Mahkeme, Soruşturmayı Sınırladı
Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC), Afganistan'daki soruşturmalara ilişkin önemli bir karar alarak, daha önceleri ABD askerlerince işlenmiş olduğu iddia edilen suçlarla ilgili olan kısmı kapattı. Artık soruşturmalar yalnızca Taliban'ın 2021'den sonraki eylemlerine odaklanacak. Mahkemenin kararına ilişkin belgeler, bu durumu açıkça ortaya koyuyor.
Mahkeme, ABD askerlerine yönelik suçlamaların yanı sıra IŞİD'in Khorasan koluyla (ISIS-K) ilgili soruşturmayı da kapatma kararı aldı. Bu karar, söz konusu soruşturmaların 2021'den beri hareketsiz kalmasından sonraki bir adım niteliği taşıyor. Bununla birlikte, savcılık ofisi Cuma günü, mevcut karara itiraz ettiklerini ancak daha fazla ayrıntı veremeyeceklerini açıkladı.
Hukuki Süreç ve ABD'nin Tepkisi
Bu karar, ICC'nin ABD ile olan hukuki mücadelesinin en son gelişmelerinden birini teşkil etmekte. ABD, ICC'nin İsrailli yetkililere yönelik tutuklama emirlerine karşı olan tutumunu vurgulayarak, mahkeme hakkında kurumsal yaptırımlar uygulamıştı. Dolayısıyla, mahkemenin ABD askerleri üzerindeki yetkisini sorgulayan bu süreç hala devam ediyor.
Mahkeme, 2023 yılı içerisinde, Afganistan soruşturmalarını iki farklı parçaya ayırma talimatı vermişti. Biri, Taliban tarafından 2021 sonrası işlenen suçların araştırılmasına odaklanacakken, diğeri ise daha önceki Afganistan araştırmalarını kapsayan ama artık IŞİD milisi üzerinde duracak şekilde genişleyen bir soruşturma olacak.
Hukuksal Durumun Geleceği
ICC, mevcut kararını, savcılığın Afganistan’daki iddiaları etkili bir biçimde araştırabileceğini gösterememesi nedeniyle almadı. Bu durum, Taliban liderlerine yönelik çıkarılan tutuklama emirlerinin geçerliliğini devam ettiriyor. Ancak Afganistan dosyasının kapatılması, ABD'nin mahkemenin Amerikalılar üzerindeki yetkisiyle ilgili endişelerini ne derece hafifleten bir karar olacaktır, bu belirsizliğini koruyor.
ICC'nin kurucu statüsü, mahkemenin üye devletlerin topraklarında işlenmiş korkunç suçlarla ilgili kim olursa olsun yargı yetkisine sahip olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla, ABD’nin kaygıları devam edebilir ve mahkeme, uluslararası hukukun sağladığı yetkilerle hareket etmeye devam ediyor.
