarı otomatik, yalnızca tek atışlıdır. Askerî sürümlerde seçmeli ateş vardır ve bunlar sivil satışa sunulmaz.
| Silah | Kalibre | Pazar | Not |
|---|---|---|---|
| Beryl wz. 96 | 5,56x45 mm | Askerî | Üçlü seri ve sürekli atış |
| Beryl M762 | 7,62x39 mm | Askerî | 600 m'ye kadar |
| Mini-Beryl | 5,56x45 mm | Askerî | Kısa namlulu alt-karabina |
| MSBS Grot | 5,56x45 mm | Askerî | Klasik ve bullpup |
| Grot 762N | 7,62x51 mm | Askerî ve müsabaka | Tek atış, 900-1.200 m |
| Grot S10 / S16 / BS10 / BS16 | .223 Rem. / 5,56 mm | Sivil | Yarı otomatik |
| Grot .308 S16 / S20 | .308 Winchester | Sivil | Yarı otomatik |
| Beryl S223, Mini-Beryl S223 | .223 Remington | Sivil | Yarı otomatik |
| Mauser wz. 98a / 29 | 7,92 mm | Tarihî | Üretilmiyor |
| Yivsiz av tüfeği | - | - | Ürün yelpazesinde yok |
Kaç Çeşit Radom Var?
Radom için tek bir model sayısı vermek mümkün değildir; sayı, "çeşit" ölçütüne göre değişir. Üretici sitesinde askerî kategoride 8, sivil kategoride 15 ürün kaydı listeleniyor. Bu sayfa tarihî ve güncel ürünleri yirmi ana aile altında topluyor; alt sürümler, renk seçenekleri ve namlu boyları sayıyı kat kat artırır.
Örneğin Grot adı C, B, R ve S sürümlerini, 10, 14, 16 ve 20 inçlik namlu boylarını ve A0'dan A3'e geliştirme düzeylerini kapsıyor. Beryl'in ise Vikipedi'ye göre wz. 96, Mini-Beryl, M762, M545 ve Commando türevleri var. Sivil sayfadaki 15 kayıt bıçak ve takımları da içerdiği için o rakam gerçek tabanca ve karabina sayısı değildir.
| Ölçüt | Sayı | Not |
|---|---|---|
| Üretici askerî katalog kaydı | 8 | Grot 762N, MPS, MSBS Grot, VIS 100, MSBS-R, Beryl, Mini-Beryl, Beryl M762 |
| Üretici sivil katalog kaydı | 15 | Bıçak, takım ve renk sürümleri dahil |
| Bu sayfadaki model ailesi | 20 | Tarihî ve güncel |
| Kalibre ailesi | 8 | 9x19 mm'den 7,92 mm'ye |
Radom Ne Kadar Mermi Alır?
Radom tabancalarının şarjör kapasitesi 6 ile 17 atım arasındadır: P-64'te 6, Vis ve P-83'te 8, MAG, VIS 100 ve MPS'te 15 (bazılarında 17). Karabinalarda standart şarjör 30 atımdır; Mini-Beryl'de 20 atımlık ve Grot'ta 60 atımlık seçenek de bulunur. Sivil sürümler ülke kurallarına göre daha küçük şarjörle sunulabilir.
| Model | Şarjör kapasitesi | Not |
|---|---|---|
| Vis wz. 35 | 8 | Vikipedi |
| P-64 | 6 | Vikipedi |
| P-83 Wanad | 8 | Vikipedi |
| MAG-95 / 98 | 15 (MAG-98C: 20) | Vikipedi |
| VIS 100 | 15 | Üretici |
| VIS 100 M1 | 17 (alt tabla ile 15) | Üretici; ABD'de 10 atımlık uyumlu şarjör de sunuluyor (Gun Digest) |
| MPS | 15 (isteğe bağlı 17) | Üretici |
| MPS ARMY | 17 | Üretici |
| PM-63 RAK | 15 veya 25 | Vikipedi |
| Glauberyt | 15 veya 25 | Vikipedi |
| Beryl / Beryl S223 | 30 | Üretici |
| Mini-Beryl | 20 veya 30 | Vikipedi |
| Grot (askerî) | 30 veya 60 | Üretici |
| Grot S10 ve .308 S16 / S20 (sivil set) | 10 atımlık şarjör pakete dahil | Üretici paket listesi |
Radom Nasıl Sökülür?
Radom silahlarının sökülüp temizlenme adımları her model için üreticinin kullanım kılavuzunda yer alır ve bu sayfada adım adım tarif edilmez. Genel kural, her işlemden önce silahın boşaltıldığını ve namluda fişek olmadığını gözle ve kılavuza uygun biçimde doğrulamak, söküm ve bakımı yalnızca kılavuzun anlattığı kadarıyla yapmaktır.

Üretici sitesinde ürün sayfalarında "kullanım kılavuzu" dosyaları (Lehçe "Instrukcja użytkowania") bulunur; örneğin Beryl, VIS 100, Grot ve MPS için ayrı kılavuz vardır. Garanti onarımına ilişkin bilgi ürün sayfalarında ayrıca verilir. Modüler silahlarda (Grot, MPS) üretici bazı modüllerin kullanıcı tarafından hızlıca değiştirilebildiğini yazıyor; ancak bu, kılavuzda yazan ölçüler dışında müdahale edilebileceği anlamına gelmez.
Tarihî Vis için tasarım notu şudur: Vikipedi'ye göre sökümde kullanılan kol, kayar kapağı geri kilitleyerek parçaların ayrılmasını sağlar. Eski savaş dönemi tabancalar aşınmış ve değerli olabilir; koleksiyon parçalarının bakımı uzman bir silah ustasına yaptırılmalıdır.
Güvenlik uyarısı: Bu bölüm bakım talimatı değildir. Silahların bakımı ve onarımı için üreticinin kılavuzuna ve yetkili servise başvurulmalıdır.
Radom'un En İyi Modeli Hangisidir?
Kaynaklı görüşlere göre Radom'un en çok övülen ürünleri Vis wz. 35, MSBS Grot ve VIS 100'dür. Hiçbiri tek bir kesin hüküm sayılamaz: övgüler kaynağa ve dönemine bağlıdır ve bağımsız karşılaştırmalı test verisi sınırlıdır. Aşağıdaki liste yalnızca atıf yapılabilen değerlendirmeleri içerir.
Vis için üretici sitesi bazı uzmanların onu askerî tarihin en iyi tabancaları arasında saydığını yazıyor; Vikipedi de aynı görüşü "bazılarına göre" olarak veriyor ve 6.000 atış sonrasında güvenilirliğini koruduğunu belirtiyor. Grot için Vikipedi, WAT testlerinde HK416'ya göre bazı ölçütlerde iyi sonuç verdiğini yazıyor; üretici tarih yazısı ise karabinanın kullanıcılardan çok yüksek değerlendirme aldığını söylüyor. Bu iki ifade üreticiden ve tek kaynaktan geldiği için bağımsız doğrulama gerektirir.
VIS 100 M1 için 2022 tarihli bir ABD incelemesi tetik kuvvetini yaklaşık 10 lb (çift tesir) ve 5 lb (tek tesir) ölçtü; ayırt edici yönleri ergonomik kontroller ve lifli nişangâhlardı. MAG-95 ise ordu denemelerinde WIST-94'ten güvenilir bulundu ama ağırlık kıstasına takıldı. Bunlar tek tek modeller içindir; genel sıralama sayılamaz.
| Model | Görüş | Kaynak ve sınırlama |
|---|---|---|
| Vis wz. 35 | Döneminin en iyi askerî tabancalarından biri | Üretici tarih yazısı; Vikipedi ("bazılarına göre") |
| MSBS Grot | Bazı ölçütlerde HK416'dan iyi sonuç; kullanıcılardan yüksek not | Vikipedi (tek kaynak); üretici tarih yazısı |
| VIS 100 M1 | Ergonomik, ancak şarjör arzı sınırlı | 2022 TFB incelemesi, tek inceleme |
| MAG-95 | Güvenilirlik WIST-94'ten iyi, fakat ağır | Vikipedi, tek kaynak |
| MPS ARMY | MSPO 2026 ödülü | Üretici haberi |
Radom 9 mm Kaç Para?
Radom 9 mm tabancalar için Türkiye fiyatı bulunamadı. Doğrulanan rakamlar şunlardır: VIS 100 M1 için ABD'de 2022'de 939-1.149 dolar tavsiye fiyatı, MPS için resmî olmayan 3.300-3.500 zł ve 2016'daki Vis wz. 35 hatıra açık artırmasında 8.000-10.100 zł. Tüm rakamlar yabancı para birimindedir ve TL'ye çevrilmemiştir.
"9 mm" iki ayrı fişeği anlatabilir. Güncel Radom tabancaları 9x19 mm Parabellum kullanır; 9x18 mm Makarov kullanan P-64 ve P-83 artık satılmıyor. Fiyatların nedenleri ve tarihleri fiyat bölümündeki alt başlıklarda ayrıntılı verilmiştir.
| Model | Fiyat | Para birimi ve tarih |
|---|---|---|
| VIS 100 M1 | 939-1.149 | USD, ABD tavsiye fiyatı, 2022 |
| MPS | 3.300-3.500 (doğrulanmamış) | PLN, Mayıs 2025 |
| Vis wz. 35 hatıra serisi | 8.000-10.100 | PLN, açık artırma, 2016 |
| P-64, P-83, MAG | Güncel fiyat bulunamadı | Üretimden kalktı |
Radom Havalı Tabanca Modelleri
Radom'un ürün yelpazesinde havalı veya gaz basınçlı tabanca yoktur. Üretici sitesinin güncel askerî ve sivil katalogları yalnızca ateşli silahlardan oluşuyor. Eğitim sistemleri bölümündeki sayfa bu çalışmada "bulunamadı" yanıtı verdi; tarih yazısında ise boya dolu mermi atan bir eğitim ve spor seti anılıyor.
Üretici tarihçesi bu seti BRS 00 FX adıyla anıyor ve ateşli silah yerine boyayla dolu mermi kullanan bir eğitim ve spor seti olarak tanımlıyor. Çalışma ilkesi ve basınç kaynağı metinde belirtilmiyor; bu nedenle onu havalı silah saymak doğrulanmış olmaz. Radom adıyla satılan, lisanslı bir havalı tabanca da bulunamadı.
Havalı ve gaz basınçlı silahlar Türkiye'de 2521 sayılı Kanun kapsamındadır; içerik tarafsız ve ansiklopedik olarak tutulmuştur. Aynı "Łucznik" adını taşıyan başka ürünler (ör. dikiş makineleri) silah şirketinin ürünü değildir.
En İyi Radom Av Tüfeği Hangisi?
Radom'un yivsiz av tüfeği yoktur; bu nedenle "en iyi Radom av tüfeği" diye bir seçenek bulunmuyor. Üretici kataloglarında av amaçlı ürün olarak konumlandırılmış bir model da yok. En yakın tarihî örnek, AKM'nin sivil sürümü olarak yapılan ve tetik ile atış hızı yüzünden kötü karşılanan Radom Hunter'dır.
Üretici sitesinin kilit müşteri listesinde Polonya Devlet Ormanları yer alır; bu, kurumun silah kullanıcısı olduğunu gösterir, ürünün av tüfeği olduğunu göstermez. Grot .308 serisi yarı otomatik bir karabinadır ve üretici onu uzun mesafe atıcılığına yönelik anlatıyor. Bir ürünün avda kullanılıp kullanılamayacağı hukuki bir sorudur ve Türkiye'de 4915 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerce düzenlenir.
| Av türü | Radom ürünü | Not |
|---|---|---|
| Yivsiz av tüfeği (pompalı, yarı otomatik, çifte) | Yok | Üretici kataloğunda bulunmuyor |
| Yivli av karabinası | Üretici av olarak konumlandırmıyor | Grot .308 S16 / S20 uzun mesafe atıcılığı için |
| AKM türevi sivil | Radom Hunter (artık üretilmiyor) | Üretici tarihçesi; kötü karşılandı |
Hukuki not: Bu bölüm 2521 ve 4915 sayılı kanunların genel çerçevesine dayanan bilgi notudur; hukuki tavsiye değildir. Av silahı kullanımı ve ruhsat için il emniyet müdürlüğüne ve avlanma mevzuatına başvurulmalıdır.