ÇELİKKUBBE (Çelik Kubbe), Türkiye'nin alçak irtifadaki dronlardan yüksek irtifadaki uçak ve füze tehditlerine uzanan hava savunma unsurlarını tek bir ağ altında birleştirmeyi hedefleyen ulusal programın adıdır. Ortada tek bir silah ya da tek bir araç yoktur. Radarlar, füzeler, toplar, elektronik harp sistemleri, karşı-İHA araçları ve komuta kontrol yazılımı birlikte çalışacak biçimde bir "sistemler sistemi" olarak kurgulanır.
Bu sayfa, 17 Kasım 2026'ya kadar yayımlanan SSB, ASELSAN, ROKETSAN ve MSB açıklamalarına, KAP bildirimlerine ve savunma basınına dayanır. Her bileşenin menzili, hızı ve füze sayısı ayrıdır; tek bir "Çelik Kubbe menzili" ya da "Çelik Kubbe hızı" bulunmaz. Resmî olarak açıklanmayan değerler için "açıklanmadı" yazılır, yalnızca üretici beyanına dayanan bilgiler ise ayrıca işaretlenir.

Veri notu: Program tek bir sözleşmeyle yürümüyor; SSB parça parça sözleşme imzalıyor ve toplam adetler kamuoyuna verilmiyor. Bu yüzden sayfadaki rakamların her biri, yanındaki tarih ve kaynak türüyle birlikte okunmalıdır.
Çelik Kubbe Nedir?
Çelik Kubbe, Türkiye'nin yerli radar, füze, top, elektronik harp ve komuta kontrol sistemlerini ortak bir ağda toplayan ulusal katmanlı hava ve füze savunma programıdır. Koordinasyonu Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) yürütür, ana bütünleştirici ASELSAN'dır; ROKETSAN, TÜBİTAK SAGE, MKE ve HAVELSAN da çalışmanın içindedir.
Program, 6 Ağustos 2024'teki Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) toplantısında onaylanan kararla kamuoyunun gündemine girdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan 2025 Ağustos'undaki teslimat töreninde yapıyı "sistemler sistemi" diye tarif etti. Buradaki fikir basit: sensörlerden gelen veri tek bir hava resminde birleşir, hangi tehdide hangi silahın karşılık vereceğine bu ortak resme bakılarak karar verilir.
Çelik Kubbe'nin parçalarının birçoğu programdan önce de vardı. KORKUT 2016'dan beri Kara Kuvvetleri'ne teslim ediliyor, HİSAR-A+ 2021'de envantere girdi, SİPER programı 2018'de başladı. Hindistan merkezli MP-IDSA'nın Eylül 2025 tarihli notu bu noktayı vurgular: yenilik, yeni bir platform çıkarmaktan çok mevcut gelişmeleri merkezi bir kontrol altında toplamaktadır.
ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol Temmuz 2025'te, IDEF fuarında mimariyi fiziksel, elektromanyetik ve bilişsel olmak üzere üç boyutta anlattı. Fiziksel boyut füze ve top gibi mühimmatı, elektromanyetik boyut elektronik harp ile yüksek güçlü mikrodalga sistemlerini, bilişsel boyut ise yapay zekâ destekli karar ve ağ yapısını ifade ediyor.
Çelik Kubbe Ne İşe Yarar?
Çelik Kubbe, kritik tesisleri ve birlikleri uçaklara, helikopterlere, seyir füzelerine, silahlı insansız hava araçlarına ve küçük dronlara karşı katmanlı biçimde korumak için tasarlandı. Her tehdide aynı silahla karşılık vermek yerine, tehdidin türüne göre en uygun ve en ucuz araç seçilmek istenir.
Bu yaklaşımın arkasında üç gerekçe öne çıkıyor. Birincisi, ucuz dron ve seyir füzelerinin yaygınlaşması: Ukrayna savaşındaki FPV dron kullanımı ile Haziran 2025'teki İsrail-İran çatışması hem Türk yetkililerin hem yabancı analistlerin anlatımında sık geçiyor. İkincisi, uzun menzilli bir hava savunma sistemini dışarıdan alma girişimlerinin yıllara yayılması: MP-IDSA notuna göre 2006'da T-LORAMIDS programı başladı, 2015'te Çin menşeli FD-2000 alımı iptal edildi ve yerli geliştirmeye dönüldü. Üçüncüsü, SSB ve ASELSAN'ın dile getirdiği teknolojik bağımsızlık hedefi.
Savunma Bakanlığı kaynaklarına atfedilen Haziran 2025 haberleri, katmanlı yapının ülkenin geneline yayılmasının planlandığını söylüyor. Bu cümle, her noktanın aynı yoğunlukta korunacağı anlamına gelmez; bölümün ilerisinde kapsama konusu ayrıca ele alınıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise sistemin caydırıcılık sağlayacağını ve müttefiklerin güvenini artıracağını belirtti.
Çelik Kubbe Hangi Ülkenin?
Çelik Kubbe Türkiye'ye aittir. Programı Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı yönetir, geliştirme ve üretimi Ankara merkezli ASELSAN ve ROKETSAN ile TÜBİTAK SAGE, MKE ve HAVELSAN üstlenir. Adı Demir Kubbe'yi çağrıştırsa da İsrail ile bir bağı yoktur; tasarım, entegrasyon ve seri üretim kararları Türkiye'de alınır ve program Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyaçlarına göre yürütülür.
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'ün Ağustos 2025'te verdiği genel çerçeveye göre Türk savunma sanayisinde yerlilik oranı yüzde 83 düzeyinde. Bu rakam sektörün tamamını anlatır, Çelik Kubbe'nin her alt bileşeni için ayrı bir yerlilik oranı açıklanmadı. MP-IDSA notu, ülkenin henüz kendi küresel konumlandırma uydu sisteminin bulunmadığına dikkat çeker ve yerli uydu navigasyon yeteneğinin 2030 civarına işaret ettiğini yazar. Yani "tamamen yerli" ifadesi, hedef olarak doğru, bağımsız bir doğrulama olarak ise henüz eksiktir.
Üretim tarafında ASELSAN, Ankara'daki Oğulbey Teknoloji Üssü için 1,5 milyar dolarlık yatırım yapıyor. Temeli 27 Ağustos 2025'te atılan tesisin ilk bölümünün 2026 ortasında devreye girmesi hedefleniyordu; açılışın gerçekleşip gerçekleşmediğini doğrulayan bir haber bulunamadı.
Çelik Kubbe Özellikleri Nelerdir?
Çelik Kubbe'nin ortak özellikleri ağ merkezli mimari, katmanlı koruma, yerli sensör ve silah bileşenleri, ortak hava resmi ve yapay zekâ destekli karar desteğidir. Menzil, hız ve ağırlık gibi sayısal özellikler sistemin değil, tek tek bileşenlerin değeridir; bu yüzden aşağıdaki tablo ortak nitelikleri özetler, bileşen değerleri ilgili bölümlerde ayrıca verilir.
| Özellik | Durum |
|---|---|
| Program türü | Ulusal entegre hava ve füze savunma mimarisi (sistemler sistemi) |
| Koordinatör / ana bütünleştirici | SSB / ASELSAN |
| Katman anlatımı | Kaynağa göre değişir: üç boyut (fiziksel, elektromanyetik, bilişsel), üç grup (çok alçak-alçak, alçak-orta, yüksek) ya da dört menzil kademesi |
| Komuta kontrol | HAKİM hava komuta kontrol sistemi, HERİKKS ve RADNET ile bağlantılı yapı |
| Algılama | ALP serisi radarlar, elektronik destek sistemleri, bileşen düzeyinde ateş kontrol radarları |
| Etkileyiciler | SİPER, HİSAR, SUNGUR, KORKUT, GÜRZ, GÖKBERK, EJDERHA ve başka sistemler |
| Hizmet durumu | Bileşenler 2025'ten itibaren envantere giriyor; yapının tamamı henüz tamamlanmadı |
| Tamamlanma hedefi | Kaynaklarda 2028 geçiyor; bazı sözleşmelerin teslimatı 2032'ye uzanıyor |
| Toplam adet ve toplam fiyat | Açıklanmadı |
Savunma Sanayii Başkanı Görgün, Kasım 2025'teki sözleşme töreninde, katmanlı mimarinin alt sistemlerinin ve bunları ağ içinde çalıştıran yazılım ile donanımın artık yurt içinde üretilebildiğini söyledi. ASELSAN da SİPER'in ateş kontrol, haberleşme ve radar yazılımlarının kendi tasarımı olduğunu, elektronik harbe dayanıklı olduğunu ve yazılımla güncellenebildiğini belirtiyor. Bunlar üretici ve kurum beyanıdır; bağımsız performans testi açık kaynakta yer almıyor.
Çelik Kubbe'nin Avantajları Nelerdir?
Program yetkililerinin öne çıkardığı başlıca yararlar şunlardır: tek komuta yapısı altında farklı menzillerin birlikte çalışması, ucuz tehditlere pahalı füze harcamama imkânı, yerli üretimle yedek parça ve yazılım güncellemesinde dış izne bağlı kalmama ve ihracat potansiyeli. Bunların hepsi program sahiplerinin anlatımıdır; sahada ölçülmüş bağımsız bir karşılığı henüz yayımlanmadı.
Katmanlı yapı bir tür iş bölümü kurar. Alt katmanda top, lazer, mikrodalga ve karıştırıcı gibi mühimmat harcamayan ya da çok ucuz mühimmat kullanan araçlar yer alır. Pahalı füzeler üst katmanlara bırakılır. ASELSAN'ın SAHA 2026'da gösterdiği GÖKALP önleyici dronu ve 10 kW'lık GÖKBERK 10 lazeri, bu mantığın örnekleridir; Görgün de fuarda ucuz, hızlı üretilen ve ticari bileşen içeren çözümlerden memnuniyet duyduğunu söyledi.
Üretim kapasitesi ikinci bir avantaj olarak sunuluyor. 27 Ağustos 2025'te açılan 14 ASELSAN tesisi için 280 milyon doların üzerinde yatırım ve yüzde 40'lık kapasite artışı açıklandı. ROKETSAN ise Nisan 2026'da Lalahan'daki füze entegrasyon tesisinin seri üretim kapasitesini beş kat artıracağını duyurdu. Bu iki rakam da kurum beyanıdır.
Üçüncü olarak, parçaların bağımsız ürünler olarak da satılabilmesi var. Çelik Kubbe'nin tamamı tek bir ihracat kalemi değildir; KORKUT, SUNGUR, HİSAR gibi bileşenlerin dış pazardaki durumu ilgili bölümde ayrıca ele alınıyor.
Çelik Kubbe'nin Dezavantajları Nelerdir?
Yapının zayıf yanları, sistemler sistemi olmasının doğal sonuçlarıdır: entegrasyon karmaşıklığı, uzun yıllara yayılan maliyet, ülke ölçeğinde kesintisiz kapsama zorluğu, bazı dış bağımlılıklar ve bağımsız doğrulanmış performans verisinin azlığı. Burada anlatılanlar ansiklopedik düzeyde kalır, yalnızca kamuya açık analizlere ve kurum açıklamalarına dayanır, herhangi bir operasyonel ayrıntı içermez.
MP-IDSA notu, farklı üreticilerin ürünlerini tek ağa bağlamanın uyumsuzluk, gecikme ve maliyet aşımı riski taşıdığını yazar ve F-35'in yıllarca süren entegrasyon sürecini örnek gösterir. Aynı not, birbirine bağlı bir ağın siber saldırı yüzeyini genişlettiğini ve sürdürme maliyetinin (yedek parça, güncelleme, mühimmat yenileme) büyük olduğunu ekler.
Kapsama konusu da sınırlayıcıdır. Türkiye'nin yüz ölçümü yaklaşık 780 bin kilometrekare. MP-IDSA'ya göre İsrail bataryalarını nüfuslu bölgelere, Fransa ise etkinlik bazında konuşlandırıyor; tüm ülkeyi geçirimsiz bir örtüyle kaplamak mali ve lojistik olarak sürdürülemez. Bu bir kanıtlanmış kusur değil, fizik ve bütçe kaynaklı genel bir sınırdır.
Son olarak şeffaflık: toplam adet, bataryaların envanterdeki dağılımı ve gerçek harp performansı açıklanmadı. Tatbikat ve test sonuçları ASELSAN, ROKETSAN ya da SSB tarafından duyuruluyor. Programın büyüklüğüne karşın bağımsız bir kuruluşun yayımladığı performans değerlendirmesi açık kaynakta görünmüyor.
Çelik Kubbe Ne Zaman Üretildi?
Program 6 Ağustos 2024'te SSİK kararıyla başladı, ilk büyük teslimat 27 Ağustos 2025'te yapıldı ve seri teslimatlar 2026 boyunca sürüyor. Bileşenlerin kökleri ise çok daha eskiye gider, bazıları yirmi yılı aşkın bir birikime dayanır. Aşağıdaki tablo önemli duraklar için tarih ve kaynak türünü gösterir.
| Tarih | Gelişme | Kaynak türü |
|---|---|---|
| 2001 | HERİKKS komuta kontrol projesi başlıyor; HAKİM'in temelindeki birikim buraya bağlanıyor | Basın yorumu (Sabah köşe yazısı) |
| 2006 / 2015 | T-LORAMIDS programı başlıyor; Çin menşeli FD-2000 alımı 2015'te iptal edilip yerli geliştirmeye dönülüyor | Düşünce kuruluşu notu (MP-IDSA) |
| 2016 | KORKUT'un ilk seri üretim teslimatı Kara Kuvvetleri'ne yapılıyor | Savunma basını |
| 2018 | SİPER programı SSB tarafından başlatılıyor | Genel bilgi kaynakları, resmî ürün kataloglarına dayanır |
| 15 Aralık 2023 | SİPER, HİSAR ve benzeri sistemlerin seri üretimi için 1,5 milyar doları aşan sözleşme; teslimatlar 2025-2029 için planlanıyor | AA kaynaklı aktarım |
| 6 Ağustos 2024 | Çelik Kubbe, SSİK toplantısında onaylanıyor | BBC Türkçe ve resmî toplantı aktarımı |
| Ekim 2024 | SİPER Blok-1 envantere giriyor | AA kaynaklı aktarım |
| 27 Ağustos 2025 | ASELSAN Gölbaşı'nda 47 araçlık ilk büyük teslimat; 460 milyon doları aşan değer | SSB Başkanı ve AA |
| 25-26 Kasım 2025 | SSB, ASELSAN, ROKETSAN ve HAVELSAN'la yaklaşık 6,5 milyar dolarlık sözleşme imzalıyor | Savunma basını (kaynaklar bir gün farklı yazıyor) |
| 4-5 Ocak 2026 | SİPER-1 seri üretim bataryasının kabul atışı; batarya envantere alınıyor | AA, SSB Başkanı açıklaması |
| Nisan 2026 | ROKETSAN SİPER, HİSAR ve SUNGUR için seri teslimat töreni yapıyor | Savunma basını |
| 6 Mayıs 2026 | SAHA 2026'da altı yeni ASELSAN sistemi tanıtılıyor | ASELSAN açıklaması, AA |
| 21 Mayıs 2026 | Çelik Kubbe EFES-2026 tatbikatının Seçkin Gözlemci Günü'nde ilk kez kullanılıyor | Milli basın (Milliyet) |
| 8 Temmuz 2026 | Erdoğan NATO Ankara Zirvesi'nde 24 milyar dolarlık ilave bütçeyi duyuruyor | Cumhurbaşkanı açıklaması |
| 5 Ekim 2026 | ASELSAN, SSB ile 2,46 milyar euroluk hibrit hava savunma sözleşmesi bildiriyor | KAP bildirimi |
Çelik Kubbe adının kamuoyunda ilk kez Ağustos 2024'te anıldığı yazılıyor; bu tarihten önce de ilgili ürünler ayrı ayrı yürüyordu. Tarihçenin devamı, yani 2026'daki sözleşmeler ve son durum, ilgili bölümlerde anlatılıyor.
Türkiye'nin Kaç Tane Çelik Kubbe Sistemi Var?
Türkiye'nin tek bir ulusal Çelik Kubbe mimarisi vardır; "kaç tane" sorusu bileşen sayısıyla yanıtlanabilir ama resmî toplam adet açıklanmadı. Bilinen tek ayrıntılı kalem 27 Ağustos 2025'teki 47 araçlık teslimattır, sonrasındaki teslimatların büyük bölümünde adet verilmedi. Bu yüzden toplamı kesin bir sayıyla yazmak mümkün değildir.
| Kalem | Adet (Ağustos 2025) |
|---|---|
| SİPER Blok-1 uzun menzilli batarya | 1 batarya, 10 araç |
| HİSAR-O+ orta menzilli batarya | 3 batarya, 21 araç |
| KORKUT 150 (kundağı motorlu top ve komuta aracı) | 2 araç |
| KORKUT 130 (çekili top platformları ve komuta sistemi) | 3 birim |
| PUHU elektronik destek sistemi | 7 |
| REDET elektronik harp sistemi | 2 (bir destek, bir taarruz) |
| ALP 300-G erken ihbar radarı | 2 |
Kaynak notu: Tablo, Warsight analizindeki kalem dağılımını izler ve toplamı 47 eder. Görgün'ün AA'ya yansıyan sıralamasında ALP 100-G radarı da geçiyor; kalem bazındaki dağılım kaynaklar arasında küçük farklar gösteriyor.
Sonraki teslimatlarda tablo gibi bir döküm yok. Aralık 2025'te ALP serisi radarların, HİSAR-A bataryalarının, bir SİPER bataryasının ve 35 mm çekili topların teslim edildiği yazıldı; adetler doğrulanmadı. Ocak 2026'da bir SİPER bataryası daha envantere alındı. Nisan 2026'da ROKETSAN SİPER, HİSAR ve SUNGUR füze tesliminden söz etti ve adet vermedi.
Akyol'un Şubat 2026'da AA'ya verdiği röportaja göre 2025'te 100'ün üzerinde Çelik Kubbe bileşeni teslim edildi; 47 araç bunun yalnızca bir bölümüydü. 2026 hedefi için kaynaklar farklı yazıyor: bir kısmı "100'ün üzerinde", bir kısmı ise "150'yi aşmak" diyor. Yıl sonu gerçekleşme rakamı henüz açıklanmadı.
Çelik Kubbe mi Daha İyi, Demir Kubbe mi?
İki yapı aynı iş için kurulmadığından tek bir "daha iyi" yoktur. Demir Kubbe İsrail'in kısa menzilli roket, havan ve top mermisi tehdidine yönelik bataryasıdır; Çelik Kubbe ise çok sayıda hedef türünü ve menzil kademesini ortak bir ağda toplamayı amaçlayan bir mimaridir. Aşağıda ölçütler yan yana veriliyor, hüküm okura bırakılıyor.
| Ölçüt | Demir Kubbe (İsrail) | Çelik Kubbe (Türkiye) |
|---|---|---|
| Yapı türü | Rafael ve IAI'nin geliştirdiği, Tamir önleyicisi kullanan tek bir batarya sistemi | Birçok ürünü ve komuta katmanını birleştiren ulusal mimari |
| Katman | İsrail'in çok katmanlı yapısının en alt kademesi; üst kademeleri David's Sling ve Arrow oluşturur | Kendi içinde çok alçak irtifadan uzun menzile uzanan kademeler |
| Ana hedef türü | Kısa menzilli roket, havan, top mermisi; 2021 denemelerinden sonra dron | Uçak, helikopter, seyir füzesi, silahlı İHA, dron; balistik füze savunması geliştirme aşamasında |
| Menzil | Üretici ve kaynaklarda 4-70 km aralığı geçer | Tek değer yok; bileşene göre birkaç yüz metreden 100 km'nin üzerine |
| Batarya içeriği | Radar, savaş yönetim birimi ve her biri 20 önleyici taşıyan 3-4 fırlatıcı | Bileşene göre değişir; sayı açıklanmadı |
| Önleyici maliyeti | Resmî liste fiyatı yok; yayımlanan tahminler 40 bin ile 150 bin dolar arasında değişiyor | Açıklanmadı |
| Kanıt düzeyi | 2011'den beri hizmette; başarı oranları (yüzde 85-95) ağırlıkla İsrail makamı beyanı | Tatbikat ve test duyuruları; gerçek harp verisi açık kaynakta yok |
| Kullanıcılar | İsrail; ABD Ordusu iki batarya aldı | Türkiye |
Adil bir kıyas için Demir Kubbe'yi İsrail'in tüm katmanlı yapısı içinde değerlendirmek gerekir; kendi başına bir kademedir. Çelik Kubbe'nin dron karşıtı alt katmanı Demir Kubbe'den farklı bir problem çözüyor, üst katmanı ise henüz olgunlaşma aşamasında. Maliyet tarafında bir karşılaştırma yapılamıyor: İsrail rakamları tahmindir, Türkiye rakamları ise açıklanmadı.
Son bir uyarı: Breaking Defense, Korkut'u "C-RAM" sınıfı olarak anıyor. C-RAM roket, top ve havan karşıtı demektir; ASELSAN'ın bu role ilişkin yayımlanmış bağımsız verisi bulunmadığı için burada Demir Kubbe ile doğrudan örtüşme iddia edilmiyor.
Çelik Kubbe Balistik Füze Vurabilir mi?
Bugün resmî olarak duyurulmuş ve bağımsız doğrulanmış bir balistik füze önleme testi açık kaynakta yok. Çelik Kubbe'nin üst katmanı SİPER'in Blok-1 sürümü için uçak, seyir füzesi ve olasılıkla İHA sürüleri, Ürün-2 için ise savaş uçağı, helikopter, silahlı İHA, seyir füzesi ve havadan karaya mühimmat hedef olarak sayılıyor. Balistik hedefe yönelik sürümler geliştirme aşamasında.

Mayıs 2026'da SAHA fuarında Savunma Sanayii Başkanı Görgün'ün SİPER-A ve SİPER Blok-4 çalışmalarından söz ettiği aktarıldı. Haberlere göre SİPER-A, aktif radar (AESA) arayıcılı, balistik tehdide yönelik alt-katman önleyicisi; Blok-4 ise Hava Kuvvetleri'nin üst katman ihtiyacına yönelik. Teknik değerleri resmen paylaşılmadı, ağırlıklı olarak savunma basını ve sosyal medya aktarımına dayanıyor.
Roketsan'ın Ekim 2026'da duyurduğu SİPER Ürün-2 denemesi ise hedef değiştirme yeteneğiyle ilgili. Quwa'nın aktarımına göre test sırasında füze havadayken başka bir hedefe yöneldi; telemetri ve başarı ölçütleri açıklanmadı. Bu deneme balistik önlemeyle ilgili bir kanıt sayılmaz.
Army Recognition'ın Ocak 2026 tarihli notu, SİPER-1'in ABD'nin PAC-3'ü ya da Fransa'nın Aster-30'uyla kıyaslanmasının, doğrulanmış karşılaştırma verisi olmadan erken olduğunu yazıyor. Uçak benzeri hedefi vurmak ile balistik yörüngeli hedefi önlemek ayrı sınavlardır; bu yüzden üst katman için "gelişmekte" demek, mevcut bilgiyle en doğru ifadedir.
Çelik Kubbe Kaç Parçadan Oluşur?
Açıklanmış sabit bir parça sayısı yok. Kamuya açık anlatımda parçalar beş işlev etrafında toplanır: algılama, komuta kontrol, elektronik harp, yakın savunma ile karşı-İHA, ve kısa, orta ve uzun menzilli füze veya top. Aşağıdaki alt başlıklar bu gruplardaki bilinen ürünleri sıralar.

Algılama ve radar
ALP 300-G, S bantta çalışan, GaN tabanlı AESA erken ihbar radarı olarak tanıtılıyor; ilk teslimatı Mayıs 2024'te Hava Kuvvetleri'ne yapıldı. Aralık 2024'te yaklaşık 225 milyon dolarlık siparişe ve 2026-2031 teslimat planına dair haberler çıktı; bu rakam Vikipedi'nin aktardığı basın haberidir, resmî doğrulaması bulunamadı. ALP 100-G alçak irtifa sürümüdür. Temmuz 2025'te IDEF'te havadan erken ihbar radarı ALP 200-A ile V/UHF bantlı ALP 400-G için geliştirme anlaşmaları imzalandı; Akyol bu sistemlerin beş altı yıl içinde hizmete girmesini beklediğini söyledi. Radar menzilleri açıklanmadı.
Komuta kontrol ve ağ
HAKİM, HAKİM 100, TURAN ve T-LINK bu katmanın ürün adlarıdır; ayrıntıları komuta kontrol bölümünde anlatılıyor.
Elektronik harp
PUHU elektronik destek, REDET ise elektronik destek ve taarruz sistemidir; ikisi de Ağustos 2025 teslimatında yer aldı. SAHA 2026'da tanıtılan KORAL AD, hava savunmayı hedefleyen karasal radar karıştırma sistemi; ILGAR 3-LT ise muhabere elektronik harp sistemi olarak duyuruldu. Frekans ve hedef bilgisi gibi ayrıntılar yayımlanmaz.
Yakın savunma ve karşı-İHA
KORKUT, 35 mm çift namlulu kundağı motorlu alçak irtifa hava savunma topudur. GÜRZ, top, füze, radar, elektro-optik sensör ve elektronik karıştırma unsurlarını tek 8x8 araçta birleştiren hibrit sistemdir. SUNGUR kısa menzilli füzedir; GÖKSUR füze tabanlı yakın koruma sistemidir. GÖKBERK lazer, İHTAR karıştırıcı, EJDERHA yüksek güçlü mikrodalga, GÖKALP çarpışarak etkisizleştiren önleyici dron, MİĞFER zırhlı araçlar için karşı-İHA öz savunması, TOLGA ise çok katmanlı karşı-İHA ağıdır. GÖKDENİZ, KORKUT'un 35 mm topundan türeyen gemi tipi yakın savunma sistemidir; kaynaklar kara tabanlı Çelik Kubbe listesine dahil edilip edilmediği konusunda net değil.
Kısa ve orta menzilli füzeler
HİSAR-A ve gelişmiş A+ sürümü kısa menzil, HİSAR-O ve O+ orta menzil katmanındadır. HİSAR ailesi hem kara hem deniz uyarlamalarıyla anılıyor.
Uzun menzilli füze
SİPER, Roketsan, ASELSAN ve TÜBİTAK SAGE'nin ortak geliştirdiği uzun menzilli bölge hava savunma sistemidir. ASELSAN ateş kontrol, haberleşme ve radar tarafını, Roketsan füzeyi geliştiriyor. Blok-1 füzesinin 5,4 metre boyunda ve 370 mm çapında olduğu yazılıyor.
Çelik Kubbe Fiyatı Nedir?
Çelik Kubbe'nin toplam fiyatı açıklanmadı. SSB tek bir program sözleşmesi imzalamıyor; radar, füze, elektronik harp ve top için ayrı ayrı sözleşmeler yapılıyor. Aşağıda kamuya yansıyan sözleşmeler tarih ve kaynak türüyle sıralanıyor; birim fiyat hesaplanmıyor ve toplamlar birbirine eklenmiyor, çünkü kalemlerin kapsamı ve çakışma durumu belli değil.
| Tarih | Sözleşme / açıklama | Tutar | Kaynak türü |
|---|---|---|---|
| 15 Aralık 2023 | SİPER, HİSAR ve benzeri sistemlerin seri üretimi | 1,5 milyar doların üzerinde | AA kaynaklı aktarım |
| 27 Ağustos 2025 | 47 araçlık ilk teslimat | 460 milyon doların üzerinde | SSB Başkanı, AA |
| Eylül 2025 | ASELSAN ile SSB arasında hava savunma sistemleri | 1,9 milyar dolar (yaklaşık 1,65 milyar euro) | Savunma basını |
| 25-26 Kasım 2025 | ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ile seri üretim ve geliştirme paketi | Yaklaşık 6,5 milyar dolar | Savunma basını; firmalar arası dağılım açıklanmadı |
| Haziran 2026 | ASELSAN'ın Çelik Kubbe teknolojileri; teslimat 2028-2032 | 780 milyon euro (yaklaşık 900 milyon dolar) | ASELSAN açıklaması; kapsam net değil |
| 10 Temmuz 2026 | HİSAR-A ve HİSAR-O ilave seri üretim | 1.470.500.012 euro | KAP bildirimi |
| 23 Eylül 2026 | ASELSAN'dan ROKETSAN'a alt bileşen sözleşmesi | 1,234 milyar euro | Tek kaynak (Quwa) |
| 5 Ekim 2026 | Hibrit hava savunma sistemleri tedariki | 2,46 milyar euro | KAP bildirimi |
| 26 Ekim 2026 | Yeni nesil hava ve füze savunma sistemi geliştirme | 523 milyon euro | KAP, AA |
Bütçe tarafında Cumhurbaşkanı Erdoğan 8 Temmuz 2026'da NATO Ankara Zirvesi'nde Çelik Kubbe için 24 milyar dolar ilave bütçe ayrıldığını açıkladı. Yıllara dağılımı, finansman kaynağı ve hangi kalemleri kapsadığı belirtilmedi. 5 Ekim sözleşmesi için KAP metni hangi sistemin alındığını yazmıyor; GÜRZ'e bağlanması basının çıkarımıdır.
Çelik Kubbe Kaç Yılında Üretildi?
Program 2024'te onaylandı, ilk büyük teslimat 2025'te yapıldı ve seri üretim 2026'da sürüyor. Tamamlanma yılı için kesin bir tarih yok; kaynaklar çoğunlukla 2028'e işaret ediyor, bazı sözleşmelerin teslimatı ise 2032'ye uzanıyor. Ayrıntılı tarih tablosu "Ne Zaman Üretildi" bölümünde; burada yalnızca yıl düzeyindeki cevap ve "üretim" kelimesinin hangi anlamlara geldiği anlatılıyor.
"Üretildi" kelimesi burada üç ayrı anlama gelebilir. Birincisi geliştirme: SİPER 2018'de, HERİKKS 2001'de başladı. İkincisi seri üretim: SİPER için karar Aralık 2022'de, sözleşme Aralık 2023'te geldi. Üçüncüsü envantere giriş: SİPER Blok-1 2024, bir bütün olarak Çelik Kubbe ise 2025 itibarıyla.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'a atfedilen açıklamalar, büyük ölçekli sistemlerin 2027-2028 arasında üretilip Türk Silahlı Kuvvetleri'ne verilmesini planladıklarını söylüyor; TASS'ın Aydınlık gazetesine dayanan haberi de 2028'i anıyor. GÜRZ'ün envantere girişinin 2027'de olacağı ise Akyol'un SavunmaSanayiST'ye verdiği demeçte geçiyor.
Çelik Kubbe Menzili Ne Kadar?
Çelik Kubbe'nin tek bir menzili yoktur; her katmanın ve her bileşenin değeri farklıdır. Açık kaynaklarda yer alan değerler, dayanaklarıyla birlikte aşağıda toplandı. Üretici broşürü ya da savunma basını rakamları olduklarından, resmî teknik veri olarak okunmamalı; aralarında çelişen yerler de var ve bunlar tabloda ayrıca belirtildi.
| Bileşen | Aktarılan değer | Dayanak |
|---|---|---|
| EJDERHA (mikrodalga) | Yaklaşık 1 km yarıçap | Akyol, IDEF 2025; AD 210'da menzilin iki katına çıkarıldığı bildirildi, yeni rakam açıklanmadı |
| KORKUT 35 mm top | 4 km etkili menzil; 1.100 atış/dakika | Üretici ve savunma basını |
| GÖKDENİZ (gemi tipi) | 4 km etkili menzil | ASELSAN tanıtım sayfası aktarımı |
| SUNGUR (BURÇ'tan atış) | 8 km azami menzil | Janes aktarımı, Eylül 2026 |
| HİSAR-A+ | Yaklaşık 15 km | Üretici broşürü aktarımı |
| HİSAR-O+ | 25 km ve üzeri (kızılötesi arayıcı); radyo frekanslı arayıcılı sürüm için 40 km ve üzeri deniyor | Üretici broşürü; Warsight analizi RF sürümü için "25 km üzeri" yazıyor, kaynaklar farklı |
| SİPER Blok-1 | 100 km üzeri | Roketsan listesi (Quwa aktarımı); ayrıntılı performans parametreleri açıklanmadı |
| SİPER Blok-2 | 150 km üzeri | Roketsan listesi (Quwa aktarımı) |
| SİPER Blok-3 / Blok-4 | Resmen açıklanmadı | 180 km üzeri iddiası yalnızca savunma basınında |
| ALP radarları, GÜRZ, GÖKBERK 10 | Menzil açıklanmadı | GÖKBERK 10 için yalnızca 10 kW çıkış gücü ve 24 saat çalışma bilgisi var |
Algılama menzili ile etkileme menzili ayrı kavramlardır. Örneğin bir radarın hedefi çok uzaktan görmesi, silahın o mesafeden vurabileceği anlamına gelmez. Ülkeyi kapsama yeteneği de menzil toplamıyla hesaplanamaz; konu kapsama bölümünde ayrıca ele alınıyor.
Çelik Kubbe'de Kaç Füze Var?
Çelik Kubbe'de sabit bir füze sayısı yoktur ve toplam envanter açıklanmadı. Sistem, farklı füze ailelerini kullanan bataryalardan oluşuyor; her ailenin batarya başına füze adedi ve ülke genelindeki stok bilgisi resmî olarak paylaşılmıyor. Açık kaynakta bulunabilen birkaç dağınık ayrıntı aşağıda toplandı.
Ağustos 2025 teslimatında bir SİPER bataryası on araçtan, her HİSAR-O+ bataryası yedi araçtan oluşuyordu; araç sayısı fırlatıcı sayısı ya da füze sayısı anlamına gelmez. Gürz'ün arka fırlatıcılarında dört SUNGUR ya da GÖKSUR füzesi taşınabildiğini yazan kaynak var, sekiz füze diyen kaynak da var; resmî rakam duyurulmadı.
Karşılaştırma için: Demir Kubbe bataryasında üç ya da dört fırlatıcı bulunur ve her biri 20 Tamir önleyicisi taşır. Bu, İsrail sisteminin yayımlanmış bir konfigürasyonudur; Türkiye için eşdeğer bir düzenleme açıklanmadı. Üretim kapasitesi tarafında ROKETSAN'ın Lalahan'daki tesisinin seri üretimi beş kat artıracağı beyanı dışında, yıllık füze üretim adedi de kamuya açık değil.
Çelik Kubbe Hangi Ülkelerde Var?
Çelik Kubbe mimarisi yalnızca Türkiye'de kuruluyor; başka bir ülkenin envanterinde "Çelik Kubbe" adıyla imzalanmış bir sözleşme açık kaynakta bulunamadı. Bazı bileşenler ise ayrı ürünler olarak ihraç edildi ya da edilmeye çalışılıyor; bunlar aşağıda ayrı ayrı anlatılıyor ve hiçbiri teslim edilmiş bir Çelik Kubbe ihracatı anlamına gelmiyor.
ASELSAN'ın 2025 faaliyet raporuna dayanan haberlere göre KORKUT 150/35 sisteminin ilk yurt dışı teslimatı 2025'te yapıldı; alıcı ülke adı haberde yer almıyor. HİSAR ailesinin Endonezya tarafından satın alındığı da bir haberde anılıyor, ancak kapsam ve adet doğrulanmadı. Roketsan'ın SUNGUR ve PUSU sistemlerine Körfez ülkelerinden yoğun talep geldiği de savunma basınında yer aldı; imzalı bir sözleşme anlamına gelmiyor.
Çelik Kubbe'nin bütünü için ilgi düzeyindeki haberler var. Breaking Defense'in Mayıs 2026'da Türk savunma şirketlerinden aktardığına göre Körfez ülkeleri, İran saldırılarının ardından Türk kısa menzilli hava savunma ve karşı-İHA teknolojilerine ilgi gösteriyor. Akyol Ekim 2025'te Suudi Arabistan'da radar, elektronik harp ve hava savunma için bir tasarım ofisi açılacağını söyledi; ortak üretim fikri de gündemde. Bunların hiçbiri teslim edilmiş bir Çelik Kubbe ihracatı olarak doğrulanmış değil.
Çelik Kubbe Füzelerinin Hızı Ne Kadar?
Çelik Kubbe füzelerinin hızı resmî olarak açıklanmadı. SİPER, HİSAR ve SUNGUR için kurumların yayımladığı belgelerde ve basın duyurularında azami hız değeri yer almıyor; açıklananlar menzil ve irtifa ile sınırlı. Bu yüzden internette dolaşan herhangi bir "Mach" rakamı, resmî kaynağı gösterilmedikçe doğrulanmamış tahmin sayılmalıdır.
Hız kavramını bileşene göre ayırmak gerekir. Füzelerde hız, önleyicinin hedefe ulaşma süresini belirler ama tek başına belirleyici değildir; arayıcı, manevra kabiliyeti ve komuta verisinin kalitesi de sonucu etkiler. EJDERHA gibi yönlendirilmiş enerji sistemlerinde ise etki elektromanyetik dalgayla, yani ışık hızında iletilir; sınırlayıcı olan hız değil, hedefi bulup izleme süresidir. KORKUT'un 1.100 atış/dakikalık ateş temposu hız değil, ateş yoğunluğunu anlatır.
Tepki süresi konusunda da çıta yüksek tutuluyor. Temmuz 2026'daki NATO Zirvesi haberlerinde Çelik Kubbe'nin tehditleri mikrosaniyeler içinde tespit edip tanımladığı ve ortak hava resmine yansıttığı yazıyor. Bu, ölçüm koşulu verilmeyen bir tanıtım ifadesidir; bağımsız doğrulama açık kaynakta yok. Karşılaştırma için Demir Kubbe'nin Tamir önleyicisi için kaynaklarda Mach 2,2 hız yazılıyor; Türk füzeleri için eşdeğer bir değer paylaşılmadı.
Çelik Kubbe Ağırlığı Ne Kadar?
Çelik Kubbe için tek bir ağırlık söz konusu değildir; her bileşenin kütlesi ayrıdır ve çoğu açıklanmadı. Elde olan somut bilgiler SİPER Blok-1 füzesinin boyutları ile bataryaların araç sayısıdır; radar, komuta aracı ve diğer unsurların ağırlıkları kamuya açık değil, üretici de bu değerleri paylaşmıyor.
Quwa'nın aktardığına göre SİPER Blok-1 füzesi 5,4 metre uzunluğunda ve 370 mm çapında; Ürün-2 de aynı 6.450 x 850 x 800 mm'lik kapta taşınıyor ve aynı fırlatıcı ayak izine sığıyor. Füze kütlesi açıklanmadı. Karşılaştırma için Demir Kubbe'nin Tamir önleyicisinin yaklaşık 90 kg, 3 metre boyunda ve 160 mm çapında olduğu yazılıyor.
Taşıma tarafında, Ağustos 2025 teslimatındaki SİPER bataryası on, HİSAR-O+ bataryası yedi araçtan oluşuyordu. GÜRZ 8x8 tekerlekli tek araçta, KORKUT paletli bir şasi üzerinde. Bu tarif, sistemlerin hareketli olduğunu gösterir; toplam kütleyi ya da yük kapasitesini değil.
Çelik Kubbe Neleri Vurabilir?
Çelik Kubbe'nin duyurulan hedef türleri savaş uçakları, helikopterler, seyir füzeleri, silahlı ve silahsız insansız hava araçları, kamikaze dronlar, sürü dronlar ve havadan karaya mühimmattır. Balistik füze savunması geliştirme aşamasındadır. Hangi hedefe hangi bileşenin karşılık verdiği, hangi duyuruların henüz geliştirme aşamasında kaldığı aşağıdaki tabloda özetleniyor.
| Hedef türü | İlgili bileşenler | Not |
|---|---|---|
| Mini ve mikro İHA, FPV, kamikaze dron | EJDERHA, GÖKBERK, İHTAR, KORKUT, MİĞFER, GÖKALP, GÜRZ | Çoğu açıklama üretici beyanı; sürü senaryosu için yalnızca ASELSAN duyurusu var |
| Helikopter, alçak uçan uçak | SUNGUR, GÖKSUR, KORKUT, HİSAR-A | Yakın ve kısa menzil katmanı |
| Seyir füzesi, uçak | HİSAR-A+, HİSAR-O+, GÜRZ, SİPER | Orta ve üst katman |
| Havadan karaya mühimmat | SİPER Ürün-2 için sayılıyor | Roketsan açıklaması aktarımı |
| Havan, el yapımı patlayıcı | GÖKBERK 10 | El yapımı patlayıcılar ASELSAN açıklamasında geçiyor; havan konusu MP-IDSA notunda anılıyor |
| Balistik füze | SİPER-A, SİPER Blok-4 | Geliştirme aşamasında; doğrulanmış önleme testi duyurulmadı |
| Radar ve haberleşme hedefleri (karıştırma yoluyla) | KORAL AD, ILGAR 3-LT, REDET | Fiziksel imha değil, elektronik etki |
"Vurmak" sözcüğü her bileşende aynı anlama gelmiyor. Top ve füze hedefi imha eder; mikrodalga devrelere hasar verir ya da yeniden başlatır; karıştırıcı bağlantıyı koparır. Bu ayrım, hangi katmanda hangi yöntemin kullanıldığını anlamak için önemlidir ve çalışma bölümlerinde yeniden ele alınıyor.
Çelik Kubbe Kullanıldığı Yerler
Çelik Kubbe bileşenleri bugün Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde, tatbikat sahalarında ve test merkezlerinde kullanılıyor. Konuşlanma yerleri açıklanmıyor ve bu sayfada da tahmin yürütülmüyor; aşağıda yalnızca kamuya açık, tarihli olaylar yer alıyor ve her biri kaynak türüyle birlikte, mümkün olduğunca resmî bir duyuruya bağlanarak anlatılıyor.
27 Ağustos 2025'te ASELSAN'ın Gölbaşı yerleşkesindeki törenle 47 araç teslim edildi. SİPER-1 bataryasının kabul atışı Ocak 2026'da Sinop test merkezinde gerçekleşti. Nisan 2026'da ROKETSAN'ın Lalahan'daki füze entegrasyon tesisinde SİPER, HİSAR ve SUNGUR teslimatları yapıldı. EJDERHA'nın dört senaryolu gösterimleri Ocak 2026'da ASELSAN'ın Gölbek Teknoloji Üssü'nde yapıldı.
21 Mayıs 2026'da İzmir Seferihisar'daki Doğanbey sahasında düzenlenen EFES-2026 tatbikatının Seçkin Gözlemci Günü'nde Çelik Kubbe ilk kez kullanıldı. Milliyet'e yansıyan haberde 50 ülkeden 10 bini aşkın personelin tatbikata katıldığı yazıyor; bu rakam tatbikatın geneline aittir. Habere göre tatbikatta hangi Çelik Kubbe bileşenlerinin kullanıldığı belirtilmedi.
Koruma hedefleri açısından Erdoğan ve ASELSAN yetkilileri, kritik tesisleri, birlikleri ve karargâhları öne çıkarıyor. Savunma Bakanlığı kaynaklarına atfedilen yayılma planı ve ASELSAN'ın sistemin yurt genelinde giderek daha çok görüleceği yönündeki sözleri de kamuoyuna yansıdı; hangi tesislerin hangi bileşenle korunduğu bilgisi kamuya açık değil.
Çelik Kubbe Ne Tip Füze Atıyor?
Çelik Kubbe'nin kendine ait tek bir füzesi yok; farklı menzillerde farklı füze aileleri kullanıyor. En bilinenleri SİPER (uzun menzil), HİSAR-A ve HİSAR-O (kısa ve orta menzil) ile SUNGUR'dur. Bunların yanında füze atmayan etkileyiciler de, yani top, lazer, mikrodalga ve karıştırıcılar, mimarinin önemli bir bölümünü oluşturur.
SİPER, aktif radar arayıcılı, iki kademeli katı yakıtlı bir füze olarak anılıyor; Army Recognition bu ayrıntıları "inanılıyor" diyerek veriyor, üretici resmî teknik değer yayımlamadı. HİSAR-A kızılötesi görüntüleyici arayıcı kullanıyor; HİSAR-O kızılötesi ve radyo frekanslı arayıcılı iki biçimde anılıyor. SUNGUR kızılötesi güdümlü, kısa menzilli bir füze olarak tanıtılıyor ve araç üstü BURÇ düzeninden de atış denemesi duyuruldu.
Füze dışı seçenekler ise şöyle sıralanır: KORKUT'un 35 mm ATOM parçacıklı mühimmatı, GÖKBERK lazeri, EJDERHA yüksek güçlü mikrodalgası, İHTAR ve KORAL gibi karıştırıcılar, GÖKALP önleyici dronu. Savaş başlığı ve kullanılan patlayıcı gibi ayrıntılar yayımlanmıyor. ASELSAN GÜRZ için hem fiziksel imha (hard kill) hem elektronik ve lazerle etkisizleştirme (soft kill) yöntemlerini aynı araçta toplamaktan söz ediyor.
Çelik Kubbe Kaç Km'lik Alanı Korur?
Çelik Kubbe'nin koruduğu alan için tek bir kilometre değeri yok; koruma, bileşenin menzili ile konuşlandığı noktaya bağlıdır ve bu bilgiler açıklanmıyor. Savunma Bakanlığı kaynaklarına atfedilen haberler, katmanlı yapının tüm ülkeye yayılmasının planlandığını yazıyor; bu bir hedef ifadesidir, kapsama sınırı değil.

Kapsamı anlamak için iki şey ayrılmalıdır. Birincisi nokta savunmadır: bir tesisi, üssü ya da birliği koruyan bileşenler, KORKUT ve GÜRZ gibi, dar bir alanı örter. İkincisi bölge savunmasıdır: SİPER gibi uzun menzilli bataryalar çok daha geniş bir alana etki edebilir. Ülkenin yaklaşık 780 bin km² olduğu düşünülürse, tamamını sürekli ve aynı yoğunlukta örtmek gerçekçi bir hedef olmayabilir; MP-IDSA bunun mali ve lojistik olarak sürdürülemez olduğunu yazıyor.
Karşılaştırma için Demir Kubbe bataryasının yaklaşık 150 km²'lik yerleşim alanını koruduğu yazılıyor. Ancak batarya sayısı ve yerleşimi seçime bağlı olduğundan, iki ülkenin koruma biçimlerini toplam alan üzerinden kıyaslamak yanıltıcıdır.
Çelik Kubbe Kurulumu Nasıl Olur?
Kurulum, birimlerin hangi sırayla ve hangi bağlarla konuşlandığının genel anlatımıdır. ASELSAN'ın basına gösterdiği örnek yapıda geniş alanı tarayan bir gözetleme radarı, her tabur için bir komuta kontrol istasyonu ve taburun bağlı olduğu üç ateş birimi bulunuyor. Her ateş biriminde bir kontrol radarı ve üç fırlatıcı yer alıyor.
Genel sıra şöyle ilerler. Önce algılama katmanı kurulur: geniş alan radarları ve elektronik destek sistemleri hava resmini toplar. Ardından komuta kontrol merkezi bu veriyi birleştirir; HAKİM, TURAN ve T-LINK gibi veri bağları bu aşamada devreye girer. Son olarak ateş birimleri, yani füze bataryaları, toplar ve karşı-İHA araçları ağa bağlanır. Her ateş biriminin kendi kontrol radarı, genel resimle birleşerek çalışır.
Bu anlatım Breaking Defense'in Ekim 2025'te ASELSAN'ın düzenlediği medya turu sırasında edindiği bilgilere dayanıyor ve ASELSAN'ın yönlendirmesiyle sınırlıydı. Menzil, adet ve konuşlandırma süresi gibi ayrıntılar paylaşılmadı. Gerçek konuşlanma planları, yerleşim yerleri ve zamanlaması gizlidir; sayfada da talimat niteliğinde bir anlatım yoktur.
Çelik Kubbe Nasıl Çalışır?
Çelik Kubbe, hedefi bulur, tanır, hangi silahın karşılık vereceğine karar verir, atışı yönetir ve sonucu değerlendirir. Bunu tek bir ortak hava resmi üzerinden yapar. ASELSAN ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın anlatımına göre karar desteği yapay zekâ ile güçlendirilmiştir ve yüzlerce hava savunma biriminin birlikte hareket etmesi amaçlanır.
Adımlar şöyle sıralanabilir. Önce radarlar, elektro-optik sensörler ve elektronik destek sistemleri havadaki nesneleri algılar. Sonra komuta kontrol yazılımı bu kaynakları birleştirir, hedefin türünü, hızını ve tehdit düzeyini değerlendirir. Ardından hangi etkileyicinin en uygun olduğu seçilir: pahalı bir füze mi, bir top mu, bir lazer ya da karıştırıcı mı. En son olarak seçilen birim atışı yapar ve sonuç kayda geçer.
Katmanlar arasındaki görev dağılımı bu karar mantığını yansıtır. Yakın ve alçak katmanda mühimmat harcamayan veya ucuz araçlar kullanılır; orta ve üst katmanda füzeler devreye girer. GÜRZ gibi hibrit sistemlerde bu seçimin tek araçta otomatik yapıldığı söyleniyor. Bunlar üretici beyanıdır; karar algoritmaları ve gerçek reaksiyon süreleri açıklanmadı.
Çelik Kubbe Katmanları Nelerdir?
Çelik Kubbe'nin resmî tek bir katman listesi yok; kaynaklar yapıyı üç boyut, üç grup ya da dört menzil kademesi olarak anlatıyor. Ortak nokta, tehdidin irtifasına ve menziline göre farklı araçların devreye girmesidir: altta dron savunması ve toplar, ortada kısa ve orta menzilli füzeler, üstte uzun menzilli SİPER.

Menzile göre dizilim
| Katman | Örnek bileşenler | Görev |
|---|---|---|
| Çok alçak irtifa ve karşı-İHA | EJDERHA, GÖKBERK, İHTAR, KORKUT, GÜRZ, MİĞFER, GÖKALP, TOLGA, ALKA | Mini ve mikro İHA, kamikaze dron, yakın tehdit; kritik tesis ve birlik koruma |
| Alçak irtifa, kısa menzil | SUNGUR, GÖKSUR, HİSAR-A ve A+ | Helikopter, alçak uçan uçak, seyir füzesi |
| Orta irtifa, orta menzil | HİSAR-O ve O+ | Uçak ve seyir füzesi |
| Yüksek irtifa, uzun menzil | SİPER (Blok-1 hizmette; Blok-2 ve ötesi geliştirme) | Uçak, seyir füzesi, silahlı İHA; balistik hedefler için geliştirme sürüyor |
| Algılama ve elektronik harp (tüm katmanlara hizmet) | ALP serisi radarlar, PUHU, REDET, KORAL AD, ILGAR 3-LT | Hava resmini toplama, elektronik etki |
Anadolu Ajansı'nın Haziran 2026 tarihli dosyası, benzer bir sıralamayı üç grupta veriyor: çok alçak ve alçak irtifada TOLGA, KORKUT, GÖKBERK, İHTAR, EJDERHA ve ALKA; alçak ile orta irtifada HİSAR-A ve HİSAR-O; yüksek irtifa ve uzun menzilde SİPER. Warsight analizi ise "yakın", "çok kısa menzil", "kısa", "orta" ve "uzun menzil" olmak üzere beşli bir ayrım kullanıyor. Hindistan'daki MP-IDSA notu dört kademe sayıyor.
ASELSAN'ın üç boyutlu tarifi
Akyol'un IDEF 2025'te kullandığı çerçeve, katmanı irtifaya değil işleve göre ayırıyor. Fiziksel boyut füze, top ve önleyici dron gibi doğrudan imha araçlarını kapsar. Elektromanyetik boyutta EJDERHA gibi yüksek güçlü mikrodalga sistemleri ile KORAL ve İHTAR gibi elektronik harp araçları var. Bilişsel boyut ise komuta kontrol yazılımı, yapay zekâ destekli karar desteği ve şifreli taktik ağlardır. Bu bölümlendirme resmî bir teknik standart değil, ASELSAN'ın kendi anlatım biçimidir.
Çelik Kubbe'nin Komuta Kontrol Sistemi Nasıl Çalışır?
Komuta kontrol, Çelik Kubbe'nin sinir sistemidir. Radarlardan, elektronik destek sistemlerinden ve diğer sensörlerden gelen veriyi tek hava resminde toplar, her tehdit için hangi etkileyicinin kullanılacağını önerir. Bu işin merkezinde ASELSAN'ın HAKİM sistemi, onun altında HERİKKS ve RADNET, haberleşmede ise T-LINK ve TURAN yer alıyor.

HAKİM, haberlerde Türkiye'de yerli imkânlarla geliştirilen ilk hava komuta kontrol sistemi olarak tanıtılıyor ve hava savunma unsurlarını ortak hava resmi üzerinden gerçek zamanlı, yapay zekâ destekli biçimde yönettiği söyleniyor. Breaking Defense'in ASELSAN turundan aktardığı kadarıyla HAKİM 100 ise radar ağının yönetimini üstleniyor. Aynı turda T-LINK, hava savunma için tasarlanmış taktik veri bağı ve ağın bel kemiği olarak anıldı. Kaynaklar T-LINK'in Link-16 gibi çalışacağını ya da daha kısa menzilli ve hızlı bir veri aktarım sistemi olduğunu yazıyor; tanımlar tutarlı değil.
TURAN, IDEF 2025'te taktik haberleşme platformu ve sistemin dijital çekirdeği olarak tanıtıldı; yerli şifreleme ve "askerî 5G" yeteneği iddiası var. HERİKKS ise 2001'de başlayan, alt seviyedeki hava savunma birimlerini yöneten ASELSAN sistemidir. Sabah'ın Ekim 2026 tarihli bir köşe yazısı HAKİM'in HERİKKS birikiminden doğduğunu yazıyor; MP-IDSA ise HERİKKS'i operasyonel omurga olarak adlandırıyor. İki anlatım arasındaki fark, katman ayrımının ne kadar net olduğunun tam bilinmemesinden kaynaklanıyor.
HAVELSAN'ın rolü için kaynaklar komuta kontrol ve bağlantı ortamlarına katkı diyor; HAVELSAN, Kasım 2025'teki 6,5 milyar dolarlık paketin imza töreninin ev sahibi ve imzacılarından biri. Army Recognition ise ağın ADVENT yönetim sistemiyle yönetildiğini yazıyor; ADVENT HAVELSAN'ın gemi muharebe yönetim sistemi olarak biliniyor ve bu iddia ASELSAN ya da SSB açıklamalarında geçmiyor. Yapay zekânın hangi kararı nasıl verdiğine dair teknik belge de yayımlanmadı.
Çelik Kubbe Projesinde Hangi Kurumlar Görev Alıyor?
Projeyi Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı koordine eder; geliştirmenin ağırlığını ASELSAN ve ROKETSAN taşır, TÜBİTAK SAGE, MKE ve HAVELSAN tamamlayıcı roller üstlenir. Kullanıcı Türk Silahlı Kuvvetleri, politik çerçeve ise Cumhurbaşkanlığı SSİK kararlarıdır; kurumların iş bölümü ve her birinin üstlendiği somut görev aşağıda ayrı ayrı anlatılıyor.
ASELSAN, ana bütünleştirici olarak radar, komuta kontrol, haberleşme, elektronik harp ve yakın hava savunma sistemlerinden sorumlu. ROKETSAN füze tarafını yürütüyor: SİPER, HİSAR ve SUNGUR füzelerinin geliştirme ve seri üretimi onda. TÜBİTAK SAGE güdüm sistemleri ve mühimmat teknolojilerine katkı veriyor; MKE ise 35 mm toplar ve mühimmat gibi yakın savunma çözümlerinde yer alıyor. HAVELSAN'ın komuta kontrol ve bağlantı tarafına katkısı basında yer alıyor, iş bölümünün ayrıntıları açıklanmadı.
SSB yalnızca koordinatör değil, aynı zamanda sözleşme imzalayan taraf. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı da finansman tarafında rol aldı: MP-IDSA notuna göre Mart 2025'te ASELSAN, Süper Teşvik programı kapsamında 616 milyon dolarlık destek aldı. Savunma Bakanı Yaşar Güler SAHA 2026'daki tanıtımda yer aldı ve TSK'nın sistemlerle her tür harekâtı yürütebileceğini söyledi.
Çelik Kubbe'ye Hangi Sistemler Eklenecek?
Çelik Kubbe'ye eklenmesi duyurulan başlıca sistemler SİPER'in gelişmiş sürümleri, GÜRZ hibrit hava savunma sistemi, yeni nesil ve havadan erken ihbar radarları, yeni lazer ve mikrodalga sürümleri ile yeni nesil hava ve füze savunma sistemi geliştirme çalışmasıdır. Bunların çoğu geliştirme aşamasında.
SİPER tarafında Blok-2'nin 150 km üzeri menzille geliştirildiği, Blok-3 ve Blok-4'ün ise balistik hedef için planlandığı savunma basınında yazılıyor; resmî teyit yok. Görgün'ün Mayıs 2026'daki açıklamalarında SİPER-1 sistemlerinin 2026-2031 arasında envantere yeni kabiliyetler katması hedeflendiği aktarıldı; bu cümle bir sosyal medya paylaşımına dayanıyor. GÜRZ için Akyol envantere giriş yılını 2027 olarak verdi.
Radar ve erken ihbar tarafında Temmuz 2025'te imzalanan ALP 200-A havadan erken ihbar radarı ve ALP 400-G V/UHF radar sistemleri, Akyol'a göre beş altı yıl içinde operasyonel hale gelecek. Şubat 2026 röportajında uzun menzilli radarların 2026'da genişletileceği, yeni GÖKBERK sürümlerinin devreye alınacağı ve komuta kontrol sisteminin kubbenin yönetiminde kullanılacağı da söylendi. SAHA 2026'da tanıtılan KORAL AD, ILGAR 3-LT, MİĞFER, GÖKALP, GÖKBERK 10 ve EJDERHA 210 programa eklenen en yeni parçalar. 26 Ekim 2026'daki 523 milyon euroluk sözleşme ise yeni nesil bir hava ve füze savunma sisteminin geliştirilmesini kapsıyor; teknik ayrıntı paylaşılmadı.
Warsight'ın Temmuz 2026 analizine göre alınacak toplam sistem sayısı da tam bilinmiyor ve liste açık uçlu.
Çelik Kubbe Dron Saldırılarına Karşı Yeterli mi?
Yeterlilik için bağımsız bir ölçüm yok; yalnızca kurum açıklamaları ve gösterim duyuruları var. Çelik Kubbe'nin alt katmanı özellikle dron tehdidine göre şekilleniyor, ancak dron tehdidi hızla değişiyor ve ASELSAN çözümlerini anlatan Eylül 2026 tarihli bir savunma basını haberi de evrensel tek bir çözüm bulunmadığını vurguluyor.

Programın dron karşıtı unsurları geniş: EJDERHA, GÖKBERK, İHTAR, KORKUT, GÜRZ, MİĞFER, GÖKALP, TOLGA ve ALKA. Haziran 2026'daki DRONDEF gösteriminde ASELSAN'ın üç sistemini senaryoya soktuğu, 19 ülkeden heyetin izlediği Ekonomist haberlerinde yer aldı. Kasım 2026'da ASELSAN, EJDERHA'nın 51 dronu tek müdahaleyle etkisiz hale getirdiğini açıkladı; bu bir üretici açıklamasıdır, bağımsız doğrulama yok ve testin ayrıntıları paylaşılmadı. Epirus gibi yabancı sistemlerin benzer iddiaları da kendi şirket açıklamalarına dayanıyor.
Zorluk, tespit ve maliyet dengesinde ortaya çıkıyor. Küçük ve alçak uçan hedefleri erken bulmak, çok sayıda hedef aynı anda geldiğinde etkileyici sayısını yetiştirmek ve ucuz bir drona pahalı bir füzeyle karşılık vermemek, bütün ülkelerin ortak sorunudur. Çelik Kubbe'nin cevabı, alt katmanda ucuz ve mühimmat harcamayan araçlar kullanmak. Görgün de SAHA 2026'da, hızlı üretilebilen ve ticari bileşenli çözümlerin memnuniyet verici olduğunu söyledi.
Hava koşulları ve konuşlandırma sınırları gibi genel etkenler de rol oynar; lazer ve mikrodalga gibi yönlendirilmiş enerji sistemleri bu bakımdan özel koşullara duyarlıdır. Tüm bunların ışığında "yeterli mi" sorusuna evet ya da hayır denemez; sistem, kademeli şekilde ve test ile gösterim aşamalarında ilerleyen bir yapı olarak okunmalıdır.
Çelik Kubbe'nin Son Gelişmeleri Nelerdir?
Son haftaların öne çıkan gelişmeleri Ekim 2026'daki iki büyük sözleşme, SİPER Ürün-2 testi ve Kasım 2026'daki EJDERHA gösterim açıklamasıdır. Aşağıdaki sıra 17 Kasım 2026 itibarıyla derlenmiştir; yıl sonu teslimat rakamı henüz açıklanmadı ve resmî kaynaklarda Kasım ayına ait yeni bir teslimat duyurusu bulunamadı.
Eylül 2026'da Janes'in aktardığına göre ROKETSAN SUNGUR füzesini BURÇ mobil sisteminden ateşledi. 23 Eylül'de ASELSAN ile ROKETSAN arasında 1,234 milyar euroluk alt bileşen sözleşmesi yapıldığı haberi yayımlandı; bu bilgi tek kaynaklı. 5 Ekim'de ASELSAN, SSB ile imzalanan 2,46 milyar euroluk hibrit hava savunma sözleşmesini KAP'a bildirdi; tutarlar ve kapsam fiyat bölümünde.
Ekim ayı ortasında Sabah'ta yayımlanan bir haber, EJDERHA'nın gelişmiş sürümü için 15 Ekim'de Seçkin Gözlemci Günü yapılacağını duyurdu; aynı günlerde bir köşe yazısı HAKİM'in sahada görev yaptığını yazdı, bu iddia tek bir yazıya dayanıyor. Ekim sonunda ROKETSAN, SİPER Ürün-2'nin havadayken hedef değiştirdiği bir denemeyi duyurdu; ayrıntılar açıklanmadı. 26 Ekim'de 523 milyon euroluk geliştirme sözleşmesi duyuruldu.
15 Kasım 2026'da ASELSAN'ın EJDERHA ile ilgili 51 dron açıklaması geldi (üretici beyanı, karşı-İHA bölümünde ele alındı). 5 ve 12 Kasım tarihli MSB haftalık basın toplantılarında Çelik Kubbe'ye ilişkin bir açıklama bulunamadı.