MKE Nedir? Makine ve Kimya Endüstrisi'nin Tarihçesi, Sahipliği, Ürünleri ve Güncel Durumu (2026)

MKE nedir? Makine ve Kimya Endüstrisi'nin tarihçesi, sahiplik yapısı, silah ve mühimmat ürünleri, tesisleri, ihracatı ve Kasım 2026 itibarıyla güncel durumu.

MKE, yani Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi, kendini Türkiye'nin en eski savunma sanayii kuruluşu olarak tanıtan, silah, mühimmat, patlayıcı ve roket başlığı üreten kamu şirketidir. Merkezi Ankara'dadır; kurum adı 1950'de verildi, anonim şirket statüsüne 2021'de geçildi. Sermayenin tamamı Hazineye aittir, yönetim hakları Millî Savunma Bakanlığı'ndadır. Aşağıdaki bölümler MKE'nin tarihini, yapısını, ürünlerini, tesislerini, ihracatını ve 23 Kasım 2026 itibarıyla durumunu anlatır.

Gün batımında çok sayıda uzun fabrika salonu, bacalar, demiryolu hatları ve arkada dağlar bulunan geniş bir ağır sanayi yerleşkesinin havadan görünümü
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

MKE Nedir?

MKE, Millî Savunma Bakanlığı'na bağlı, sermayesi tamamen Hazineye ait bir anonim şirkettir. Hafif ve orta çaplı silahlar, topçu ve havan mühimmatı, uçak bombası, patlayıcı, barut, piroteknik ürünler ve roket başlıkları üretir. Resmî sitesi faaliyetlerini silah, mühimmat, patlayıcı ve piroteknik, malzeme ve ekipman ile sistem çözümleri başlıklarında toplar.

Şirket, ürün gamını "uçtan uca entegre" diye tarif eder ve bu kapasiteye sahip dünyadaki tek kuruluş olduğunu öne sürer. Bu, kurumun kendi beyanıdır; bağımsız bir karşılaştırma açık kaynakta bulunamadı. Ürün sayısı konusunda da iki farklı rakam dolaşır: resmî site 1.000'den fazla üründen söz ederken, Mart 2026'da bir fuar röportajında MKE yöneticisi 470'ten fazla savunma ürününden bahsetti. İki sayı farklı sayım yöntemlerinden kaynaklanıyor olabilir.

Adlandırma da kafa karıştırabilir. 1950 ile 2021 arasında kurum Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu adıyla, kısaca MKEK olarak anıldı. 2021'deki anonim şirket dönüşümünden sonra yasa metninde ve resmî sitede "Makine ve Kimya Endüstrisi" yazımı öne çıkıyor; haberlerde ise "MKE", "MKEK" ve "Makine Kimya" kısaltmaları birlikte geçiyor. Üçü de aynı kuruluşu anlatır.

Kuruluş ve Tarihçe

MKE'nin bugünkü adı 15 Mart 1950'de 5591 sayılı Kanun'la doğdu; kurum, Askerî Fabrikalar Umum Müdürlüğü'nün yerini aldı. Kökleri ise Osmanlı'daki Tophane-i Âmire'ye uzanır. Resmî site kuruluşu 30 Haziran 1453 olarak gösterir; ansiklopedik kaynaklar "15. yüzyılın ikinci yarısı" demekle yetinir.

Kuruluş yılı bu yüzden iki biçimde okunmalıdır. Resmî sitenin "yaklaşık altı yüzyıllık geçmiş" vurgusu Osmanlı top dökümhanesini kurumun atası sayar. 1950 tarihi ise bugünkü tüzel kişiliğin ve "Makina ve Kimya Endüstrisi" adının başlangıcıdır. Bu yazıda kuruluş tarihi sorulduğunda 1950, tarihsel kökler sorulduğunda 15. yüzyıl kullanılıyor.

DönemGelişme
15. yüzyıl (resmî site: 1453)Tophane-i Âmire (Top Dökümhanesi) Osmanlı topçusunun üretim merkezi olarak çalışır.
1832-1909Örgüt sırasıyla Tophane Müşirliği, Tophane Nazırlığı ve İmalat-ı Harbiye Müdüriyeti Umumiyesi adlarını taşır.
1921İstanbul'dan taşınan makine, teçhizat ve ustalarla Ankara merkezli Askerî Fabrikalar Umum Müdürlüğü yeniden örgütlenir.
1925-1936Kırıkkale'de top ve mühimmat (1925), elektrik makineleri (1928), mühimmat (1929), çelik (1931) ile barut, tüfek ve top fabrikaları (1936) devreye girer.
15 Mart 19505591 sayılı Kanun'la Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu kurulur; sermayenin tamamı devlete aittir.
1983-19845591 sayılı Kanun 105 sayılı KHK ile yürürlükten kalkar; kurum 233 sayılı KHK kapsamında ticari esaslara göre çalışmaya başlar.
2014-2016MPT-76 piyade tüfeğinin testleri 2014'te tamamlanır, seri üretim 2016'da başlar. Kırıkkale'de silaha odaklı organize sanayi bölgesi 2014'te kurulur.
2020Ankara'daki Maksam fabrikasında koruyucu maske ve solunum cihazı üretimi artırılır.
3 Temmuz 20217330 sayılı Kanun'la kurum anonim şirkete dönüşür.
2023İlhami Keleş genel müdür olur; 2023-2027 dönemini kapsayan 1,5 milyar dolarlık yatırım programı yürütülmeye başlar.

Veri notu: Kırıkkale tesislerinin yılları 2020 tarihli bir ajans haberine, Osmanlı dönemi unvanları ve 1983-1984 düzenlemeleri bir ansiklopedi maddesine dayanır; 5591 sayılı Kanun tarihi ansiklopedik kaynaklarda 15 Mart olarak geçer, bir ajans haberi ise kuruluşu 8 Mart 1950 olarak yazar. Kaynaklar farklı yazıyor; tabloda ansiklopedik tarih kullanıldı.

Bir ansiklopedi maddesi, 1954'te Türkiye'nin ilk yerli eğitim uçağı olan Uğur 44'ün kurumda üretildiğini de yazar. Bu bilgi tek kaynaktan alındığı için tabloya konmadı.

Sahiplik ve Yapı

MKE'nin sermayesinin tamamı Hazineye aittir; oy, yönetim, temsil ve denetim haklarını Millî Savunma Bakanlığı kullanır. Şirket 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na tabi bir anonim şirkettir, ancak 7330 sayılı Kanun'la bazı kamu mevzuatından muaf tutulur. Hisseleri özel hukuk kişilerine devredilemez.

KonuDurum
Hukuki statüAnonim şirket; 7330 sayılı Kanun (kabul 30 Haziran 2021, Resmî Gazete 3 Temmuz 2021, sayı 31530)
Başlangıç sermayesi1,2 milyar TL
Mülkiyet ve kâr payıHazine; Hazine ve Maliye Bakanlığı
Oy, yönetim, temsil ve denetim haklarıMillî Savunma Bakanlığı
Yönetim kurulu başkanıMillî Savunma Bakan Yardımcısı Alpaslan Kavaklıoğlu (4 Kasım 2026 tarihli haberlere göre)
Genel müdürİlhami Keleş (2023'ten beri)
Personel rejimi4857 sayılı İş Kanunu; kamu personeli mevzuatı uygulanmaz
Bağımsız denetimKamu Gözetimi Kurumu'nun yetkilendirdiği denetim kuruluşları; rapor Bakanlığa ve Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilir
Yurt dışı kuruluşlarMısır'da Zafer, Azerbaycan'da Makine Kimya Azerbaijan (MKA)

Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) MKE'nin sahibi değildir; kanun metninin özetinde SSB'ye pay veya yönetim hakkı tanınmaz. SSB savunma sanayii projelerinin yürütücü kurumu olarak bazı MKE programlarında muhatap olabilir. Örneğin yerli piyade tüfeği teslimatlarını 2020'de dönemin SSB Başkanı kamuoyuna açıklamıştı. Ancak MKE'nin bağlı olduğu bakanlık Millî Savunma Bakanlığı'dır.

7330 sayılı Kanun'un geçici maddeleri, eski kurumun taşınır ve taşınmazlarını, borç ve alacaklarını, sözleşmelerini ve iştirak paylarını şirkete devretmiş sayar. Kanun şirkete yurt içinde ve yurt dışında şirket kurma, iştirak edinme ve şube açma yetkisi de verir; yurt dışında şirket kurmak için genel kurul kararı gerekir. Mısır ve Azerbaycan'daki şirketler bu yetkiye dayanır.

Faaliyet Alanları ve Ürün Portföyü

MKE'nin ürünleri beş ana grupta toplanır: silah, mühimmat, patlayıcı ve piroteknik, malzeme ve ekipman, sistem çözümleri. Askerî ürünlerin yanında çelik, pirinç, makine parçası ve koruyucu ekipman gibi sivil kullanımlı kalemler de vardır. Aşağıdaki tablo grupları, resmî fabrika sayfalarında ve haberlerde geçen ürün adlarıyla eşleştirir.

Ürün grubuÖrnekler (genel düzeyde)Not
Hafif silahlarMPT-76 ve MPT-55 piyade tüfekleri, keskin nişancı tüfekleri, makineli tüfekler, 40 mm bomba atarlarResmî Küçük Silah Fabrikası listesinde G3, HK 33 E, MG3 ve MP5 türevleri de bulunur
Orta çaplı ve ağır silahlar12,7 mm ağır makineli tüfek, 25 mm ve 35 mm silah grupları, 105 mm havadan taşınabilir hafif obüsÇankırı Silah Fabrikası listesi
Topçu ve tank bileşenleriT-155 Fırtına ve Panter için bileşenler, tank ana silahı, deniz topu namlularıPlatform başka firmalardadır; MKE alt sistem üretir
Hava savunma ve karşı-İHATOLGA, ENFAL-17Yeni ürün ailesi; ayrıntılar aşağıda
MühimmatKüçük kalibreli fişekten 155 mm obüs mühimmatına, havan, tank ve uçaksavar mühimmatına kadarUçak bombaları ve tapalar dahil
Patlayıcı, barut ve piroteknikAskerî patlayıcılar, itici barutlar, sivil patlayıcılar, emniyet fitilleri, piroteknik ürünlerElmadağ ve Kırıkkale tesisleri
Roket2,75 inç roket motoru, çok namlulu roketatar mühimmatı, roket başlıklarıFüze sistemleri Roketsan'ın alanıdır
Malzeme ve koruyucu ekipmanÇelik, pirinç, gaz maskeleri, solunum cihazlarıMaske üretimi Maksam fabrikasında yapılır
Sıra sıra CNC torna ve freze tezgâhları ile sarı tavan vinçleri bulunan, parlak aydınlatmalı geniş bir metal işleme salonu ve uzakta iki çalışan
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Hafif Silahlar ve Lisanslı Üretim Geçmişi

MKE'nin hafif silah mirası iki katmandan oluşur: yıllarca lisansla üretilen yabancı tasarımlar ve 2010'lardan sonra yerli geliştirilen MPT serisi. Kırıkkale'deki Küçük Silah Fabrikası bugün hem G3, HK 33 E, MG3 ve MP5 türevlerini hem de yerli tüfekleri üretim listesinde tutar.

Yerli piyade tüfekleri

MPT-76, ilk tam yerli piyade tüfeği olarak anılır. Testleri 2014'te tamamlandı, seri üretimi 2016'da başladı; MPT-55'in seri üretimi 2017'ye denk gelir. Dönemin SSB Başkanı 2020'de 65.000'den fazla 5,56 mm piyade tüfeğinin üretilip teslim edildiğini söylemişti. Bu rakam o tarihe aittir ve güncel bir toplam değildir. Kasım 2026 haberlerinde tüfeğin MPT-76 MH sürümü teslimat listesinde geçer; SOFEX 2026 fuarında da aynı sürüm sergilendi.

Lisanslı hatlar

Resmî fabrika sayfası G3/A3, G3/A4, HK 33 E, MG3 ve MP5 ürünlerini listeler ama lisans durumunu yazmaz. Bağımsız kaynaklar bu silahların Alman tasarımlarının lisanslı üretimleri olduğunu belirtir ve bir sektör haberi, bu türevlerin 2009'a kadar orduda kullanıldığını, ardından yerli MPT-76'nın devreye girmeye başladığını aktarır. Lisans sözleşmelerinin tarihleri ve şartları açık kaynakta bulunamadı.

Keskin nişancı ve diğer tüfekler

MKE'nin kataloğunda KN-12, BORAN, MAM-15 gibi keskin nişancı ve malzeme karşıtı tüfekler yer alır; BORAN'ın Türk Silahlı Kuvvetleri'nde kullanıldığı bir fuar röportajında belirtildi. 2020 tarihli bir haberde JMK Bora-12, KNT-76 ve ŞAH 51 av tüfeği de MKE ürünleri arasında sayıldı. Mayıs 2026'da MKE, ABD merkezli Century Arms ile sivil pazara yönelik 12 yarı otomatik tüfek modelinin ihracatını kapsayan bir anlaşma imzaladı; anlaşmanın parasal değeri açıklanmadı.

Topçu, Orta Çaplı Silahlar ve Hava Savunma Ürünleri

Topçu ve deniz silahı tarafında MKE çoğunlukla platformun kendisini değil, namlu, silah grubu ve mühimmatı sağlar. Çankırı'da orta çaplı silahlar, Kırıkkale'de ağır silahlar üretilir. Son yıllarda şirket, hava savunma ve karşı-İHA alanında TOLGA ve ENFAL-17 adlı yeni ürünlerle de anılıyor.

Resmî Çankırı sayfası 12,7 mm ağır makineli tüfek, 25 mm ve 35 mm silah ve geri tepme grupları, 40 mm bomba atarlar ve 105 mm havadan taşınabilir hafif obüsü listeler. Hafif obüs, haberlerde BORAN adıyla geçer. Şubat 2026'da MKE Genel Müdürü, BORAN için geliştirilen yeni mühimmatların menzilinin 18,5 km'ye çıktığını söyledi; bu üretici beyanıdır, bağımsız doğrulama yok. Aynı röportaja göre Suudi Arabistan'ın 38 adetlik ilk paketinde BORAN son iki adaydan biriydi ve Malezya da ilgi gösteriyordu; bu iki bilgi tek kaynaklıdır ve sonraki gelişmeler doğrulanamadı.

Denizde ve karada MKE'nin namluları farklı programlarda görünür. ALTAY tankının ana silahı olan 120 mm düz namlulu top lisansla MKE tarafından üretilir. TF-2000 muhribinde planlanan 127 mm ana topun namlusu ise MKE'ye aittir ve namlu, Kasım 2025'te başka bir gemide ilk kez denendi. 7 Kasım 2026 tarihli bir haberde son bir ay içinde teslim edilenler arasında DENİZHAN-76 Millî Deniz Topu'nun dokuzuncu adedi de sayıldı.

TOLGA

TOLGA, mini ve mikro insansız hava araçlarına karşı tasarlanan kısa menzilli hava savunma ve karşı-İHA sistemidir. Yazılı kaynaklara göre radar ve elektro-optik algılayıcıları, elektronik harp unsurlarını ve 12,7 mm, 20 mm ile 35 mm silah istasyonlarını bir arada kullanır; sabit, tekerlekli veya paletli platformlara uyarlanabilir. Radarın algılama mesafesi kaynaklarda farklı yazılıyor: Mart 2026 röportajında yaklaşık 4-5 km, Ocak 2026 tarihli bir haberde yaklaşık 10 km. Bu nedenle tek bir rakam verilmiyor. 2025'te yapılan atış denemelerinde yüksek isabet oranı bildirildi; bu üretici ve haber beyanıdır, bağımsız doğrulama yok.

ENFAL-17

ENFAL-17, MKE'nin 5 Mayıs 2026'da SAHA fuarında tanıttığı alçak irtifa hava savunma füzesidir. Haberlere göre çapı 70 mm, boyu yaklaşık 2 metredir; katı yakıtlıdır, elektro-optik güdüm kullanır ve TOLGA'ya entegre edilebilir. Üreticinin muadillerine göre yaklaşık sekiz kat daha ucuz olduğu yönündeki ifadesi doğrulanmış bir karşılaştırma değildir. Blok II için Ar-Ge sürdüğü, bu sürümde insansız hava araçlarına entegrasyonun planlandığı bildirildi. Bu bilgilerin tamamı tek haber kaynağına dayanır.

MKE ayrıca PİRANA adlı bir insansız deniz aracı konseptini tanıttı. Teknik ayrıntıları yalnızca üretici beyanlarına dayandığı için bu yazıda aktarılmıyor.

Mühimmat, Patlayıcı ve Roket Grubu

Mühimmat, MKE'nin temel iş kollarından biridir. Kırıkkale'deki Mühimmat Fabrikası uçaksavar, bomba atar, havan, tank, top ve obüs mühimmatı, roket başlıkları, uçak bombaları, tapalar, el bombaları ve duyarsız mühimmat gibi geniş bir yelpaze listeler. Küçük kalibreli fişekler ise Ankara'daki Gazi Fişek Fabrikası'nın alanıdır.

Alt grupGenel kapsamBilgi kaynağı türü
Küçük ve orta kalibreli fişek5,56 mm'den 20 mm'ye ve üzerine; 25 mm uçaksavar mühimmatıFuar röportajı, ajans haberi
Havan mühimmatı60, 81 ve 120 mmTeslimat haberi, fuar haberi
Tank ve obüs mühimmatı105 mm ve 155 mm; tank mühimmatıFuar haberi
Uçak bombaları ve tapalarMK82 uçak bombası SOFEX 2026'da sergilendi; tapa ve harp başlığı teslimatlarıAjans haberi
Roket grubu2,75 inç roket motoru; roketatar mühimmatı; mayın temizleme şarjlarıResmî fabrika sayfası, haber
Barut ve patlayıcıTek, çift ve üç bazlı itici barutlar; askerî patlayıcılar; sivil patlayıcılar ve emniyet fitilleriFuar röportajı, resmî fabrika sayfası

155 mm obüs mühimmatı, son iki yılda MKE'nin en çok konuşulan kalemi oldu. 20 Ekim 2026 tarihli bir haber, Kırıkkale, Kırşehir ve Samsun'daki yatırımlarla bu mühimmattaki üretim kapasitesinin 54 kat artırılmasının hedeflendiğini yazdı; hedef yılın içinde tamamlanması planlanan yatırımlara bağlıdır, gerçekleşmiş bir sonuç değildir. Aynı haber MKE'nin FIRTINA, PANTER, GÜRHAN ve ATTİLA obüslerinde kullanılan yedi farklı 155 mm modeli ürettiğini yazar.

Genel müdür Mayıs 2026'da, işe başlandığında MKE'nin 155 mm üretim kapasitesinin 4 bin adet düzeyinde olduğunu ve şimdi "milyonların" konuşulduğunu söyledi. Bu sözlü bir ifadedir; resmî bir adet açıklaması yoktur. Aynı konuşmada Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yaklaşık 18 yıl boyunca MKE'ye 155 mm mühimmat siparişi vermediği de ileri sürüldü; bu da tek kaynaklı bir beyandır.

Tesisler

MKE'nin resmî sitesi 11 fabrika ve tesis sayar; bunlara geri dönüşüm işletmesi eklenir. Faaliyetler Ankara, Kırıkkale ve Çankırı'da yoğunlaşır; 4 Kasım 2026'da genel müdür MKE'nin sekiz ilde faaliyet gösterdiğini söyledi. Bu bölüm yalnızca genel, açık kaynaklı ve ansiklopedik düzeyde bilgi verir.

Tesis (resmî listeye göre)İlGenel işlev
Küçük Silah FabrikasıKırıkkalePiyade tüfekleri, makineli tüfekler, bomba atarlar
Mühimmat FabrikasıKırıkkaleOrta ve büyük kalibreli mühimmat, bomba, tapa
Orta Çaplı Silah (Çankırı Silah) FabrikasıÇankırıAğır makineli tüfek, 25 ve 35 mm silah grupları, hafif obüs
Roket ve Patlayıcı FabrikasıElmadağ, AnkaraRoket ve silah sistemleri, itici barut, patlayıcı
Destek TesisleriKırıkkaleElektrik, buhar, su, yakıt ve itfaiye gibi ortak hizmetler
Ağır Silah, Gazi Fişek, Piroteknik, Barut, Çelik ve Pirinç, Makine ve Teknoloji fabrikalarıResmî sayfada belirtilmemişAğır silah, küçük kalibreli fişek, piroteknik, barut, çelik ve pirinç, makine ve maske üretimi
Karanlık bir dökümhanede asılı kovadan kalıba akan parlak turuncu erimiş metal, etrafa saçılan kıvılcımlar ve arkada büyük bir dövme presi
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Yeni tesisler üç şehirde öne çıkıyor. Kırıkkale'de Hüseyin Kahya Üretim Tesisleri'nin, patlayıcı hammaddelerde dış bağımlılığı ortadan kaldırması hedefleniyor; bu bir hedef beyanıdır. Samsun'un Çarşamba bölgesinde 800 dönümlük ilk etapla 5 bin dönümlük bir fabrika kampüsü planlandığını Mart 2026'da Samsun Valisi söyledi; haberde üretimin temmuz ayında başlayacağı yazılıydı, ancak üretime fiilen başlandığına dair bir doğrulama bulunamadı. Kırşehir'de kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer tehditlere karşı koruyucu ekipman üretilmesi planlanıyor.

Çankırı Silah Fabrikası hakkında Ocak 2026'da yayılan kapatılacağı iddiasını MKE yalanladı. Açıklamaya göre fabrikada 347 aktif personel çalışıyor, 2025'te yaklaşık 150 milyon TL yatırım yapıldı, 2026 için yaklaşık 1 milyar TL planlandı ve tesis 1976'dan beri kesintisiz üretim yapıyor. Bu rakamlar arama özetlerinden alınmıştır, haber sayfaları ayrıca açılmamıştır.

Kurumun Ankara'da MKE Sanayi ve Teknoloji Müzesi, Kırıkkale'de Silahsan Müzesi bulunur. Resmî site Ar-Ge çalışmalarını "etkin, sade, uygun ekonomik" yaklaşımıyla tarif eder.

Mali Büyüklük, Personel ve Yatırım Programı

4 Kasım 2026'da TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu'nda genel müdürün sunduğu rakamlara göre MKE'nin cirosu 470 milyon dolardan 1,6 milyar dolara yükseldi, çalışan sayısı 5.121'dir ve imzalı sözleşme tutarı 9,9 milyar dolara ulaştı. Bu rakamlar şirket beyanıdır; ciroya ait yıl haberde belirtilmemiştir.

GöstergeDeğerKaynak ve not
Ciro470 milyon dolardan 1,6 milyar dolaraGenel müdür, 4 Kasım 2026; başlangıç ve bitiş yılı belirtilmedi
Ciro (liste verisi)1,2 milyar dolar2025 savunma şirketleri listesine ilişkin bir ajans haberi; hangi yıla ait olduğu belirtilmemiş
Ciro (ansiklopedi)1,14 milyar dolar (2024)Ansiklopedi kutusu; kaynağı doğrulanamadı
Çalışan sayısı5.121 (yüzde 37 beyaz yaka, yüzde 63 mavi yaka)Genel müdür, Kasım 2026; 2023-2026'da yüzde 40 artış
İmzalı toplam sözleşme9,9 milyar dolar; 1,5 milyar doları yurt dışıGenel müdür, Kasım 2026
Bekleyen sipariş8,5 milyar dolarGenel müdür, Mayıs 2026
Yatırım programı1,5 milyar dolar (2023-2027)2025'te 351 tezgâh ve 33 üretim hattı devreye alındı
Dünya sıralamasıSavunma şirketleri listesinde 81.Genel müdür; bir haber 2025 listesinde 80. sırayı yazar
İhracat yapılan ülke106Genel müdür, Kasım 2026; resmî site "105'ten fazla"

Veri notu: Çalışan sayısı kaynaklara göre değişiyor: bir ansiklopedi kutusu 3.982, aynı maddenin metni 7.430, 2020 verisi olarak bir ansiklopedi maddesi 5.466 yazar. Resmî ve en yeni rakam 5.121'dir. Ciro rakamları da tutarlı değil; başlangıç yılı belli olmayan 470 milyon dolar rakamını bu yüzden büyüme yüzdesine çevirmiyoruz.

Yatırım programının ilerleyişi tarih verdikçe değişiyor. Mayıs 2026'da genel müdür, tüm yatırımların 2026'nın son çeyreğinde devreye alınacağını ve Ocak 2027'de yeni bir MKE tanıtılacağını söyledi. Kasım 2026'da ise yatırımların yaklaşık yüzde 90'ının 1 Ocak 2027'ye kadar tamamlanacağı ve yaklaşık 40 tesisin aynı anda açılmasının hedeflendiği aktarıldı. İki beyan arasındaki fark, bazı yatırımların takvimde kaydığına işaret ediyor olabilir; bu bir çıkarımdır, açık bir açıklama değildir.

Mavi tonlu bir laboratuvarda masa başında çizimlere ve metal parça örneklerine bakan dört kişinin silüeti, arkada soyut şekiller gösteren iki ekran
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Genel müdür, şirketin "kendi silah ve mühimmatını üreten firmadan kendi teknolojisini geliştiren firmaya" dönüştüğünü, bu yüzden farklı şehirlerde araştırma merkezleri açıldığını söyledi. Genel mühendis sayısının yüzde 331, Ar-Ge mühendisi sayısının yüzde 437 arttığı da aynı konuşmada geçti. Bu artışların başlangıç yılı ve mutlak sayıları verilmedi.

Önemli Sözleşmeler ve İhracat

MKE 106 ülkeye ihracat yaptığını söylüyor; 2026'da açıklanan paketlerden biri Mısır ile imzalanan toplam 350 milyon dolarlık üç sözleşmedir. Katar'a TOLGA ihracatı için mutabakat Ocak 2026'da, Ürdün'deki ikinci teknoloji transferi tesisi ise Ekim 2026'da tamamlandı. MKE'nin ihracat tutarı için güncel bir resmî rakam bulunamadı.

TarihKarşı tarafKonu
19 Ocak 2026Katar (Barzan Holding)DIMDEX'te mutabakat: TOLGA'nın Katar Silahlı Kuvvetleri'ne ihracatı; Doha'da yerel patlayıcı üretimi ve seçili sistemlerin yerel montajı için ortak şirket
5 Şubat 2026MısırÜç sözleşme, toplam 350 milyon dolar: 155 mm uzun menzilli mühimmat fabrikası ve fişek üretim tesisi, ortak şirket kararı, TOLGA ihracatı (Millî Savunma Bakanlığı açıklaması)
Mayıs 2026ABD (Century Arms)Sivil pazara yönelik 12 yarı otomatik tüfek modelinin ihracatı; tutar açıklanmadı
9 Eylül 2026MısırKahire'de, hisselerinin tamamı MKE'ye ait Zafer şirketinin kurulduğunun duyurulması
29 Ekim 2026ÜrdünOrta ve büyük kalibreli mühimmat ile uçak bombası dolum ve montaj tesisinin kurulumunun tamamlanması
Gün batımında konteyner yığınları, liman vinçleri ve limana yanaşmış kargo gemileri
Temsili görsel (yapay zeka ile üretilmiştir). Belirli bir sistemi birebir göstermez.

Mısır paketi için kaynaklar tutarda ayrışıyor: Türk kaynakları 350 milyon dolar yazarken bazı yabancı haberler 300 milyon avrodan söz ediyor; fark kur kaynaklı olabilir. Şubat 2026'da genel müdür, TOLGA ortak üretiminin ilk aşamasının 130 milyon dolarlık paketle başladığını ve ilerleyen dönemde 900 milyon dolar düzeyine çıkmasının beklendiğini söyledi. Bu 900 milyon dolarlık rakam bir beklentidir; imzalı sözleşme değildir ve tek kaynaktan gelir.

Mısır duyurusunda TOLGA, Katar'dan sonra ikinci ihracat hedefi olarak anıldı. Ürdün'de ise bundan önce kurulan fişek üretim tesisi 2024'ten beri üretimde. MKE bu tesis için bakım sözleşmesi ve yeni hammadde tesisleri üzerinde görüşmeleri sürdürüyor.

MKE'nin tarihsel ihracat verileri sınırlı. Bir haber başlığı ihracatın 2021'den 2024'e 40 milyon dolardan 639 milyon dolara çıktığını yazar; bu rakam arama özetinden alınmıştır, tek kaynaklıdır ve 2025 için güncel bir karşılığı bulunamadı. Savunma ve havacılık sektörünün tamamının 2025 ihracatı ise yaklaşık 10 milyar dolar bandında açıklandı; bu tutarın MKE payı bilinmiyor.

Ortaklıklar ve Yurt Dışı Yapılanma

MKE'nin yurt dışı stratejisi, mühimmat ve silah satmaktan çok teknoloji aktarımı ve anahtar teslim fabrika kurmaya dayanır. Şirket, 9 ülkede toplam 11 teknoloji transferi projesi yürüttüğünü bildirir. Bu projelerde ilgili ülkenin personeline üretim ve bakım-onarım eğitimi ve teknik danışmanlık verilir.

Mart 2026'daki bir fuar röportajında, sekiz ortak ülkede Türk yapımı makinelerle kurulmuş on mühimmat hattı olduğu söylendi. Aynı röportajda 9 mm'lik bir hattın yılda yaklaşık 20 milyon fişek üretebildiği belirtildi. İkisi de üretici beyanıdır. Hangi ülkelerin hangi projelerde yer aldığı açık kaynakta yalnızca Ürdün, Mısır, Katar ve Azerbaycan için doğrulanabildi.

Şirket ortakları üç grupta düşünülebilir. İlki yurt dışındaki devlet kuruluşlarıdır: Katar'da Barzan Holding, Mısır'da yerel yetkililer. İkincisi yurt dışında kurulan bağlı şirketlerdir: Mısır'daki Zafer, Azerbaycan'daki MKA. Üçüncüsü yurt içi savunma programlarıdır; MKE, MİLGEM gibi gemi programlarında silah ve mühimmat tarafında ve ALTAY ile TF-2000'de namlu tarafında yer alır.

Suudi Arabistan'da yerli üretim hedefleriyle uyumlu bir model üzerinde görüşüldüğü ve patlayıcı hammaddelerde iki yerel kuruluşla iş birliği yürütüldüğü Şubat 2026 tarihli tek bir röportajda aktarıldı; imzalı bir anlaşma doğrulanamadı.

Kanun, MKE'ye bazı kamu kurumlarında ihtiyaç fazlası kalan makine ve metal atıkları belirlenen fiyatla satın alma yetkisi verir. Bir MKE yöneticisi, kurumun Türkiye'de stratejik hurda metali devlet kurumlarından toplayıp geri dönüştürmeye yetkili tek kuruluş olduğunu söyledi; bu bir şirket beyanıdır. Hurdanın çelik ve pirinç hâline getirilip kovan ve bileşen üretiminde kullanıldığı belirtiliyor.

Güvenlik Olayları ve Kurumsal Gündem

MKE'nin son yıllarda kamuoyuna yansıyan iki olumsuz başlığı var: Temmuz 2023'te bir fabrikadaki Ar-Ge birimi kazası ve Ağustos 2025'te eski bir yönetim kurulu başkanına yönelik soruşturma. Her ikisi de birden çok haber kaynağında yer aldı; yargı süreçlerinin sonucu açık kaynakta bulunamadı.

18 Temmuz 2023'te Ankara'daki bir MKE fabrikasının Ar-Ge biriminde yangın ve patlama çıktı; dört işçi yaralandı, biri ağır. Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma başlattı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uzman müfettiş görevlendirdi. Bir haber sitesi nedenin Ar-Ge çalışması sırasında bir maddenin alevlenmesi olduğunu yazdı; resmî bir neden açıklaması bulunamadı.

27 Ağustos 2025'te, MKE'nin eski yönetim kurulu başkanı İsmet Sayhan'ın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın bir suç örgütü soruşturması kapsamında gözaltına alındığı ve tutuklandığı haberlere yansıdı. Haberlerde isnat edilen suç, devletin güvenliğine ilişkin belgelerin amacı dışında kullanılması ve hileyle alınması olarak geçti; MKE'nin suç duyurusunda bulunduğu da belirtildi. Bunlar isnat ve iddialardır, mahkeme kararı değildir; dosyanın sonraki durumu doğrulanamadı.

Güncel Gelişmeler (Kasım 2026)

23 Kasım 2026 itibarıyla bulunan en yeni açık kaynak gelişmeleri Ekim sonu ile Kasım başına aittir: Ürdün'deki yeni tesis, TBMM'deki sunum ve haftalık teslimat listesi. Kasım ayının ikinci yarısına ait yeni bir sözleşme veya yatırım duyurusu bulunamadı.

TarihGelişme
20 Ekim 2026155 mm mühimmat kapasitesinin 54 kat artırılması hedefi, yedi model üretimi haberi
27-29 Ekim 2026MKE, Akabe'deki SOFEX 2026 fuarında MPT-76 MH, KN-12, 25-120 mm arası mühimmat ve MK82 uçak bombasını sergiledi
29 Ekim 2026Ürdün'de mühimmat ve uçak bombası dolum ve montaj tesisinin kurulumu tamamlandı
4 Kasım 2026TBMM KİT Komisyonu'nda MKE'nin 2023-2024 hesapları görüşüldü; çalışan sayısı, ciro ve sözleşme rakamları açıklandı
7 Kasım 2026Son bir aylık teslimat listesinde piyade tüfeği, tank ana silahı, havan ve obüs mühimmatı, tapa ve harp başlığı yer aldı
1 Ocak 2027 (planlı)Yatırımların yaklaşık yüzde 90'ının tamamlanması ve yaklaşık 40 tesisin aynı anda açılması hedefleniyor; "yeni MKE" tanıtımı da Ocak 2027 için duyuruldu

Kasım 2026 öncesinden hâlâ geçerli olan başlıklar şunlardır: Mısır'daki Zafer şirketi (Eylül), ENFAL-17 tanıtımı (Mayıs), Katar'la TOLGA mutabakatı (Ocak) ve Samsun kampüsü. Samsun'da fiilen üretimin başlayıp başlamadığı doğrulanamadı.

Rakipler ve Konumu

MKE'nin hem yurt içinde hem yurt dışında rakipleri vardır, ancak açık kaynakta karşılaştırmalı pazar payı verisi bulunamadı. Şirketin yurt içindeki konumunu en çok kamu mülkiyeti ve Millî Savunma Bakanlığı bağı belirler. Roketsan, roket ve füze tarafında ayrı bir kamu şirketidir ve bazı roket kalemlerinde MKE ile alanları yakındır.

AlanMKE'nin konumuÖne çıkan diğer isimler
Obüs ve topçu mühimmatıYerli üretimin ana kamu tedarikçisi; kapasite genişletme yatırımı sürüyorNammo, BAE Systems, Elbit Systems (155 mm pazarında anılan şirketler)
Roket ve füzeRoket başlıkları ve roketatar mühimmatıRoketsan (122 mm roketler dahil), ayrı kamu şirketi
Hafif silahlarKamu ve güvenlik güçleri için ana üretici; sivil pazara ihracatTürkiye'deki özel silah üreticileri (bu yazıda doğrulanmadı)
Hava savunma ve karşı-İHATOLGA ve ENFAL-17 ile yeni girişKısa menzilli sistemlerde farklı Türk ve yabancı üreticiler (karşılaştırma yapılmadı)
SıralamaDünyanın en büyük 100 savunma şirketi listesinde 81.Aynı listede Türkiye'den ASELSAN, TUSAŞ, ARCA Savunma ve Roketsan

Roketsan'ın TAYFUN füzesi gibi programları MKE ile aynı kategoride değil, füze kategorisindedir. Havacılık ve uzay tarafında TUSAŞ ise MKE'nin faaliyet alanıyla kesişmeyen bir platform üreticisidir ve aynı dünya listesinde daha üst sırada yer alır. Bu yüzden MKE'nin konumu rakiplerle yan yana koymaktan çok, mühimmat ve namlu tedarikçisi olarak platform üreticilerinin arkasındaki rolüyle anlaşılır.

Veri notu: Yabancı mühimmat üreticileri tablosu yalnızca bir pazar raporu özetinde geçen isimleri içerir; bu isimlerin pay oranları veya MKE ile karşılaştırması açık kaynakta doğrulanamadı. 155 mm kapasite rakamları için bu yazıda sıralama yapılmadı.

Sıkça Sorulan Sorular

MKE'nin açılımı nedir?

MKE, Makine ve Kimya Endüstrisi demektir. 1950-2021 arasında kurumun adı Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu idi ve MKEK olarak kısaltılıyordu. Bugünkü resmî tam adı Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi'dir.

MKE ne zaman kuruldu?

Bugünkü adıyla kurum 15 Mart 1950'de 5591 sayılı Kanun'la kuruldu. Resmî site ise kuruluşunu 1453'teki Tophane-i Âmire'ye dayandırır. Anonim şirket olarak yeniden yapılanması 3 Temmuz 2021'de 7330 sayılı Kanun'la gerçekleşti.

MKE kime ait, devlet kurumu mu?

MKE, sermayesinin tamamı Hazineye ait bir anonim şirkettir. Yönetim ve oy hakları Millî Savunma Bakanlığı'ndadır. Yasa, hisselerin özel hukuk kişilerine devredilmesini yasaklar.

MKE ile Savunma Sanayii Başkanlığı aynı yer mi?

Hayır. SSB, Cumhurbaşkanlığı'na bağlı bir kurumdur ve savunma sanayii projelerini yürütür; MKE ise Millî Savunma Bakanlığı'na bağlı bir şirkettir. MKE'nin ürettiği bazı ürünlerin teslimatı SSB'nin açıklamalarında yer alabilir, ama sahiplik ilişkisi yoktur.

MKE hangi ürünleri üretir?

Silah, mühimmat, patlayıcı, piroteknik, roket başlığı, çelik, pirinç ve koruyucu ekipman üretir. Hafif silahlarda MPT-76, topçuda 155 mm mühimmat ve hava savunmada TOLGA gibi adlar öne çıkar. Resmî sitede 1.000'den fazla ürün olduğu yazılıdır.

MKE kaç ülkeye ihracat yapıyor?

Genel müdür 4 Kasım 2026'da ihracat yapılan ülke sayısının 106 olduğunu söyledi. Resmî site "105'ten fazla" yazar. Ülke listesi ve yıllık ihracat tutarı açık kaynakta yayımlanmış değil.

MKE'de kaç kişi çalışıyor?

Kasım 2026 beyanına göre 5.121 kişi çalışıyor; yüzde 37'si beyaz yaka, yüzde 63'ü mavi yaka. Personel 4857 sayılı İş Kanunu'na tabidir, memur kadrosuyla çalıştırılmaz. 2023-2026 arasında insan kaynağı yüzde 40 arttı.

MKE'nin yurt dışında şirketi var mı?

Evet, iki şirket kamuoyuna yansıdı: Mısır'da, hisselerinin tamamı MKE'ye ait Zafer ve Azerbaycan'da Makine Kimya Azerbaijan. Zafer, Eylül 2026'da MKE'nin Afrika'daki ilk şirketi olarak duyuruldu.

MKE ile Roketsan farklı şirketler mi?

Evet. Roketsan ayrı bir kamu savunma şirketidir ve füze ile roket sistemleri üretir. MKE'nin roket tarafı daha çok başlık, motor ve roketatar mühimmatındadır. İki şirketin 122 mm roketler gibi alanlarda ortak üretimi yapıp yapmadığı açık kaynakta doğrulanamadı.

"Yeni MKE" 2027'de ne anlama geliyor?

Genel müdür Mayıs 2026'da Ocak 2027'de "yeni bir MKE"nin tanıtılacağını söyledi ve bunu "ezberi bozan" bir dönüşüm olarak niteledi. Ayrıntı verilmedi. Kasım 2026'da aktarılan hedefe göre yatırımların yaklaşık yüzde 90'ı o tarihe kadar tamamlanacak ve yaklaşık 40 tesis aynı anda açılacak.

İlgili Programlar

MKE'nin namlu, mühimmat ve silah grubu sağladığı programlar ALTAY, TF-2000 ve MİLGEM profillerinde ayrıca anlatılıyor. Türkiye'deki savunma projelerinin genel haritası için Türkiye'nin savunma sanayii projeleri rehberi kullanılabilir.

İLGİLİ HABERLER