ABD merkezli savunma şirketi Shield AI, yeni nesil otonom savaş uçağı X-BAT programı kapsamında Polonya ile stratejik iş birliği kurmayı hedefliyor. Teklif, yalnızca X-BAT üretim zincirine katılımı değil, aynı zamanda NATO ülkelerinin F-16 filolarına hizmet verecek bölgesel bir F110 motor bakım merkezinin Polonya'da kurulmasını da içeriyor.
ABD'li savunma teknolojileri şirketi Shield AI, Avrupa'daki faaliyetlerini genişletmeye yönelik önemli bir adım attı. Şirket, geliştirme süreci devam eden X-BAT otonom savaş uçağı programına Polonya'yı dahil etmek ve ülkeyi NATO'nun doğu kanadında kritik bir hava gücü merkezi haline getirmek amacıyla kapsamlı bir teklif sundu.
Polonya Başbakanı Donald Tusk tarafından kamuoyuyla paylaşılan girişim, ülkenin yalnızca yeni nesil insansız hava platformlarının üretiminde değil, aynı zamanda NATO'nun hava operasyonlarına destek verecek bakım altyapısında da önemli bir rol üstlenmesini hedefliyor.
Polonya'nın X-BAT Programına Dahil Edilmesi Hedefleniyor
Shield AI tarafından sunulan teklifin en dikkat çeken bölümünü X-BAT programında kurulması planlanan endüstriyel iş birliği oluşturuyor. Şirket, henüz geliştirme aşamasındaki yeni nesil savaş uçağı için Polonyalı savunma ve havacılık şirketlerinin üretim süreçlerine doğrudan katılmasını amaçlıyor.
Bu kapsamda Polonya'nın yalnızca montaj ve üretim faaliyetlerinde değil, aynı zamanda platformun geliştirilmesi ve teknolojik altyapısının oluşturulmasında da aktif görev alabileceği değerlendiriliyor. Böylece ülkenin savunma sanayisinin uluslararası projelerdeki etkinliğinin artırılması hedefleniyor.
Uzmanlara göre bu tür ortaklıklar, Polonya'nın Avrupa savunma sanayisindeki konumunu güçlendirebileceği gibi gelecekte farklı hava platformlarının geliştirilmesinde de yeni fırsatlar oluşturabilir.
F-16 Motorları İçin Bölgesel Bakım Merkezi Kurulacak
Teklifin ikinci önemli ayağını ise General Electric tarafından geliştirilen F110 motor ailesine yönelik bakım ve destek merkezi oluşturuyor. Kurulması planlanan tesisin, NATO bünyesinde görev yapan çok sayıdaki F-16 filosuna bölgesel bakım hizmeti vermesi öngörülüyor.
F110 motorları günümüzde farklı F-16 ve F-15 savaş uçağı varyantlarında aktif olarak kullanılıyor. Bu nedenle Polonya'da kurulacak olası bakım merkezi, NATO'nun doğu kanadındaki hava operasyonlarının sürdürülebilirliği açısından stratejik önem taşıyabilir.
Ancak F110 motorlarının üreticisinin GE Aerospace olması nedeniyle projenin ilerleyen aşamalarında ilgili sanayi kuruluşlarının da sürece dahil olması bekleniyor.
X-BAT Zorlu Elektronik Harp Ortamları İçin Geliştiriliyor
Shield AI tarafından geliştirilen X-BAT, şirketin Hivemind yapay zekâ altyapısını kullanan yarı otonom savaş uçağı konsepti üzerine inşa ediliyor. Platform, özellikle yoğun elektronik harp faaliyetlerinin yaşandığı ve GPS sinyallerinin devre dışı bırakıldığı ortamlarda görev yapabilecek şekilde tasarlanıyor.
Veri bağlantısının kesilmesi durumunda dahi önceden tanımlanmış görev planını uygulayabilmesi hedeflenen sistem, geleceğin hava muharebe konseptlerine uygun çözümler sunmayı amaçlıyor. Bu özellik sayesinde platformun yüksek tehdit altındaki bölgelerde görev etkinliğini sürdürebilmesi planlanıyor.
Şirketin yol haritasına göre ilk dikey kalkış ve iniş testlerinin 2026 yılında yapılması, görev kabiliyetine sahip ilk prototiplerin ise 2028 yılında ortaya çıkarılması hedefleniyor. Üretim sürecinin ise 2029 yılında başlaması planlanıyor.
Dikey Kalkış Yeteneği ve Uzun Menziliyle Dikkat Çekiyor
X-BAT'ın en dikkat çekici özelliklerinden biri, pist ihtiyacını ortadan kaldıran operasyon konsepti olarak öne çıkıyor. Platform, özel olarak geliştirilen Mobil Fırlatma ve Geri Alma Aracı üzerinden dikey kalkış gerçekleştirebiliyor.
Görev tamamlandıktan sonra yeniden dikey konuma geçerek aynı platform üzerine tamamen otonom şekilde iniş yapabilmesi, sistemin farklı konuşlanma bölgelerinde kullanılabilmesine olanak tanıyor. Bu yapı sayesinde geleneksel hava üslerine bağımlılık önemli ölçüde azaltılıyor.
Platformda kullanılan General Electric F110-GE-129 art yakıcılı turbofan motorunun, 3 bin 700 kilometrenin üzerinde menzil ve 50 bin feeti aşan operasyon irtifası sunması hedefleniyor. Bu özellikler, X-BAT'ın uzun menzilli görevlerde de etkin şekilde kullanılmasını mümkün kılacak.
NATO'nun Dağıtık Hava Harekâtı Konseptine Uyum Sağlıyor
Shield AI, X-BAT platformunu NATO'nun Çevik Muharebe Konuşlanması (ACE) konsepti doğrultusunda geliştiriyor. Bu yaklaşım, savaş uçaklarının yalnızca büyük hava üslerinden değil, farklı noktalardan da görev yapabilmesini esas alıyor.
Pist gerektirmeyen yapısı sayesinde X-BAT'ın karayolları, geçici konuşlanma alanları, limanlar ve lojistik merkezler gibi farklı bölgelerden operasyon gerçekleştirebilmesi planlanıyor. Bu durum özellikle uzun menzilli füze tehdidinin bulunduğu bölgelerde hava unsurlarının hayatta kalma kabiliyetini artırabilecek önemli avantajlar sunuyor.
Polonya'nın programa dahil edilmesi halinde ülkenin yalnızca yeni nesil otonom savaş sistemlerinin üretiminde değil, NATO'nun gelecekteki hava operasyonlarında da stratejik bir merkez haline gelmesi bekleniyor.
