Montreal Zirvesinde İşbirliği İhtimali
VIYANA – Kanada ve Avrupa Birliği, güvenlik alanında işbirliğini güçlendirmek amacıyla Montreal'de düzenlenen iki günlük zirvede uydu hizmetleri, Arctic deniz yetenekleri ve savunma sanayileri için kritik malzemeler üzerinde durmayı planlıyor. Yapılan taslak ortak bildiride belirtilene göre, bu adımlar, iki tarafın ortak güvenlik sorumluluklarını artırarak NATO’yu destekleyerek geniş bir stratejik ortaklığı ileriye taşıyacak.
Taslak metin, yeni asker konuşlandırmaları veya silah alımını açıklamamaktadır. Ancak Kanada'nın, Avrupa'nın Galileo uydu sistemine erişim için müzakere yapacağı, ayrıca Avrupa’nın IRIS² uydu iletişim projesine katılımını keşfedileceği belirtilmiştir.
Kritik Malzemeler ve Enerji Üzerine Odaklanma
Brüksel'in Kanada'nın doğal kaynaklarına duyduğu ilgi oldukça belirgin. Ortak bildiride, enerji ve kritik hammaddelerle ilgili bir bölüm ayrılmıştır. Kanada'nın bu kaynakları, sivil ve savunma sanayileri için gereken kritik malzemelerin stoklanmasını sağlamayı ve böylelikle piyasadaki dalgalanmalara karşı tedbir alınmasını amaçlamaktadır.
Bunun yanı sıra, bazı kelimelerin kullanımı üzerinde görüş ayrılıkları söz konusu. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Eylül ayında Kanada'yı AB’nin ilk "katılmayan üyesi" yapma planını duyurmuştu. Ancak bu zirveye dair ortak belge, bu dili kaldırarak "tam üyalıktan uzak, Kanada ile AB arasında daha yakın bir ilişki" ifadesini kullanmıştır.
Arktik Bölge'de Güvenlik İşbirliği
Güvenlik işbirliğini artıran iki ana faktör: Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaş ve eski ABD Başkanı Donald Trump'ın tehditleri olarak belirtilmektedir. Kanada, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında 2014 yılında Operation Reassurance adlı bir operasyon başlatmıştır ve 2017’den itibaren NATO’nun çok uluslu savaş grubunu Letonya’da yönetmektedir.
Özellikle Arctic bölgesi, bu dönemde büyük bir ilgi alanı haline gelmiştir. Kanada, Danimarka ile savunma işbirliği üzerine bir memorandum imzalayarak Arctic konusunda ortak bir güvenlik anlayışını pekiştirmiştir. Son dönemde Kanada, Danimarka, Finlandiya ve Norveç ile de ayrı ayrı güvenlik anlaşmaları imzalamıştır.
Kanada’nın Avrupa’dan yeni denizaltılar alması, lidere tercihlerken Avrupa seçeneklerine yönelmesi dikkat çekici bir durumdur. Ayrıca, Kanada, Avrupa’nın Güvenlik Eylemi için Önceliklendirilmiş Erişim programı çerçevesinde, Avrupalı tedarikçilerin sunduğu malzeme alımında kendi bileşenlerini kullanma hakkını elde etmiştir.
