KAAN, Türkiye'nin kendi imkânlarıyla tasarladığı çift motorlu, tek koltuklu milli muharip uçaktır. Geliştirme sürecinde uzun süre TF-X ve MMU (Milli Muharip Uçak) adlarıyla anıldı, 1 Mayıs 2023'te bugünkü adını aldı. Programı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) yönetiyor, ana yüklenici TUSAŞ. Uçak, Hava Kuvvetleri'nin F-16 filosunun yerini almak üzere planlanıyor. 21 Kasım 2026 itibarıyla ilk prototip (P0) 2024'te iki kez uçtu, üretime yakın P1 ve P2 yer testlerini sürdürüyor, ilk 20 uçaklık Block 10 partisi Mayıs 2026'da sözleşmeye bağlandı ve Endonezya 48 uçak için sözleşme imzaladı.

KAAN Nedir?
KAAN, düşük radar izi, gövde içi silah bölmeleri, yüksek manevra kabiliyeti ve sensör birleştirme gibi beşinci nesil özellikleri hedefleyen, Türkiye'de tasarlanan çift motorlu bir savaş uçağıdır. Hem havadan havaya hem yere taarruz görevleri için planlanıyor ve F-16'ların yerini alacak. Tasarım ve ana yükleniciliği TUSAŞ üstleniyor.
TUSAŞ, F-16'ların 2030'lardan itibaren kademeli olarak envanterden çıkarılacağını, KAAN'ın bu boşluğu dolduracağını belirtiyor. Tasarım Türkiye'de yapılıyor ve TUSAŞ radar, elektronik harp, elektro-optik, haberleşme ve tanıma sistemlerinin yerli tasarım olduğunu belirtiyor. Motor ise henüz yerli değil. İlk uçaklar ABD yapımı GE F110 motorlarıyla uçacak.
Bu yüzden "beşinci nesil" ifadesi tartışmalı. TUSAŞ'ın aktardığına göre ilk parti beşinci nesil yeteneklerin yaklaşık yüzde 90'ını karşılayacak; tam beşinci nesil statüsüne ise yerli motora geçilen 2032 civarında ulaşılması hedefleniyor. Bir savunma basını yazısı F110 motorlu uçağı "4,5 nesil" diye tanımladı. İki ifade de aynı gerçeği anlatıyor: uçak aşamalı olarak olgunlaşacak.
Veri notu: Yüzde 90 oranı ve 2032 hedefi üretici beyanıdır; bağımsız doğrulama yoktur. Uçağın radar izi değerleri açıklanmamıştır.
Programı Kim Geliştiriyor ve Kim Yönetiyor?
Program sahibi ve sözleşme makamı SSB, tasarım ve nihai montajı yürüten ana yüklenici TUSAŞ'tır. Geliştirme sözleşmesi 5 Ağustos 2016'da imzalandı. Radar, elektronik harp ve elektro-optik sistemleri ASELSAN, yerli motoru TEI ile TRMotor geliştiriyor; ilk kullanıcı Türk Hava Kuvvetleri. SSB'nin başında Haluk Görgün, TUSAŞ'ın başında Mehmet Demiroğlu bulunuyor.
Mayıs 2026'daki Block 10 tedarik sözleşmesini SSB Başkanı Haluk Görgün, TUSAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Cihad Vardan ve TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu imzaladı. KAAN'ın TUSAŞ, ASELSAN, HAVELSAN, TEI ve yaklaşık 750 firmayla birlikte yürütülen bir ekosistem projesi olduğu yönünde bir ifade de basında yer aldı. Firma sayısı tek kaynakta geçiyor.
| Kurum | Programdaki rolü |
|---|---|
| SSB | Program sahibi, sözleşme makamı, finansman ve takvim yönetimi |
| TUSAŞ | Ana yüklenici: tasarım, sistem entegrasyonu, nihai montaj, uçuş testleri |
| ASELSAN | MURAD radarı, elektronik harp, elektro-optik sensörler, haberleşme-seyrüsefer-tanıma sistemi, kask üstü gösterge |
| TEI ve TRMotor | TF35000 yerli turbofan motoru |
| Hava Kuvvetleri | İlk ve ana kullanıcı |
| Alt yükleniciler | TUSAŞ, üretim ve montaj işinin yüzde 70'e kadarını alt yüklenicilere vermeyi, nihai montajı kendinde tutmayı planlıyor |
Veri notu: İngiliz BAE Systems, Ocak 2017'de TUSAŞ ile bir niyet anlaşması imzalamış, ilk aşamanın 100 milyon sterlini aşacağı duyurulmuştu. Bu belge bağlayıcı bir sözleşme değildi; sonraki işbirliğinin kapsamı açık kaynakta net değildir.
Program Tarihçesi ve Zaman Çizelgesi
Program 2010'da Milli Muharip Uçak adıyla başladı, 2016'da geliştirme sözleşmesi imzalandı, uçak Mart 2023'te hangardan çıktı ve 21 Şubat 2024'te ilk kez havalandı. Türkiye'nin F-35 programından çıkarılması (Temmuz 2019), yerli çözümün aciliyetini artıran bir arka plan oluşturdu. Aradan geçen yaklaşık on dört yılda program, kâğıt üzerindeki bir hedeften uçan bir prototipe dönüştü.
Aşağıdaki tablo, resmî açıklamalar ve güvenilir haberlerle tarihi doğrulanabilen dönüm noktalarını gösteriyor.
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 2010 | MMU programının başlatıldığı yazılıyor; F-16 filosunun yerine yerli savaş uçağı hedefi |
| 5 Ağustos 2016 | SSB ile TUSAŞ arasında geliştirme sözleşmesi |
| 28 Ocak 2017 | BAE Systems ile niyet anlaşması (bağlayıcı olmayan) |
| Temmuz 2019 | Türkiye, S-400 alımı nedeniyle F-35 programından çıkarıldı |
| Mart 2023 | Hangardan çıkış töreni ve taksi testleri |
| 1 Mayıs 2023 | Uçağa KAAN adı verildi |
| 21 Şubat 2024 | P0 ilk uçuş: 13 dakika, 8.000 ft, 230 knot |
| 6 Mayıs 2024 | P0 ikinci uçuş: 14 dakika, 10.000 ft, 230 knot |
| 11 Haziran 2025 | Endonezya ile hükümetler arası çerçeve anlaşma |
| 26 Temmuz 2025 | Endonezya ile 48 uçaklık sözleşme (IDEF, İstanbul) |
| Eylül 2025 | İkinci gövde (P1) ilk kez görüntülendi |
| Şubat 2026 | P0, P1 ve P2 TUSAŞ tesislerinde aynı karede |
| 6 Mayıs 2026 | SSB-TUSAŞ arasında 20 Block 10 için tedarik sözleşmesi (SAHA 2026) |
| 24 Haziran - 9 Temmuz 2026 | F110 motor satışı ABD Kongresi'ne bildirildi, inceleme süresi engellenmeden doldu |
| 31 Temmuz 2026 | P1 kendi gücüyle taksi testlerine başladı |
| 2 Ekim 2026 | TUSAŞ: P1 sistem kontrolleri bitti, ilk uçuş birkaç hafta içinde bekleniyor |
| 18 Kasım 2026 | Savunma Bakanı: 2030 sonuna kadar 20, 2035 sonuna kadar 100 uçak |
Adın anlamıyla ilgili bir not: KAAN, Türkçedeki "kağan" (han, hükümdar) sözcüğüyle ilişkilendiriliyor. Adı Cumhurbaşkanı Erdoğan 1 Mayıs 2023'te TUSAŞ'ın Kahramankazan yerleşkesindeki programda duyurdu ve ismin MHP lideri Devlet Bahçeli tarafından önerildiğini söyledi.
Teknik Özellikler
TUSAŞ'ın yayımladığı değerlere göre KAAN 20,3 m uzunluğunda, 13,4 m kanat açıklığında, azami kalkış ağırlığı 34.750 kg olan ve Mach 1,8'e ulaşabilen bir uçaktır. Her biri 13.150 kgf itki üreten iki motor kullanıyor. Tek pilotlu uçağın servis tavanı 16.764 m, G sınırı +9 / -3,5. Menzil ve yük kapasitesi açıklanmadı.
| Parametre | Değer (TUSAŞ) |
|---|---|
| Mürettebat | 1 pilot |
| Uzunluk | 20,3 m |
| Kanat açıklığı | 13,4 m |
| Yükseklik | 5 m |
| Kanat alanı | 71,6 m² |
| Azami kalkış ağırlığı | 34.750 kg |
| İtki | 2 × 13.150 kgf (ardyakıcılı, GE F110) |
| Azami hız | Mach 1,8 (40.000 ft'te) |
| Servis tavanı | 16.764 m (55.000 ft) |
| G sınırı | +9 / -3,5 G |
| Menzil, yakıt, silah yükü | Açıklanmadı |
P0 prototipi 21 m uzunluk, 14 m kanat açıklığı ve 6 m yüksekliğe sahipti. TUSAŞ yeni tasarımda boyutları küçülttü. Yorumcular bunun ağırlığı azaltacağını ve ileride IRST, DIRCM ve insansız hava aracı ile birlikte çalışma gibi eklemelere yer açacağını yazdı. TUSAŞ, değerlerin prototip aşamasında değişebileceğini de belirtiyor. Bazı kaynaklar azami kalkış ağırlığını 27 ton olarak veriyor; kaynaklar farklı yazıyor, bu yazıda TUSAŞ'ın yayımladığı değer esas alındı.
Veri notu: Süper seyir (ardyakıcısız süpersonik uçuş) yeteneği yerli motorla ilişkilendiriliyor; F110'lu uçak için açık kaynakta süper seyir iddiasına rastlanmadı.
Radar, Sensörler ve Silahlar
KAAN'ın sensör takımının merkezinde ASELSAN'ın MURAD 600-A AESA radarı yer alıyor. Buna elektro-optik hedefleme (TOYGUN), kızılötesi arama-izleme (KARAT), lazer ve füze ikaz sistemleri ile kızılötesi karşı tedbir birimi eşlik ediyor. Silahların gövde içi bölmelerde taşınması planlanıyor. Sensörlerin tamamı yerli tasarım olarak sunuluyor.
ASELSAN'ın 2025 Paris Hava Gösterisi'nde KAAN için sergilediği sistemler şunlar: MURAD 600-A radar (elektronik harp sistemiyle birlikte entegre RF sistemi oluşturuyor), TOYGUN 100 elektro-optik hedefleme, KARAT 100 IRST, LIAS 300 lazer ikaz, IRIS 300 füze ikaz, YILDIRIM 300 DIRCM, haberleşme-seyrüsefer-tanıma paketi ve TULGAR kask üstü gösterge. Aynı sergide uçak için TOLUN küçük çaplı bomba ile lazer güdümlü bomba ailesi de gösterildi.
Havadan havaya silah olarak GÖKDOĞAN (orta-uzun menzil) ve BOZDOĞAN (kısa menzil) füzeleri, GÖKHAN füzesi ve SOM seyir füzesi ailesi entegrasyon listesinde yer alıyor. SOM'un hangi sürümünün (SOM-J veya SOM-M) kullanılacağı basında farklı yazılıyor. GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN'ın bir F-16'dan art arda atıldığı test Ekim 2025'te haberleşti. KAAN'dan silahlı atış testi ise henüz duyurulmadı; silahlı konfigürasyonla uçuş testlerinin 2027'yi bulabileceğini yazan bir haber de var.

İnsanlı-insansız takım çalışması
Uzun vadeli planda KAAN'ın ANKA-3, SÜPER ŞİMŞEK ve olası biçimde KIZILELMA gibi insansız araçları kumanda etmesi var. Şubat 2026'da Riyad'daki World Defense Show'da KAAN ile ANKA-3'ü birleştiren bir otonom kanat uçağı konsepti tanıtıldı. Bu yetenek sonraki partiler için öngörülüyor; Mayıs 2026'da yayımlanan bir haberde KAAN ile insansız araç ekip testlerinin henüz başlamadığı belirtiliyor.
Veri notu: Radar menzili, taranan hedef sayısı ve iç bölme kapasitesi gibi performans değerleri açıklanmadı. Bu alanlarda dolaşan rakamlar doğrulanmış değildir.
Motor Meselesi ve F110'dan TF35000'e Geçiş
KAAN'ın prototipleri ve ilk üretim partisi, ABD yapımı GE F110-GE-129 motorlarıyla uçacak. Yerli TF35000 motoru TEI ve TRMotor tarafından geliştiriliyor ve 2032 civarında uçağa entegre edilmesi hedefleniyor. Entegrasyon tarihi kaynaklarda 2032-2033 arasında değişiyor. Motor, programın en kritik bağımlılığı olarak görülüyor.

F110, F-16 ve F-15EX gibi uçaklarda da kullanılan bir motor ailesi ve Türkiye'de lisansla montaj ediliyor, ancak ABD ihracat denetimine tabi. Aralık 2025'te yayımlanan bir haberde, geliştirme uçakları için 10 F110 motorunun teslim edildiği, 80 motor daha için görüşmelerin sürdüğü yazıldı. ABD Dışişleri Bakanlığı, F110 satışını 24 Haziran 2026'da Kongre'ye bildirdi; 15 günlük incelemenin 9 Temmuz 2026'da engelleme önergesi görüşülmeden sona erdiği, satışın önünün açıldığı aktarıldı. Paket değerinin 700 milyon doları aştığı yazıldı, resmî bir kalem dökümü yayımlanmadı. TUSAŞ Genel Müdürü ihracat lisansını Temmuz 2026'da Farnborough Hava Gösterisi'nde doğruladı.
| Motor | Kullanıldığı yer | Durum (Kasım 2026) |
|---|---|---|
| GE F110-GE-129 | Prototipler, Block 10, kaynaklara göre Block 20 | 10 motor teslim edilmiş; yaklaşık 80 motor için ihracat süreci ilerledi; adet ve teslim takvimi açıklanmadı |
| TEI TF35000 | Block 30 ve sonrası (hedef) | Tasarım aşaması; kritik tasarım incelemesine girildiği ve prototip üretiminin 2027'de başlayabileceği bildirildi (tek kaynaklı) |
TF35000'in itki sınıfı için kaynaklar çoğunlukla yaklaşık 35.000 librelik bir hedeften söz ediyor; bunun kuru mu ardyakıcılı mı olduğu net değil. Entegrasyon tarihi için de tek bir yıl yok: TUSAŞ 2032 diyor, Şubat 2026'da yapılan bir açıklamada ilk test 2032, nihai teslim 2033 olarak geçti ve bir savunma sitesi tam olgunluğun 2036'ya kaldığını yazdı. Motor takvimi bu nedenle "2032-2033 hedefi, yıllarca kayabilir" diye okunmalı.
Veri notu: TF35000'e dair tarihlerin çoğu TUSAŞ ve TEI açıklamalarına, bir kısmı ise tek haber kaynağına dayanıyor. Bağımsız doğrulama yok.
Prototip, Test ve Sertifikasyon Süreci
Uçuş yapmış tek KAAN, 2024'teki P0 prototipidir. Üretime yakın yapıdaki P1 31 Temmuz 2026'da taksi testlerine başladı. TUSAŞ 2 Ekim 2026'da sistem kontrollerinin bittiğini söyledi. 21 Kasım 2026 itibarıyla P1'in ilk uçuşu duyurulmuş değil; P2 ise P1'in ardından uçacak. Önceki hedefler kaçırıldı.

P1 ve P2, P0'dan farklı olarak üretim yapısına yakın gövdeyle geliyor. Uçuş yapan P0, TUSAŞ test pilotu Barbaros Demirbaş'ın kullandığı ilk uçuşta 13 dakika havada kaldı. P1'de burun biraz daha geniş, motor girişi gövdede biraz daha geride, ana iniş takımı dışa doğru kaydırılmış. Burnun üstünde ve gövde altında ek sensör çıkıntıları gözleniyor. Bu farklar görüntülerden yorumlandı, TUSAŞ ayrıntıyı açıklamadı.
Test kampanyasındaki prototip sayısı kaynaklarda tutarsız. Haziran 2025'te Breaking Defense altı uçaktan, Hürriyet Daily News Ekim 2026'da altı prototipten, Breaking Defense Şubat 2026'da on prototipten söz etti; on rakamının statik ve yorulma test gövdelerini içerip içermediği belirtilmedi.
| Ne zaman söylendi | P1 için verilen ilk uçuş hedefi |
|---|---|
| Haziran 2025 | 2026'nın ilk çeyreği (P2 ikinci, P3 2027 başı) |
| 2025'in ikinci yarısı | Nisan 2026 |
| 2026 başı | Mayıs-Haziran 2026 |
| Temmuz 2026 | Eylül-Ekim 2026 (basın tahmini), yıl sonundan önce |
| 2 Ekim 2026 | Ekim veya Kasım, en geç 2026 sonu; hızlı taksi ve yer testleri önce |
Prototiplerin adlandırması kaynaktan kaynağa değişiyor. TUSAŞ Genel Müdürü P1'e "birinci prototip" diyor; bazı yayınlar aynı uçağı ikinci, P2'yi üçüncü prototip olarak yazıyor. Bu yazıda TUSAŞ'ın adlandırması kullanıldı: P0 gösteri uçağı, P1 ve P2 üretime yakın prototipler.
Sertifikasyon
Sertifikasyonun hangi aşamada olduğu, takvimi ve onay makamı açık kaynakta ayrıntılı yayımlanmadı. TUSAŞ'ın resmî sayfası, sertifikasyon süreçlerinin ve savaş uçağı tasarım yeteneğinin geliştirme sözleşmesinin kapsamında olduğunu belirtiyor.
Blok Yapısı
KAAN aşamalı olarak olgunlaşan bloklarla üretilecek. Block 10 F110 motorlu ilk partidir, Block 20'nin esas olarak yazılım ve test verisi güncellemesi getirdiği aktarıldı, Block 30 ise yerli TF35000 motoruna geçişi temsil ediyor. Block 40 ve sonrası hakkında resmî ayrıntı yok. Blokların adları TUSAŞ ve SSB açıklamalarına dayanıyor.
| Blok | Motor | Bilinen özellikler |
|---|---|---|
| Block 10 | F110-GE-129 | İlk üretim; düşük görünürlük tasarımı, iç silah bölmeleri, çok yönlü radar. MURAD 600-A, TOYGUN ve KARAT bekleniyor |
| Block 20 | F110-GE-129 | Blok 10'dan farkı esas olarak yazılım ve test verisi; donanım farkı sınırlı olarak aktarıldı |
| Block 30 | TF35000 | Yerli motor, belirgin süper seyir yeteneği hedefi; insanlı-insansız takım çalışması sonraki partiler için öngörülüyor |
| Block 40 ve sonrası | Açıklanmadı | Resmî bilgi yok; dolaşan ayrıntılar spekülasyondur |
Veri notu: Bazı yabancı yayınlar blokları "Block 0, 1, 2/3" biçiminde adlandırıyor. SSB ve TUSAŞ açıklamaları Block 10 ve Block 30 adlarını kullanıyor; burada onlar esas alındı.
Üretim ve Teslimat Planı
SSB ile TUSAŞ, 6 Mayıs 2026'da 20 Block 10 uçağı için tedarik sözleşmesi imzaladı. SSB'nin açıklamasına göre teslimatlar 2028'den 2030 sonuna kadar sürecek. Savunma Bakanı 18 Kasım 2026'da 2030 sonuna kadar 20, 2035 sonuna kadar 100 uçak öngördüklerini söyledi. Sözleşmenin bedeli açıklanmadı.

Sözleşmenin bedeli açıklanmadı. TUSAŞ Genel Müdürü, ilk satışın 20 Block 10 uçağı kapsadığını, zamanla sayının artmasının beklendiğini söyledi. Açık kaynakta Hava Kuvvetleri için bu partiden sonraki bir sipariş görülmedi.
| Hedef | Kaynak ve tarih |
|---|---|
| İlk 20 uçak: 2028 - 2030 sonu | SSB Başkanı, SAHA 2026, 6 Mayıs 2026 |
| İlk parti teslimatı: 2029 başı | TUSAŞ Genel Müdürü, Şubat 2026 (Breaking Defense) |
| İlk teslimatlar: 2028 sonundan itibaren | Hürriyet Daily News, 31 Ekim 2026 |
| 2030 sonuna kadar 20 uçak | Milli Savunma Bakanı, 18 Kasım 2026 |
| 2035 sonuna kadar 100 uçak | Milli Savunma Bakanı, 18 Kasım 2026 |
İlk teslimatın "2028" mi "2029 başı" mı olduğu kaynaklarda farklı. Resmî sözleşme duyurusu 2028'den söz ediyor; Şubat 2026'daki açıklama bir yıl kadar sonrasını işaret ediyor. 2035 hedefi için gereken tempo da dikkat çekici: 2030'dan sonraki beş yılda 80 uçak, yılda ortalama 16 uçak demek. Bu hesap bir haber sitesine ait; resmî bir üretim kapasitesi açıklaması yok.
Veri notu: 2030 ve 2035 rakamları teslimat taahhüdü değil hedeftir. Bakan konuşmasında "öngörülmektedir" kalıbını kullanmıştır.
Yerli Alt Sistemler ve Yerlilik Oranı
TUSAŞ, KAAN'ın radar, elektronik harp, elektro-optik, haberleşme, seyrüsefer ve tanıma sistemlerinin yerli tasarım olduğunu belirtiyor. Resmî bir toplam yerlilik yüzdesi açıklanmadı. Motor şimdilik ABD kaynaklı; bu, yerlilik tablosundaki en büyük boşluk. Tasarım hakkı TUSAŞ'ta, ancak bazı kritik parçalar yabancı lisansa bağlı.
ASELSAN'ın MURAD radar ailesi F-16 Özgür ve Kızılelma gibi platformlarda uçuş denemelerinden geçti; KAAN sürümü MURAD 600-A olarak anılıyor. Silah tarafında GÖKDOĞAN, BOZDOĞAN ve GÖKHAN yerli füzeler, TOLUN ve lazer güdümlü bombalar ise ASELSAN ürünleri. Tedarik zincirinde TUSAŞ, uçağın üretiminin yüzde 70'e kadarını alt yüklenicilere dağıtmayı planlıyor. Nihai montaj TUSAŞ'ta kalacak.
"Yerli tasarım" ile "yerli üretim" ifadelerini ayırmak gerekiyor. Tasarım hakkı TUSAŞ'ta olsa da kritik parçaların (motor, bazı alt parçalar) ihracat izni, ABD gibi üçüncü ülkelerin lisansına bağlı olabiliyor. F110 örneği bunu gösteriyor: bazı ABD Kongresi üyeleri S-400 gerekçesiyle satışa itiraz etti, engelleme önergesi sonuçsuz kaldı.
Veri notu: Alt yüklenici sayısı (yaklaşık 750 firma) ve yüzde 70 oranı üretici tarafı beyanıdır; bağımsız doğrulama yoktur.
Güncel Durum (Kasım 2026)
21 Kasım 2026 itibarıyla KAAN'ın P1 prototipi uçuş öncesi yer testlerinde, ilk uçuş duyurusu yapılmadı. 20 uçaklık Block 10 sözleşmesi imzalı, F110 motor satışının önü açıldı, Endonezya sözleşmesi imzalı (yürürlüğe girip girmediği açıklanmadı) ve Suudi Arabistan görüşmeleri sonuçlanmış değil. Savunma Bakanı 18 Kasım'da 2030 ve 2035 hedeflerini yineledi.
Ekim 2026 başında TEKNOFEST Güneydoğu'da konuşan TUSAŞ Genel Müdürü, P1'in tüm sistem kontrollerinin bittiğini, düşük hızlı taksi testlerinin tamamlandığını, hızlı taksi testlerinin yakında yapılacağını ve ilk uçuşun birkaç hafta içinde beklendiğini söyledi. P2'nin de düşük hızlı taksiyi bitirdiğini, P1'in hemen ardından uçacağını ekledi. Hürriyet Daily News'in 31 Ekim 2026 tarihli haberi bu hedefi "2026 sonu" olarak aktardı. Taradığım kaynaklarda bu tarihten sonra bir ilk uçuş haberi bulunmadı.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler 18 Kasım 2026'da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda KAAN için 2030 sonuna kadar 20, 2035 sonuna kadar 100 uçak teslimi öngördüklerini söyledi. Aynı konuşmada Eurofighter Typhoon alımına (Birleşik Krallık ile geçen yıl imzalanan 20 uçaklık sözleşme, Türk pilotların Ağustos 2026'dan beri İngiltere'de eğitimi), F-35 için ABD ile sürmekte olan temaslara ve F-16 Block 70 çalışmalarına da değindi. Basın bu adımları KAAN envantere girene kadar boşluğu dolduran çözümler olarak yorumluyor.
Veri notu: P1'in ilk uçuşu bu yazının hazırlandığı tarihte duyurulmamıştır; tarih TUSAŞ tarafından "birkaç hafta" ve "yıl sonundan önce" ifadeleriyle verilmiştir. Daha önce Nisan, Mayıs ve Haziran 2026 hedefleri kaçırıldı.
Kullanıcılar ve İhracat
KAAN'ın tek imzalı ihracat müşterisi Endonezya'dır; 48 uçaklık sözleşme 26 Temmuz 2025'te imzalandı. Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır ile görüşmeler veya ilgi haberleri var, ancak imzalı bir sözleşme açıklanmadı. Birincil kullanıcı Türk Hava Kuvvetleri. Endonezya sözleşmesi 10 yıllık teslimat öngörüyor.
| Ülke | Durum | Not |
|---|---|---|
| Türkiye | Sözleşmeli: 20 Block 10 | Hedef: 2030 sonuna 20, 2035 sonuna 100 |
| Endonezya | 48 uçak için sözleşme (26 Temmuz 2025) | 10 yıllık teslimat; yerli üretim ve teknoloji paylaşımı; değer açıklanmadı |
| Suudi Arabistan | Görüşme | Şubat 2026'da "son karar aşamasında" denildi; resmî sözleşme duyurulmadı |
| Pakistan | İşbirliği görüşmeleri | Üretim ortaklığı haberleri; resmî sözleşme açıklanmadı |
| Mısır | Haber düzeyinde | Tek kaynakta (Al-Monitor'e dayanan haber) ortak olma ilgisi |
Endonezya sözleşmesi
Hükümetler arası çerçeve anlaşma 11 Haziran 2025'te Jakarta'daki Indo Defence fuarında, ticari sözleşme 26 Temmuz 2025'te İstanbul'daki IDEF'te imzalandı. Teslimat 120 ay (10 yıl) içinde yapılacak. Anlaşma mühendislik, üretim ve teknoloji paylaşımını, Endonezya'da yeni tesis kurulmasını kapsıyor; yerli ortaklar PT Republik Aero Dirgantara ve PT Dirgantara Indonesia. Türk basını yaklaşık 10 milyar dolar değerinden söz etti. Bu rakam resmî değil; ayrıntılı finansal bilgi paylaşılmadı. Bir Alman yayını uçakların tamamının 2034'e kadar teslim edileceğini yazdı; bu, 120 aylık süreyle uyumsuz, kaynaklar farklı yazıyor.
FlightGlobal ve Janes, anlaşmanın Cakarta'nın birden çok savaş uçağı programını finanse edebilme kapasitesine dair sorular doğurduğunu yazdı. Sözleşmenin yürürlüğe girip girmediği ve ilk ödeme tarihi açıklanmadı.
Suudi Arabistan
TUSAŞ Genel Müdürü, Şubat 2026'da Riyad'daki World Defense Show'da Suudi katılımının "son karar verme aşamasında" olduğunu söyledi. İki model sunuldu: yaklaşık 20 uçaklık doğrudan satın alma veya Suudi Arabistan'da nihai montaj hattı kurulması durumunda en az 50 uçak. Ağustos 2026'ya kadar yeni bir resmî gelişme duyurulmadı.
Veri notu: Pakistan ve Mısır ile ilgili bilgiler tek kaynaklıdır ve resmî açıklamayla doğrulanmamıştır. Endonezya dışındaki ihracat iddiaları sözleşme değildir.
Rakipleri ve Karşılaştırma
KAAN, F-35, J-20, Su-57 ve KF-21 gibi uçaklarla aynı sınıfta anılıyor ancak bunlar farklı olgunluk düzeylerinde. Karşılaştırma yaparken ölçüt olarak motor sayısı, hizmet durumu ve kullanıcı ülkeye bakmak gerekiyor; performans rakamları açık kaynakta doğrulanmış biçimde yok. Bu yazıda yalnızca doğrulanabilir hizmet durumu verildi.
| Uçak | Ülke | Motor | Durum |
|---|---|---|---|
| KAAN | Türkiye | İki motor (F110, sonra TF35000) | Prototip; ilk seri teslimat hedefi 2028-2029 |
| F-35 | ABD | Tek motor | Hizmette; Türkiye 2019'da programdan çıkarıldı, altı uçak için görüşmeler sürüyor |
| J-20 | Çin | İki motor | Hizmette; giriş tarihi 2017-2018 arasında, kaynaklar farklı yazıyor |
| Su-57 | Rusya | İki motor | İlk seri uçak Aralık 2020'de teslim edildi |
| KF-21 | Güney Kore | İki motor | İlk seri uçak 22 Eylül 2026'da Hava Kuvvetleri'ne teslim edildi |
Bu uçaklar aynı rolü üstlenmiyor. F-35 ABD liderliğindeki ortak üretim ağında üretiliyor; Türkiye'ye teslimat bulunmuyor, Savunma Bakanı altı uçak için ABD ile temasların sürdüğünü söyledi. J-20 ve Su-57 farklı tedarik ve ihracat koşullarına bağlı. KF-21 ise KAAN gibi yerli geliştirilen bir program ve seri teslimata KAAN'dan önce ulaştı: ilk seri uçak Eylül 2026'da teslim edilirken KAAN hâlâ prototip aşamasında.
Veri notu: Gizlilik (radar izi) ve sensör kabiliyeti karşılaştırmaları açık kaynakta doğrulanamaz. Üretici iddiaları yan yana dizilerek kıyas yapılmamıştır.
Maliyet ve Finansman
KAAN'ın birim fiyatı ve toplam program maliyeti resmî olarak açıklanmadı. Bilinen sözleşme tutarı yok: Block 10 sözleşmesinin bedeli verilmedi, Endonezya sözleşmesi için yaklaşık 10 milyar dolar rakamı Türk basınında geçti ama resmî değil. Üretici, maliyetin F-35 ile rekabetçi olacağını söylüyor.
ABD'nin F110 motorları için bildirdiği satış paketi 700 milyon doları aşıyor; bu, uçak değil motor ve entegrasyon hizmetleri için bir tutar. TUSAŞ Genel Müdürü Haziran 2025'te Breaking Defense'e KAAN'ın maliyet olarak F-35 ile "rekabetçi" olacağını söyledi; rakam vermedi. Bu bir üretici beyanıdır ve bağımsız doğrulaması yok.
Finansman modeli de ayrıntılı yayımlanmadı. Programın yıllık bütçesi ve geliştirme harcamasının toplamı kamuoyuyla paylaşılmadı.
Veri notu: Bu yazıda tahmini birim fiyat verilmemiştir. Yayımlanan her fiyat tahmini, resmî veri sayılmamalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
KAAN ne zaman uçtu?
KAAN'ın P0 prototipi ilk uçuşunu 21 Şubat 2024'te yaptı; uçuş 13 dakika sürdü, 8.000 ft irtifaya ve 230 knot hıza ulaştı. İkinci uçuş 6 Mayıs 2024'te 14 dakika sürdü ve 10.000 ft'e çıktı. Üretime yakın P1 prototipi 21 Kasım 2026 itibarıyla henüz uçmadı.
KAAN beşinci nesil bir uçak mı?
Hedef beşinci nesil, ancak ilk uçaklar F110 motorlu olacak. TUSAŞ'a göre ilk parti beşinci nesil yeteneklerin yaklaşık yüzde 90'ını karşılayacak, tam yetenek yerli motorla 2032 civarında bekleniyor. Bu üretici beyanıdır.
KAAN'ın motoru yerli mi?
Şu an değil. Prototipler ve ilk 20 uçak ABD yapımı GE F110 motorlarıyla uçacak. Yerli TF35000 motoru TEI ve TRMotor tarafından geliştiriliyor; entegrasyon hedefi 2032, bazı kaynaklara göre 2033 ve sonrası.
KAAN ne zaman envantere girecek?
SSB, ilk 20 Block 10 uçağının 2028-2030 arasında teslim edilmesini hedefliyor. Savunma Bakanı 2030 sonuna kadar 20, 2035 sonuna kadar 100 uçak öngördüklerini söyledi. Bazı yayınlar ilk teslimatı 2029 başı olarak veriyor.
KAAN'ı hangi ülkeler alıyor?
İmzalı sözleşmesi olan yabancı müşteri Endonezya; 48 uçak için sözleşme Temmuz 2025'te imzalandı. Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır ile görüşme veya ilgi haberleri var, ancak resmî sözleşme duyurulmadı.
KAAN ile F-35 arasındaki temel fark nedir?
KAAN çift motorlu ve Türkiye'de tasarlanıyor; F-35 tek motorlu ve ABD liderliğinde üretiliyor. F-35 hizmette, KAAN prototip aşamasında. Türkiye 2019'da F-35 programından çıkarıldığı için iki uçak aynı tedarik zincirinde değil. Performans karşılaştırması için doğrulanmış açık veri yok.
KAAN adı ne anlama geliyor?
Ad, Türkçedeki "kağan" sözcüğüyle ilişkilendiriliyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan 1 Mayıs 2023'te adı duyurdu ve ismin Devlet Bahçeli tarafından önerildiğini söyledi. Öncesinde program TF-X ve MMU adlarıyla anılıyordu.
P0, P1 ve P2 ne demek?
Prototip numaralarıdır. P0, 2024'te uçan ilk gösteri uçağı; P1 ve P2 üretim yapısına daha yakın yeni prototipler. Adlandırma kaynaklarda tutarsız: bazı yayınlar P1'i "ikinci", P2'yi "üçüncü" prototip olarak yazıyor.
KAAN'ın fiyatı ne kadar?
Açıklanmış resmî bir birim fiyat yok. Block 10 sözleşmesinin bedeli verilmedi; Endonezya sözleşmesi için yaklaşık 10 milyar dolar rakamı Türk basınında geçti ama resmî değil.
KAAN'dan silah atışı yapıldı mı?
Bu yazının hazırlandığı tarihte KAAN'dan silah atışı duyurulmadı. GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN füzeleri Ekim 2025'te bir F-16'dan atılarak test edildi; KAAN için silahlı uçuş testlerinin 2027'yi bulabileceği yazıldı.
İlgili Sistemler
KAAN, tek başına bir uçaktan çok bir sistemler ağının merkezinde. Aşağıdaki isimler programla doğrudan bağlantılı sistemler.
- F-16 (KAAN'ın yerini alacağı mevcut ana savaş uçağı)
- F-35 (Türkiye'nin 2019'da çıkarıldığı program)
- Eurofighter Typhoon (20 uçaklık Türkiye alımı)
- KIZILELMA ve ANKA-3 (insansız savaş uçakları, ileride insanlı-insansız ekip çalışması)
- Hürjet (TUSAŞ'ın jet eğitim ve hafif taarruz uçağı)
- MURAD (ASELSAN AESA radar ailesi)
- TF35000 (yerli turbofan motor)
- GÖKDOĞAN, BOZDOĞAN ve SOM (entegrasyon planındaki füzeler)
- S-400 (F-35 programından çıkarılmanın nedeni)